Prawo o adwokaturze
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r., tekst jednolity Dz.U. 2002 poz. 1058, 128 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Dział I. Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Adwokatura powołana jest do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw
i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa.
2.
Adwokatura zorganizowana jest na zasadach samorządu zawodowego.
3.
Adwokat w wykonywaniu swoich obowiązków zawodowych podlega tylko ustawom.
4.
Tytuł zawodowy „adwokat” podlega ochronie prawnej.
Art. 2.
Adwokaturę stanowi ogół adwokatów i aplikantów adwokackich.
Art. 3.
Zadaniem samorządu zawodowego adwokatury jest:
1)
tworzenie warunków do wykonywania ustawowych zadań adwokatury,
2)
reprezentowanie adwokatury i ochrona jej praw,
3)
sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o wykonywaniu zawodu adwokata,
4)
doskonalenie zawodowe adwokatów i kształcenie aplikantów adwokackich,
5)
ustalanie i krzewienie zasad etyki zawodowej oraz dbałość o ich przestrzeganie,
6)
sprawowanie zarządu majątkiem samorządu adwokackiego i rozporządzanie nim.
Art. 4.
1.
Zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu
porad prawnych, sporządzaniu Opieka prawnaInstytucja służąca ochronie osoby, która nie pozostaje pod władzą rodzicielską i potrzebuje przedstawiciela ustawowego. Opiekun wykonuje obowiązki określone przez prawo pod nadzorem sądu opiekuńczego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, opracowywaniu projektów aktów prawnych
oraz występowaniu przed sądami i urzędami.
2.
Pomoc prawna świadczona jest osobom fizycznym, podmiotom gospodarczym oraz jednostkom
organizacyjnym.
3.
Przez jednostkę organizacyjną rozumie się organ państwowy lub samorządowy, Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu,
organizację społeczną lub polityczną oraz inny podmiot nieposiadający osobowości prawnej.
Art. 4a.
1.
Adwokat wykonuje zawód w kancelarii adwokackiej, w zespole adwokackim oraz w Spółka cywilnaUmowa, przez którą wspólnicy zobowiązują się dążyć do wspólnego celu gospodarczego przez oznaczone działania. Spółka cywilna nie jest odrębnym podmiotem prawa, a prawa i obowiązki dotyczą jej wspólników.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, jawnej lub partnerskiej z wyłącznym udziałem adwokatów lub adwokatów i radców
prawnych, albo w spółce komandytowej, w której komplementariuszami są wyłącznie adwokaci
lub adwokaci i radcowie prawni, przy czym wyłącznym przedmiotem działalności takich
spółek jest świadczenie pomocy prawnej.
2.
Siedzibę zawodową adwokata, na jego wniosek, wyznacza okręgowa rada adwokacka.
Art. 4b.
1.
Adwokat nie może wykonywać zawodu:
1)
jeżeli pozostaje w Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu,
2)
jeżeli jego małżonek pełni funkcje sędziowskie, prokuratorskie lub w okręgu izby adwokackiej
- w organach dochodzeniowo-śledczych,
3)
jeżeli został uznany za trwale niezdolnego do wykonywania zawodu,
4)
jeżeli został ubezwłasnowolniony,
5)
w razie orzeczenia kary zawieszenia w czynnościach zawodowych albo tymczasowego zawieszenia
w wykonywaniu czynności zawodowych.
2.
Adwokat nie może wykonywać zawodu w okręgu tej izby, w której spokrewniona z nim osoba
do drugiego stopnia lub spowinowacona z nim w pierwszym stopniu pełni funkcje wymienione
w ust. 1 pkt 2.
3.
Zakaz przewidziany w ust. 1 pkt 1 nie dotyczy pracowników naukowych i naukowo-dydaktycznych.
Art. 4c.
1.
O trwałej niezdolności do wykonywania zawodu orzeka okręgowa rada adwokacka.
2.
Uchwała zapada po wysłuchaniu adwokata i jego pełnomocnika ustanowionego spośród adwokatów
oraz po zaznajomieniu się z opiniami lub orzeczeniami lekarskimi. Okręgowa rada adwokacka
wyznacza pełnomocnika z urzędu, jeżeli adwokat go nie ustanowi.
3.
W razie wszczęcia postępowania o stwierdzenie trwałej niezdolności do wykonywania
zawodu, okręgowa rada adwokacka może zawiesić adwokata tymczasowo w wykonywaniu czynności
zawodowych. To samo uprawnienie przysługuje okręgowej radzie adwokackiej wtedy, gdy
przeciwko adwokatowi zostało wszczęte postępowanie o UbezwłasnowolnienieOrzeczenie sądu pozbawiające osobę pełnej albo ograniczające jej zdolność do czynności prawnych z powodu stanu zdrowia uniemożliwiającego lub znacznie utrudniającego kierowanie swoim postępowaniem. Skutkiem jest ustanowienie opiekuna albo kuratora.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 4d.
1.
Adwokat zawieszony w wykonywaniu czynności zawodowych nie może występować przed sądami
lub organami państwowymi i samorządowymi. W okresie zawieszenia adwokat może wykonywać
inne czynności, na które uzyskał zezwolenie dziekana.
2.
Czynne i bierne prawo wyborcze do organów samorządu adwokackiego nie przysługuje adwokatowi
zawieszonemu w wykonywaniu czynności zawodowych.
Art. 5.
Adwokat przed rozpoczęciem wykonywania czynności zawodowych składa wobec dziekana
ślubowanie treści następującej:
„
Ślubuję uroczyście w swej pracy adwokata przyczyniać się ze wszystkich sit do ochrony
praw i wolności obywatelskich oraz umacniania porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej,
obowiązki swe wypełniać gorliwie, sumiennie i zgodnie z przepisami prawa, zachować
tajemnicę zawodową, a w postępowaniu swoim kierować się zasadami godności, uczciwości,
słuszności i sprawiedliwości społecznej.
”
Art. 6.
1.
Adwokat obowiązany jest zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku
z udzielaniem pomocy prawnej.
2.
Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie może być ograniczony w czasie.
3.
Adwokata nie można zwolnić od obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej co do faktów,
o których dowiedział się udzielając pomocy prawnej lub prowadząc sprawę.
Art. 7.
1.
Adwokat podczas i w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych korzysta z ochrony
prawnej podobnie jak sędzia i prokurator.
2.
Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określi strój urzędowy adwokatów
biorących udział w rozprawach sądowych, uwzględniając uroczysty charakter stroju,
odpowiedni do powagi sądu i utrwalonej tradycji.
Art. 8.
1.
Adwokat przy wykonywaniu zawodu adwokackiego korzysta z wolności słowa i pisma w granicach
określonych przez zadania adwokatury i przepisy prawa.
2.
Nadużycie tej wolności, stanowiące ściganą z oskarżenia prywatnego ZniewagaZachowanie wyrażające pogardę wobec innej osoby, na przykład przez słowa, gest lub wizerunek. Jest odrębne od zniesławienia, które polega na pomawianiu o określone postępowanie lub właściwości.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub zniesławienie
strony, jej pełnomocnika lub obrońcy, kuratora, świadka, biegłego lub tłumacza, podlega
ściganiu tylko w drodze dyscyplinarnej.
Art. 8a.
1.
Adwokat podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu od Odpowiedzialność cywilnaObowiązek poniesienia skutków naruszenia prawa lub niewykonania zobowiązania w sferze prawa prywatnego. Najczęściej polega na obowiązku naprawienia szkody albo spełnienia należnego świadczenia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu za SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
wyrządzone przy wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 4 ust. 1.
2.
Obowiązek określony w ust. 1 nie dotyczy adwokatów niewykonujących zawodu.
Art. 8b.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, po zasięgnięciu opinii Naczelnej
Rady Adwokackiej i Polskiej Izby Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia, ogólne
warunki ubezpieczenia, o którym mowa w art. 8a:
1)
datę powstania obowiązku zawarcia Umowa ubezpieczeniaUmowa, w której ubezpieczyciel zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego zdarzenia, a ubezpieczający zapłacić składkę. Może dotyczyć osób, mienia albo odpowiedzialności cywilnej.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu,
2)
podstawowy zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń,
3)
minimalną sumę gwarancyjną ubezpieczenia określoną kwotowo,
4)
zakres praw i obowiązków ubezpieczonego i zakładu ubezpieczeń, wynikających z umowy
ubezpieczenia.
Art. 9.
1.
Organami adwokatury są: Krajowy Zjazd Adwokatury, Naczelna Rada Adwokacka, Wyższy
Sąd Dyscyplinarny oraz Wyższa Komisja Rewizyjna.
2.
Członkami organów adwokatury mogą być tylko adwokaci.
Art. 10.
Naczelna Rada Adwokacka, izby adwokackie i zespoły adwokackie mają osobowość prawną.
Art. 11.
1.
Wybory do organów adwokatury oraz organów izb adwokackich i zespołów adwokackich odbywają
się w głosowaniu tajnym przy nieograniczonej liczbie kandydatów.
2.
Kadencja organów adwokatury, organów izb adwokackich i zespołów adwokackich trwa trzy
lata, jednakże są one obowiązane działać do czasu ukonstytuowania się nowo wybranych
organów.
3.
W Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej i w prezydiach okręgowych rad adwokackich nie
można sprawować tej samej funkcji dłużej niż przez dwie następujące po sobie kadencje.
Ograniczenie to odnosi się także do kierowników zespołów adwokackich, z tym jednak
że w szczególnie uzasadnionych wypadkach zebranie zespołu może wybrać kierownika zespołu
na następną kadencję.
4.
Poszczególni członkowie organów, o których mowa w ust. 1, mogą być odwołani przed
upływem kadencji przez organ, który ich wybrał.
5.
Nie można łączyć mandatów ustawowych organów samorządu adwokackiego. Ograniczenie
to nie dotyczy kierownika zespołu adwokackiego.
Art. 12.
1.
Uchwały organów adwokatury, organów izb adwokackich i organów zespołów adwokackich,
dotyczące bezpośrednio poszczególnych osób, powinny zawierać Uzasadnienie faktyczneCzęść uzasadnienia orzeczenia albo pisma procesowego przedstawiająca ustalone fakty i dowody lub okoliczności, na których oparto żądanie. Od uzasadnienia prawnego różni się tym, że nie dotyczy wykładni i zastosowania przepisów.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
i prawne.
2.
Termin do wniesienia Środki odwoławczeŚrodki zaskarżenia służące kontroli nieprawomocnych orzeczeń przez sąd wyższej instancji. W postępowaniu karnym należą do nich apelacja i zażalenie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu przewidzianych w ustawie wynosi czternaście
dni od dnia doręczenia orzeczenia lub uchwały.
Art. 13.
Naczelna Rada Adwokacka składa Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej coroczne sprawozdanie
z działalności adwokatury oraz przedstawia informacje problemowe.
Art. 14.
1.
Minister Sprawiedliwości zwraca się do Sądu Najwyższego o uchylenie sprzecznych z
prawem uchwał organów adwokatury, w terminie 6 miesięcy od daty ich doręczenia.
2.
Sąd Najwyższy utrzymuje zaskarżoną uchwałę w mocy lub uchyla uchwałę i przekazuje
sprawę do ponownego rozpoznania właściwemu organowi adwokatury z ustaleniem wytycznych
co do sposobu jej załatwienia. Skargę spóźnioną Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania.
3.
Naczelna Rada Adwokacka, na wniosek Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, uchyla sprzeczną
z prawem uchwałę zgromadzenia izby, w terminie 6 miesięcy od daty jej doręczenia.
Art. 15.
Minister Sprawiedliwości może zwrócić się do Krajowego Zjazdu Adwokatury lub do Naczelnej
Rady Adwokackiej o podjęcie uchwały w określonej sprawie należącej do ich właściwości.
Uchwała Naczelnej Rady Adwokackiej powinna być podjęta w terminie jednego miesiąca.
Art. 16.
1.
Opłaty za czynności adwokackie ustala umowa z klientem.
2.
Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej i Krajowej
Rady Radców Prawnych ustala, w drodze rozporządzenia, opłaty za czynności adwokackie
przed organami wymiaru sprawiedliwości, stanowiące podstawę do zasądzenia przez sądy
kosztów zastępstwa prawnego i kosztów adwokackich.
3.
Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej i Krajowej
Rady Radców Prawnych określi, w drodze rozporządzenia, stawki minimalne za czynności
adwokackie, o których mowa w ust. 1.
