Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r., tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 236, 247 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Tytuł I. Małżeństwo
Dział I. Zawarcie małżeństwa
Art. 1.
§ 1.
Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński.
§ 2.
Małżeństwo zostaje również zawarte, gdy mężczyzna i kobieta zawierający związek małżeński podlegający prawu wewnętrznemu kościoła albo innego związku wyznaniowego w obecności duchownego Oświadczenie woliZachowanie, które wyraża wolę wywołania skutku prawnego. Może być wyrażone wprost albo przez inne zachowanie, chyba że ustawa wymaga szczególnej formy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu jednoczesnego zawarcia małżeństwa podlegającego prawu polskiemu i kierownik urzędu stanu cywilnego następnie sporządzi akt małżeństwa. Gdy zostaną spełnione powyższe przesłanki, małżeństwo uważa się za zawarte w chwili złożenia oświadczenia woli w obecności duchownego.
§ 3.
Przepis paragrafu poprzedzającego stosuje się, jeżeli ratyfikowana umowa międzynarodowa lub ustawa regulująca stosunki między państwem a kościołem albo innym związkiem wyznaniowym przewiduje możliwość wywołania przez związek małżeński podlegający prawu wewnętrznemu tego kościoła albo innego związku wyznaniowego takich skutków, jakie pociąga za sobą zawarcie małżeństwa przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego.
§ 4.
Mężczyzna i kobieta, będący obywatelami polskimi przebywającymi za granicą, mogą zawrzeć małżeństwo również przed polskim konsulem lub przed osobą wyznaczoną do wykonywania funkcji konsula.
Art. 2.
Jeżeli mimo niezachowania przepisów artykułu poprzedzającego został sporządzony akt małżeństwa, każdy, kto ma w tym Interes prawnyObiektywna potrzeba uzyskania ochrony prawnej, wynikająca z przepisów prawa, a nie tylko z faktycznej korzyści. Jest warunkiem m.in. powództwa o ustalenie i udziału w postępowaniu administracyjnym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, może wystąpić z Powództwo o ustaleniePowództwo służące ustaleniu przez sąd istnienia albo nieistnienia prawa lub stosunku prawnego. Jest dopuszczalne, gdy powód ma interes prawny w takim ustaleniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu nieistnienia małżeństwa.
Art. 3.
§ 1.
Osoby zamierzające zawrzeć małżeństwo powinny złożyć lub przedstawić kierownikowi urzędu stanu cywilnego dokumenty niezbędne do zawarcia małżeństwa, określone w odrębnych przepisach.
§ 2.
Jeżeli otrzymanie dokumentu, który osoba zamierzająca zawrzeć małżeństwo jest obowiązana złożyć lub przedstawić kierownikowi urzędu stanu cywilnego, napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, sąd może zwolnić tę osobę od obowiązku złożenia lub przedstawienia tego dokumentu.
§ 3.
Kierownik urzędu stanu cywilnego wyjaśnia osobom zamierzającym zawrzeć małżeństwo doniosłość związku małżeńskiego, przepisy regulujące prawa i obowiązki małżonków oraz przepisy o nazwisku małżonków i o nazwisku ich dzieci.
Art. 4.
Małżeństwo przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego nie może być zawarte przed upływem miesiąca od dnia, kiedy osoby, które zamierzają je zawrzeć, złożyły kierownikowi urzędu stanu cywilnego pisemne zapewnienie, że nie wiedzą o istnieniu okoliczności wyłączających zawarcie tego małżeństwa. Jednakże kierownik urzędu stanu cywilnego może zezwolić na zawarcie małżeństwa przed upływem tego terminu, jeżeli przemawiają za tym ważne względy.
Art. 41.
§ 1.
Osobom zamierzającym zawrzeć małżeństwo w sposób określony w art. 1 § 2 i 3 kierownik urzędu stanu cywilnego wydaje zaświadczenie stwierdzające brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa oraz treść i datę złożonych przed nim oświadczeń w sprawie nazwisk przyszłych małżonków i ich dzieci.
§ 2.
Zaświadczenie traci moc po upływie sześciu miesięcy od dnia jego wydania.
§ 3.
Wydając zaświadczenie kierownik urzędu stanu cywilnego informuje strony o dalszych czynnościach koniecznych do zawarcia małżeństwa.
Art. 5.
Kierownik urzędu stanu cywilnego, który dowiedział się o istnieniu okoliczności wyłączającej zawarcie zamierzonego małżeństwa, odmówi przyjęcia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński lub wydania zaświadczenia, o którym mowa w art. 41, a w razie wątpliwości zwróci się do sądu o rozstrzygnięcie, czy małżeństwo może być zawarte.
Art. 6.
§ 1.
Z Ważne powodyKlauzula generalna pozostawiająca sądowi albo organowi ocenę, czy okoliczności sprawy uzasadniają określony skutek, np. rozwiązanie spółki albo zmianę nazwiska.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu sąd może zezwolić, żeby oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński lub oświadczenie przewidziane w art. 1 § 2 zostało złożone przez pełnomocnika.
§ 2.
PełnomocnictwoUmocowanie do działania w imieniu innej osoby, udzielone w oświadczeniu mocodawcy. Czynność dokonana przez pełnomocnika w granicach umocowania wywołuje skutki bezpośrednio dla mocodawcy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu powinno być udzielone na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym i wymieniać osobę, z którą małżeństwo ma być zawarte.
Art. 7.
§ 1.
Jeżeli małżeństwo jest zawierane przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński powinny być złożone publicznie w obecności dwóch pełnoletnich świadków.
§ 2.
Kierownik urzędu stanu cywilnego zapytuje mężczyznę i kobietę, czy zamierzają zawrzeć ze sobą małżeństwo, a gdy oboje odpowiedzą na to pytanie twierdząco, wzywa ich do złożenia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński oraz oświadczeń w sprawie nazwisk małżonków i ich dzieci.
§ 3.
Każda z osób zawierających małżeństwo składa oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński, powtarzając za kierownikiem urzędu stanu cywilnego treść oświadczenia lub odczytując je na głos: „Świadomy/Świadoma praw i obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa uroczyście oświadczam, że wstępuję w związek małżeński z (imię i nazwisko drugiej z osób wstępujących w związek małżeński) i przyrzekam, że uczynię wszystko, aby nasze małżeństwo było zgodne, szczęśliwe i trwałe.”. Osoba niemogąca mówić składa oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński, podpisując protokół przyjęcia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński.
§ 4.
Po złożeniu oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński przez obie strony kierownik urzędu stanu cywilnego ogłasza, że wskutek zgodnych oświadczeń obu stron małżeństwo zostało zawarte.
Art. 8.
§ 1.
Duchowny, przed którym zawierany jest związek małżeński podlegający prawu wewnętrznemu kościoła albo innego związku wyznaniowego, nie może przyjąć oświadczeń przewidzianych w art. 1 § 2 - bez uprzedniego przedstawienia mu zaświadczenia stwierdzającego brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa, sporządzonego przez kierownika urzędu stanu cywilnego.
§ 2.
Niezwłocznie po złożeniu oświadczeń, o których mowa w § 1, duchowny sporządza zaświadczenie stwierdzające, że oświadczenia zostały złożone w jego obecności przy zawarciu związku małżeńskiego podlegającego prawu wewnętrznemu kościoła albo innego związku wyznaniowego. Zaświadczenie to podpisują duchowny, małżonkowie i dwaj pełnoletni świadkowie obecni przy złożeniu tych oświadczeń.
§ 3.
Zaświadczenie, o którym mowa w § 2, wraz z zaświadczeniem sporządzonym przez kierownika urzędu stanu cywilnego na podstawie art. 41 § 1, duchowny przekazuje do urzędu stanu cywilnego przed upływem pięciu dni od dnia zawarcia małżeństwa; nadanie jako przesyłki poleconej w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 366, 820 i 1456) jest równoznaczne z przekazaniem do urzędu stanu cywilnego. Jeżeli zachowanie tego terminu nie jest możliwe z powodu Siła wyższaZdarzenie zewnętrzne, którego nie można przewidzieć ani mu zapobiec, np. klęska żywiołowa. W wielu przepisach wyłącza odpowiedzialność za szkodę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, bieg terminu ulega zawieszeniu przez czas trwania przeszkody. Przy obliczaniu biegu terminu nie uwzględnia się dni uznanych ustawowo za wolne od pracy.
Art. 9.
§ 1.
W razie niebezpieczeństwa grożącego bezpośrednio życiu jednej ze stron, oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński mogą być złożone niezwłocznie przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego bez złożenia lub przedstawienia dokumentów niezbędnych do zawarcia małżeństwa. Jednakże i w tym wypadku strony są obowiązane złożyć zapewnienie, że nie wiedzą o istnieniu okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa.
§ 2.
W razie niebezpieczeństwa grożącego bezpośrednio życiu jednej ze stron oświadczenia przewidziane w art. 1 § 2 mogą być złożone przed duchownym bez przedstawienia zaświadczenia sporządzonego przez kierownika urzędu stanu cywilnego, stwierdzającego brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. W takim wypadku strony składają przed duchownym zapewnienie, że nie wiedzą o istnieniu okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. Przepisy art. 1 § 3 oraz art. 2 i art. 8 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 10.
§ 1.
Nie może zawrzeć małżeństwa osoba niemająca ukończonych lat osiemnastu. Jednakże z Ważne powodyKlauzula generalna pozostawiająca sądowi albo organowi ocenę, czy okoliczności sprawy uzasadniają określony skutek, np. rozwiązanie spółki albo zmianę nazwiska.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu sąd opiekuńczy może zezwolić na zawarcie małżeństwa kobiecie, która ukończyła lat szesnaście, a z okoliczności wynika, że zawarcie małżeństwa będzie zgodne z dobrem założonej rodziny.
§ 2.
Unieważnienia małżeństwa zawartego przez mężczyznę, który nie ukończył lat osiemnastu, oraz przez kobietę, która nie ukończyła lat szesnastu albo bez zezwolenia sądu zawarła małżeństwo po ukończeniu lat szesnastu, lecz przed ukończeniem lat osiemnastu, może żądać każdy z małżonków.
§ 3.
Nie można unieważnić małżeństwa z powodu braku przepisanego wieku, jeżeli małżonek przed wytoczeniem powództwa ten wiek osiągnął.
§ 4.
Jeżeli kobieta zaszła w ciążę, jej mąż nie może żądać unieważnienia małżeństwa z powodu braku przepisanego wieku.
Art. 11.
§ 1.
Nie może zawrzeć małżeństwa osoba ubezwłasnowolniona całkowicie.
§ 2.
Unieważnienia małżeństwa z powodu UbezwłasnowolnienieOrzeczenie sądu pozbawiające osobę pełnej albo ograniczające jej zdolność do czynności prawnych z powodu stanu zdrowia uniemożliwiającego lub znacznie utrudniającego kierowanie swoim postępowaniem. Skutkiem jest ustanowienie opiekuna albo kuratora.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu może żądać każdy z małżonków.
§ 3.
Nie można unieważnić małżeństwa z powodu ubezwłasnowolnienia, jeżeli ubezwłasnowolnienie zostało uchylone.
Art. 12.
§ 1.
Nie może zawrzeć małżeństwa osoba dotknięta chorobą psychiczną albo niedorozwojem umysłowym. Jeżeli jednak stan zdrowia lub umysłu takiej osoby nie zagraża małżeństwu ani zdrowiu przyszłego potomstwa i jeżeli osoba ta nie została ubezwłasnowolniona całkowicie, sąd może jej zezwolić na zawarcie małżeństwa.
§ 2.
Unieważnienia małżeństwa z powodu choroby psychicznej albo niedorozwoju umysłowego jednego z małżonków może żądać każdy z małżonków.
§ 3.
Nie można unieważnić małżeństwa z powodu choroby psychicznej jednego z małżonków po ustaniu tej choroby.
Art. 13.
§ 1.
Nie może zawrzeć małżeństwa, kto już pozostaje w związku małżeńskim.
§ 2.
Unieważnienia małżeństwa z powodu pozostawania przez jednego z małżonków w poprzednio zawartym związku małżeńskim może żądać każdy, kto ma w tym Interes prawnyObiektywna potrzeba uzyskania ochrony prawnej, wynikająca z przepisów prawa, a nie tylko z faktycznej korzyści. Jest warunkiem m.in. powództwa o ustalenie i udziału w postępowaniu administracyjnym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 3.
Nie można unieważnić małżeństwa z powodu pozostawania przez jednego z małżonków w poprzednio zawartym związku małżeńskim, jeżeli poprzednie małżeństwo ustało lub zostało unieważnione, chyba że ustanie tego małżeństwa nastąpiło przez śmierć osoby, która zawarła ponowne małżeństwo pozostając w poprzednio zawartym związku małżeńskim.
Art. 14.
§ 1.
Nie mogą zawrzeć ze sobą małżeństwa krewni w linii prostej, rodzeństwo ani powinowaci w linii prostej. Jednakże z Ważne powodyKlauzula generalna pozostawiająca sądowi albo organowi ocenę, czy okoliczności sprawy uzasadniają określony skutek, np. rozwiązanie spółki albo zmianę nazwiska.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu sąd może zezwolić na zawarcie małżeństwa między powinowatymi.
§ 2.
Unieważnienia małżeństwa z powodu pokrewieństwa między małżonkami może żądać każdy, kto ma w tym Interes prawnyObiektywna potrzeba uzyskania ochrony prawnej, wynikająca z przepisów prawa, a nie tylko z faktycznej korzyści. Jest warunkiem m.in. powództwa o ustalenie i udziału w postępowaniu administracyjnym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 3.
Unieważnienia małżeństwa z powodu powinowactwa między małżonkami może żądać każdy z małżonków.
Art. 15.
§ 1.
Nie mogą zawrzeć ze sobą małżeństwa przysposabiający i przysposobiony.
§ 2.
Unieważnienia małżeństwa z powodu stosunku przysposobienia między małżonkami może żądać każdy z małżonków.
§ 3.
Nie można unieważnić małżeństwa z powodu stosunku przysposobienia między małżonkami, jeżeli stosunek ten ustał.
Art. 151.
§ 1.
Małżeństwo może być unieważnione, jeżeli oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński lub oświadczenie przewidziane w art. 1 § 2 zostało złożone:
1)
przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome wyrażenie woli;
2)
pod wpływem błędu co do tożsamości drugiej strony;
3)
pod wpływem bezprawnej groźby drugiej strony lub osoby trzeciej, jeżeli z okoliczności wynika, że składający oświadczenie mógł się obawiać, że jemu samemu lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste.
§ 2.
Unieważnienia małżeństwa z powodu okoliczności wymienionych w § 1 może żądać małżonek, który złożył oświadczenie dotknięte wadą.
§ 3.
Nie można żądać unieważnienia małżeństwa po upływie sześciu miesięcy od ustania stanu wyłączającego świadome wyrażenie woli, od wykrycia błędu lub ustania obawy wywołanej groźbą - a w każdym wypadku po upływie lat trzech od zawarcia małżeństwa.
Art. 16.
W razie zawarcia małżeństwa przez pełnomocnika mocodawca może żądać unieważnienia małżeństwa, jeżeli brak było zezwolenia sądu na złożenie oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński przez pełnomocnika albo jeżeli PełnomocnictwoUmocowanie do działania w imieniu innej osoby, udzielone w oświadczeniu mocodawcy. Czynność dokonana przez pełnomocnika w granicach umocowania wywołuje skutki bezpośrednio dla mocodawcy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu było nieważne lub skutecznie odwołane. Jednakże nie można z tego powodu żądać unieważnienia małżeństwa, jeżeli małżonkowie podjęli wspólne pożycie.
Art. 17.
Małżeństwo może być unieważnione tylko z przyczyn przewidzianych w przepisach działu niniejszego.
Art. 18.
Nie można unieważnić małżeństwa po jego ustaniu. Nie dotyczy to jednak unieważnienia z powodu pokrewieństwa między małżonkami oraz z powodu pozostawania przez jednego z małżonków w chwili zawarcia małżeństwa w zawartym poprzednio związku małżeńskim.
Art. 19.
§ 1.
Jeżeli jeden z małżonków wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa, unieważnienie może nastąpić także po śmierci drugiego małżonka, na którego miejsce w procesie wstępuje kurator ustanowiony przez sąd.
§ 2.
W razie śmierci małżonka, który wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa, unieważnienia mogą dochodzić jego zstępni.
Art. 20.
§ 1.
Orzekając unieważnienie małżeństwa, sąd orzeka także, czy i który z małżonków zawarł małżeństwo w Zła wiaraStan osoby, która wie albo przy dołożeniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że prawo jej nie przysługuje lub stan rzeczy jest niezgodny z prawem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 2.
Za będącego w złej wierze uważa się małżonka, który w chwili zawarcia małżeństwa wiedział o okoliczności stanowiącej podstawę jego unieważnienia.
Art. 21.
Do skutków unieważnienia małżeństwa w zakresie stosunku małżonków do wspólnych dzieci oraz w zakresie stosunków majątkowych między małżonkami stosuje się odpowiednio przepisy o rozwodzie, przy czym małżonek, który zawarł małżeństwo w Zła wiaraStan osoby, która wie albo przy dołożeniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że prawo jej nie przysługuje lub stan rzeczy jest niezgodny z prawem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, traktowany jest tak, jak małżonek winny rozkładu pożycia małżeńskiego.
Art. 22.
Powództwo o unieważnienie oraz ustalenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa może wytoczyć także prokurator.
Dział II. Prawa i obowiązki małżonków
Art. 23.
Małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli.
Art. 24.
Małżonkowie rozstrzygają wspólnie o istotnych sprawach rodziny; w braku porozumienia każdy z nich może zwrócić się o rozstrzygnięcie do sądu.
Art. 25.
§ 1.
O nazwisku, które każdy z małżonków będzie nosił po zawarciu małżeństwa, decyduje jego oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Oświadczenie może być złożone bezpośrednio po zawarciu małżeństwa albo przed sporządzeniem przez kierownika urzędu stanu cywilnego zaświadczenia stwierdzającego brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa.
§ 2.
Małżonkowie mogą nosić wspólne nazwisko będące dotychczasowym nazwiskiem jednego z nich. Każdy z małżonków może również zachować swoje dotychczasowe nazwisko albo połączyć z nim dotychczasowe nazwisko drugiego małżonka. Nazwisko utworzone w wyniku połączenia nie może składać się z więcej niż dwóch członów.
§ 3.
W razie niezłożenia oświadczenia w sprawie nazwiska, każdy z małżonków zachowuje swoje dotychczasowe nazwisko.
Art. 27.
Oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania Potrzeby rodzinyUsprawiedliwione potrzeby wspólnego gospodarstwa domowego i osób tworzących rodzinę, które małżonkowie powinni zaspokajać stosownie do swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych. Obejmują także potrzeby wychowania dzieci.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, którą przez swój związek założyli. ZadośćuczynieniePieniężna rekompensata krzywdy, czyli szkody niemajątkowej, np. cierpienia fizycznego albo psychicznego. Sąd przyznaje ją w przypadkach wskazanych w ustawie, w wysokości odpowiedniej do krzywdy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym.
Art. 28.
§ 1.
Jeżeli jeden z małżonków pozostających we wspólnym pożyciu nie spełnia ciążącego na nim obowiązku przyczyniania się do zaspokajania Potrzeby rodzinyUsprawiedliwione potrzeby wspólnego gospodarstwa domowego i osób tworzących rodzinę, które małżonkowie powinni zaspokajać stosownie do swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych. Obejmują także potrzeby wychowania dzieci.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, sąd może nakazać, ażeby Wynagrodzenie za pracęŚwiadczenie należne pracownikowi od pracodawcy za wykonaną pracę, ustalane odpowiednio do rodzaju pracy, kwalifikacji i jej ilości oraz jakości. Pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia ani przenieść go na inną osobę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu albo inne należności przypadające temu małżonkowi były w całości lub w części wypłacane do rąk drugiego małżonka.
§ 2.
Nakaz, o którym mowa w paragrafie poprzedzającym, zachowuje moc mimo ustania po jego wydaniu wspólnego pożycia małżonków. Sąd może jednak na wniosek każdego z małżonków nakaz ten zmienić albo uchylić.
Art. 281.
Jeżeli prawo do mieszkania przysługuje jednemu małżonkowi, drugi małżonek jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia Potrzeby rodzinyUsprawiedliwione potrzeby wspólnego gospodarstwa domowego i osób tworzących rodzinę, które małżonkowie powinni zaspokajać stosownie do swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych. Obejmują także potrzeby wychowania dzieci.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. Przepis ten stosuje się odpowiednio do przedmiotów urządzenia domowego.
Art. 29.
W razie przemijającej przeszkody, która dotyczy jednego z małżonków pozostających we wspólnym pożyciu, drugi małżonek może za niego działać w sprawach zwykłego zarządu, w szczególności może bez PełnomocnictwoUmocowanie do działania w imieniu innej osoby, udzielone w oświadczeniu mocodawcy. Czynność dokonana przez pełnomocnika w granicach umocowania wywołuje skutki bezpośrednio dla mocodawcy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu pobierać przypadające należności, chyba że sprzeciwia się temu małżonek, którego przeszkoda dotyczy. Względem osób trzecich sprzeciw jest skuteczny, jeżeli był im wiadomy.
Art. 30.
§ 1.
Oboje małżonkowie są odpowiedzialni solidarnie za ZobowiązanieStosunek prawny, w którym wierzyciel może żądać od dłużnika określonego świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych Potrzeby rodzinyUsprawiedliwione potrzeby wspólnego gospodarstwa domowego i osób tworzących rodzinę, które małżonkowie powinni zaspokajać stosownie do swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych. Obejmują także potrzeby wychowania dzieci.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 2.
Z Ważne powodyKlauzula generalna pozostawiająca sądowi albo organowi ocenę, czy okoliczności sprawy uzasadniają określony skutek, np. rozwiązanie spółki albo zmianę nazwiska.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu sąd może na żądanie jednego z małżonków postanowić, że za powyższe zobowiązania odpowiedzialny jest tylko ten małżonek, który je zaciągnął. Postanowienie to może być uchylone w razie zmiany okoliczności.
§ 3.
Względem osób trzecich wyłączenie odpowiedzialności solidarnej jest skuteczne, jeżeli było im wiadome.
Dział III. Małżeńskie ustroje majątkowe
Rozdział I. Ustawowy ustrój majątkowy
Art. 31.
§ 1.
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (Wspólność ustawowaUstrój majątkowy powstający między małżonkami z chwilą zawarcia małżeństwa, jeżeli nie zawrą oni umowy majątkowej małżeńskiej. Obejmuje przede wszystkim przedmioty nabyte w czasie jej trwania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (Majątek wspólnyMajątek należący wspólnie do małżonków w ustawowym ustroju wspólności majątkowej. Obejmuje co do zasady przedmioty nabyte w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
§ 2.
Do majątku wspólnego należą w szczególności:
1)
pobrane Wynagrodzenie za pracęŚwiadczenie należne pracownikowi od pracodawcy za wykonaną pracę, ustalane odpowiednio do rodzaju pracy, kwalifikacji i jej ilości oraz jakości. Pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia ani przenieść go na inną osobę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;
2)
dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;
3)
środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;
4)
kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, z późn. zm. );
5)
środki zgromadzone na koncie OIPE w rozumieniu art. 2 pkt 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1238 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie ogólnoeuropejskiego indywidualnego produktu emerytalnego (OIPE) (Dz. Urz. UE L 198 z 25.07.2019, str. 1) oraz na subkoncie OIPE w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o ogólnoeuropejskim indywidualnym produkcie emerytalnym (Dz. U. poz. 1843) każdego z małżonków.
Art. 33.
Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:
1)
przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem Wspólność ustawowaUstrój majątkowy powstający między małżonkami z chwilą zawarcia małżeństwa, jeżeli nie zawrą oni umowy majątkowej małżeńskiej. Obejmuje przede wszystkim przedmioty nabyte w czasie jej trwania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
2)
przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub DarowiznaNieodpłatne przysporzenie majątkowe dokonane przez darczyńcę na rzecz obdarowanego kosztem własnego majątku. Oświadczenie darczyńcy co do zasady wymaga formy aktu notarialnego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;
3)
prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
4)
przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
5)
prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
6)
przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu Zadośćuczynienie za doznaną krzywdęŚwiadczenie pieniężne przyznawane za niemajątkową szkodę, taką jak cierpienie fizyczne, psychiczne lub naruszenie dóbr osobistych. Jego wysokość powinna odpowiadać rozmiarowi doznanej krzywdy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
7)
wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
8)
przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
9)
prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
10)
przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Art. 34.
Przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące do użytku obojga małżonków są objęte Wspólność ustawowaUstrój majątkowy powstający między małżonkami z chwilą zawarcia małżeństwa, jeżeli nie zawrą oni umowy majątkowej małżeńskiej. Obejmuje przede wszystkim przedmioty nabyte w czasie jej trwania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu także w wypadku, gdy zostały nabyte przez dziedziczenie, zapis lub DarowiznaNieodpłatne przysporzenie majątkowe dokonane przez darczyńcę na rzecz obdarowanego kosztem własnego majątku. Oświadczenie darczyńcy co do zasady wymaga formy aktu notarialnego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.
Art. 341.
Każdy z małżonków jest uprawniony do współposiadania rzeczy wchodzących w skład Majątek wspólnyMajątek należący wspólnie do małżonków w ustawowym ustroju wspólności majątkowej. Obejmuje co do zasady przedmioty nabyte w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu oraz do korzystania z nich w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez drugiego małżonka.
Art. 35.
W czasie trwania Wspólność ustawowaUstrój majątkowy powstający między małżonkami z chwilą zawarcia małżeństwa, jeżeli nie zawrą oni umowy majątkowej małżeńskiej. Obejmuje przede wszystkim przedmioty nabyte w czasie jej trwania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu żaden z małżonków nie może żądać Podział majątku wspólnegoRozliczenie i rozdysponowanie składników majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską po ustaniu tej wspólności. Może nastąpić w umowie albo w postępowaniu sądowym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w Majątek wspólnyMajątek należący wspólnie do małżonków w ustawowym ustroju wspólności majątkowej. Obejmuje co do zasady przedmioty nabyte w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
Art. 36.
§ 1.
Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w Zarząd majątkiem wspólnymPodejmowanie czynności dotyczących majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską. Każdy z małżonków może co do zasady samodzielnie zarządzać tym majątkiem, z wyjątkami wskazanymi w ustawie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie Majątek wspólnyMajątek należący wspólnie do małżonków w ustawowym ustroju wspólności majątkowej. Obejmuje co do zasady przedmioty nabyte w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o ZobowiązanieStosunek prawny, w którym wierzyciel może żądać od dłużnika określonego świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu obciążających majątek wspólny.
§ 2.
Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.
§ 3.
Przedmiotami majątkowymi służącymi małżonkowi do wykonywania zawodu lub prowadzenia działalności zarobkowej małżonek ten zarządza samodzielnie. W razie przemijającej przeszkody drugi małżonek może dokonywać niezbędnych bieżących czynności.
Art. 361.
§ 1.
Małżonek może sprzeciwić się czynności Zarząd majątkiem wspólnymPodejmowanie czynności dotyczących majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską. Każdy z małżonków może co do zasady samodzielnie zarządzać tym majątkiem, z wyjątkami wskazanymi w ustawie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu zamierzonej przez drugiego małżonka, z wyjątkiem czynności w bieżących sprawach życia codziennego lub zmierzającej do zaspokojenia zwykłych Potrzeby rodzinyUsprawiedliwione potrzeby wspólnego gospodarstwa domowego i osób tworzących rodzinę, które małżonkowie powinni zaspokajać stosownie do swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych. Obejmują także potrzeby wychowania dzieci.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu albo podejmowanej w ramach działalności zarobkowej.
§ 2.
Sprzeciw jest skuteczny wobec osoby trzeciej, jeżeli mogła się z nim zapoznać przed dokonaniem Czynność prawnaDziałanie, przez które ktoś świadomie wywołuje skutki prawne, przede wszystkim przez złożenie oświadczenia woli, np. zawarcie umowy, sporządzenie testamentu albo wypowiedzenie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 3.
Przepis art. 39 stosuje się odpowiednio.
Art. 37.
§ 1.
Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania:
1)
Czynność prawnaDziałanie, przez które ktoś świadomie wywołuje skutki prawne, przede wszystkim przez złożenie oświadczenia woli, np. zawarcie umowy, sporządzenie testamentu albo wypowiedzenie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub Użytkowanie wieczystePrawo do korzystania z gruntu Skarbu Państwa albo samorządu terytorialnego przez 99 lat lub krócej, ale nie mniej niż 40 lat, za opłatą roczną.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków;
2)
czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia prawa rzeczowego, którego przedmiotem jest budynek lub lokal;
3)
czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia i wydzierżawienia Gospodarstwo rolneGrunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą. Definicja ma znaczenie przede wszystkim w prawie cywilnym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub przedsiębiorstwa;
4)
darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych.
§ 2.
Ważność umowy, która została zawarta przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody drugiego, zależy od potwierdzenia umowy przez drugiego małżonka.
§ 3.
Druga strona może wyznaczyć małżonkowi, którego zgoda jest wymagana, odpowiedni termin do potwierdzenia umowy; staje się wolna po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu.
§ 4.
Jednostronna czynność prawna dokonana bez wymaganej zgody drugiego małżonka jest nieważna.
Art. 38.
Jeżeli na podstawie Czynność prawnaDziałanie, przez które ktoś świadomie wywołuje skutki prawne, przede wszystkim przez złożenie oświadczenia woli, np. zawarcie umowy, sporządzenie testamentu albo wypowiedzenie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu dokonanej przez jednego małżonka bez wymaganej zgody drugiego osoba trzecia nabywa prawo lub zostaje zwolniona od obowiązku, stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie osób, które w Dobra wiaraUsprawiedliwione okolicznościami przekonanie, że przysługuje nam prawo albo że stan rzeczy jest zgodny z prawem. Ustawa często domniemywa dobrą wiarę, więc ten, kto twierdzi inaczej, musi to wykazać.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu dokonały czynności prawnej z osobą nieuprawnioną do rozporządzania prawem.
Art. 39.
Jeżeli jeden z małżonków odmawia zgody wymaganej do dokonania czynności, albo jeżeli porozumienie z nim napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, drugi małżonek może zwrócić się do sądu o zezwolenie na dokonanie czynności. Sąd udziela zezwolenia, jeżeli dokonania czynności wymaga dobro rodziny.
Art. 40.
Z Ważne powodyKlauzula generalna pozostawiająca sądowi albo organowi ocenę, czy okoliczności sprawy uzasadniają określony skutek, np. rozwiązanie spółki albo zmianę nazwiska.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu sąd może na żądanie jednego z małżonków pozbawić drugiego małżonka samodzielnego Zarząd majątkiem wspólnymPodejmowanie czynności dotyczących majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską. Każdy z małżonków może co do zasady samodzielnie zarządzać tym majątkiem, z wyjątkami wskazanymi w ustawie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu; może również postanowić, że na dokonanie czynności wskazanych w art. 37 § 1 zamiast zgody małżonka będzie potrzebne zezwolenie sądu. Postanowienia te mogą być uchylone w razie zmiany okoliczności.
Art. 41.
§ 1.
Jeżeli małżonek zaciągnął ZobowiązanieStosunek prawny, w którym wierzyciel może żądać od dłużnika określonego świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z Majątek wspólnyMajątek należący wspólnie do małżonków w ustawowym ustroju wspólności majątkowej. Obejmuje co do zasady przedmioty nabyte w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu małżonków.
§ 2.
Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka albo zobowiązanie jednego z małżonków nie wynika z Czynność prawnaDziałanie, przez które ktoś świadomie wywołuje skutki prawne, przede wszystkim przez złożenie oświadczenia woli, np. zawarcie umowy, sporządzenie testamentu albo wypowiedzenie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw, o których mowa w art. 33 pkt 9, a jeżeli wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa.
§ 3.
Jeżeli wierzytelność powstała przed powstaniem wspólności lub dotyczy majątku osobistego jednego z małżonków, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw, o których mowa w art. 33 pkt 9.
Art. 42.
Wierzyciel małżonka nie może w czasie trwania Wspólność ustawowaUstrój majątkowy powstający między małżonkami z chwilą zawarcia małżeństwa, jeżeli nie zawrą oni umowy majątkowej małżeńskiej. Obejmuje przede wszystkim przedmioty nabyte w czasie jej trwania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu żądać zaspokojenia z udziału, który w razie ustania wspólności przypadnie temu małżonkowi w Majątek wspólnyMajątek należący wspólnie do małżonków w ustawowym ustroju wspólności majątkowej. Obejmuje co do zasady przedmioty nabyte w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
Art. 43.
§ 1.
Oboje małżonkowie mają równe udziały w Majątek wspólnyMajątek należący wspólnie do małżonków w ustawowym ustroju wspólności majątkowej. Obejmuje co do zasady przedmioty nabyte w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 2.
Jednakże z Ważne powodyKlauzula generalna pozostawiająca sądowi albo organowi ocenę, czy okoliczności sprawy uzasadniają określony skutek, np. rozwiązanie spółki albo zmianę nazwiska.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z takim żądaniem tylko w wypadku, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód lub wystąpił o orzeczenie separacji.
§ 3.
Przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.
Art. 45.
§ 1.
Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z Majątek wspólnyMajątek należący wspólnie do małżonków w ustawowym ustroju wspólności majątkowej. Obejmuje co do zasady przedmioty nabyte w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia Potrzeby rodzinyUsprawiedliwione potrzeby wspólnego gospodarstwa domowego i osób tworzących rodzinę, które małżonkowie powinni zaspokajać stosownie do swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych. Obejmują także potrzeby wychowania dzieci.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.
§ 2.
Zwrotu dokonuje się przy Podział majątku wspólnegoRozliczenie i rozdysponowanie składników majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską po ustaniu tej wspólności. Może nastąpić w umowie albo w postępowaniu sądowym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.
§ 3.
Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego.
Art. 46.
W sprawach nieunormowanych w artykułach poprzedzających od chwili ustania Wspólność ustawowaUstrój majątkowy powstający między małżonkami z chwilą zawarcia małżeństwa, jeżeli nie zawrą oni umowy majątkowej małżeńskiej. Obejmuje przede wszystkim przedmioty nabyte w czasie jej trwania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o Dział spadkuPodział majątku spadkowego między spadkobierców po stwierdzeniu nabycia spadku. Może nastąpić w umowie między spadkobiercami albo w postępowaniu sądowym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Dział III. Małżeńskie ustroje majątkowe, Rozdział II. Umowne ustroje majątkowe
Oddział 1. Przepisy ogólne
Art. 47.
§ 1.
Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie Akt notarialnyDokument urzędowy sporządzony przez notariusza w formie określonej prawem, obejmujący czynność prawną lub inne zdarzenie wymagające udokumentowania. W przypadkach wskazanych w ustawie jego forma jest konieczna do ważności czynności.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu Wspólność ustawowaUstrój majątkowy powstający między małżonkami z chwilą zawarcia małżeństwa, jeżeli nie zawrą oni umowy majątkowej małżeńskiej. Obejmuje przede wszystkim przedmioty nabyte w czasie jej trwania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić Rozdzielność majątkowaUstrój majątkowy małżonków, w którym każdy z nich zachowuje własny majątek i samodzielnie nim zarządza. Może wynikać z umowy majątkowej małżeńskiej albo z orzeczenia sądu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa.
§ 2.
Umowa majątkowa małżeńska może być zmieniona albo rozwiązana. W razie jej rozwiązania w czasie trwania małżeństwa, powstaje między małżonkami wspólność ustawowa, chyba że strony postanowiły inaczej.
Art. 471.
Małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome.
Dział III. Małżeńskie ustroje majątkowe, Rozdział II. Umowne ustroje majątkowe
Oddział 2. Wspólność majątkowa
Art. 48.
Do ustanowionej umową wspólności majątkowej stosuje się odpowiednio przepisy o Wspólność ustawowaUstrój majątkowy powstający między małżonkami z chwilą zawarcia małżeństwa, jeżeli nie zawrą oni umowy majątkowej małżeńskiej. Obejmuje przede wszystkim przedmioty nabyte w czasie jej trwania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, z zachowaniem przepisów niniejszego oddziału.
Art. 49.
§ 1.
Nie można przez umowę majątkową małżeńską rozszerzyć wspólności na:
1)
przedmioty majątkowe, które przypadną małżonkowi z tytułu dziedziczenia, zapisu lub DarowiznaNieodpłatne przysporzenie majątkowe dokonane przez darczyńcę na rzecz obdarowanego kosztem własnego majątku. Oświadczenie darczyńcy co do zasady wymaga formy aktu notarialnego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
2)
prawa majątkowe, które wynikają ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
3)
prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
4)
wierzytelności z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia, o ile nie wchodzą one do Wspólność ustawowaUstrój majątkowy powstający między małżonkami z chwilą zawarcia małżeństwa, jeżeli nie zawrą oni umowy majątkowej małżeńskiej. Obejmuje przede wszystkim przedmioty nabyte w czasie jej trwania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, jak również wierzytelności z tytułu Zadośćuczynienie za doznaną krzywdęŚwiadczenie pieniężne przyznawane za niemajątkową szkodę, taką jak cierpienie fizyczne, psychiczne lub naruszenie dóbr osobistych. Jego wysokość powinna odpowiadać rozmiarowi doznanej krzywdy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
5)
niewymagalne jeszcze wierzytelności o wynagrodzenie za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej każdego z małżonków.
§ 2.
W razie wątpliwości uważa się, że przedmioty służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków nie zostały włączone do wspólności.
Art. 50.
Jeżeli wierzytelność powstała przed rozszerzeniem wspólności, wierzyciel, którego dłużnikiem jest tylko jeden małżonek, może żądać zaspokojenia także z tych przedmiotów majątkowych, które należałyby do majątku osobistego dłużnika, gdyby wspólność majątkowa nie została rozszerzona.
Art. 501.
W razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej. Przepis ten nie wyłącza zastosowania art. 43 § 2 i 3.
Dział III. Małżeńskie ustroje majątkowe, Rozdział II. Umowne ustroje majątkowe
Oddział 3. Rozdzielność majątkowa
Art. 51.
W razie umownego ustanowienia Rozdzielność majątkowaUstrój majątkowy małżonków, w którym każdy z nich zachowuje własny majątek i samodzielnie nim zarządza. Może wynikać z umowy majątkowej małżeńskiej albo z orzeczenia sądu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później.
Art. 511.
Każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem.
Dział III. Małżeńskie ustroje majątkowe, Rozdział II. Umowne ustroje majątkowe
Oddział 4. Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków
Art. 512.
Do Rozdzielność majątkowaUstrój majątkowy małżonków, w którym każdy z nich zachowuje własny majątek i samodzielnie nim zarządza. Może wynikać z umowy majątkowej małżeńskiej albo z orzeczenia sądu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu z wyrównaniem dorobków stosuje się przepisy o rozdzielności majątkowej, z zachowaniem przepisów niniejszego oddziału.
Art. 513.
§ 1.
Dorobkiem każdego z małżonków jest wzrost wartości jego majątku po zawarciu umowy majątkowej.
§ 2.
Jeżeli umowa majątkowa nie stanowi inaczej, przy obliczaniu dorobków pomija się przedmioty majątkowe nabyte przed zawarciem umowy majątkowej i wymienione w art. 33 pkt 2, 5–7, 9 oraz przedmioty nabyte w zamian za nie, natomiast dolicza się wartość:
1)
DarowiznaNieodpłatne przysporzenie majątkowe dokonane przez darczyńcę na rzecz obdarowanego kosztem własnego majątku. Oświadczenie darczyńcy co do zasady wymaga formy aktu notarialnego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu dokonanych przez jednego z małżonków, z wyłączeniem darowizn na rzecz wspólnych zstępnych małżonków oraz drobnych zwyczajowo przyjętych darowizn na rzecz innych osób;
2)
usług świadczonych osobiście przez jednego z małżonków na rzecz majątku drugiego małżonka;
3)
nakładów i wydatków na majątek jednego małżonka z majątku drugiego małżonka.
§ 3.
Dorobek oblicza się według stanu majątku z chwili ustania Rozdzielność majątkowaUstrój majątkowy małżonków, w którym każdy z nich zachowuje własny majątek i samodzielnie nim zarządza. Może wynikać z umowy majątkowej małżeńskiej albo z orzeczenia sądu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i według cen z chwili rozliczenia.
Art. 514.
§ 1.
Po ustaniu Rozdzielność majątkowaUstrój majątkowy małżonków, w którym każdy z nich zachowuje własny majątek i samodzielnie nim zarządza. Może wynikać z umowy majątkowej małżeńskiej albo z orzeczenia sądu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu małżonek, którego dorobek jest mniejszy niż dorobek drugiego małżonka, może żądać wyrównania dorobków przez zapłatę lub przeniesienie prawa.
§ 2.
Z Ważne powodyKlauzula generalna pozostawiająca sądowi albo organowi ocenę, czy okoliczności sprawy uzasadniają określony skutek, np. rozwiązanie spółki albo zmianę nazwiska.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu każdy z małżonków może żądać zmniejszenia obowiązku wyrównania dorobków.
§ 3.
W razie braku porozumienia między stronami co do sposobu lub wysokości wyrównania, rozstrzyga sąd.
Art. 515.
§ 1.
W razie śmierci jednego z małżonków, wyrównanie dorobków następuje między jego spadkobiercami a małżonkiem pozostałym przy życiu.
§ 2.
Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z żądaniem zmniejszenia obowiązku wyrównania dorobków tylko wtedy, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód lub wystąpił o orzeczenie separacji.
Dział III. Małżeńskie ustroje majątkowe
Rozdział III. Przymusowy ustrój majątkowy
Art. 52.
§ 1.
Z Ważne powodyKlauzula generalna pozostawiająca sądowi albo organowi ocenę, czy okoliczności sprawy uzasadniają określony skutek, np. rozwiązanie spółki albo zmianę nazwiska.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd Rozdzielność majątkowaUstrój majątkowy małżonków, w którym każdy z nich zachowuje własny majątek i samodzielnie nim zarządza. Może wynikać z umowy majątkowej małżeńskiej albo z orzeczenia sądu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 1a.
Ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej może żądać także wierzyciel jednego z małżonków, jeżeli UprawdopodobnienieŚrodek zastępczy dowodu: wystarczy wykazać, że twierdzenie jest prawdopodobne, bez pełnego udowodnienia. Stosuje się go tylko tam, gdzie ustawa na to pozwala, np. przy zabezpieczeniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków.
§ 2.
Rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu.
§ 3.
Ustanowienie rozdzielności majątkowej przez sąd na żądanie jednego z małżonków nie wyłącza zawarcia przez małżonków umowy majątkowej małżeńskiej. Jeżeli rozdzielność majątkowa została ustanowiona na żądanie wierzyciela, małżonkowie mogą zawrzeć umowę majątkową małżeńską po dokonaniu podziału majątku wspólnego lub po uzyskaniu przez wierzyciela zabezpieczenia, albo zaspokojenia wierzytelności, lub po upływie trzech lat od ustanowienia rozdzielności.
Art. 53.
§ 1.
Rozdzielność majątkowaUstrój majątkowy małżonków, w którym każdy z nich zachowuje własny majątek i samodzielnie nim zarządza. Może wynikać z umowy majątkowej małżeńskiej albo z orzeczenia sądu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu powstaje z mocy prawa, w razie UbezwłasnowolnienieOrzeczenie sądu pozbawiające osobę pełnej albo ograniczające jej zdolność do czynności prawnych z powodu stanu zdrowia uniemożliwiającego lub znacznie utrudniającego kierowanie swoim postępowaniem. Skutkiem jest ustanowienie opiekuna albo kuratora.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub ogłoszenia UpadłośćPostępowanie sądowe wobec niewypłacalnego dłużnika, prowadzone przede wszystkim w celu wspólnego zaspokojenia jego wierzycieli z majątku dłużnika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu jednego z małżonków.
§ 2.
W razie uchylenia ubezwłasnowolnienia, a także umorzenia, ukończenia lub uchylenia postępowania upadłościowego, między małżonkami powstaje ustawowy ustrój majątkowy.
Art. 54.
§ 1.
Orzeczenie separacji powoduje powstanie między małżonkami Rozdzielność majątkowaUstrój majątkowy małżonków, w którym każdy z nich zachowuje własny majątek i samodzielnie nim zarządza. Może wynikać z umowy majątkowej małżeńskiej albo z orzeczenia sądu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 2.
Z chwilą zniesienia separacji powstaje między małżonkami ustawowy ustrój majątkowy. Na zgodny wniosek małżonków sąd orzeka o utrzymaniu między małżonkami rozdzielności majątkowej.
Dział IV. Ustanie małżeństwa
Art. 55.
§ 1.
W razie uznania jednego z małżonków za zmarłego domniemywa się, że małżeństwo ustało z chwilą, która w orzeczeniu o uznaniu tego małżonka za zmarłego została oznaczona jako chwila jego śmierci.
§ 2.
Jeżeli po uznaniu jednego z małżonków za zmarłego drugi małżonek zawarł nowy związek małżeński, związek ten nie może być unieważniony z tego powodu, że małżonek uznany za zmarłego żyje albo że jego śmierć nastąpiła w innej chwili aniżeli chwila oznaczona w orzeczeniu o uznaniu za zmarłego. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli w chwili zawarcia nowego związku małżeńskiego strony wiedziały, że małżonek uznany za zmarłego pozostaje przy życiu.
Art. 56.
§ 1.
Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód.
§ 2.
Jednakże mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z Zasady współżycia społecznegoKlauzula generalna odsyłająca do powszechnie akceptowanych w społeczeństwie norm moralnych i obyczajowych. Sąd ocenia je w okolicznościach konkretnej sprawy, a powołujący się na nie powinien wskazać, o jaką zasadę chodzi.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 3.
Rozwód nie jest również dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Art. 57.
§ 1.
Orzekając rozwód sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia.
§ 2.
Jednakże na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie. W tym wypadku następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy.
Art. 58.
§ 1.
W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o Władza rodzicielskaOgół praw i obowiązków rodziców wobec dziecka, służących pieczy nad jego osobą i majątkiem oraz jego wychowaniu. Powinna być wykonywana zgodnie z dobrem dziecka.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu Kontakty z dzieckiemPrawo i obowiązek rodziców oraz dziecka do utrzymywania osobistej relacji, niezależnie od władzy rodzicielskiej. Kontakty mogą obejmować spotkania, rozmowy i komunikację na odległość.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z Dobro dzieckaNadrzędna wartość w sprawach rodzinnych, wyznaczająca kierunek rozstrzygnięć dotyczących władzy rodzicielskiej, kontaktów i miejsca pobytu dziecka.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.
§ 1a.
W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.
§ 1b.
Na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem.
§ 2.
Jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków. W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka. Na zgodny wniosek stron sąd może w wyroku orzekającym rozwód orzec również o podziale wspólnego mieszkania albo o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków, jeżeli drugi małżonek wyraża zgodę na jego opuszczenie bez dostarczenia lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego, o ile podział bądź jego przyznanie jednemu z małżonków są możliwe.
§ 3.
Na wniosek jednego z małżonków sąd może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.
§ 4.
Orzekając o wspólnym mieszkaniu małżonków sąd uwzględnia przede wszystkim potrzeby dzieci i małżonka, któremu powierza wykonywanie władzy rodzicielskiej.
Art. 59.
W ciągu roku od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko, może przez oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa.
Art. 60.
§ 1.
Małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.
§ 2.
Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.
§ 3.
Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Jednakże gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni.
Art. 61.
Z zastrzeżeniem przepisu artykułu poprzedzającego do obowiązku dostarczania środków utrzymania przez jednego z małżonków rozwiedzionych drugiemu stosuje się odpowiednio przepisy o Obowiązek alimentacyjnyObowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania osobie uprawnionej. Najczęściej dotyczy relacji rodzinnych, zwłaszcza między rodzicami a dziećmi.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu między krewnymi.
Dział V. Separacja
Art. 611.
§ 1.
Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd orzekł separację.
§ 2.
Jednakże mimo zupełnego rozkładu pożycia orzeczenie separacji nie jest dopuszczalne, jeżeli wskutek niej miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z Zasady współżycia społecznegoKlauzula generalna odsyłająca do powszechnie akceptowanych w społeczeństwie norm moralnych i obyczajowych. Sąd ocenia je w okolicznościach konkretnej sprawy, a powołujący się na nie powinien wskazać, o jaką zasadę chodzi.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 3.
Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może orzec separację na podstawie zgodnego żądania małżonków.
Art. 612.
§ 1.
Jeżeli jeden z małżonków żąda orzeczenia separacji, a drugi orzeczenia rozwodu i żądanie to jest uzasadnione, sąd orzeka rozwód.
§ 2.
Jeżeli jednak orzeczenie rozwodu nie jest dopuszczalne, a żądanie orzeczenia separacji jest uzasadnione, sąd orzeka separację.
Art. 613.
§ 1.
Przy orzekaniu separacji stosuje się przepisy art. 57 i art. 58.
§ 2.
Orzekając separację na podstawie zgodnego żądania małżonków, sąd nie orzeka o winie rozkładu pożycia. W tym wypadku następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy.
Art. 614.
§ 1.
Orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba że ustawa stanowi inaczej.
§ 2.
Małżonek pozostający w separacji nie może zawrzeć małżeństwa.
§ 3.
Jeżeli wymagają tego względy słuszności, małżonkowie pozostający w separacji obowiązani są do wzajemnej pomocy.
§ 4.
Do obowiązku dostarczania środków utrzymania przez jednego z małżonków pozostających w separacji drugiemu stosuje się odpowiednio przepisy art. 60, z wyjątkiem § 3.
§ 5.
Przepisu art. 59 nie stosuje się.
Art. 616.
§ 1.
Na zgodne żądanie małżonków sąd orzeka o zniesieniu separacji.
§ 2.
Z chwilą zniesienia separacji ustają jej skutki.
§ 3.
Znosząc separację, sąd rozstrzyga o Władza rodzicielskaOgół praw i obowiązków rodziców wobec dziecka, służących pieczy nad jego osobą i majątkiem oraz jego wychowaniu. Powinna być wykonywana zgodnie z dobrem dziecka.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu nad wspólnym małoletnim dzieckiem małżonków.
