Prawo o adwokaturze
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r., tekst ujednolicony (nieurzędowy) według stanu na 17 października 2026 r.: tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1564 ze zmianami z Dz.U. 2025 poz. 1172, Dz.U. 2026 poz. 1290, Dz.U. 2026 poz. 370 i Dz.U. 2026 poz. 846, 183 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Dział VIII. Odpowiedzialność dyscyplinarna
Art. 80.
Adwokaci i aplikanci adwokaccy podlegają Odpowiedzialność dyscyplinarnaOdpowiedzialność za naruszenie obowiązków zawodowych, służbowych albo zasad etyki właściwych dla określonej grupy. Jej zasady, przewinienia i kary określają przepisy dotyczące danego zawodu lub służby.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu za postępowanie sprzeczne z prawem, zasadami etyki lub godnością zawodu bądź za naruszenie swych obowiązków zawodowych, a adwokaci również za niespełnienie obowiązku zawarcia Umowa ubezpieczeniaUmowa, w której ubezpieczyciel zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego zdarzenia, a ubezpieczający zapłacić składkę. Może dotyczyć osób, mienia albo odpowiedzialności cywilnej.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, o którym mowa w art. 8a ust. 1, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 8b.
Art. 81.
1.
Kary dyscyplinarne są następujące:
1)
upomnienie;
2)
nagana;
3)
Kara pieniężnaSankcja polegająca na obowiązku zapłaty określonej kwoty pieniężnej. Może być karą administracyjną, podatkową albo sankcją przewidzianą w przepisach szczególnych.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
4)
zawieszenie w czynnościach zawodowych na czas od trzech miesięcy do pięciu lat;
5)
(uchylony) 6) wydalenie z adwokatury.
2.
Obok kary nagany i kary pieniężnej można orzec dodatkowo zakaz wykonywania patronatu na czas od roku do pięciu lat.
3.
Obok kary zawieszenia w czynnościach zawodowych orzeka się dodatkowo zakaz wykonywania patronatu na czas od lat dwóch do lat dziesięciu.
3a.
Obok kary dyscyplinarnej można orzec dodatkowo obowiązek przeproszenia pokrzywdzonego lub obowiązek innego stosownego postępowania. Orzekając ten obowiązek, sąd dyscyplinarny określa sposób jego wykonania, odpowiedni ze względu na okoliczności sprawy.
4.
Kara nagany oraz kara pieniężna pociąga za sobą utratę biernego prawa wyborczego do organu samorządu adwokackiego na czas trzech lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.
5.
Kara zawieszenia w czynnościach zawodowych pociąga za sobą utratę biernego i czynnego prawa wyborczego do organu samorządu adwokackiego na czas sześciu lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.
6.
Sąd dyscyplinarny może orzec podanie treści orzeczenia do publicznej wiadomości w określony sposób, jeżeli uzna to za celowe ze względu na okoliczności sprawy, o ile nie narusza to interesu pokrzywdzonego.
Art. 82.
1.
Kara pieniężnaSankcja polegająca na obowiązku zapłaty określonej kwoty pieniężnej. Może być karą administracyjną, podatkową albo sankcją przewidzianą w przepisach szczególnych.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wymierza się w granicach od półtorakrotności do dwunastokrotności minimalnego Wynagrodzenie za pracęŚwiadczenie należne pracownikowi od pracodawcy za wykonaną pracę, ustalane odpowiednio do rodzaju pracy, kwalifikacji i jej ilości oraz jakości. Pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia ani przenieść go na inną osobę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu obowiązującego w dacie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Wpływy z kar pieniężnych okręgowa rada adwokacka przekazuje na cele adwokatury.
2.
Kara wydalenia z adwokatury pociąga za sobą skreślenie z listy adwokatów bez prawa ubiegania się o ponowny wpis na listę adwokatów przez okres 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary wydalenia z adwokatury.
Art. 83.
1.
W stosunku do aplikantów adwokackich nie orzeka się Kara pieniężnaSankcja polegająca na obowiązku zapłaty określonej kwoty pieniężnej. Może być karą administracyjną, podatkową albo sankcją przewidzianą w przepisach szczególnych.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
2.
Przepisy o zawieszeniu adwokatów w czynnościach zawodowych stosuje się odpowiednio do aplikantów adwokackich, przy czym czasu trwania zawieszenia nie zalicza się do okresu obowiązkowej aplikacji adwokackiej.
3.
Kara wydalenia z adwokatury w stosunku do aplikantów adwokackich pociąga za sobą skreślenie z listy aplikantów bez prawa ubiegania się o ponowny wpis na listę aplikantów adwokackich lub o wpis na listę adwokatów przez okres 5 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary wydalenia z adwokatury.
Art. 84.
1.
W razie jednoczesnego ukarania za kilka przewinień dyscyplinarnych, sąd dyscyplinarny Wymiar karyUstalenie przez sąd rodzaju i surowości kary za przestępstwo. Sąd uwzględnia w szczególności stopień winy, społeczną szkodliwość czynu oraz cele kary.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu za poszczególne przewinienia, a następnie Kara łącznaJedna kara wymierzana za kilka przestępstw, za które orzeczono kary podlegające łączeniu. Jej wymiar uwzględnia rodzaj i wysokość kar jednostkowych oraz ustawowe granice.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
2.
Przy orzekaniu kary łącznej stosuje się następujące zasady:
1)
w razie orzeczenia kary upomnienia i nagany wymierza się łączną karę nagany;
2)
kary upomnienia i nagany nie podlegają łączeniu z Kara pieniężnaSankcja polegająca na obowiązku zapłaty określonej kwoty pieniężnej. Może być karą administracyjną, podatkową albo sankcją przewidzianą w przepisach szczególnych.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
3)
przy karach pieniężnych łączna kara pieniężna nie może przekraczać sumy tych kar i nie może być niższa od najwyższej z orzeczonych kar pieniężnych;
4)
kara zawieszenia w czynnościach zawodowych nie podlega łączeniu z karami upomnienia, nagany i karą pieniężną;
5)
przy orzeczonych za kilka przewinień karach rodzajowo różnych i karze wydalenia z adwokatury wymierza się karę łączną wydalenia z adwokatury, a w wypadku orzeczonych równocześnie kar pieniężnych karę tę orzeka się na zasadach przewidzianych w pkt 3.
3.
W przypadku, gdy obwiniony popełnił dwa lub więcej przewinień dyscyplinarnych, zanim zapadło pierwsze, choćby nieprawomocne, orzeczenie co do któregokolwiek z nich, wydaje się orzeczenie łączne, o ile orzeczone kary podlegają łączeniu według zasad przewidzianych w ust. 2.
Art. 86.
Postępowanie dyscyplinarnePostępowanie prowadzone wobec osoby podlegającej odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z zarzutem naruszenia obowiązków zawodowych lub służbowych. Jego zasady i możliwe kary zależą od ustawy regulującej daną grupę zawodową lub służbę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu toczy się niezależnie od postępowania karnego o ten sam czyn, może być jednak zawieszone do czasu ukończenia postępowania karnego.
Art. 86a.
1.
Rzecznik dyscyplinarny prowadzi postępowanie z urzędu.
2.
Rozstrzygnięcia organów prowadzących Postępowanie dyscyplinarnePostępowanie prowadzone wobec osoby podlegającej odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z zarzutem naruszenia obowiązków zawodowych lub służbowych. Jego zasady i możliwe kary zależą od ustawy regulującej daną grupę zawodową lub służbę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu opierają się na ustaleniach faktycznych. Dowody przeprowadza się na wniosek stron albo z urzędu.
Art. 88.
1.
Nie można wszcząć Postępowanie dyscyplinarnePostępowanie prowadzone wobec osoby podlegającej odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z zarzutem naruszenia obowiązków zawodowych lub służbowych. Jego zasady i możliwe kary zależą od ustawy regulującej daną grupę zawodową lub służbę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, jeżeli od czasu popełnienia przewinienia upłynęły trzy lata, a w przypadkach przewidzianych w art. 8 ust. 2 - rok.
2.
W razie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 1, karalność przewinienia dyscyplinarnego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło pięć lat, a w przypadkach przewidzianych w art. 8 ust. 2 - trzy lata.
3.
Jeżeli czyn zawiera znamiona przestępstwa, PrzedawnienieUpływ terminu, po którym roszczenie majątkowe nadal istnieje, ale dłużnik może uchylić się od jego zaspokojenia. Sąd uwzględnia przedawnienie z urzędu tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu dyscyplinarne następuje dopiero z upływem okresu Przedawnienie karalnościUstanie możliwości pociągnięcia sprawcy do odpowiedzialności karnej z powodu upływu czasu określonego w ustawie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu przestępstwa.
Art. 88a.
1.
Orzeczenia i postanowienia kończące Postępowanie dyscyplinarnePostępowanie prowadzone wobec osoby podlegającej odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z zarzutem naruszenia obowiązków zawodowych lub służbowych. Jego zasady i możliwe kary zależą od ustawy regulującej daną grupę zawodową lub służbę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu z urzędu doręcza się wraz z uzasadnieniem stronom oraz Ministrowi Sprawiedliwości.
2.
Uzasadnienia nie sporządza się z urzędu w sprawach, w których uwzględniono wniosek rzecznika dyscyplinarnego o wydanie orzeczenia i wymierzenie uzgodnionej z obwinionym kary dyscyplinarnej bez przeprowadzenia rozprawy oraz wniosek obwinionego o wydanie orzeczenia i wymierzenie mu określonej kary dyscyplinarnej, ani w sprawach, w których wymierzono karę upomnienia. Orzeczenie doręcza się z urzędu stronom oraz Ministrowi Sprawiedliwości.
3.
W przypadkach, o których mowa w ust. 2, uzasadnienie sporządza i doręcza się na wniosek strony lub Ministra Sprawiedliwości, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia.
4.
Od orzeczeń i postanowień kończących postępowanie dyscyplinarne odwołanie przysługuje stronom oraz Ministrowi Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu orzeczenia albo postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o terminie i sposobie Wniesienie odwołaniaDokonanie czynności procesowej polegającej na złożeniu odwołania do właściwego organu lub sądu. Skuteczność zależy od zachowania wymogów formalnych i terminu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 89.
1.
Sąd dyscyplinarny jest w zakresie orzekania niezawisły.
2.
Sąd dyscyplinarny rozstrzyga samodzielnie nasuwające się zagadnienia prawne i orzeka na mocy przekonania opartego na swobodnej ocenie całokształtu dowodów, uwzględniając okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego.
Art. 90.
1.
Sąd dyscyplinarny wszczyna postępowanie na wniosek uprawnionego oskarżyciela.
2.
Minister Sprawiedliwości może polecić wszczęcie dochodzenia albo postępowania przed sądem dyscyplinarnym przeciwko adwokatowi lub aplikantowi adwokackiemu.
2a.
W wypadku określonym w ust. 2 Ministrowi Sprawiedliwości przysługują prawa strony.
3.
Jeżeli adwokat świadczy w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym pomoc prawną na podstawie obowiązujących tam przepisów o świadczeniu pomocy prawnej przez prawników z Unii Europejskiej, sąd dyscyplinarny, który wszczął Postępowanie dyscyplinarnePostępowanie prowadzone wobec osoby podlegającej odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z zarzutem naruszenia obowiązków zawodowych lub służbowych. Jego zasady i możliwe kary zależą od ustawy regulującej daną grupę zawodową lub służbę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, niezwłocznie zawiadamia o tym właściwy organ w tym państwie, przesyłając temu organowi odpis wniosku, o którym mowa w ust. 1.
Art. 91.
1.
W sprawach dyscyplinarnych orzekają:
1)
sąd dyscyplinarny izby adwokackiej;
2)
Wyższy Sąd Dyscyplinarny.
2.
Sąd dyscyplinarny izby adwokackiej rozpoznaje:
1)
wszystkie sprawy jako sąd pierwszej instancji, z uwzględnieniem ust. 3 pkt 2;
2)
odwołania od postanowienia rzecznika dyscyplinarnego o odmowie wszczęcia Postępowanie dyscyplinarnePostępowanie prowadzone wobec osoby podlegającej odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z zarzutem naruszenia obowiązków zawodowych lub służbowych. Jego zasady i możliwe kary zależą od ustawy regulującej daną grupę zawodową lub służbę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub jego umorzeniu, z uwzględnieniem ust. 3 pkt 2a.
3.
Wyższy Sąd Dyscyplinarny rozpoznaje:
1)
jako sąd drugiej instancji sprawy rozpoznawane w pierwszej instancji przez sądy dyscyplinarne izb adwokackich;
2)
jako sąd pierwszej instancji sprawy członków Naczelnej Rady Adwokackiej, członków Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, członków Wyższej Komisji Rewizyjnej, Rzecznika Dyscyplinarnego Adwokatury, członków okręgowych rad adwokackich, członków sądu dyscyplinarnego, członków komisji rewizyjnej i rzecznika dyscyplinarnego;
2a)
odwołania od postanowienia rzecznika dyscyplinarnego o odmowie wszczęcia dochodzenia dyscyplinarnego lub jego umorzeniu, jeżeli postępowanie było prowadzone przeciwko członkom Naczelnej Rady Adwokackiej, członkom Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, członkom Wyższej Komisji Rewizyjnej, Rzecznikowi Dyscyplinarnemu Adwokatury, członkom okręgowych rad adwokackich, członkom sądu dyscyplinarnego, członkom komisji rewizyjnej, rzecznikowi dyscyplinarnemu lub ich dotyczyło;
3)
inne sprawy przewidziane przepisami ustawy.
4.
Sąd orzeka w składzie trzyosobowym. Odwołania od orzeczeń wydanych w trybie, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, rozpoznaje ten sam sąd w innym, pięcioosobowym składzie.
4a.
Sędziów powołanych do orzekania w sprawie wyznacza prezes sądu dyscyplinarnego, mając na uwadze zapewnienie rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki oraz równomierne obciążenie sprawami składów sądu.
5.
Orzeczenie z uzasadnieniem wydane przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji doręcza się stronom, Ministrowi Sprawiedliwości oraz Naczelnej Radzie Adwokackiej.
Art. 91a.
1.
Od PrawomocnośćCecha orzeczenia, którego nie można zaskarżyć zwykłym środkiem odwoławczym. Prawomocne orzeczenie co do zasady wiąże strony, sąd i inne organy w zakresie objętym rozstrzygnięciem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu kończącego postępowanie wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji przysługuje stronom, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Prezesowi Naczelnej Rady Adwokackiej kasacja do Sądu Najwyższego.
2.
Orzeczenie kończące postępowanie wydane przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji jest prawomocne i wykonalne z chwilą ogłoszenia.
Art. 91b.
Kasacja może być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, jak również rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej.
Art. 91c.
Kasację wnosi się do Sądu Najwyższego za pośrednictwem Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem.
Art. 91d.
1.
Od kasacji, o której mowa w art. 91a ust. 1, nie uiszcza się Opłata sądowaOpłata pobierana za pismo lub czynność w postępowaniu sądowym. Jej uiszczenie jest co do zasady warunkiem skutecznego wniesienia pisma podlegającego opłacie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. 2. (uchylony) 3. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację na rozprawie w składzie trzech sędziów.
Art. 92.
1.
Właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd dyscyplinarny izby adwokackiej, której obwiniony jest członkiem w chwili wszczęcia Postępowanie dyscyplinarnePostępowanie prowadzone wobec osoby podlegającej odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z zarzutem naruszenia obowiązków zawodowych lub służbowych. Jego zasady i możliwe kary zależą od ustawy regulującej daną grupę zawodową lub służbę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
2.
Jeżeli przewinienie objęte jedną sprawą popełniło dwóch lub więcej obwinionych wpisanych na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich w różnych izbach, właściwy jest sąd dyscyplinarny, w którego okręgu popełniono przewinienie, a jeżeli miejsca tego ustalić nie można - sąd dyscyplinarny izby, w której wszczęto najpierw postępowanie dyscyplinarne.
3.
Spory o Właściwość miejscowaWskazanie sądu właściwego ze względu na obszar, z którym sprawa lub jej strony są związane. Co do zasady powództwo wytacza się przed sąd miejsca zamieszkania lub siedziby pozwanego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, jeżeli ustalenie właściwości zgodnie z ust. 2 jest niemożliwe, rozstrzyga Wyższy Sąd Dyscyplinarny.
4.
W razie gdy Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy lub podjąć innej czynności albo gdy wymagają tego względy celowości, Wyższy Sąd Dyscyplinarny wyznaczy inny sąd dyscyplinarny do rozpoznania sprawy.
Art. 93.
1.
Stronami w dochodzeniu są obwiniony i pokrzywdzony, a w postępowaniu przed sądem dyscyplinarnym - oskarżyciel, obwiniony i pokrzywdzony.
2.
Oskarżycielami w postępowaniu przed sądem dyscyplinarnym izby adwokackiej są rzecznik dyscyplinarny, a przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym - Rzecznik Dyscyplinarny Adwokatury, a także ich zastępcy, wykonujący czynności zlecone przez rzeczników.
3.
Obwinionym jest adwokat lub aplikant adwokacki, co do którego wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów. Obwinionego należy przesłuchać, jeżeli stawił się na przesłuchanie. Osobie, której nie ogłoszono zarzutów, odpis postanowienia o przedstawieniu zarzutów rzecznik dyscyplinarny doręcza na piśmie, co zastępuje ogłoszenie.
4.
Pokrzywdzonym jest osoba, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone postępowaniem adwokata lub aplikanta adwokackiego określonym w art. 80.
Art. 93a.
Rzecznik dyscyplinarny doręcza Ministrowi Sprawiedliwości odpisy postanowień o wszczęciu dochodzenia oraz informuje Ministra Sprawiedliwości o wniesieniu do sądu dyscyplinarnego wniosku o wszczęcie Postępowanie dyscyplinarnePostępowanie prowadzone wobec osoby podlegającej odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z zarzutem naruszenia obowiązków zawodowych lub służbowych. Jego zasady i możliwe kary zależą od ustawy regulującej daną grupę zawodową lub służbę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 93b.
1.
W toku Postępowanie dyscyplinarnePostępowanie prowadzone wobec osoby podlegającej odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z zarzutem naruszenia obowiązków zawodowych lub służbowych. Jego zasady i możliwe kary zależą od ustawy regulującej daną grupę zawodową lub służbę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu pisma kierowane do adwokata lub aplikanta adwokackiego mogą być doręczane także za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres wskazany w Rejestrze. W takim przypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych.
2.
Niestawiennictwo obwinionego lub jego obrońcy na rozprawę, posiedzenie lub na wezwanie rzecznika dyscyplinarnego nie wstrzymuje rozpoznania sprawy lub przeprowadzenia czynności, chyba że należycie usprawiedliwią oni swoją nieobecność, jednocześnie wnosząc o odroczenie lub przerwanie rozprawy lub posiedzenia lub o nieprzeprowadzanie czynności przed rzecznikiem, albo sąd dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny z ważnych przyczyn uzna ich obecność za konieczną. 3. (uchylony) 4. Orzeczenia wydanego pod nieobecność obwinionego lub jego obrońcy nie uważa się za zaoczne. 5. Należyte usprawiedliwienie niestawiennictwa obwinionego lub jego obrońcy na rozprawie lub na wezwanie rzecznika dyscyplinarnego wymaga wskazania i UprawdopodobnienieŚrodek zastępczy dowodu: wystarczy wykazać, że twierdzenie jest prawdopodobne, bez pełnego udowodnienia. Stosuje się go tylko tam, gdzie ustawa na to pozwala, np. przy zabezpieczeniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wyjątkowych przyczyn, zaś w przypadku choroby - przedstawienia zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie organu prowadzącego postępowanie.
Art. 93c.
1.
Rzecznik dyscyplinarny izby adwokackiej, Rzecznik Dyscyplinarny Adwokatury albo sąd dyscyplinarny izby adwokackiej może, na każdym etapie postępowania, z własnej inicjatywy za zgodą stron lub na zgodny wniosek stron skierować sprawę do postępowania mediacyjnego.
2.
Postępowanie mediacyjne nie powinno trwać dłużej niż miesiąc.
3.
Okręgowa rada adwokacka, na okres swojej kadencji, ustala listę mediatorów spośród mediatorów wpisanych na listę prowadzoną przez Naczelną Radę Adwokacką.
4.
Postępowanie mediacyjne odbywa się w izbie adwokackiej, w której toczy się postępowanie prowadzone przez rzecznika dyscyplinarnego lub sąd dyscyplinarny.
5.
Jeżeli w stosunku do mediatora zachodzą przyczyny wyłączenia wymienione w art. 40 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. ‒ Kodeks postępowania karnego, stosuje się odpowiednio przepisy art. 41‒42 tej ustawy, a w przypadku gdy na liście mediatorów brak jest mediatorów mogących zastąpić mediatora wyłączonego z postępowania, organ który skierował sprawę do postępowania mediacyjnego wskazuje inną izbę adwokacką do przeprowadzenia postępowania mediacyjnego.
6.
Mediator po przeprowadzeniu postępowania mediacyjnego sporządza sprawozdanie, które włącza się do akt sprawy.
7.
Do postępowania mediacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 23a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego i przepisy wydane na podstawie art. 23a § 8 tej ustawy.
Art. 94.
Obwiniony ma prawo do ustanowienia obrońcy, którym może być wyłącznie adwokat lub radca prawny.
Art. 95.
1.
Sąd dyscyplinarny orzeka na rozprawie lub na posiedzeniu.
2.
Rozstrzygnięcia sądu dyscyplinarnego zapadają w formie orzeczeń lub postanowień. Orzeczenie może być wydane jedynie na rozprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
1.
Sąd dyscyplinarny niezwłocznie przesyła odpis PrawomocnośćCecha orzeczenia, którego nie można zaskarżyć zwykłym środkiem odwoławczym. Prawomocne orzeczenie co do zasady wiąże strony, sąd i inne organy w zakresie objętym rozstrzygnięciem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu właściwej okręgowej radzie adwokackiej, Ministrowi Sprawiedliwości i Naczelnej Radzie Adwokackiej.
1a.
Wykonanie karyRealizacja prawomocnie orzeczonej kary zgodnie z przepisami prawa karnego wykonawczego. Obejmuje wykonywanie kar oraz związanych z nimi obowiązków i środków.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu dyscyplinarnych należy do dziekana okręgowej rady adwokackiej.
1b.
Prawomocne orzeczenie w zakresie Kara pieniężnaSankcja polegająca na obowiązku zapłaty określonej kwoty pieniężnej. Może być karą administracyjną, podatkową albo sankcją przewidzianą w przepisach szczególnych.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu oraz kosztów postępowania stanowi tytuł egzekucyjny w rozumieniu art. 777 Kodeksu postępowania cywilnego i po nadaniu mu klauzuli wykonalności przez sąd rejonowy właściwy ze względu na siedzibę sądu dyscyplinarnego, który wydał to orzeczenie, podlega wykonaniu w drodze egzekucji prowadzonej w trybie tej ustawy.
1c.
W postępowaniu egzekucyjnym, o którym mowa w ust. 1b, czynności przewidziane dla wierzyciela podejmuje dziekan okręgowej rady adwokackiej tej izby, której ukarany był członkiem w dacie uprawomocnienia się rozstrzygnięcia w zakresie kary pieniężnej oraz kosztów postępowania dyscyplinarnego.
2.
Odpis prawomocnego orzeczenia o ukaraniu dyscyplinarnym i tymczasowym zawieszeniu w czynnościach zawodowych dołącza się do akt osobowych.
3.
O tymczasowym zawieszeniu w czynnościach zawodowych oraz o karze dyscyplinarnej zawieszenia w czynnościach zawodowych i wydalenia z adwokatury zawiadamia się:
1)
sądy,
2)
prokuratury,
3)
właściwe ze względu na charakter prowadzonych przez danego adwokata spraw organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego - w okręgu izby adwokackiej, w której adwokat albo aplikant adwokacki jest wpisany na listę, a w sprawie adwokata wykonującego zawód radcy prawnego - radę okręgowej izby radców prawnych.
4.
Usunięcie wzmianki o ukaraniu dyscyplinarnym następuje z urzędu po upływie:
1)
3 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego orzekającego karę upomnienia, karę nagany lub karę pieniężną,
2)
5 lat od odbycia kary zawieszenia w czynnościach zawodowych,
3)
15 lat w stosunku do adwokata albo 7 lat i 6 miesięcy w stosunku do aplikanta adwokackiego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego orzekającego karę wydalenia z adwokatury - jeżeli adwokat lub aplikant adwokacki nie zostanie w tym czasie ukarany lub nie zostanie wszczęte przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne.
4a.
Usunięcie wzmianki dyscyplinarnej o ukaraniu dyscyplinarnym i zatarcie kary dyscyplinarnej nie może nastąpić, jeżeli ukarany nie zapłacił w całości kary pieniężnej lub kosztów postępowania dyscyplinarnego. 5. (uchylony) 6. Z chwilą zatarcia kary dyscyplinarnej dziekan okręgowej rady adwokackiej zarządza wykreślenie wzmianki o ukaraniu dyscyplinarnym oraz usunięcie z akt osobowych dokumentów dotyczących ukarania.
1.
W celu przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego właściwy organ adwokatury albo organ izby adwokackiej przetwarza dane osobowe na podstawie art. 6 ust. 1 lit. c i e, art. 9 ust. 2 lit. g oraz art. 10 rozporządzenia 2016/679.
2.
Przetwarzanie danych osobowych, o których mowa w ust. 1, następuje w celu ochrony ważnego interesu publicznego, jakim jest zapewnienie prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, realizacja zadań samorządu adwokackiego oraz ochrona zaufania publicznego do zawodu adwokata.
3.
Dane osobowe, o których mowa w ust. 1:
1)
obejmują wyłącznie informacje niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy;
2)
nie mogą być przetwarzane w innych celach niż przeprowadzenie postępowania dyscyplinarnego w obu instancjach, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej;
3)
nie mogą stanowić podstawy do podjęcia działań wobec adwokata i aplikanta adwokackiego innych niż przewidziane w niniejszym dziale.
4.
Do przetwarzania danych osobowych, o których mowa w ust. 1, mogą być dopuszczone wyłącznie osoby posiadające pisemne upoważnienie wydane przez właściwy organ adwokatury albo organ izby adwokackiej. Osoby dopuszczone do przetwarzania tych danych są obowiązane do zachowania ich w tajemnicy.
5.
Właściwy organ adwokatury albo organ izby adwokackiej zapewnia ochronę danych osobowych, o których mowa w ust. 1, poprzez wdrożenie odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych, o których mowa w art. 4ca ust. 7.
6.
Po upływie okresów, o których mowa w art. 16c, dokumentacja zawierająca dane osobowe szczególnych kategorii oraz dane osobowe dotyczące wyroków skazujących i czynów zabronionych dotyczących osoby, wobec której toczyło się postępowanie dyscyplinarne, podlega zniszczeniu w sposób uniemożliwiający odtworzenie zawartych w niej danych. Z czynności zniszczenia sporządza się protokół.
Art. 95a.
1.
Rozprawa przed sądem dyscyplinarnym jest jawna, chyba że jawność rozprawy zagraża ujawnieniu tajemnicy adwokackiej albo zachodzą inne wymagane przepisami prawa przyczyny wyłączenia jawności.
2.
Przewodniczący, na wniosek strony, wyraża zgodę na jej udział w rozprawie lub posiedzeniu, prowadzonych jawnie, przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających udział w rozprawie lub posiedzeniu na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, jeżeli nie stoją temu na przeszkodzie względy techniczne.
Art. 95b.
1.
Ministrowi Sprawiedliwości i osobom przez niego upoważnionym, Prezesowi Naczelnej Rady Adwokackiej i upoważnionemu przez niego członkowi Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej oraz dziekanowi okręgowej rady adwokackiej, przysługuje w każdym stadium postępowania prawo wglądu do akt i żądania informacji o wynikach Postępowanie dyscyplinarnePostępowanie prowadzone wobec osoby podlegającej odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z zarzutem naruszenia obowiązków zawodowych lub służbowych. Jego zasady i możliwe kary zależą od ustawy regulującej daną grupę zawodową lub służbę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, a także prawo żądania prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych wraz z aktami sprawy lub ich odpisami.
2.
Stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy oraz daje możliwość sporządzenia ich odpisów lub kopii, a także, na ich wniosek, wydaje się odpłatnie kopie dokumentów z akt sprawy. Od kopii wykonanej samodzielnie nie pobiera się opłaty.
Art. 95c.
Postępowanie dyscyplinarnePostępowanie prowadzone wobec osoby podlegającej odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z zarzutem naruszenia obowiązków zawodowych lub służbowych. Jego zasady i możliwe kary zależą od ustawy regulującej daną grupę zawodową lub służbę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu obejmuje:
1)
dochodzenie;
2)
postępowanie przed sądem dyscyplinarnym;
3)
Postępowanie wykonawczePostępowanie służące wykonaniu prawomocnego orzeczenia lub innego tytułu podlegającego wykonaniu. W sprawach karnych dotyczy wykonania kar i środków karnych, a w sprawach cywilnych może oznaczać postępowanie egzekucyjne.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 95d.
Sąd dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny może umorzyć Postępowanie dyscyplinarnePostępowanie prowadzone wobec osoby podlegającej odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z zarzutem naruszenia obowiązków zawodowych lub służbowych. Jego zasady i możliwe kary zależą od ustawy regulującej daną grupę zawodową lub służbę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w wypadkach mniejszej wagi.
Art. 95e.
1.
(uchylony) 2. Karę za nieusprawiedliwione niestawiennictwo, za odmowę zeznań lub przyrzeczenia, nakłada na świadka lub biegłego - na wniosek sądu dyscyplinarnego lub rzecznika dyscyplinarnego - sąd rejonowy właściwy według Miejsce zamieszkaniaMiejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest tożsama wyłącznie z adresem zameldowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu świadka lub biegłego. Świadek lub biegły nie podlega karze, jeżeli nie był uprzedzony o skutkach niestawiennictwa, odmowy złożenia zeznań lub przyrzeczenia. 3. Przymusowe sprowadzenie świadka zarządza - na wniosek sądu dyscyplinarnego lub rzecznika dyscyplinarnego - Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu rejonowy.
Art. 95g.
Cofnięcie odwołaniaRezygnacja z wniesionego środka odwoławczego. Zwykle powoduje umorzenie postępowania odwoławczego w zakresie objętym cofnięciem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu przed rozpoczęciem rozprawy odwoławczej wiąże Wyższy Sąd Dyscyplinarny.
Art. 95h.
1.
Wyższy Sąd Dyscyplinarny rozpoznaje sprawę w granicach odwołania, bierze jednak z urzędu pod rozwagę naruszenie prawa materialnego oraz rażące naruszenie przepisów o postępowaniu.
2.
Orzeczenie podlega zmianie na korzyść obwinionego lub uchyleniu niezależnie od granic odwołania, jeżeli jest ono oczywiście niesprawiedliwe.
Art. 95i.
Wyższy Sąd Dyscyplinarny może orzec na niekorzyść obwinionego tylko wtedy, gdy wniesiono na jego niekorzyść Środki odwoławczeŚrodki zaskarżenia służące kontroli nieprawomocnych orzeczeń przez sąd wyższej instancji. W postępowaniu karnym należą do nich apelacja i zażalenie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 95j.
1.
Adwokat lub aplikant adwokacki, przeciwko któremu toczy się Postępowanie dyscyplinarnePostępowanie prowadzone wobec osoby podlegającej odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z zarzutem naruszenia obowiązków zawodowych lub służbowych. Jego zasady i możliwe kary zależą od ustawy regulującej daną grupę zawodową lub służbę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub karne, może być tymczasowo zawieszony w czynnościach zawodowych przez sąd dyscyplinarny w szczególnie uzasadnionych okolicznościach sprawy. Postanowienie o tym zawieszeniu wydaje sąd dyscyplinarny z urzędu bądź na wniosek stron.
1a.
Sąd dyscyplinarny orzeka o tymczasowym zawieszeniu w czynnościach zawodowych adwokata lub aplikanta adwokackiego, w stosunku do którego w prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu karnym zastosowano Tymczasowe aresztowanieNajsurowszy środek zapobiegawczy w postępowaniu karnym, polegający na pozbawieniu wolności oskarżonego przed prawomocnym zakończeniem sprawy. Stosuje go sąd, gdy zachodzą ustawowe przesłanki i środek jest konieczny.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, w terminie 14 dni od daty powzięcia wiadomości o tymczasowym aresztowaniu. Jeżeli w stosunku do tymczasowo aresztowanego adwokata lub aplikanta adwokackiego nie wszczęto w chwili orzekania o tymczasowym aresztowaniu postępowania dyscyplinarnego albo brak jest wniosku o tymczasowe zawieszenie, sąd dyscyplinarny ogranicza tymczasowe zawieszenie do czasu trwania tymczasowego aresztowania.
1b.
W przypadku wymierzenia adwokatowi lub aplikantowi adwokackiemu przez sąd dyscyplinarny kary, o której mowa w art. 81 ust. 1 pkt 6, można z urzędu tymczasowo zawiesić adwokata lub aplikanta adwokackiego w czynnościach zawodowych do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
1c.
W przypadku wymierzenia adwokatowi lub aplikantowi adwokackiemu przez sąd dyscyplinarny kary, o której mowa w art. 81 ust. 1 pkt 4 lub 6, sąd dyscyplinarny z urzędu rozstrzyga, przy wydaniu tego orzeczenia, o zastosowaniu środka wskazanego w ust. 1 lub 1b. Po wpływie odwołania od orzeczenia sądu dyscyplinarnego Wyższy Sąd Dyscyplinarny z urzędu rozstrzyga w przedmiocie zastosowania środka wskazanego w ust. 1 lub 1b.
1d.
Zażalenie na postanowienie w przedmiocie tymczasowego zawieszenia w czynnościach zawodowych wydane po raz pierwszy przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny rozpoznaje ten sąd w innym składzie.
1e.
Środek przewidziany w ust. 1–1c, do czasu uprawomocnienia się orzeczenia, może w każdym czasie ulec zmianie lub uchyleniu, na wniosek adwokata lub aplikanta adwokackiego, jeżeli ustaną przyczyny wskutek, których został on zastosowany lub powstaną przyczyny uzasadniające jego uchylenie albo zmianę.
2.
Postanowienie sądu dyscyplinarnego o tymczasowym zawieszeniu jest natychmiast wykonalne. Na postanowienie w przedmiocie tymczasowego zawieszenia w czynnościach zawodowych przysługuje zażalenie.
3.
Tymczasowo zawieszony może w każdym czasie składać wniosek o uchylenie postanowienia o tymczasowym zawieszeniu. Na postanowienie w przedmiocie wniosku zażalenie przysługuje tylko wtedy, gdy wniosek został złożony po upływie co najmniej trzech miesięcy od dnia wydania postanowienia w przedmiocie tymczasowego zawieszenia.
4.
Tymczasowe zawieszenie uchyla się niezwłocznie, jeżeli ustaną przyczyny, wskutek których zostało ono zastosowane, lub powstaną przyczyny uzasadniające jego uchylenie.
Art. 95l.
1.
Koszty postępowaniaWydatki i opłaty związane z prowadzeniem sprawy przed organem lub sądem. Zasady ich ponoszenia i zwrotu zależą od rodzaju postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu dyscyplinarnego mają charakter zryczałtowany.
2.
Koszty postępowania ponosi obwiniony w razie skazania, a w pozostałych wypadkach izba adwokacka.
3.
Wysokość zryczałtowanych kosztów postępowania dyscyplinarnego określa, w drodze uchwały, Naczelna Rada Adwokacka, mając na względzie przeciętne koszty postępowania.
4.
Koszty postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przez Rzecznika Dyscyplinarnego Adwokatury lub przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym, w części przypadającej na ten etap postępowania, przypadają na rzecz Naczelnej Rady Adwokackiej.
Art. 95n.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie do Postępowanie dyscyplinarnePostępowanie prowadzone wobec osoby podlegającej odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z zarzutem naruszenia obowiązków zawodowych lub służbowych. Jego zasady i możliwe kary zależą od ustawy regulującej daną grupę zawodową lub służbę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu stosuje się odpowiednio przepisy:
1)
Kodeksu postępowania karnego;
2)
rozdziałów I–III Kodeksu karnego.
Art. 95o.
1.
Kto, nie będąc uprawnionym posługuje się tytułem zawodowym „adwokat” lub oznacza prowadzoną działalność słowami „kancelaria adwokacka”, „kancelaria adwokatów” lub posługuje się godłem adwokatury lub strojem urzędowym adwokata, podlega grzywnie od 5000 do 200 000 złotych albo karze ograniczenia wolności albo obu tym Kara łącznaJedna kara wymierzana za kilka przestępstw, za które orzeczono kary podlegające łączeniu. Jej wymiar uwzględnia rodzaj i wysokość kar jednostkowych oraz ustawowe granice.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
2.
Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1 działając w imieniu lub w interesie innego podmiotu.
Art. 95p.
1.
Kto, nie będąc do tego uprawnionym gromadzi i udostępnia publicznie wszystkie lub niektóre informacje, o których mowa w art. 49 ust. 2 i 3, bez zgody okręgowej rady adwokackiej lub Naczelnej Rady Adwokackiej, lub prowadzi rejestr lub inne zestawienia obejmujące wszystkie lub niektóre dane wskazane w art. 49 ust. 2 i 3, podlega grzywnie od 5000 do 200 000 złotych albo karze ograniczenia wolności albo obu tym Kara łącznaJedna kara wymierzana za kilka przestępstw, za które orzeczono kary podlegające łączeniu. Jej wymiar uwzględnia rodzaj i wysokość kar jednostkowych oraz ustawowe granice.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
2.
Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1 działając w imieniu lub w interesie innego podmiotu.
Art. 95q.
Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w art. 95o i art. 95p, następuje w trybie przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. ‒ Kodeks postępowania karnego.
