Prawo o adwokaturze
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r., tekst ujednolicony (nieurzędowy) według stanu na 17 października 2026 r.: tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1564 ze zmianami z Dz.U. 2025 poz. 1172, Dz.U. 2026 poz. 1290, Dz.U. 2026 poz. 370 i Dz.U. 2026 poz. 846, 183 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Dział IV. Organy adwokatury
Rozdział 1. Krajowy Zjazd Adwokatury
Art. 54.
1.
Krajowy Zjazd Adwokatury stanowią delegaci wybrani w proporcji do liczby członków izby, ustalonej przez Naczelną Radę Adwokacką, jednakże nie mniej niż sześciu delegatów z każdej izby.
2.
W Krajowym Zjeździe uczestniczą, niebędący delegatami, członkowie Naczelnej Rady Adwokackiej oraz dziekani izb adwokackich.
Art. 55.
1.
Krajowy Zjazd Adwokatury odbywa się co cztery lata. Zjazd zwołuje Naczelna Rada Adwokacka. Odbywa się on w ciągu trzech miesięcy od daty dokonania wyborów we wszystkich izbach adwokackich.
2.
Nadzwyczajny Krajowy Zjazd może być zwołany na żądanie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, Wyższej Komisji Rewizyjnej, co najmniej jednej trzeciej członków Naczelnej Rady Adwokackiej albo co najmniej jednej trzeciej okręgowych rad adwokackich.
Art. 56.
Do zakresu działania Krajowego Zjazdu Adwokatury należy w szczególności:
1)
wybór prezesa Naczelnej Rady Adwokackiej, prezesa Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, Rzecznika Dyscyplinarnego Adwokatury i przewodniczącego Wyższej Komisji Rewizyjnej;
2)
wybór - niebędących dziekanami - adwokatów wchodzących w skład Naczelnej Rady Adwokackiej;
3)
wybór członków i zastępców członków Wyższego Sądu Dyscyplinarnego i Wyższej Komisji Rewizyjnej;
3a)
ustalanie liczby członków i zastępców członków Wyższego Sądu Dyscyplinarnego oraz sądów dyscyplinarnych;
4)
rozpatrywanie i zatwierdzanie sprawozdań Naczelnej Rady Adwokackiej, Wyższego Sądu Dyscyplinarnego i Wyższej Komisji Rewizyjnej oraz zatwierdzanie - po wysłuchaniu wniosków Wyższej Komisji Rewizyjnej - zamknięć rachunkowych i udzielanie Naczelnej Radzie Adwokackiej absolutorium;
5)
wytyczanie kierunków działania samorządu adwokackiego, a także ustalanie liczby izb adwokackich;
6)
uchwalanie regulaminów dotyczących:
a)
trybu wyborów do organów adwokatury i organów izb adwokackich oraz działania tych organów, z wyjątkiem regulaminów, o których mowa w art. 58 pkt 12 lit. i,
b)
(uchylona) c) (uchylona) d) trybu obrad Zjazdu;
7)
określanie podstawowych zasad tworzenia funduszów i gospodarowania majątkiem adwokatury.
Rozdział 2. Naczelna Rada Adwokacka
Art. 57.
1.
Naczelną Radę Adwokacką tworzą:
1)
prezes Naczelnej Rady Adwokackiej;
2)
adwokaci wybrani przez Krajowy Zjazd Adwokatury w liczbie odpowiadającej liczbie dziekanów okręgowych rad adwokackich, nie więcej jednak niż ośmiu adwokatów z tej samej izby;
3)
dziekani okręgowych rad adwokackich.
2.
Siedzibą Naczelnej Rady Adwokackiej jest m.st. Warszawa.
Art. 58.
Do zakresu działania Naczelnej Rady Adwokackiej należy:
1)
reprezentowanie adwokatury;
1a)
uchylanie sprzecznych z prawem uchwał zgromadzenia izby;
2)
nadzór nad działalnością Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej;
3)
nadzór nad działalnością okręgowych rad adwokackich oraz nadzór nad kształceniem aplikantów przez te rady;
4)
ustalanie zasięgu terytorialnego izb adwokackich oraz ich siedzib;
5)
ustalanie liczby członków oraz ich zastępców, organów poszczególnych izb adwokackich, a także liczby stale urzędujących członków tych organów i zasad ich wynagradzania;
5a)
określanie zasad działania zastępców Rzecznika Dyscyplinarnego Adwokatury i zastępców rzeczników dyscyplinarnych oraz trybu i sposobu ich wyboru;
5b)
określanie wysokości zryczałtowanych Koszty postępowaniaWydatki i opłaty związane z prowadzeniem sprawy przed organem lub sądem. Zasady ich ponoszenia i zwrotu zależą od rodzaju postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu dyscyplinarnego;
6)
wydawanie opinii, o których mowa w art. 16 ust. 2 i 3;
7)
(uchylony) 8) rozpoznawanie odwołań od uchwał okręgowych rad adwokackich;
9)
udzielanie opinii o projektach aktów prawodawczych oraz przedstawianie wniosków i postulatów w zakresie tworzenia i stosowania prawa;
10)
rozporządzanie i zarząd majątkiem Naczelnej Rady Adwokackiej;
11)
uchwalanie budżetu Naczelnej Rady Adwokackiej i określanie udziału poszczególnych izb adwokackich w pokrywaniu jej wydatków budżetowych;
11a)
uchwalanie zasad zwalniania aplikantów od ponoszenia w całości lub w części opłaty rocznej, a także odraczania jej płatności lub rozkładania jej na raty;
11b)
ustalanie wysokości zryczałtowanej opłaty za czynności okręgowych rad adwokackich związane z dokonaniem wpisu na listę adwokatów i listę aplikantów adwokackich;
11c)
zawieranie generalnych umów ubezpieczenia, o którym mowa w art. 8a ust. 1, oraz ustalanie zasad objęcia nimi adwokatów i rozliczania przez nich składek na to ubezpieczenie;
12)
uchwalanie regulaminów dotyczących:
a)
zasad wyboru delegatów adwokatów, o których mowa w art. 39 pkt 1,
b)
zasad odbywania aplikacji adwokackiej,
c)
zasad funkcjonowania rad adwokackich,
d)
zakresu działania oraz zasad wynagradzania wizytatorów,
e)
(uchylona) f) wzorów pieczęci organów adwokatury,
g)
zasad tworzenia, organizowania, funkcjonowania i rozwiązywania zespołów adwokackich,
h)
zasad wykonywania zawodu indywidualnie lub w spółkach, o których mowa w art. 4a ust. 1,
i)
działania rzeczników dyscyplinarnych,
j)
(utraciła moc) k) zasad współdziałania adwokata z prawnikiem zagranicznym reprezentującym klienta w postępowaniu, w którym zgodnie z obowiązującymi przepisami wymagane jest, aby strona była reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego,
l)
zasad wyznaczania adwokatów do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, o której mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, i dokumentowania udzielonej nieodpłatnej pomocy prawnej,
m)
dopełnienia obowiązku zawodowego adwokatów w zakresie doskonalenia zawodowego i uprawnień organów samorządu adwokackiego służących zapewnieniu przestrzegania tego obowiązku przez adwokatów,
n)
prowadzenia gospodarki finansowej samorządu adwokackiego,
o)
urzędowania kancelarii sądów dyscyplinarnych i kancelarii Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, w tym określania wysokości opłaty za wydanie odpisów lub kopii dokumentów z akt Postępowanie dyscyplinarnePostępowanie prowadzone wobec osoby podlegającej odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z zarzutem naruszenia obowiązków zawodowych lub służbowych. Jego zasady i możliwe kary zależą od ustawy regulującej daną grupę zawodową lub służbę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu,
p)
rozliczania kosztów postępowania dyscyplinarnego pomiędzy izbami adwokackimi oraz pomiędzy izbami adwokackimi a Naczelną Radą Adwokacką;
13)
zawieszanie w sprawowaniu funkcji ze względu na naruszenie podstawowych obowiązków poszczególnych członków organów izb adwokackich i organów zespołów adwokackich, z wyjątkiem członków sądów dyscyplinarnych, oraz zwracanie się do właściwych organów o ich odwołanie;
14)
wykonywanie zadań określonych w ustawie o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej;
15)
współdziałanie z Ministrem Sprawiedliwości w zakresie określonym w ustawie;
16)
uchwalanie zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu adwokata;
17)
uchwalenie regulaminu określającego sposób i tryb korzystania z systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 58a ust. 1, w szczególności zakres funkcjonalności tego systemu oraz tryb uwierzytelniania użytkowników, mając na względzie konieczność zapewnienia bezpieczeństwa i integralności przetwarzanych danych oraz sprawność wymiany informacji między organami adwokatury a podmiotami, o których mowa w art. 58a ust. 2;
18)
podejmowanie innych uchwał.
Art. 58a.
1.
Naczelna Rada Adwokacka zapewnia za pośrednictwem systemu teleinformatycznego dostęp do list, o których mowa w art. 49 ust. 1 i 5, wyłącznie uprawnionym podmiotom, w zakresie niezbędnym do realizacji ich zadań ustawowych.
2.
Dostęp, o którym mowa w ust. 1, przysługuje:
1)
sądom,
2)
Ministrowi Sprawiedliwości,
3)
prokuraturze,
4)
Krajowej Administracji Skarbowej ‒ w zakresie obejmującym informacje, o których mowa w art. 49 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz 5‒14.
3.
System teleinformatyczny, o którym mowa w ust. 1, w ramach minimalnej funkcjonalności umożliwia:
1)
weryfikację danych zawartych w systemie w zakresie obejmującym informacje, o których mowa w art. 49 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz 5–14;
2)
automatyczne obsłużenie zapytania pochodzącego z systemu teleinformatycznego podmiotów, o których mowa w ust. 2;
3)
odnotowanie każdej zmiany dotyczącej osoby, której dane są przechowywane w systemie.
Art. 59.
1.
Naczelna Rada Adwokacka wybiera ze swego grona dwóch wiceprezesów, sekretarza, skarbnika, zastępcę sekretarza oraz dwóch członków, którzy łącznie z prezesem stanowią Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Naczelną Radę Adwokacką reprezentuje Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej, który kieruje jej pracami, przewodniczy posiedzeniom oraz wykonuje inne czynności przewidziane w niniejszej ustawie. 2. (uchylony) 3. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej sprawuje czynności należące do zakresu działania Naczelnej Rady Adwokackiej, z wyjątkiem czynności wymienionych w art. 58 pkt 1a, 2, 5a, 5b, 11–11b, 12 i 16. 4. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej jest organem wykonawczym Naczelnej Rady Adwokackiej. Posiedzeniami Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej kieruje i przewodniczy im Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej.
Art. 60.
Naczelna Rada Adwokacka uchyla uchwały okręgowych rad adwokackich sprzeczne z prawem.
Art. 61.
Naczelna Rada Adwokacka może zwrócić się do okręgowej rady adwokackiej o podjęcie uchwały w określonej sprawie należącej do zakresu jej działalności. Uchwała powinna być podjęta nie później niż w ciągu jednego miesiąca.
Art. 62.
1.
Naczelna Rada Adwokacka powołuje spośród adwokatów Centralny Zespół Wizytatorów oraz przewodniczącego Zespołu i jego zastępcę.
2.
Wizytatorzy sprawują kontrolę nad wykonywaniem przez zespoły adwokackie i adwokatów przepisów niniejszej ustawy oraz innych przepisów dotyczących adwokatury.
Rozdział 3. Wyższy Sąd Dyscyplinarny
Art. 63.
1.
Wyższy Sąd Dyscyplinarny składa się z członków oraz zastępców członków.
2.
Członkowie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego wybierają spośród siebie jednego lub dwóch wiceprezesów.
3.
Wyższy Sąd Dyscyplinarny w składzie trzech sędziów rozpoznaje jako instancja odwoławcza sprawy rozpoznawane w pierwszej instancji przez sądy dyscyplinarne.
4.
Prezes Wyższego Sądu Dyscyplinarnego może brać udział w posiedzeniach Naczelnej Rady Adwokackiej i posiedzeniach jej Prezydium oraz przedstawiać informacje o stanie spraw dyscyplinarnych.
Rozdział 3a. Rzecznik Dyscyplinarny Adwokatury
Art. 63a.
1.
Do zakresu działania Rzecznika Dyscyplinarnego Adwokatury należą czynności w Postępowanie dyscyplinarnePostępowanie prowadzone wobec osoby podlegającej odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z zarzutem naruszenia obowiązków zawodowych lub służbowych. Jego zasady i możliwe kary zależą od ustawy regulującej daną grupę zawodową lub służbę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, określone w ustawie i przepisach wydanych na jej podstawie.
2.
Rzecznik Dyscyplinarny Adwokatury może wykonywać czynności przy pomocy swoich zastępców.
3.
Rzecznik Dyscyplinarny Adwokatury może brać udział w posiedzeniach Naczelnej Rady Adwokackiej i posiedzeniach jej Prezydium oraz przedstawiać informacje o stanie spraw dyscyplinarnych.
Rozdział 4. Wyższa Komisja Rewizyjna
Art. 64.
1.
Wyższa Komisja Rewizyjna wykonuje kontrolę finansowej i gospodarczej działalności Naczelnej Rady Adwokackiej oraz kontrolę wykonywania uchwał Krajowego Zjazdu Adwokatury.
2.
Wyższa Komisja Rewizyjna składa się z przewodniczącego, zastępcy przewodniczącego i czterech członków oraz dwóch zastępców członków.
3.
Przewodniczący Wyższej Komisji Rewizyjnej może brać udział w posiedzeniach Naczelnej Rady Adwokackiej i posiedzeniach jej Prezydium oraz przedstawiać informacje o wynikach przeprowadzonych kontroli.
