Karta Nauczyciela
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r., tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 986, 197 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Rozdział 1. Postanowienia wstępne
Art. 1.
1.
Ustawie podlegają nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni zatrudnieni
w:
1)
publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach oraz placówkach doskonalenia nauczycieli
działających na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe
(Dz. U. z 2024 r. poz. 737), z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 1a, 1b oraz pkt 2 lit. a;
2)
okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych oraz schroniskach dla nieletnich
działających na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich
(Dz. U. poz. 1700 oraz z 2023 r. poz. 289 i 1860);
3)
(uchylony)
4)
publicznych kolegiach pracowników służb społecznych.
1a.
(uchylony)
2.
Ustawie podlegają również, w zakresie określonym ustawą:
1)
nauczyciele mianowani lub dyplomowani zatrudnieni na stanowiskach, na których wymagane
są kwalifikacje pedagogiczne, w:
a)
urzędach organów administracji rządowej,
b)
kuratoriach oświaty,
c)
specjalistycznej jednostce nadzoru,
d)
Centralnej Komisji Egzaminacyjnej oraz okręgowych komisjach egzaminacyjnych,
e)
organach sprawujących nadzór pedagogiczny nad okręgowymi ośrodkami wychowawczymi,
zakładami poprawczymi, schroniskami dla nieletnich oraz szkołami przy zakładach karnych;
1a)
nauczyciele zatrudnieni w szkołach polskich, o których mowa w art. 4 pkt 29d ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, oraz w publicznych szkołach i zespołach szkół przy przedstawicielstwach dyplomatycznych,
urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej;
1b)
nauczyciele zatrudnieni w publicznych placówkach doskonalenia nauczycieli o zasięgu
ogólnokrajowym, publicznych placówkach doskonalenia nauczycieli szkół artystycznych
oraz publicznych placówkach doskonalenia nauczycieli przedmiotów zawodowych, którzy
nauczają w szkołach rolniczych, oraz publicznej placówce doskonalenia nauczycieli
przedmiotów zawodowych o zasięgu ogólnokrajowym, o których mowa odpowiednio w art. 8 ust. 5 pkt 1 lit. b, ust. 6 i ust. 7 pkt 2 i ust. 14 ustawy z dnia 14 grudnia
2016 r. - Prawo oświatowe;
1c)
nauczyciele skierowani przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do
pracy w szkołach działających na podstawie Konwencji o Statucie Szkół Europejskich, sporządzonej w Luksemburgu dnia 21 czerwca 1994 r.
(Dz. U. z 2005 r. poz. 10), zwanych dalej „szkołami europejskimi”;
1d)
nauczyciele szkół za granicą;
2)
nauczyciele zatrudnieni w:
a)
publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach prowadzonych przez osoby fizyczne
oraz Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu niebędące jednostkami samorządu terytorialnego,
b)
przedszkolach niepublicznych, niepublicznych placówkach, o których mowa w ust. 1 pkt
1, oraz szkołach niepublicznych i niepublicznych szkołach artystycznych o uprawnieniach
publicznych szkół artystycznych,
c)
publicznych innych formach wychowania przedszkolnego prowadzonych przez osoby fizyczne
oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz niepublicznych
innych formach wychowania przedszkolnego;
3)
nauczyciele urlopowani na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o Związek zawodowyDobrowolna i samorządna organizacja ludzi pracy powołana do reprezentowania oraz obrony ich praw i interesów zawodowych i socjalnych. Jest niezależna od pracodawców, administracji państwowej i samorządu terytorialnego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
(Dz. U. z 2022 r. poz. 854);
4)
pracownicy zatrudnieni u pracodawców niewymienionych w ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1-3,
pełniący funkcję instruktorów praktycznej nauki zawodu oraz kierowników praktycznej
nauki zawodu, posiadający kwalifikacje określone dla nauczycieli praktycznej nauki
zawodu oraz wykonujący pracę dydaktyczną i wychowawczą w wymiarze przewidzianym dla
tych nauczycieli;
5)
pracownicy zatrudnieni w Ochotniczych Hufcach Pracy na stanowiskach wychowawców, pedagogów
oraz na stanowiskach kierowniczych, posiadający kwalifikacje, o których mowa w art.
9 ust. 1 pkt 1, wykonujący pracę dydaktyczną i wychowawczą co najmniej w połowie obowiązującego
ich Czas pracyCzas, w którym pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy albo innym wyznaczonym miejscu. Przepisy określają normy czasu pracy oraz okresy odpoczynku.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 2.
Przepisów ustawy nie stosuje się do żołnierzy w czynnej Służba wojskowaPełnienie obowiązków w Siłach Zbrojnych w jednej z form przewidzianych prawem. Może mieć charakter zawodowy, dobrowolny albo wynikać z obowiązku obrony Ojczyzny.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu oraz funkcjonariuszy
Policji i pożarnictwa:
1)
zajmujących stanowiska nauczycieli w szkołach i placówkach oświatowo-wychowawczych
wojskowych i prowadzonych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz organy
podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez niego nadzorowane;
2)
wyznaczonych do wykonywania zadań poza wojskiem oraz służbami podległymi lub nadzorowanymi
przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, na stanowiskach wymienionych w art.
1.
Art. 3.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
nauczycielach bez bliższego określenia - rozumie się przez to nauczycieli, wychowawców
i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w przedszkolach, szkołach i placówkach
wymienionych w art. 1 ust. 1;
1a)
nauczycielach szkół za granicą - rozumie się przez to nauczycieli języka polskiego,
historii, geografii oraz innych przedmiotów nauczanych w języku polskim w szkołach
funkcjonujących w systemach oświaty innych państw lub nauczanych w innych formach
prowadzonych przez organizacje społeczne zarejestrowane za granicą;
2)
szkołach bez bliższego określenia - rozumie się przez to przedszkola, szkoły i placówki
oraz inne jednostki organizacyjne wymienione w art. 1 ust. 1, a także odpowiednio
ich zespoły;
2a)
szkołach za granicą - rozumie się przez to szkoły funkcjonujące w systemach oświaty
innych państw oraz inne formy nauczania prowadzone przez organizacje społeczne zarejestrowane
za granicą;
2b)
szkołach artystycznych bez bliższego określenia - rozumie się przez to szkoły artystyczne
i placówki artystyczne;
3)
(uchylony)
3a)
(uchylony)
3b)
prowadzeniu zajęć w szkole za granicą - rozumie się przez to prowadzenie przez nauczyciela
szkoły za granicą zajęć z języka polskiego, historii, geografii oraz innych przedmiotów
nauczanych w języku polskim w szkołach funkcjonujących w systemach oświaty innych
państw lub nauczanych w innych formach przez organizacje społeczne zarejestrowane
za granicą;
4)
Związek zawodowyDobrowolna i samorządna organizacja ludzi pracy powołana do reprezentowania oraz obrony ich praw i interesów zawodowych i socjalnych. Jest niezależna od pracodawców, administracji państwowej i samorządu terytorialnego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu - rozumie się przez to związek zawodowy, którego członkiem jest
nauczyciel, a jeżeli nauczyciel nie jest członkiem żadnego związku, to związek zawodowy
zrzeszający nauczycieli wskazany przez nauczyciela;
5)
ustawie - Prawo oświatowe - rozumie się ustawę, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt
1;
6)
stopniu naukowym - rozumie się przez to stopień naukowy lub stopień w zakresie sztuki,
o których mowa w art. 177 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce
(Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.);
7)
szkoleniu branżowym - rozumie się przez to obowiązkową formę doskonalenia zawodowego
nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych i nauczycieli praktycznej nauki zawodu,
zatrudnionych w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe w rozumieniu art. 4 pkt 28a lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe oraz placówkach kształcenia ustawicznego i centrach kształcenia zawodowego, o których
mowa w art. 2 pkt 4 tej ustawy, mającą na celu doskonalenie umiejętności i kwalifikacji
zawodowych potrzebnych do wykonywania pracy i realizowaną odpowiednio w branżowych
centrach umiejętności, u pracodawców lub w indywidualnych Gospodarstwo rolneGrunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą. Definicja ma znaczenie przede wszystkim w prawie cywilnym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu,
których działalność jest związana z nauczanym zawodem.
Art. 4.
1.
Zasady współdziałania w dziedzinie oświaty i wychowania organów administracji rządowej
(organów jednostek samorządu terytorialnego) ze Związek zawodowyDobrowolna i samorządna organizacja ludzi pracy powołana do reprezentowania oraz obrony ich praw i interesów zawodowych i socjalnych. Jest niezależna od pracodawców, administracji państwowej i samorządu terytorialnego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu zrzeszającymi
nauczycieli, nieustalone w ustawie o związkach zawodowych, określają porozumienia zawierane przez odpowiednie organy administracji rządowej
(organy jednostek samorządu terytorialnego) z organami właściwego szczebla tych związków.
2.
Rozporządzenia i zarządzenia przewidziane ustawą podlegają uzgodnieniu ze związkami
zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli.
