Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r., tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 468, 2015 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Tytuł wstępny. Przepisy ogólne
Art. 1.
2) 3) Kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne).
Art. 2.
§ 1.
Do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu szczególnych, oraz Sąd Najwyższy.
§ 1a.
(uchylony)
§ 2.
(uchylony)
§ 3.
Nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów.
Art. 3.
Strony i uczestnicy postępowania obowiązani są dokonywać Czynności procesoweDziałania uczestników postępowania albo organu procesowego wywołujące skutki przewidziane przez prawo procesowe, na przykład wniesienie pozwu, złożenie wniosku lub wydanie postanowienia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu zgodnie z dobrymi obyczajami, dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody.
Art. 41.
Z uprawnienia przewidzianego w przepisach postępowania stronom i uczestnikom postępowania nie wolno czynić użytku niezgodnego z celem, dla którego je ustanowiono (nadużycie prawa procesowego).
Art. 5.
W razie uzasadnionej potrzeby sąd może udzielić stronom i uczestnikom postępowania występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, rzecznika patentowego lub radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej niezbędnych pouczeń co do Czynności procesoweDziałania uczestników postępowania albo organu procesowego wywołujące skutki przewidziane przez prawo procesowe, na przykład wniesienie pozwu, złożenie wniosku lub wydanie postanowienia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 6.
§ 1.
Sąd powinien przeciwdziałać przewlekaniu postępowania i dążyć do tego, aby rozstrzygnięcie nastąpiło na pierwszym posiedzeniu, jeżeli jest to możliwe bez SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu dla wyjaśnienia sprawy.
§ 2.
Strony i uczestnicy postępowania obowiązani są przytaczać wszystkie fakty i dowody bez zwłoki, aby postępowanie mogło być przeprowadzone sprawnie i szybko.
Art. 7.
Prokurator może żądać wszczęcia postępowania w każdej sprawie, jak również wziąć udział w każdym toczącym się już postępowaniu, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praworządności, praw obywateli lub Interes społecznyInteres ogółu albo szerszej grupy osób, przeciwstawiany interesowi indywidualnemu. Jego treść ustala się w odniesieniu do konkretnej sprawy i przepisu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. W sprawach niemajątkowych z zakresu prawa rodzinnego prokurator może wytaczać powództwa tylko w wypadkach wskazanych w ustawie.
Art. 8.
Organizacje pozarządowe, których zadanie statutowe nie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej, mogą dla ochrony praw obywateli, w wypadkach przewidzianych w ustawie, wszcząć postępowanie oraz wziąć udział w toczącym się postępowaniu.
Art. 9.
§ 1.
Rozpoznawanie spraw odbywa się jawnie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Strony i uczestnicy postępowania mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt.
§ 1¹.
Przeglądanie akt sprawy oraz udostępnianie stronom i uczestnikom postępowania odpisów, kopii lub wyciągów z akt sprawy może się odbywać za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe, zwanego dalej „systemem teleinformatycznym”, albo systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 53e § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm. ), zwanego dalej „portalem informacyjnym”.
§ 2.
Strony i uczestnicy postępowania mają prawo do otrzymania z akt sprawy zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku, chyba że protokół został sporządzony wyłącznie pisemnie. Przewodniczący wydaje z akt sprawy zapis dźwięku, jeżeli wydaniu zapisu obrazu i dźwięku sprzeciwia się ważny Interes publicznyDobro wspólne odnoszące się do ogółu społeczeństwa albo określonej wspólnoty, którego ochrona może uzasadniać działanie organu publicznego. Pojęcie ma charakter ocenny i jest konkretyzowane w zależności od dziedziny prawa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub prywatny.
§ 3.
Jeżeli posiedzenie odbyło się przy drzwiach zamkniętych strony i uczestnicy postępowania mają prawo do otrzymania z akt sprawy jedynie zapisu dźwięku.
Art. 91.
§ 1.
Nie jest wymagane zezwolenie sądu na utrwalanie przez strony lub uczestników postępowania przebiegu posiedzeń i innych czynności sądowych, przy których są obecni, za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk.
§ 2.
Strony i uczestnicy postępowania uprzedzają sąd o zamiarze utrwalenia przebiegu posiedzenia lub innej czynności sądowej za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk.
§ 3.
Sąd zakazuje stronie lub uczestnikowi postępowania utrwalenia przebiegu posiedzenia lub innej czynności sądowej za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk, jeżeli posiedzenie lub jego część odbywa się przy drzwiach zamkniętych lub sprzeciwia się temu wzgląd na prawidłowość postępowania.
Art. 10.
W sprawach, w których zawarcie UgodaPorozumienie, w którym strony czynią sobie wzajemne ustępstwa, aby zakończyć spór albo zapobiec jego powstaniu. Ugoda może być zawarta poza sądem lub przed sądem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu jest dopuszczalne, sąd dąży w każdym stanie postępowania do ich ugodowego załatwienia, w szczególności przez nakłanianie stron do MediacjaDobrowolny sposób rozwiązywania sporu z udziałem bezstronnego mediatora, który pomaga stronom osiągnąć porozumienie. Mediator nie rozstrzyga sprawy za strony.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 11.
Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym PrawomocnośćCecha orzeczenia, którego nie można zaskarżyć zwykłym środkiem odwoławczym. Prawomocne orzeczenie co do zasady wiąże strony, sąd i inne organy w zakresie objętym rozstrzygnięciem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Jednakże osoba, która nie była oskarżona, może powoływać się w postępowaniu cywilnym na wszelkie okoliczności wyłączające lub ograniczające jej Odpowiedzialność cywilnaObowiązek poniesienia skutków naruszenia prawa lub niewykonania zobowiązania w sferze prawa prywatnego. Najczęściej polega na obowiązku naprawienia szkody albo spełnienia należnego świadczenia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 12.
Roszczenia majątkowe wynikające z przestępstwa mogą być dochodzone w postępowaniu cywilnym albo w wypadkach w ustawie przewidzianych w postępowaniu karnym.
Art. 13.
§ 1.
Sąd rozpoznaje sprawy w procesie, chyba że ustawa stanowi inaczej. W wypadkach przewidzianych w ustawie sąd rozpoznaje sprawy według przepisów o postępowaniach odrębnych.
§ 2.
Przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w niniejszym kodeksie, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
Art. 15.
§ 1.
Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w chwili wniesienia pozwu pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy.
§ 2.
Sąd nie może uznać, że jest niewłaściwy, jeżeli w toku postępowania stał się właściwy.
