Prawo o adwokaturze
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r., tekst ujednolicony (nieurzędowy) według stanu na 17 października 2026 r.: tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1564 ze zmianami z Dz.U. 2025 poz. 1172, Dz.U. 2026 poz. 1290, Dz.U. 2026 poz. 370 i Dz.U. 2026 poz. 846, 183 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Dział II. Wykonywanie zawodu adwokata
Art. 17.
Zespół adwokacki jest jednostką organizacyjną adwokatury.
Art. 18.
1.
Członkiem zespołu adwokackiego może być tylko osoba wpisana na listę adwokatów.
2.
O przyjęciu do zespołu decyduje zebranie zespołu adwokackiego.
Art. 21.
1.
(uchylony) 2. (uchylony) 3. Adwokat świadczy Pomoc prawna z urzęduPomoc adwokata albo radcy prawnego ustanowionego przez sąd osobie, która nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w okręgu sądu rejonowego, w którym wyznaczył swoją siedzibę zawodową. Przepis art. 71c stosuje się odpowiednio.
Art. 23.
Adwokat - członek zespołu ma prawo do:
1)
udziału w pracach i w dochodzie zespołu, z wyjątkiem okresu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą lub macierzyństwem;
2)
corocznego płatnego Urlop wypoczynkowyCoroczny, nieprzerwany i płatny czas zwolnienia od pracy przysługujący pracownikowi w celu wypoczynku. Pracownik nie może zrzec się prawa do tego urlopu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 24.
1.
Adwokaci - członkowie zespołów i ich rodziny mają na równi z pracownikami prawo do świadczeń z tytułu ubezpieczenia na wypadek choroby, macierzyństwa i ubezpieczenia rodzinnego oraz z tytułu powszechnego zaopatrzenia emerytalnego pracowników i ich rodzin, przy czym przy ustalaniu prawa do świadczeń i ich wysokości pracę w zespołach traktuje się jako zatrudnienie, a otrzymywane wynagrodzenie - jako wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia.
2.
Zasiłek chorobowyŚwiadczenie z ubezpieczenia chorobowego przysługujące ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby albo innych przyczyn określonych w ustawie. Ma zastępować dochód za okres usprawiedliwionej niezdolności do pracy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu dla adwokatów - członków zespołów jest wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych począwszy od pierwszego dnia niezdolności do pracy.
3.
Składki na ubezpieczenie społeczneObowiązkowe albo dobrowolne wpłaty finansujące ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Do ich opłacania i rozliczania zobowiązany jest ubezpieczony, płatnik albo oba te podmioty, zależnie od tytułu ubezpieczenia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu opłacają zespoły adwokackie, Spółka jawnaSpółka osobowa prowadząca przedsiębiorstwo pod własną firmą, w której każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki subsydiarnie całym swoim majątkiem. Spółka powstaje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, partnerskie lub komandytowe, o których mowa w art. 4a ust. 1. Adwokaci wykonujący zawód w kancelariach adwokackich lub w spółkach cywilnych opłacają składki osobiście.
4.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa wysokość składek na ubezpieczenie społeczne oraz zasady ustalania podstawy wymiaru tych składek i tryb ich opłacania.
5.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej, w drodze rozporządzenia, określa:
1)
(uchylony) 2) zasady i tryb zaliczania okresów wykonywania zawodu adwokackiego w kancelariach indywidualnych przed dniem 1 stycznia 1966 r. - przy ustalaniu uprawnień emerytalnych. 6. (uchylony)
Art. 25.
1.
Umowę z klientem zawiera kierownik zespołu adwokackiego w imieniu zespołu; PełnomocnictwoUmocowanie do działania w imieniu innej osoby, udzielone w oświadczeniu mocodawcy. Czynność dokonana przez pełnomocnika w granicach umocowania wywołuje skutki bezpośrednio dla mocodawcy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu klient udziela adwokatowi.
2.
Kierownik zespołu uwzględnia życzenia klienta co do wyboru adwokata, chyba że uzasadnione względy uniemożliwiają temu adwokatowi udzielenie pomocy prawnej.
3.
W wypadku gdy adwokat prowadzący sprawę nie może wziąć osobiście udziału w rozprawie lub wykonać osobiście poszczególnych czynności w sprawie, może on udzielić substytucji.
Art. 26.
Kierownik zespołu wyznacza z urzędu zastępcę dla adwokata niemającego możności prowadzenia sprawy czasowo lub trwale albo skreślonego z listy adwokatów. Decyzja kierownika zespołu stanowi upoważnienie dla adwokata do prowadzenia sprawy i powinna mieć formę pisemną.
Art. 27.
1.
Adwokat może wypowiedzieć PełnomocnictwoUmocowanie do działania w imieniu innej osoby, udzielone w oświadczeniu mocodawcy. Czynność dokonana przez pełnomocnika w granicach umocowania wywołuje skutki bezpośrednio dla mocodawcy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu po uzyskaniu zgody kierownika zespołu.
2.
Adwokat, wypowiadając pełnomocnictwo, zawiadamia o tym zainteresowane organy; jest także obowiązany jeszcze przez dwa tygodnie pełnić swe obowiązki, jeżeli nie nastąpiło wcześniejsze objęcie sprawy przez innego adwokata lub zwolnienie ze strony klienta.
Art. 28.
1.
Adwokat może odmówić udzielenia pomocy prawnej tylko z Ważne powodyKlauzula generalna pozostawiająca sądowi albo organowi ocenę, czy okoliczności sprawy uzasadniają określony skutek, np. rozwiązanie spółki albo zmianę nazwiska.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, o których informuje zainteresowanego. Wątpliwości co do udzielenia lub odmowy udzielenia pomocy prawnej rozstrzyga okręgowa rada adwokacka, a w wypadkach niecierpiących zwłoki - dziekan.
2.
W sprawach, w których pomoc prawna ma z mocy przepisów prawa nastąpić z urzędu, zwolnić adwokata od udzielenia tej pomocy może tylko organ, który go wyznaczył, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Art. 29.
1.
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb PaństwaPaństwo jako podmiot praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych dotyczących mienia państwowego, które nie należy do innych państwowych osób prawnych. Ma osobowość prawną.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu albo jednostka samorządu terytorialnego, jeżeli przepis szczególny tak stanowi.
2.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady ponoszenia kosztów, o których mowa w ust. 1, z uwzględnieniem sposobu ustalania tych kosztów, wydatków stanowiących podstawę ich ustalania oraz maksymalnej wysokości opłat za udzieloną pomoc.
Art. 30.
Organami zespołu adwokackiego są:
1)
zebranie zespołu;
2)
kierownik zespołu;
3)
komisja rewizyjna w zespołach liczących więcej niż 12 członków, a w zespołach mniejszych, jeżeli zostanie ona powołana uchwałą zebrania zespołu.
Art. 31.
1.
Do zakresu działania zebrania zespołu należy w szczególności:
1)
ocena pracy zawodowej członków zespołu i aplikantów adwokackich;
2)
wybór kierownika, a w miarę potrzeby także jego zastępcy;
3)
odwołanie kierownika lub jego zastępcy przed upływem kadencji;
4)
kontrola działalności kierownika zespołu, a zwłaszcza badanie i zatwierdzanie jego sprawozdań;
5)
wybór komisji rewizyjnej;
6)
uchwalanie preliminarza dochodów i wydatków zespołu;
7)
przyjmowanie nowych członków, wypowiadanie członkostwa w zespole i wykluczanie z zespołu;
8)
podejmowanie uchwały w sprawie zmiany lokalu zespołu;
9)
podejmowanie uchwały w sprawie likwidacji zespołu.
2.
W ciągu miesiąca od daty doręczenia uchwał zespołu przewidzianych w ust. 1 pkt 2 okręgowa rada adwokacka może zgłosić uzasadniony sprzeciw przeciwko wyborowi kierownika lub zastępcy kierownika i zarządzić ponowne wybory w terminie miesięcznym. Sprzeciw dotyczący tego samego adwokata może być zgłoszony tylko jeden raz.
Art. 32.
1.
Do ważności uchwały zebrania zespołu wymagana jest obecność co najmniej dwóch trzecich ogólnej liczby członków zespołu, przy czym uchwały w sprawach wymienionych w art. 31 ust. 1 pkt 2, 3, 7 i 9 zapadają tylko większością co najmniej dwóch trzecich głosów członków zespołu obecnych na zebraniu.
2.
Od uchwał zebrania zespołu służy odwołanie do okręgowej rady adwokackiej. Od uchwały okręgowej rady adwokackiej odwołanie nie przysługuje.
Art. 33.
Okręgowa rada adwokacka uchyla lub zmienia uchwałę zebrania zespołu adwokackiego sprzeczną z prawem.
Art. 34.
1.
Okręgowa rada adwokacka może odwołać kierownika zespołu lub jego zastępcę, jeżeli zaniedbują lub naruszają swe obowiązki.
2.
W razie odwołania kierownika zespołu okręgowa rada adwokacka powierza czasowo wykonywanie czynności kierownika jednemu z członków zespołu, któremu nie wolno odmówić przyjęcia tych obowiązków.
3.
W wypadku określonym w ust. 2 wybory kierownika zespołu odbywają się w terminie wyznaczonym przez okręgową radę adwokacką, nie później jednak niż w ciągu jednego miesiąca od uprawomocnienia się uchwały odwołującej kierownika. Odwołanie wyłącza osobę, której dotyczy, z ponownego wyboru.
Art. 35.
Rozwiązanie zespołu następuje na podstawie uchwały zebrania zespołu lub uchwały okręgowej rady adwokackiej.
Art. 36.
Okręgowa rada adwokacka dokonuje wizytacji:
1)
zespołów adwokackich;
2)
kancelarii adwokackich;
3)
spółek z wyłącznym udziałem adwokatów;
4)
adwokatów w spółkach z udziałem adwokatów, radców prawnych i prawników zagranicznych wpisanych na listę prawników zagranicznych;
5)
prawników zagranicznych wpisanych na listę prawników zagranicznych, prowadzoną przez okręgową radę adwokacką.
Art. 37.
Przepisy działu niniejszego stosuje się odpowiednio do adwokatów wykonujących zawód w kancelarii adwokackiej oraz w spółkach, o których mowa w art. 4a ust. 1.
Art. 37a.
1.
Adwokat wykonujący zawód w kancelarii adwokackiej oraz w spółkach, o których mowa w art. 4a ust. 1, obowiązany jest zapewnić zastępstwo w przypadku urlopu lub innej przemijającej przeszkody tak, aby prowadzone przez niego sprawy nie doznały uszczerbku.
2.
Dziekan wyznacza z urzędu zastępcę adwokata, o którym mowa w ust. 1, niemającego czasowo lub trwale możliwości wykonywania zawodu, jak również w wypadku skreślenia z listy adwokatów. Decyzja dziekana stanowi upoważnienie adwokata do prowadzenia spraw i powinna mieć formę pisemną. <2. Dziekan z urzędu wyznacza zastępcę, a w razie potrzeby zastępców adwokata, o którym mowa w ust. 1, niemającego czasowo albo trwale możliwości wykonywania zawodu, jak również w przypadku skreślenia go z listy adwokatów. Zarządzenie dziekana stanowi upoważnienie adwokata do prowadzenia sprawy i wymaga formy pisemnej.>
Art. 37b.
1.
Dane do składania podpisu elektronicznego na potrzeby elektronicznego postępowania upominawczego są udzielane adwokatom po złożeniu stosownego wniosku za pośrednictwem właściwej okręgowej rady adwokackiej.
2.
Dopuszcza się również komunikowanie się adwokata z sądem w elektronicznym postępowaniu upominawczym przy wykorzystaniu kwalifikowanego podpisu elektronicznego.
3.
Wnioski adwokatów o udzielenie danych wskazanych w ust. 1 złożone do właściwej okręgowej rady adwokackiej będą przesyłane Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wraz z potwierdzeniem udziału (zrzeszenia) adwokata we właściwej izbie adwokackiej. Osoby zamierzające komunikować się z sądem w sposób wskazany w ust. 2 zawiadamiają o tym sąd za pośrednictwem właściwej okręgowej rady adwokackiej, podając dane do weryfikacji podpisu elektronicznego.
4.
Informacje, o których mowa w ust. 3, właściwa okręgowa rada adwokacka przesyła sądowi w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku.
Art. 37c.
1.
Adwokat wykonujący zawód obowiązany jest posiadać adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1045), wpisany do bazy adresów elektronicznych, o której mowa w art. 25 tej ustawy.
2.
Dziekan okręgowej rady adwokackiej występuje do ministra właściwego do spraw informatyzacji o wykreślenie adresu do doręczeń elektronicznych z bazy adresów elektronicznych w przypadkach, o których mowa w art. 4b, albo w przypadku skreślenia adwokata z listy adwokatów, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3.
Art. 37d.
1.
Adwokat wykonujący zawód jest obowiązany posiadać konto w portalu informacyjnym, o którym mowa w art. 53e § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334). 2. (uchylony) 3. Okręgowa rada adwokacka jest obowiązana posiadać konto w portalu informacyjnym, o którym mowa w art. 53e § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych.
