Przejdź do treści

o odpowiedzialności Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszów państwowych

Ustawa z dnia 15 listopada 1956 r., Dz.U. 1956 nr 54 poz. 243, 13 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych

Art. 1.

Państwo odpowiada za SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności.
15 orzeczeń, najnowsze XIV C 740/22 z 28.07.2025 Strona przepisu

Art. 2.

1.

Funkcjonariuszami państwowymi w rozumieniu niniejszej ustawy są pracownicy organów władzy, administracji lub gospodarki państwowej, nie wyłączając przedsiębiorstw państwowych.

2.

Za funkcjonariuszy państwowych uważa się również osoby działające na zlecenie tych organów, osoby powołane z wyboru, sędziów i prokuratorów oraz żołnierzy sił zbrojnych.
2 orzeczenia, najnowsze II Ca 1135/15 z 27.01.2016 Strona przepisu

Art. 3.

Do odpowiedzialności Państwa stosuje się przepisy prawa cywilnego.
10 orzeczeń, najnowsze I ACa 743/20 z 18.11.2022 Strona przepisu

Art. 4.

1.

Jeżeli SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu została wyrządzona na skutek wydania orzeczenia lub zarządzenia, Państwo odpowiada tylko wówczas, gdy przy wydaniu orzeczenia lub zarządzenia nastąpiło naruszenie prawa ścigane w trybie postępowania karnego lub dyscyplinarnego, a WinaZarzucalność zachowania sprawcy: umyślność albo niedbalstwo, czyli niedołożenie należytej staranności. Przy odpowiedzialności na zasadzie winy poszkodowany co do zasady musi ją wykazać.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu sprawcy szkody została stwierdzona w wyroku karnym lub orzeczeniu dyscyplinarnym albo uznana przez organ przełożony nad sprawcą szkody.

2.

Brak stwierdzenia winy w wyroku karnym lub orzeczeniu dyscyplinarnym nie wyklucza odpowiedzialności Państwa, jeżeli wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo dyscyplinarnego stoi na przeszkodzie okoliczność wyłączająca ściganie.
6 orzeczeń, najnowsze II Ca 1135/15 z 27.01.2016 Strona przepisu

Art. 5.

Poszkodowanemu może być przyznane całkowite lub częściowe wynagrodzenie nawet w razie braku podstaw odpowiedzialności Państwa według przepisów prawa cywilnego, jeżeli wskutek czynności pracownika państwowego doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia albo utracił żywiciela, a za Naprawienie szkodyUsunięcie skutków uszczerbku wyrządzonego poszkodowanemu przez przywrócenie stanu poprzedniego albo zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Wybór sposobu zależy od okoliczności sprawy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu przemawiają względy słuszności, zwłaszcza niezdolność poszkodowanego do pracy lub jego ciężkie położenie materialne.
2 orzeczenia, najnowsze II Ca 1135/15 z 27.01.2016 Strona przepisu

Art. 6.

1.

Jeżeli według dotychczasowych przepisów Państwo nie ponosiło odpowiedzialności za SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wyrządzoną przed dniem wejścia w życie ustawy, poszkodowany może dochodzić od Państwa wynagrodzenia nie później niż w ciągu roku od tego dnia.

2.

Wynagrodzenia szkody określonej w ust. 1 nie można dochodzić od Państwa, jeżeli roszczenie byłoby już w dniu wejścia ustawy w życie przedawnione przy uwzględnieniu trzyletniego okresu PrzedawnienieUpływ terminu, po którym roszczenie majątkowe nadal istnieje, ale dłużnik może uchylić się od jego zaspokojenia. Sąd uwzględnia przedawnienie z urzędu tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, a dla roszczeń o wynagrodzenie za uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia lub utratę żywiciela - przy uwzględnieniu okresu dziesięcioletniego, w przypadku gdy szkoda wynikła ze zbrodni lub WystępekCzyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej określonej granicy, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności przekraczającą określony czas. Występek jest kategorią przestępstwa odróżnianą od zbrodni.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
70 orzeczeń, najnowsze I ACa 192/22 z 14.12.2022; do ust. 1: 49, do ust. 2: 5 Strona przepisu

Art. 7.

Przepisów artykułów poprzedzających nie stosuje się do odpowiedzialności Państwa unormowanej w przepisach szczególnych.
1 orzeczenie, najnowsze II Ca 1135/15 z 27.01.2016 Strona przepisu

Art. 8.

Jeżeli SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu została wyrządzona przez pracownika przedsiębiorstwa państwowego lub innej organizacji państwowej mającej odrębną osobowość prawną, odpowiedzialność unormowaną w artykułach poprzedzających ponosi ta organizacja.
2 orzeczenia, najnowsze II Ca 1135/15 z 27.01.2016 Strona przepisu

Art. 9.

W kodeksie postępowania karnego wprowadza się następujące zmiany:

1)

w art. 510 § 1 po wyrazach „Wznowienie postępowaniaNadzwyczajny tryb ponownego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem z przyczyn wskazanych w ustawie. Podstawy wznowienia zależą od rodzaju postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu” dodaje się wyrazy „lub rewizji nadzwyczajnej”,

2)

art. 510 § 2 otrzymuje brzmienie:
„ 
To samo stosuje się do osób, względem których postępowanie karne umorzono po jego wznowieniu lub po Uchylenie wyrokuUsunięcie wyroku z obrotu prawnego przez sąd rozpoznający środek zaskarżenia. Zwykle wiąże się z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania albo zakończeniem postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu skazującego na skutek rewizji nadzwyczajnej, jeżeli umorzenie nastąpiło z powodu nieuwzględnienia w pierwotnym postępowaniu okoliczności wyłączającej ściganie.
 ”
 ,

3)

w art. 510 dodaje się nowy § 3 w brzmieniu:
„ 

§ 3.

Wynagrodzenia określonego w § 1 może również żądać osoba, która oczywiście bezzasadnie została pozbawiona wolności przez Tymczasowe aresztowanieNajsurowszy środek zapobiegawczy w postępowaniu karnym, polegający na pozbawieniu wolności oskarżonego przed prawomocnym zakończeniem sprawy. Stosuje go sąd, gdy zachodzą ustawowe przesłanki i środek jest konieczny.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
 ”
 ,

4)

art. 511 uchyla się,

5)

w art. 513 § 1 i § 2 wyrazy „trzech miesięcy” zastępuje się wyrazem „roku”, a w § 1 kropkę po wyrazie „odszkodowanie” zastępuje się przecinkiem i dodaje się po nim wyrazy „a w przypadku określonym w art. 510 § 3 - w ciągu roku od dnia zwolnienia z tymczasowego aresztu.”,

6)

w art. 514 po wyrazie „instancji” kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się po nim wyrazy „a w przypadku określonym w art. 510 § 3 w sądzie wojewódzkim właściwym ze względu na miejsce, w którym nastąpiło zwolnienie z tymczasowego aresztu.”,

7)

art. 515 otrzymuje brzmienie:
„ 
Sąd wojewódzki orzeka po przeprowadzeniu rozprawy.
 ”
Strona przepisu

Art. 10.

W kodeksie wojskowego postępowania karnego w tytule rozdziału IV działu XI dodaje się wyrazy „oraz odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub oskarżenie” i wprowadza się nowy art. 3031 w brzmieniu:
„ 

Art. 3031.

§ 1.

Do odszkodowania za niesłuszne skazanie lub oskarżenie w sądzie wojskowym stosuje się odpowiednio przepisy art. 510 do 518 kodeksu postępowania karnego.

§ 2.

Żądanie odszkodowania należy zgłosić w sądzie okręgu wojskowego (równorzędnym) lub w Najwyższym Sądzie Wojskowym, jeżeli rozpoznawał on sprawę w I instancji.
 ”
Strona przepisu

Art. 11.

W sprawach, które zostały przekazane na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 kwietnia 1955 r.   (Dz. U. Nr 15, poz. 83) do Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu powszechnych, żądanie odszkodowania należy zgłosić do sądu wojewódzkiego, w którego okręgu znajdowała się siedziba sądu wojskowego, który rozpoznawał sprawę w pierwszej instancji.
Strona przepisu

Art. 12.

Jednoroczny termin przewidziany w przepisach postępowania karnego dla dochodzenia roszczeń o odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub oskarżenie biegnie od dnia wejścia niniejszej ustawy w życie, jeżeli uprawomocnienie się orzeczenia dającego podstawę do odszkodowania lub zwolnienie z tymczasowego aresztu nastąpiło przed tym terminem, jednak nie dawniej niż trzy lata wstecz, a gdy SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu polega na uszkodzeniu ciała, rozstroju zdrowia lub utracie żywiciela i wynikła ze zbrodni lub WystępekCzyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej określonej granicy, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności przekraczającą określony czas. Występek jest kategorią przestępstwa odróżnianą od zbrodni.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu - nie dawniej niż 10 lat wstecz.
Strona przepisu

Art. 13.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
2 orzeczenia, najnowsze I C 907/15 z 02.03.2016 Strona przepisu

Wczytuję stronę

To zwykle trwa kilka sekund.