Prawo spółdzielcze
Ustawa z dnia 16 września 1982 r., Dz.U. 1982 nr 30 poz. 210, 281 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Tytuł I. Przepisy wspólne
Dział I. Spółdzielnia i jej statut
Art. 1.
Spółdzielnia jest dobrowolnym i samorządnym zrzeszeniem o nieograniczonej liczbie
członków i zmiennym funduszu udziałowym; prowadzi działalność gospodarczą, kierując
się potrzebami zrzeszonych członków oraz założeniami określonymi w centralnych i terytorialnych
planach społeczno-gospodarczych, jak również działalność społeczno-wychowawczą dla
stałego podnoszenia materialnego i kulturalnego poziomu życia i świadomości społecznej
swych członków oraz dla dobra Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Art. 2.
§ 1.
Spółdzielnia prowadzi swoją działalność samodzielnie.
§ 2.
Organy władzy terenowej i organy administracji państwowej mogą wydawać wiążące spółdzielnię
przepisy prawne i decyzje na podstawie i w zakresie upoważnień przewidzianych w przepisach
ustawowych.
Art. 3.
§ 1.
Współdziałanie spółdzielni z organizacjami spółdzielczymi oraz z innymi organizacjami
społecznymi i gospodarczymi, a także przystąpienie do nich lub ich ugrupowań następuje
na podstawie umowy.
§ 2.
Podejmowanie przez spółdzielnię wspólnych zadań z organizacjami, o których mowa w
paragrafie poprzedzającym, może następować we wszystkich formach przewidzianych przez
prawo. W szczególności może ona tworzyć z tymi organizacjami spółdzielnie Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu,
spółki handlowe i cywilne.
Art. 4.
§ 1.
Spółdzielnia zrzesza się według swego wyboru w jednym z centralnych związków spółdzielczych
spełniającym funkcje rewizyjne, którego zakres działania odpowiada przedmiotowi działalności
spółdzielni, zwanym dalej „właściwym centralnym związkiem”. Ponadto spółdzielnia może
się zrzeszać w innych związkach spółdzielczych dla realizacji wspólnych celów gospodarczych
i społecznych.
§ 2.
Naczelną organizacją ruchu spółdzielczego w Polsce jest Naczelna Rada Spółdzielcza,
zwana dalej „Naczelną Radą”.
§ 3.
W stosunku do spółdzielni, dla której ze względu na przedmiot jej działalności nie
ma właściwego centralnego związku, funkcje takiego związku wykonuje Naczelna Rada.
Art. 5.
§ 1.
Statut spółdzielni powinien określać:
1)
nazwę, która powinna zawierać wyraz „spółdzielnia” lub „spółdzielczy” i odróżniać
się wyraźnie od nazw innych zarejestrowanych już spółdzielni, mających siedzibę w
tej samej miejscowości,
2)
siedzibę spółdzielni oraz teren jej działania,
3)
cel spółdzielni, przedmiot jej działalności gospodarczej i społecznej oraz czas jej
trwania, jeśli założono ją na czas określony,
4)
wysokość wpisowego,
5)
wysokość i ilość udziałów, którą członek obowiązany jest zadeklarować, sposób i terminy
ich wnoszenia i zwrotu oraz skutki niewpłacenia udziałów w terminie,
6)
prawa i obowiązki członków,
7)
zasady przyjmowania, występowania, wykreślania i wykluczania członków,
8)
sposób zwoływania walnych zgromadzeń, obradowania na nich i warunki podejmowania uchwał,
9)
zasady podziału nadwyżki bilansowej i pokrywania strat (art. 76 i 90).
§ 2.
Statut powinien ponadto zawierać postanowienia, których wprowadzenie do statutu wymagają
przepisy niniejszej ustawy.
§ 3.
Statut może zawierać poza postanowieniami, o których mowa w § 1 i 2, także inne postanowienia.
Dział II. Tryb zakładania i rejestrowania spółdzielni
Art. 6.
§ 1.
Osoby zamierzające założyć spółdzielnię (założyciele) uchwalają statut spółdzielni,
potwierdzając jego przyjęcie przez złożenie pod nim swoich podpisów, oraz dokonują
wyboru organów spółdzielni, których wybór należy w myśl statutu do kompetencji walnego
zgromadzenia, lub komisji organizacyjnej w składzie co najmniej trzech osób.
§ 2.
Liczba założycieli nie może być mniejsza od dziesięciu, jeżeli założycielami są osoby
fizyczne, i trzech, jeżeli założycielami są Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 3.
Zarząd lub komisja organizacyjna spółdzielni występuje do właściwego centralnego związku
z wnioskiem o wydanie oświadczenia o celowości założenia spółdzielni. Centralny związek
wydaje oświadczenie o celowości po zasięgnięciu opinii odpowiedniego organu właściwej
terenowej rady narodowej.
§ 4.
Centralny związek może odmówić wydania oświadczenia o celowości, jeżeli z oceny możliwości
gospodarczych zakładanej spółdzielni wynika, że nie będzie ona mogła realizować zamierzonych
celów.
§ 5.
O decyzji w sprawie wydania oświadczenia o celowości założenia spółdzielni centralny
związek powinien powiadomić wnioskodawcę pisemnie najpóźniej w ciągu dwóch miesięcy
od dnia złożenia wniosku. Decyzja odmowna powinna zawierać uzasadnienie.
§ 6.
Jeżeli zarząd i rada nadzorcza spółdzielni nie zostały jeszcze wybrane, założyciele
spółdzielni powinni dokonać ich wyboru niezwłocznie po otrzymaniu oświadczenia o celowości
założenia spółdzielni.
Art. 7.
§ 1.
Zarząd spółdzielni powinien najpóźniej w ciągu dwóch miesięcy od dnia otrzymania oświadczenia
o celowości wystąpić do sądu rejestrowego, w którego okręgu spółdzielnia ma mieć siedzibę,
z wnioskiem o wpisanie spółdzielni do rejestru spółdzielni i ich związków, zwanego
dalej „rejestrem”. W razie niewystąpienia z wnioskiem w tym terminie, oświadczenie
o celowości traci swoją ważność.
§ 2.
Do wniosku dołącza się:
1)
dwa odpisy statutu,
2)
odpisy dokumentów stwierdzających wybór zarządu i rady,
3)
oświadczenie o celowości,
4)
inne dokumenty, których złożenia wymagają przepisy szczególne.
§ 3.
Wniosek podpisują wszyscy członkowie zarządu spółdzielni. Podpisy ich powinny być
uwierzytelnione przez sąd lub państwowe biuro notarialne.
Art. 8.
§ 1.
Sąd wyda postanowienie o wpisaniu spółdzielni do rejestru po stwierdzeniu, że uchwalony
przez założycieli statut zgodny jest z przepisami prawa.
§ 2.
Jeżeli sąd stwierdzi braki we wniosku lub statucie, to zażąda uzupełnienia lub zmiany
w wyznaczonym terminie. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu sąd poweźmie
postanowienie odmawiające wpisu.
Art. 9.
§ 1.
Zarząd spółdzielni może wystąpić do sądu rejestrowego z wnioskiem o wpisanie spółdzielni
do rejestru także w razie odmowy przez centralny związek wydania oświadczenia o celowości,
jeżeli w odmowie tej dopatruje się naruszenia przepisu art. 6 § 4. W takim wypadku
we wniosku należy wskazać zarzuty stawiane przeciwko odmowie wydania oświadczenia
o celowości oraz załączyć do niego tę odmowę. Przepisy art. 7 stosuje się odpowiednio.
§ 2.
W wypadku, o którym mowa w paragrafie poprzedzającym, sąd wyda postanowienie o wpisaniu
spółdzielni do rejestru, po stwierdzeniu, że nie było podstaw do odmowy wydania oświadczenia
o celowości z przyczyn określonych w art. 6 § 4. Przepis art. 8 § 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 10.
§ 1.
Wpis spółdzielni do rejestru powinien zawierać następujące dane:
1)
nazwę spółdzielni i jej siedzibę,
2)
przedmiot działalności gospodarczej spółdzielni i teren jej działania,
3)
czas trwania spółdzielni, jeżeli założono ją na czas określony,
4)
wysokość i ilość udziałów, które członek powinien wnieść,
5)
wzmiankę o prawie lub obowiązku wnoszenia wkładów, jeśli statut przewiduje takie prawo
lub obowiązek,
6)
imiona i nazwiska członków zarządu, sposób reprezentowania przez nich spółdzielni,
a także imiona i nazwiska osób pełniących czasowo funkcje członków zarządu,
7)
ograniczenia uprawnień zarządu przewidziane statutem, a także uchwałami walnego zgromadzenia
lub rady podjętymi w ramach ich uprawnień statutowych,
8)
imiona i nazwiska pełnomocników, którym udzielono PełnomocnictwoUmocowanie do działania w imieniu innej osoby, udzielone w oświadczeniu mocodawcy. Czynność dokonana przez pełnomocnika w granicach umocowania wywołuje skutki bezpośrednio dla mocodawcy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu do dokonywania czynności
związanych z kierowaniem bieżącą działalnością gospodarczą spółdzielni lub jej wyodrębnionej
organizacyjnie i gospodarczo jednostki, oraz granice ich UmocowanieUpoważnienie do działania w cudzym imieniu, wynikające z pełnomocnictwa, przedstawicielstwa ustawowego albo innej podstawy prawnej. Czynność dokonana w granicach umocowania wywołuje skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 2.
Zgłoszeniu do rejestru i wpisaniu podlegają także dane dotyczące połączenia się spółdzielni,
przyłączenia jednostki organizacyjnej spółdzielni do innej spółdzielni, podziału spółdzielni,
likwidacji, UpadłośćPostępowanie sądowe wobec niewypłacalnego dłużnika, prowadzone przede wszystkim w celu wspólnego zaspokojenia jego wierzycieli z majątku dłużnika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, imiona i nazwiska likwidatorów, imię i nazwisko syndyka upadłości
oraz zmiany i uzupełnienia danych wymienionych w niniejszym paragrafie i paragrafie
poprzedzającym.
§ 3.
W wypadku zgłoszenia zmiany członków zarządu lub likwidatorów do zgłoszenia należy
dołączyć uwierzytelnione podpisy nowych członków lub likwidatorów.
§ 4.
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do zgłoszenia do rejestru zmian i uzupełnień danych
wymienionych w § 1 i 2 obowiązani są zarząd lub likwidator w ciągu dwóch tygodni od
dnia powstania tych zmian lub uzupełnień.
§ 5.
W razie niedokonania przez członków zarządu lub likwidatorów spółdzielni obowiązkowych
zgłoszeń do rejestru, sąd może nałożyć na nich kary porządkowe w łącznej wysokości
do 5.000 zł. Ponadto sąd o każdym uchybieniu obowiązkowi rejestracji zawiadamia właściwy
centralny związek. W razie dopełnienia obowiązku rejestracji sąd może uchylić nałożoną
karę.
§ 6.
Na postanowienie sądu o nałożeniu kary porządkowej służy zażalenie.
Art. 11.
§ 1.
Spółdzielnia nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania jej do rejestru.
§ 2.
Za czynności dokonane w interesie spółdzielni przed zarejestrowaniem osoby działające
do chwili zarejestrowania spółdzielni odpowiadają wobec osób trzecich solidarnie.
Za ZobowiązanieStosunek prawny, w którym wierzyciel może żądać od dłużnika określonego świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wynikające z tych czynności spółdzielnia odpowiada po jej zarejestrowaniu
tak jak za zaciągnięte przez siebie. Jednakże osoby działające przed zarejestrowaniem
spółdzielni odpowiadają wobec niej według przepisów prawa cywilnego.
Art. 12.
§ 1.
Osoby trzecie nie mogą zasłaniać się nieznajomością danych, które zostały wpisane
do rejestru, chyba że dowiodą, iż o nich wiedzieć nie mogły.
§ 2.
Dane, o których mowa w art. 10 § 1 i 2, a które nie zostały wpisane do rejestru, nie
wywołują skutków prawnych wobec osób trzecich, chyba że im udowodniono, iż o nich
wiedziały.
Art. 13.
Rada Ministrów, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady, w drodze rozporządzenia, określa
sposób prowadzenia rejestru oraz postępowanie w sprawach dotyczących rejestru spółdzielni.
Art. 14.
Organem właściwym do publikowania ogłoszeń spółdzielni przewidzianych w przepisach
prawa jest Monitor Spółdzielczy wydawany przez Naczelną Radę.
Dział III. Członkowie, ich prawa i obowiązki
Art. 15.
§ 1.
Spółdzielnia musi liczyć co najmniej 10 członków, o ile statut nie wymaga liczby większej.
§ 2.
Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu może być każda osoba fizyczna o pełnej Zdolność do czynności prawnychMożliwość samodzielnego dokonywania czynności prawnych, czyli nabywania praw i zaciągania zobowiązań własnym działaniem. Pełną zdolność uzyskuje się co do zasady z chwilą uzyskania pełnoletności.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, która odpowiada wymaganiom określonym w statucie, chyba że ustawa stanowi
inaczej.
§ 3.
Ponadto statut może określać wypadki, w których dopuszczalne jest członkostwo osób
o ograniczonej zdolności do czynności prawnych lub nie mających tej zdolności. Osoby
takie nie mogą być członkami organów spółdzielni. W walnym zgromadzeniu biorą one
udział przez swoich przedstawicieli ustawowych.
§ 4.
Członkami spółdzielni mogą być również Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, a także organizacje polityczne
nie mające osobowości prawnej, o ile statut nie stanowi inaczej. Do takich organizacji
stosuje się odpowiednio przepisy niniejszej ustawy dotyczące członków będących osobami
prawnymi.
§ 5.
Spółdzielnia, której członkami w myśl statutu są wyłącznie osoby prawne, musi liczyć
co najmniej trzech członków.
Art. 16.
§ 1.
Warunkiem przyjęcia na członka jest złożenie deklaracji. Deklaracja powinna być złożona
pod nieważnością w formie pisemnej. Podpisana przez przystępującego do spółdzielni
deklaracja powinna zawierać jego imię i nazwisko oraz Miejsce zamieszkaniaMiejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest tożsama wyłącznie z adresem zameldowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, a jeżeli
przystępujący jest Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu - jej nazwę i siedzibę, ilość zadeklarowanych udziałów,
dane dotyczące wkładów, jeżeli statut ich wnoszenie przewiduje, a także inne dane
przewidziane w statucie.
§ 2.
W formie pisemnej deklaruje się także dalsze udziały, jak i wszelkie zmiany danych
zawartych w deklaracji.
§ 3.
Członek może w deklaracji lub w odrębnym pisemnym oświadczeniu złożonym spółdzielni
wskazać osobę, której spółdzielnia obowiązana jest po jego śmierci wypłacić udziały.
Prawo z tego tytułu nie należy do spadku.
Art. 17.
§ 1.
Założyciele spółdzielni, którzy podpisali statut, stają się Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
z chwilą jej zarejestrowania. Przystępujący do spółdzielni po jej zarejestrowaniu
stają się członkami spółdzielni z chwilą przyjęcia ich przez spółdzielnię.
§ 2.
Przyjęcie powinno być stwierdzone na deklaracji podpisem dwóch członków zarządu lub
osób do tego przez zarząd upoważnionych z podaniem daty uchwały o przyjęciu. Obowiązuje
to również przy zmianie danych dotyczących zadeklarowanych udziałów lub wkładów.
§ 3.
Jeżeli statut nie stanowi inaczej, uchwała w sprawie przyjęcia powinna być podjęta
w ciągu miesiąca od dnia złożenia deklaracji. O uchwale o przyjęciu w poczet członków
oraz o uchwale odmawiającej przyjęcia zainteresowany powinien być zawiadomiony pisemnie
w ciągu dwóch tygodni od dnia jej powzięcia. Zawiadomienie o odmowie przyjęcia powinno
zawierać uzasadnienie.
§ 4.
Statut spółdzielni powinien wskazywać organ spółdzielni właściwy do przyjmowania członków.
Jeżeli organem tym nie jest walne zgromadzenie. Statut powinien wskazywać także organ,
do którego służy odwołanie od decyzji odmawiającej przyjęcia, oraz określać terminy
wniesienia i rozpatrzenia tego odwołania.
Art. 18.
Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu ma prawo korzystać ze świadczeń spółdzielni w zakresie określonym
w statucie.
Art. 19.
§ 1.
Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu obowiązany jest do wniesienia wpisowego oraz zadeklarowanych udziałów
stosownie do postanowień statutu.
§ 2.
Członek spółdzielni uczestniczy w pokrywaniu jej strat do wysokości zadeklarowanych
udziałów.
§ 3.
Członek spółdzielni nie odpowiada wobec wierzycieli spółdzielni za jej ZobowiązanieStosunek prawny, w którym wierzyciel może żądać od dłużnika określonego świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 20.
§ 1.
Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu obowiązany jest zadeklarować jeden udział, jeżeli statut nie zobowiązuje
członków do zadeklarowania większej ilości udziałów.
§ 2.
Statut może przewidywać wnoszenie przez członków wkładów na własność spółdzielni lub
do korzystania z nich przez spółdzielnię na podstawie innego stosunku prawnego. W
tym wypadku statut powinien określać charakter i zakres przysługującego spółdzielni
prawa do wkładów, wysokość wkładów oraz ich rodzaj, jeżeli są to wkłady niepieniężne,
terminy ich wnoszenia, zasady wyceny i zwrotu w wypadku likwidacji spółdzielni, wystąpienia
członka lub ustania członkostwa z innych przyczyn, a także w innych wypadkach przewidzianych
w statucie.
Art. 21.
Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu nie może przed ustaniem członkostwa żądać zwrotu wpłat dokonanych
na udziały. Nie dotyczy to jednak wpłat przekraczających ilość udziałów, których zadeklarowania
wymaga statut obowiązujący w chwili żądania zwrotu. Zwrot tych wpłat powinien nastąpić
po zatwierdzeniu bilansu za rok, w którym członek wystąpił z żądaniem, jeśli jego
udziały nie zostały przeznaczone na pokrycie strat spółdzielni (art. 19 § 2).
Art. 22.
Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu może wystąpić z niej za wypowiedzeniem. Wypowiedzenie powinno
być dokonane pod nieważnością w formie pisemnej. Termin i okres wypowiedzenia określa
statut. Za datę wystąpienia uważa się następny dzień po upływie okresu wypowiedzenia.
Art. 23.
§ 1.
Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w razie zmiany miejsca stałego zamieszkania i przystąpienia w
nowym Miejsce zamieszkaniaMiejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest tożsama wyłącznie z adresem zameldowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu do spółdzielni o tym samym lub podobnym przedmiocie działalności
może wystąpić ze spółdzielni bez uprzedniego wypowiedzenia i żądać niezwłocznego przekazania
przez nią wniesionych udziałów do spółdzielni w nowym miejscu zamieszkania.
§ 2.
Występujący ze spółdzielni w drugiej połowie roku obrachunkowego uczestniczy w jej
stratach powstałych w tym roku, jak gdyby był nadal jej członkiem. Nie uczestniczy
natomiast w powstałych w tym roku stratach spółdzielni, do której przystąpił.
§ 3.
Przepisy paragrafów poprzedzających stosuje się odpowiednio do członka występującego
ze spółdzielni na skutek zmiany statutu dotyczącej terenu działalności spółdzielni
i przystąpienia do innej spółdzielni o tym samym lub podobnym przedmiocie działalności.
Art. 24.
§ 1.
Wykluczenie członka ze spółdzielni może nastąpić w wypadku, gdy z jego winy dalsze
pozostawanie w spółdzielni nie da się pogodzić z postanowieniami statutu spółdzielni
lub z Zasady współżycia społecznegoKlauzula generalna odsyłająca do powszechnie akceptowanych w społeczeństwie norm moralnych i obyczajowych. Sąd ocenia je w okolicznościach konkretnej sprawy, a powołujący się na nie powinien wskazać, o jaką zasadę chodzi.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. Statut powinien określać bliżej przyczyny wykluczenia.
§ 2.
Członek nie wykonujący obowiązków statutowych z przyczyn przez niego nie zawinionych
może być pozbawiony członkostwa przez wykreślenie z rejestru Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Statut powinien określać bliżej przyczyny wykreślenia.
§ 3.
Wykluczenie lub wykreślenie staje się skuteczne z chwilą doręczenia członkowi zawiadomienia
o wykluczeniu lub wykreśleniu wraz z uzasadnieniem. Zawiadomienia dokonuje się pisemnie;
zawiadomienie zwrócone na skutek niezgłoszenia przez członka zmiany podanego przez
niego adresu ma moc prawną doręczenia.
§ 4.
Wykluczenia lub wykreślenia może dokonać, stosownie do postanowień statutu, rada nadzorcza
lub walne zgromadzenie spółdzielni. Organ podejmujący uchwałę w tej sprawie powinien
wysłuchać wyjaśnień zainteresowanego członka. Jeżeli statut przewiduje właściwość
rady nadzorczej, wówczas wykluczony lub wykreślony członek ma prawo odwołać się od
jej uchwały o wykluczeniu lub wykreśleniu do walnego zgromadzenia oraz być obecny
na jego obradach przy rozpatrywaniu tego odwołania i je popierać. O terminie walnego
zgromadzenia odwołujący się powinien być zawiadomiony pod wskazanym przez niego w
odwołaniu adresem co najmniej na siedem dni przed tym terminem.
Art. 25.
§ 1.
Członka zmarłego skreśla się z rejestru Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu ze skutkiem od dnia,
w którym nastąpiła śmierć. Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu będącą członkiem spółdzielni skreśla się z
rejestru członków ze skutkiem od dnia jej ustania.
§ 2.
Jeżeli zmarły członek pozostawił więcej niż jednego spadkobiercę, spadkobiercy powinni
w celu wykonywania przechodzących na nich praw majątkowych zmarłego ustanowić wspólnego
pełnomocnika lub wskazać zarządcę ustanowionego przez sąd przy odpowiednim zastosowaniu
przepisów Kodeksu cywilnego o Zarząd rzeczą wspólnąPodejmowanie czynności dotyczących wspólnej rzeczy przez współwłaścicieli. Czynności zwykłego zarządu wymagają zgody większości współwłaścicieli, a czynności przekraczające zwykły zarząd zgody wszystkich.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 26.
§ 1.
Udział byłego członka wypłaca się na podstawie zatwierdzonego bilansu tego roku, w
którym członek przestał należeć do spółdzielni. Wypłata powinna nastąpić w ciągu miesiąca
od dnia zatwierdzenia bilansu przez walne zgromadzenie.
§ 2.
Byłemu członkowi nie przysługuje prawo do funduszu zasobowego oraz do innego majątku
spółdzielni.
Art. 27.
§ 1.
Członek może rozporządzać swoimi roszczeniami do spółdzielni o wypłatę udziałów oraz
o zwrot wkładów lub o wypłatę ich równowartości ze skutecznością od dnia, w którym
roszczenia te stały się wymagalne.
§ 2.
Wierzyciel członka może uzyskać zaspokojenie z jego udziałów dopiero z chwilą ustania
członkostwa.
§ 3.
Jeżeli egzekucja z innego majątku członka okaże się bezskuteczna, a przepis szczególny
nie stanowi inaczej, wierzyciel członka może skierować egzekucję do wniesionych przez
członka wkładów. W takim wypadku roszczenie członka o zwrot wkładów lub ich równowartości
staje się wymagalne po upływie sześciu miesięcy od dnia zajęcia wkładów, chyba że
wymagalność tego roszczenia nastąpiła wcześniej na podstawie innych przepisów.
§ 4.
W razie zajęcia przez wierzyciela członka wkładów stanowiących środki produkcji, spółdzielni
służy prawo pierwszeństwa ich nabycia w Postępowanie egzekucyjnePostępowanie prowadzące do przymusowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Może dotyczyć należności pieniężnych albo obowiązków o charakterze niepieniężnym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 5.
Wierzytelności spółdzielni do członka z tytułu wpłat na udziały nie podlegają zajęciu
na rzecz wierzycieli spółdzielni.
Art. 28.
W razie otwarcia likwidacji w ciągu sześciu miesięcy lub wszczęcia Postępowanie upadłościowePostępowanie sądowe dotyczące niewypłacalnego dłużnika, prowadzone w celu wspólnego zaspokojenia wierzycieli, a w razie możliwości także zachowania przedsiębiorstwa dłużnika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
w ciągu roku od dnia, w którym członek przestał należeć do spółdzielni, obowiązany
jest on wobec spółdzielni do uczestniczenia w pokrywaniu jej strat tak, jak gdyby
był nadal członkiem.
Art. 29.
§ 1.
Roszczenia o wypłatę udziałów, udziału w nadwyżce bilansowej oraz z tytułu zwrotu
wkładów albo ich równowartości pieniężnej ulegają PrzedawnienieUpływ terminu, po którym roszczenie majątkowe nadal istnieje, ale dłużnik może uchylić się od jego zaspokojenia. Sąd uwzględnia przedawnienie z urzędu tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu z upływem trzech lat.
§ 2.
Kwoty roszczeń, które uległy przedawnieniu, przelewane są na fundusz zasobowy.
§ 3.
Przepis § 1 nie ma zastosowania do roszczeń o zwrot nieruchomości.
Art. 30.
Zarząd spółdzielni prowadzi rejestr członków zawierający ich imiona i nazwiska oraz
Miejsce zamieszkaniaMiejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest tożsama wyłącznie z adresem zameldowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu (w odniesieniu do członków będących Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu - ich nazwę
i siedzibę), wysokość zadeklarowanych i wniesionych udziałów, wysokość wniesionych
wkładów, ich rodzaj, jeżeli są to wkłady niepieniężne, zmiany tych danych, datę przyjęcia
w poczet członków, datę wypowiedzenia członkostwa i jego ustania, a także inne dane
przewidziane w statucie. Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, jego małżonek i wierzyciel członka lub
spółdzielni ma prawo przeglądać rejestr.
Art. 31.
Zarząd spółdzielni powinien wydać każdemu członkowi na jego żądanie odpis obowiązującego
statutu oraz umożliwić zaznajomienie się z regulaminami wydanymi na podstawie statutu.
Art. 32.
§ 1.
Od uchwał w sprawach wynikających ze stosunku członkostwa służy członkowi odwołanie
w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym do określonego w statucie organu spółdzielni.
Statut określa zasady i tryb postępowania wewnątrzspółdzielczego, a w szczególności
terminy wniesienia i rozpatrzenia odwołania.
§ 2.
Termin do Wniesienie odwołaniaDokonanie czynności procesowej polegającej na złożeniu odwołania do właściwego organu lub sądu. Skuteczność zależy od zachowania wymogów formalnych i terminu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu biegnie od dnia zawiadomienia członka o uchwale w sposób
wskazany w ustawie lub w statucie spółdzielni. Jeżeli wymagane jest doręczenie pisemnego
zawiadomienia, termin ten biegnie od daty doręczenia zawiadomienia zawierającego pouczenie
o prawie odwołania od uchwały w przewidzianym w statucie terminie i o skutkach jego
niezachowania.
§ 3.
Organ odwoławczy powinien rozpatrzyć odwołanie wniesione po upływie terminu, jeżeli
opóźnienie nie przekracza sześciu miesięcy, a odwołujący usprawiedliwił je wyjątkowymi
okolicznościami.
§ 4.
Spółdzielnia obowiązana jest doręczyć odwołującemu odpis uchwały organu odwoławczego
wraz z jej uzasadnieniem w terminie dwóch tygodni od daty podjęcia uchwały.
Art. 33.
§ 1.
Po wyczerpaniu postępowania wewnątrzspółdzielczego, przewidzianego w art. 32, lub
po bezskutecznym upływie terminów ustalonych w statucie spółdzielni do podjęcia uchwały
przez organ odwoławczy, członek może dochodzić swoich praw ze stosunku członkostwa
na Droga sądowaMożliwość dochodzenia sprawy przed sądem powszechnym. Jest dopuszczalna w sprawach cywilnych, chyba że ustawa przekazuje daną sprawę właściwości innego organu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 2.
Wniesienie odwołaniaDokonanie czynności procesowej polegającej na złożeniu odwołania do właściwego organu lub sądu. Skuteczność zależy od zachowania wymogów formalnych i terminu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu do organów spółdzielni powoduje zawieszenie biegu PrzedawnienieUpływ terminu, po którym roszczenie majątkowe nadal istnieje, ale dłużnik może uchylić się od jego zaspokojenia. Sąd uwzględnia przedawnienie z urzędu tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
lub terminów zawitych do dnia zakończenia postępowania wewnątrzspółdzielczego, jednakże
przez okres nie dłuższy niż rok od dnia, w którym organ odwoławczy powinien rozpatrzyć
odwołanie.
Art. 34.
Statut może objąć postępowaniem wewnątrzspółdzielczym także inne sprawy między członkiem
a spółdzielnią niż przewidziane w art. 32 § 1. Do postępowania wewnątrzspółdzielczego
w takich sprawach stosuje się odpowiednio przepisy art. 32 i 33 § 2.
Dział IV. Organy spółdzielni
Art. 35.
§ 1.
Organami spółdzielni są:
1)
walne zgromadzenie,
2)
rada nadzorcza, zwana dalej „radą”,
3)
zarząd,
4)
w spółdzielniach, w których walne zgromadzenie jest zastąpione przez zebranie przedstawicieli
- zebrania grup członkowskich (art. 59).
§ 2.
Wybory do organów spółdzielni, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, dokonywane
są w głosowaniu tajnym spośród nieograniczonej liczby kandydatów. Odwołanie członka
organu następuje także w głosowaniu tajnym.
§ 3.
Statut może przewidywać powołanie także innych organów niż wymienione w § 1. składających
się z Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. W takim wypadku statut określa zakres uprawnień tych organów
oraz zasady wyboru i odwoływania ich członków.
§ 4.
Jeżeli statut nie stanowi inaczej, przy obliczaniu wymaganej większości głosów dla
podjęcia uchwały przez organ spółdzielni uwzględnia się tylko głosy oddane za i przeciw
uchwale.
§ 5.
Tryb zwoływania posiedzeń organów, o których mowa w § 1 pkt 2-4 i § 3, oraz sposób
i warunki podejmowania uchwał przez te organy określa statut lub przewidziane w nim
regulaminy tych organów.
Dział IV. Organy spółdzielni
Rozdział 1. Walne zgromadzenie
Art. 36.
§ 1.
Walne zgromadzenie jest najwyższym organem spółdzielni.
§ 2.
Członek może brać udział w walnym zgromadzeniu tylko osobiście, chyba że ustawa stanowi
inaczej. Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu będące Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu biorą udział w walnym zgromadzeniu
przez ustanowionego w tym celu pełnomocnika. Pełnomocnik nie może zastępować więcej
niż jednego członka.
§ 3.
Każdy członek ma jeden głos bez względu na ilość posiadanych udziałów. Statut spółdzielni,
której członkami mogą być wyłącznie osoby prawne, może określać inną zasadę ustalania
liczby głosów przysługujących członkom.
§ 4.
W walnych zgromadzeniach mają prawo uczestniczyć z głosem doradczym przedstawiciele
właściwych związków i Naczelnej Rady.
Art. 37.
§ 1.
Statut może postanowić, że jeżeli ilość członków przekroczy liczbę w nim określoną,
walne zgromadzenie członków zostaje zastąpione przez zebranie przedstawicieli. W takim
wypadku statut powinien określać zasady ustalania liczby przedstawicieli i ich wyboru
oraz czas trwania PrzedstawicielstwoDziałanie przedstawiciela w imieniu innej osoby, którego skutki prawne powstają bezpośrednio dla reprezentowanego. Umocowanie może wynikać z ustawy albo z oświadczenia reprezentowanego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 2.
Do zebrania przedstawicieli stosuje się odpowiednio przepisy niniejszej ustawy i statutu
o walnych zgromadzeniach.
§ 3.
O czasie, miejscu i porządku obrad zebrania przedstawicieli należy zawiadomić wszystkich
Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w sposób wskazany w statucie.
Art. 38.
§ 1.
Do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia należy:
1)
uchwalanie kierunków rozwoju działalności gospodarczej i społeczno-wychowawczej,
2)
rozpatrywanie sprawozdań rady, zatwierdzania sprawozdań rocznych i bilansu oraz podejmowanie
uchwał co do wniosków Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, rady lub zarządu w tych sprawach i udzielanie
absolutorium członkom zarządu,
3)
podejmowanie uchwał w związku z oceną polustracyjną działalności spółdzielni,
4)
podejmowanie uchwał w przedmiocie podziału nadwyżki bilansowej lub sposobu pokrycia
strat,
5)
podejmowanie uchwał w sprawie zbycia nieruchomości i zbycia zakładu,
6)
oznaczanie najwyższej sumy zobowiązań, jaką spółdzielnia może zaciągnąć,
7)
podejmowanie uchwał w sprawie połączenia się spółdzielni, podziału spółdzielni, a
także przyłączenia jej jednostki organizacyjnej do innej spółdzielni oraz likwidacji
spółdzielni,
8)
rozpatrywanie w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym odwołań od uchwał rady,
9)
uchwalanie zmian statutu,
10)
podejmowanie uchwał w sprawie przystąpienia spółdzielni do związku lub wystąpienia
z niego; uchwała o wystąpieniu z centralnego związku powinna obejmować postanowienie
o przystąpieniu do innego centralnego związku,
11)
upoważnienie zarządu do działań mających na celu założenie związku spółdzielczego,
12)
wybór delegatów na zjazd związku, w którym spółdzielnia jest zrzeszona.
§ 2.
Statut może zastrzec do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia podejmowanie uchwał
również w innych sprawach.
Art. 39.
§ 1.
Walne zgromadzenie zwołuje zarząd przynajmniej raz w roku w ciągu sześciu miesięcy
po upływie roku obrachunkowego.
§ 2.
Zarząd powinien zwołać walne zgromadzenie także na żądanie:
1)
rady,
2)
właściwego centralnego związku,
3)
przynajmniej jednej dziesiątej, nie mniej jednak niż trzech członków, jeżeli uprawnienia
tego nie zastrzeżono w statucie dla większej części członków,
§ 3.
W spółdzielniach, w których walne zgromadzenie jest zastąpione przez zebranie przedstawicieli,
zarząd powinien je zwołać także na żądanie zebrań grup członkowskich, obejmujących
co najmniej 1/5 ogólnej liczby Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 4.
Żądanie zwołania walnego zgromadzenia powinno być złożone pisemnie z podaniem celu
jego zwołania.
§ 5.
W wypadkach wskazanych w § 2 i 3 walne zgromadzenie (zebranie przedstawicieli) zwołuje
się w takim terminie, aby mogło się ono odbyć w ciągu sześciu tygodni od dnia wniesienia
żądania. Jeżeli to nie nastąpi, może je zwołać rada lub właściwy centralny związek.
Art. 40.
§ 1.
O czasie, miejscu i porządku obrad walnego zgromadzenia zawiadamia się członków i
właściwy centralny związek w sposób i w terminach określonych w statucie spółdzielni.
§ 2.
Uprawnieni do żądania zwołania walnego zgromadzenia (zebrania przedstawicieli), w
myśl art. 39 § 2 i 3, mogą również żądać zamieszczenia oznaczonych spraw na porządku
jego obrad, pod warunkiem wystąpienia z tym żądaniem w terminie przez statut określonym.
Art. 41.
§ 1.
Walne zgromadzenie może podejmować uchwały jedynie w sprawach objętych porządkiem
obrad podanym do wiadomości członków w terminach i w sposób określonych w statucie.
§ 2.
Uchwały podejmowane są zwykłą większością głosów, chyba że ustawa lub statut wymaga
kwalifikowanej większości głosów.
§ 3.
Z obrad walnego zgromadzenia sporządza się protokół, który powinien być podpisany
przez przewodniczącego walnego zgromadzenia oraz przez inne osoby wskazane w statucie.
§ 4.
Protokoły mogą przeglądać Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. Odpis uchwał walnego zgromadzenia
zarząd spółdzielni przesyła, w ciągu miesiąca od dnia jego odbycia, właściwemu centralnemu
związkowi.
§ 5.
Protokoły przechowuje zarząd spółdzielni co najmniej przez dziesięć lat, o ile przepisy
w sprawie przechowywania akt nie przewidują terminu dłuższego.
Art. 42.
§ 1.
Uchwały walnego zgromadzenia obowiązują wszystkich Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 2.
Członek spółdzielni może zaskarżyć do sądu każdą uchwałę z powodu jej niezgodności
z przepisami prawa lub statutu.
§ 3.
Powództwo o Uchylenie uchwałyUsunięcie skutków uchwały przez sąd z powodu jej sprzeczności z umową lub statutem albo dobrymi obyczajami i jednoczesnego naruszenia interesu spółki lub wspólnika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu walnego zgromadzenia powinno być wniesione w ciągu sześciu
tygodni od dnia odbycia walnego zgromadzenia, jeżeli zaś powództwo wnosi członek nieobecny
na walnym zgromadzeniu na skutek jego wadliwego zwołania - w ciągu sześciu tygodni
od dnia powzięcia wiadomości przez tego członka o uchwale, nie później jednak niż
przed upływem roku od dnia odbycia walnego zgromadzenia.
§ 4.
Jeżeli ustawa lub statut wymagają zawiadomienia członka o uchwale, termin sześciotygodniowy
wskazany w paragrafie poprzedzającym biegnie od dnia tego zawiadomienia w sposób wskazany
w statucie.
§ 5.
Sąd może nie uwzględnić upływu terminu, o którym mowa w § 3, jeżeli utrzymanie uchwały
walnego zgromadzenia w mocy wywołałoby dla członka szczególnie dotkliwe skutki, a
opóźnienie w zaskarżeniu tej uchwały jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami
i nie jest nadmierne.
§ 6.
Przepisy paragrafów poprzedzających stosuje się również do wykluczonego lub wykreślonego
członka w wypadku zaskarżenia przez niego uchwały o wykluczeniu go lub wykreśleniu.
Prawo zaskarżenia uchwały w sprawie wykluczenia lub wykreślenia nie przysługuje innym
członkom spółdzielni.
§ 7.
Orzeczenie sądu uchylające uchwałę walnego zgromadzenia ma moc prawną względem wszystkich
członków spółdzielni.
Art. 43.
§ 1.
Zarząd właściwego centralnego związku może zaskarżyć do sądu uchwałę walnego zgromadzenia
z powodu jej niezgodności z przepisami prawa lub statutu, w ciągu czterech tygodni
od dnia powzięcia wiadomości o uchwale, nie później jednak niż przed upływem roku
od dnia odbycia walnego zgromadzenia, na którym została ona podjęta.
§ 2.
Centralny związek nie może zaskarżyć uchwały walnego zgromadzenia decydującej o powstaniu
lub ustaniu członkostwa w spółdzielni lub kształtującej bezpośrednio indywidualne
prawa majątkowe Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Dział IV. Organy spółdzielni
Rozdział 2. Rada nadzorcza
Art. 44.
Rada sprawuje kontrolę i nadzór nad działalnością spółdzielni.
Art. 45.
§ 1.
Rada składa się co najmniej z trzech członków wybranych stosownie do postanowień statutu
przez walne zgromadzenie, zebranie przedstawicieli lub zebrania grup członkowskich.
§ 2.
Do rady mogą być wybierani wyłącznie Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. Jeżeli członkiem spółdzielni
jest Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, do rady może być wybrana osoba nie będąca członkiem spółdzielni,
wskazana przez osobę prawną.
§ 3.
Jeżeli członków rady wybierają zebrania grup członkowskich, liczba członków rady wybieranych
przez poszczególne zebrania powinna być proporcjonalna do liczby członków spółdzielni
zgrupowanych w każdym z tych organów.
§ 4.
Kadencję rady określa statut.
§ 5.
Przed upływem kadencji członek rady może być odwołany większością 2/3 głosów przez
organ, który go wybrał.
§ 6.
Członkowi rady spółdzielnia może Wypowiedzenie umowy o pracęJednostronne oświadczenie pracownika albo pracodawcy, które prowadzi do rozwiązania umowy o pracę po upływie okresu wypowiedzenia. Oświadczenie pracodawcy powinno spełniać wymagania przewidziane w prawie pracy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu albo warunki pracy lub
płacy tylko w wypadkach, w których Kodeks pracy dopuszcza dokonanie takiej czynności w stosunku do członka zakładowego organu związku
zawodowego. Przepis ten stosuje się odpowiednio do członków rady świadczących pracę
na innej podstawie niż umowa o pracę.
Art. 46.
§ 1.
Do zakresu działania rady należy:
1)
uchwalanie planów gospodarczych i programów działalności społeczno-wychowawczej,
2)
nadzór i kontrola działalności spółdzielni, a w szczególności:
a)
badanie okresowych sprawozdań oraz bilansów,
b)
dokonywanie okresowych ocen wykonania przez spółdzielnię jej zadań społeczno-gospodarczych,
ze specjalnym uwzględnieniem przestrzegania przez spółdzielnię praw członkowskich,
c)
przeprowadzanie kontroli nad sposobem załatwiania przez zarząd wniosków organów spółdzielni
i poszczególnych jej członków,
3)
podejmowanie uchwał w sprawie nabycia i obciążenia nieruchomości oraz nabycia bądź
zbycia zakładu. Statut może także uzależniać nabycie lub zbycie innych środków trwałych
określonego rodzaju lub wartości oraz zaciąganie Zobowiązania pieniężneZobowiązania, w których świadczenie polega na zapłacie określonej sumy pieniężnej. W razie opóźnienia wierzyciel może co do zasady żądać odsetek.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu powyżej określonej
w statucie kwoty od uprzedniej uchwały rady; statut może również upoważnić radę do
określenia tej kwoty,
4)
podejmowanie uchwał w sprawie przystępowania do innych organizacji społecznych i gospodarczych
oraz występowania z nich,
5)
zatwierdzanie struktury organizacyjnej spółdzielni,
6)
rozpatrywanie skarg na działalność zarządu,
7)
składanie walnemu zgromadzeniu sprawozdań zawierających w szczególności wyniki kontroli
i ocenę bilansu,
8)
podejmowanie uchwał w sprawach Czynność prawnaDziałanie, przez które ktoś świadomie wywołuje skutki prawne, przede wszystkim przez złożenie oświadczenia woli, np. zawarcie umowy, sporządzenie testamentu albo wypowiedzenie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu dokonywanych między spółdzielnią
a członkiem zarządu oraz reprezentowania spółdzielni przy tych czynnościach; do reprezentowania
spółdzielni wystarczy dwóch członków rady przez nią upoważnionych.
§ 2.
Statut może zastrzec do zakresu działania rady jeszcze inne uprawnienia. Statut może
również przekazać do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia podejmowanie uchwał
we wszystkich lub niektórych sprawach wymienionych w § 1 pkt 1, 3 oraz 5; w takim
wypadku statut może przyjąć dla rady nazwę komisji rewizyjnej.
§ 3.
Statut może przewidzieć wybór przez radę jej prezydium. W takim wypadku statut może
też postanowić, że w okresach między posiedzeniami rady prezydium uprawnione jest
do podejmowania uchwał w sprawach wymienionych w § 1 pkt 2 lit. c), pkt 6 i 8 oraz
w sprawach zastrzeżonych do zakresu działania rady na podstawie § 2.
§ 4.
W celu wykonania swoich zadań rada może żądać od zarządu, członków i pracowników spółdzielni
wszelkich sprawozdań i wyjaśnień, przeglądać księgi i dokumenty oraz sprawdzać bezpośrednio
stan majątku spółdzielni.
Art. 47.
Zarząd właściwego centralnego związku może zaskarżyć do sądu uchwałę rady z powodu
jej niezgodności z przepisami prawa lub statutu. Zaskarżenie uchwały rady wstrzymuje
jej wykonanie na czas trwania postępowania sądowego, chyba że sąd postanowi inaczej.
Dział IV. Organy spółdzielni
Rozdział 3. Zarząd
Art. 48.
§ 1.
Zarząd kieruje działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją na zewnątrz.
§ 2.
Podejmowanie decyzji nie zastrzeżonych w ustawie lub statucie innym organom należy
do zarządu.
Art. 49.
§ 1.
Zarząd składa się co najmniej z trzech Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. Jeżeli członkiem spółdzielni
jest Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, do zarządu może być wybrana osoba nie będąca członkiem spółdzielni,
wskazana przez osobę prawną. Statut spółdzielni może określać wymagania, którym powinien
odpowiadać członek zarządu.
§ 2.
Członków zarządu, w tym prezesa i jego zastępcę, wybiera stosownie do postanowień
statutu rada lub walne zgromadzenie.
§ 3.
Organ, który dokonuje wyboru członków zarządu, może ich w każdej chwili odwołać.
§ 4.
Walne zgromadzenie może odwołać tych członków zarządu, którym nie udzieliło absolutorium
(art. 38 § 1 pkt 2), niezależnie od tego, który organ stosownie do postanowień statutu
wybiera członków zarządu. W tym wypadku nie stosuje się przepisu art. 41 § 1.
Art. 50.
§ 1.
Jeżeli statut tak stanowi, członek zarządu wybierany przez walne zgromadzenie może
być zawieszony w czynnościach przez radę, o ile jego działalność jest sprzeczna z
przepisami prawa lub statutu.
§ 2.
Rada zawieszając w czynnościach członka zarządu podejmuje uchwały niezbędne do prawidłowego
prowadzenia działalności spółdzielni oraz zwołuje niezwłocznie walne zgromadzenie.
§ 3.
Członka zawieszonego powiadamia się niezwłocznie w formie pisemnej o jego zawieszeniu
z podaniem przyczyn zawieszenia.
Art. 51.
§ 1.
Jeżeli działalność członka zarządu wykazuje stwierdzone przez lustrację rażące naruszenie
przepisów prawa lub statutu, a właściwy organ spółdzielni nie odwoła go w terminie
określonym przez właściwy centralny związek, odwołania tego może dokonać zarząd tego
związku w terminie czterech tygodni od dnia upływu terminu wyznaczonego spółdzielni.
§ 2.
Spółdzielnia i odwołany członek zarządu mogą zaskarżyć do sądu uchwałę o odwołaniu,
w terminie dwóch tygodni od dnia jej doręczenia wraz z uzasadnieniem. Spółdzielnię
przed sądem reprezentuje rada.
Art. 52.
§ 1.
Z członkami zarządu zatrudnianymi w spółdzielni rada spółdzielni nawiązuje Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu - w zależności od powierzonego stanowiska - na podstawie Umowa o pracęUmowa, na podstawie której pracownik zobowiązuje się wykonywać pracę określonego rodzaju pod kierownictwem pracodawcy oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu albo
powołania (art. 68 Kodeksu pracy). Nie dotyczy to spółdzielni pracy, w których zatrudnienie członków następuje bez
względu na stanowisko na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, oraz tych spółdzielni
produkcji rolnej, w których podstawą świadczenia pracy przez członków jest stosunek
członkostwa.
§ 2.
Odwołanie członka zarządu lub zawieszenie go w czynnościach nie narusza jego uprawnień
wynikających ze stosunku pracy lub innego stosunku prawnego, którego przedmiotem jest
świadczenie pracy.
§ 3.
W razie odwołania członka zarządu zatrudnionego w spółdzielni na podstawie powołania,
prawo odwołania go ze stanowiska pracy przysługuje zarządowi spółdzielni.
Art. 53.
§ 1.
Statut może przewidywać, że bieżącą działalnością gospodarczą spółdzielni kieruje,
w ramach uchwał zarządu, jeden z członków zarządu lub osoba powołana przez zarząd,
po uzyskaniu zgody rady, na stanowisko kierownika (jego zastępcy) tej działalności.
Skuteczność takiego postanowienia statutu uzależniona jest od określenia w statucie
spraw o istotnym dla spółdzielni znaczeniu, wymagających uchwał zarządu. Postanowienia
statutu w tych sprawach nie wyłączają uprawnień zarządu do podejmowania uchwał w każdej
sprawie dotyczącej bieżącej działalności spółdzielni.
§ 2.
Osoba kierująca bieżącą działalnością gospodarczą spółdzielni jest kierownikiem spółdzielni
jako zakładu pracy w rozumieniu Kodeksu pracy. Ponadto kierownikiem zakładu pracy w tym rozumieniu jest osoba kierująca wyodrębnioną
organizacyjnie i gospodarczo jednostką spółdzielni.
Art. 54.
§ 1.
Oświadczenie woliZachowanie, które wyraża wolę wywołania skutku prawnego. Może być wyrażone wprost albo przez inne zachowanie, chyba że ustawa wymaga szczególnej formy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu za spółdzielnię składają przynajmniej dwaj członkowie zarządu lub
jeden członek zarządu i osoba przez zarząd do tego upoważniona (pełnomocnik).
§ 2.
Oświadczenia, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, składa się w ten sposób,
że pod nazwą spółdzielni osoby upoważnione do ich składania zamieszczają swoje podpisy.
§ 3.
Oświadczenia skierowane do spółdzielni, a złożone w jej lokalu albo pisemnie jednemu
z członków zarządu, mają skutek prawny względem spółdzielni.
Art. 55.
§ 1.
Zarząd może udzielić jednemu z członków zarządu lub innej osobie PełnomocnictwoUmocowanie do działania w imieniu innej osoby, udzielone w oświadczeniu mocodawcy. Czynność dokonana przez pełnomocnika w granicach umocowania wywołuje skutki bezpośrednio dla mocodawcy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu do
dokonywania Czynność prawnaDziałanie, przez które ktoś świadomie wywołuje skutki prawne, przede wszystkim przez złożenie oświadczenia woli, np. zawarcie umowy, sporządzenie testamentu albo wypowiedzenie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu związanych z kierowaniem bieżącą działalnością gospodarczą
spółdzielni (art. 53 § 1) lub jej wyodrębnionej organizacyjnie i gospodarczo jednostki,
a także pełnomocnictwa do dokonywania czynności określonego rodzaju lub czynności
szczególnych.
§ 2.
Statut spółdzielni może uzależnić udzielenie pełnomocnictwa przez zarząd od uprzedniej
zgody rady.
Dział IV. Organy spółdzielni
Rozdział 4. Przepisy wspólne dla rady i zarządu
Art. 56.
§ 1.
Nie można być jednocześnie członkiem rady i zarządu tej samej spółdzielni. W razie
konieczności rada może wyznaczyć jednego lub kilku ze swoich członków do czasowego
pełnienia funkcji członka (członków) zarządu.
§ 2.
Członkowie zarządu i rady nie mogą brać udziału w głosowaniu w sprawach wyłącznie
ich dotyczących.
Art. 57.
W skład rady nie mogą wchodzić osoby wymienione w art. 53 § 2 oraz osoby pozostające
z członkami zarządu lub kierownikiem bieżącej działalności gospodarczej w związku
małżeńskim albo w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej i w drugim
stopniu linii bocznej.
Art. 58.
§ 1.
Członek zarządu i rady winny czynu lub zaniedbania, przez które spółdzielnia poniosła
SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, odpowiada za nie osobiście.
§ 2.
Do Odpowiedzialność członka zarząduOdpowiedzialność osoby pełniącej funkcję w zarządzie za określone zobowiązania spółki lub naruszenie obowiązków związanych z zarządzaniem. Jej przesłanki zależą od rodzaju spółki i podstawy prawnej.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i rady mają odpowiednie zastosowanie przepisy
Kodeksu pracy o Odpowiedzialność materialna pracownikówObowiązek pracownika naprawienia szkody wyrządzonej pracodawcy wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych. Obejmuje odpowiedzialność na zasadach ogólnych oraz za powierzone mienie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. W wypadkach, w których przepisy te przewidują
górną granicę odszkodowania, wynosi ono w stosunku do członków zarządu lub rady, nie
zatrudnionych w spółdzielni, kwotę równą wysokości sześciokrotnego najniższego wynagrodzenia
miesięcznego pracowników zatrudnionych w uspołecznionych zakładach pracy, określonego
w odrębnych przepisach.
Dział IV. Organy spółdzielni
Rozdział 5. Zebrania grup członkowskich
Art. 59.
§ 1.
W spółdzielniach, w których walne zgromadzenie zostaje zastąpione przez zebranie przedstawicieli,
organami tych spółdzielni są także zebrania grup członkowskich. Uczestnictwo członków
w tych grupach statut ustala na podstawie zamieszkiwania na określonym terenie, zatrudnienia
w jednym zakładzie spółdzielni, wspólnoty interesów zawodowych albo innych zasad określonych
w statucie. Każdy członek uczestniczy tylko w jednym zebraniu grupy i przysługuje
mu jeden głos.
§ 2.
Do uprawnień zebrań grup członkowskich należy:
1)
wybieranie i odwoływanie przedstawicieli na zebranie przedstawicieli,
2)
jeśli statut tak stanowi, wybieranie i odwoływanie członków rady spółdzielni,
3)
rozpatrywanie spraw, które mają być przedmiotem obrad najbliższego zebrania przedstawicieli
i zgłaszanie swoich wniosków w tych sprawach,
4)
rozpatrywanie okresowych sprawozdań rady i zarządu,
5)
wyrażanie swojej opinii i zgłaszanie do właściwych organów spółdzielni wniosków w
sprawach spółdzielni, a zwłaszcza we wspólnych sprawach członków wchodzących w skład
zebrania grupy.
§ 3.
Statut może określać ponadto inne uprawnienia zebrań grup członkowskich, zwłaszcza
w zakresie podejmowania decyzji i dokonywania kontroli odpowiednich działów działalności
spółdzielni.
§ 4.
Opinię lub wniosek, o których mowa w § 2 pkt 5, organ spółdzielni obowiązany jest
rozważyć i o sposobie ich wykorzystania powiadomić właściwe zebranie grupy członkowskiej.
§ 5.
Zebrania grup członkowskich zwołuje się w terminach określonych w statucie, co najmniej
przed dorocznym zebraniem przedstawicieli.
Dział V. Samorząd pracowniczy
Art. 60.
§ 1.
W organizacyjnie i gospodarczo wyodrębnionych zakładach spółdzielni zatrudniających
co najmniej 50 pracowników, z wyjątkiem zakładów spółdzielni pracy i tych spółdzielni
produkcji rolnej, w których podstawą świadczenia pracy przez członków jest stosunek
członkostwa, działa samorząd pracowniczy.
§ 2.
Zadaniem samorządu pracowniczego jest współdziałanie z kierownictwem zakładu w zarządzaniu
zakładem dla pełnego wykorzystania jego możliwości w zakresie produkcji i usług oraz
dla zapewnienia sprawiedliwego udziału pracowników w wynikach gospodarczych zakładu.
Art. 61.
§ 1.
Organem samorządu pracowniczego są:
1)
ogólne zebranie pracowników zakładu,
2)
zakładowy komitet pracowniczy.
§ 2.
W zakładzie, w którym liczba pracowników przekracza trzystu, funkcje ogólnego zebrania
pracowników pełni zebranie delegatów wybieranych na okres dwóch lat przez grupowe
zebrania pracowników.
Art. 62.
§ 1.
Do zadań ogólnego zebrania pracowników zakładu należy:
1)
uchwalanie statutu samorządu pracowniczego.
2)
wybór członków zakładowego komitetu pracowniczego,
3)
opiniowanie projektów planów rozwoju zakładu,
4)
opiniowanie projektów ustalania wysokości premii i nagród związanych z wynikami działalności
gospodarczej zakładu,
5)
ustalanie zasad i planów gospodarowania przypadającymi dla pracowników zakładu środkami
na cele socjalno-bytowe,
6)
dokonywanie rocznej oceny działalności zakładowego komitetu pracowniczego oraz kierownika
zakładu,
7)
rozpatrywanie innych spraw dotyczących działalności zakładu oraz praw i obowiązków
jego załogi z własnej inicjatywy, na wniosek organów spółdzielni, kierownika zakładu
lub zakładowego komitetu pracowniczego.
§ 2.
Ogólne zebranie pracowników zwołuje zakładowy komitet pracowniczy w miarę potrzeby,
co najmniej raz w roku z własnej inicjatywy, na wniosek zarządu lub rady spółdzielni,
a także 1/3 pracowników. Do udziału w zebraniu uprawniony jest każdy pracownik.
§ 3.
Uchwały zebrania zapadają zwykłą większością głosów w głosowaniu jawnym poza wyjątkami
przewidzianymi w ustawie lub statucie samorządu pracowniczego.
Art. 63.
§ 1.
Do zadań zakładowego komitetu pracowniczego należy:
1)
opiniowanie rocznego planu działalności gospodarczej zakładu,
2)
opiniowanie planów tworzenia i likwidacji przeznaczonych dla pracowników spółdzielni
placówek i urządzeń socjalnych, kulturalno-oświatowych i sportowych oraz zgłaszanie
wniosków w tych sprawach,
3)
uchwalanie na wniosek kierownika zakładu, po porozumieniu ze Związek zawodowyDobrowolna i samorządna organizacja ludzi pracy powołana do reprezentowania oraz obrony ich praw i interesów zawodowych i socjalnych. Jest niezależna od pracodawców, administracji państwowej i samorządu terytorialnego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
działającymi w zakładzie, regulaminu pracy i współzawodnictwa pracy,
4)
opiniowanie kandydatów na kierownika zakładu oraz stawianie wniosków o jego odwołanie;
na stanowisko kierownika nie może być powołana osoba, której sprzeciwia się komitet,
5)
współdziałanie z kierownikiem zakładu w ustalaniu sposobów wykonania zadań zakładu
wynikających z planu działalności gospodarczej spółdzielni,
6)
udział za pośrednictwem swych przedstawicieli w posiedzeniach rady spółdzielni, na
których omawiane mają być sprawy zakładu, oraz na walnych zgromadzeniach spółdzielni
z głosem doradczym,
7)
wykonywanie innych czynności, jeżeli statut spółdzielni przyznaje komitetowi takie
uprawnienia.
§ 2.
Zakładowy komitet pracowniczy ma prawo kontroli całokształtu działalności zakładu.
Kierownik zakładu jest obowiązany udostępnić dokumenty i materiały niezbędne do przeprowadzenia
kontroli.
Art. 64.
§ 1.
Członkowie zakładowego komitetu pracowniczego wybierani są w głosowaniu tajnym spośród
pracowników, którzy przepracowali w spółdzielni co najmniej rok, z wyłączeniem członków
zarządu spółdzielni, kierownika zakładu, jego zastępców, głównego księgowego i radcy
prawnego. Każdy pracownik (delegat) ma prawo zgłaszać kandydatów na członków komitetu.
Wymaganie przepracowania jednego roku nie dotyczy zakładów nowo zorganizowanych.
§ 2.
Członek zakładowego komitetu pracowniczego zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas
niewykonywania pracy z powodu pełnienia swoich zadań w godzinach pracy.
§ 3.
Wypowiedzenie oraz Rozwiązanie umowyUstanie stosunku umownego na podstawie zgodnych oświadczeń stron, wypowiedzenia, odstąpienia albo innej podstawy przewidzianej w prawie lub umowie. Skutki rozwiązania zależą od wybranego sposobu zakończenia umowy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu o pracę z członkiem zakładowego komitetu pracowniczego
w czasie kadencji tego komitetu wymaga zgody komitetu. Spółdzielnia nie może też bez
zgody komitetu zmienić w tym czasie członkowi komitetu warunków pracy lub płacy na
jego niekorzyść. Postanowienia te nie naruszają przepisów o rozwiązywaniu Umowa o pracęUmowa, na podstawie której pracownik zobowiązuje się wykonywać pracę określonego rodzaju pod kierownictwem pracodawcy oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu bez wypowiedzenia.
Art. 65.
§ 1.
Szczegółowe zasady organizacji samorządu pracowniczego, skład i tryb działania jego
organów, okres ich kadencji oraz zasady przeprowadzania wyborów określa statut samorządu.
§ 2.
Pierwsze ogólne zebranie pracowników zakładu zwołuje kierownik zakładu.
Dział VI. Zmiana statutu spółdzielni
Art. 66.
§ 1.
Zmiana statutu spółdzielni wymaga uchwały walnego zgromadzenia, podjętej większością
3/4 głosów.
§ 2.
Zmiana statutu dotycząca przedmiotu działalności lub terenu działania wymaga oświadczenia
o jej celowości. Przepisy art. 6 § 3, 4 i 5 stosuje się odpowiednio.
§ 3.
Zarząd jest obowiązany uchwałę o zmianie zgłosić w ciągu miesiąca od dnia jej podjęcia
lub uzyskania oświadczenia o celowości do sądu rejestrowego, załączając dwa odpisy
protokołu walnego zgromadzenia oraz w wypadku przewidzianym w paragrafie poprzedzającym
także oświadczenie o celowości dokonanych zmian. W razie odmowy wydania oświadczenia
o celowości przepisy art. 9 stosuje się odpowiednio.
§ 4.
Zmiana statutu nie wywołuje skutków prawnych przed jej wpisaniem do rejestru.
Dział VII. Gospodarka spółdzielni
Art. 67.
Spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą na zasadach rachunku ekonomicznego przy
zapewnieniu korzyści Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. Działalność spółdzielni jest finansowana
ze środków własnych, które mogą być uzupełniane kredytami bankowymi i innymi środkami
finansowymi.
Art. 68.
Spółdzielnia odpowiada za swoje ZobowiązanieStosunek prawny, w którym wierzyciel może żądać od dłużnika określonego świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu całym majątkiem.
Art. 69.
Spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą na podstawie planów opracowanych samodzielnie.
Plany te stosownie do postanowień statutu uchwala walne zgromadzenie lub rada spółdzielni.
Art. 70.
Właściwe rady narodowe i organy administracji państwowej współdziałają ze spółdzielniami
w wykonywaniu ich zadań społeczno-gospodarczych i udzielają im stosownej pomocy, ze
szczególnym uwzględnianiem spółdzielni młodzieżowych.
Art. 71.
§ 1.
Właściwy organ administracji państwowej ma prawo nałożyć na spółdzielnię obowiązek
wprowadzenia do planu spółdzielni zadania lub wyznaczyć zadania poza planem, jeżeli
jest to niezbędne ze względu na potrzeby obrony kraju bądź w wypadku klęski żywiołowej.
§ 2.
W wypadku określonym w paragrafie poprzedzającym właściwy organ administracji państwowej
zapewnia spółdzielni środki niezbędne do wykonania nałożonego zadania.
§ 3.
Wykonanie zadania następuje na podstawie umowy zawartej między spółdzielnią a jednostką
organizacyjną wskazaną przy nakładaniu zadania.
§ 4.
W razie doznania SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu z powodu wykonania decyzji organu, o którym mowa w § 1, spółdzielnia
może żądać od tego organu odszkodowania. Spory z tego tytułu rozstrzyga sąd.
Art. 72.
§ 1.
Jeżeli spółdzielnia podejmuje na podstawie umowy z organem administracji państwowej
konieczną dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb społecznych nierentowną działalność,
organ ten obowiązany jest zapewnić jej wskazane w umowie środki finansowe i inne umożliwiające
wykonanie tej działalności na zasadzie rentowności.
§ 2.
Do rozstrzygania sporów z umów, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, właściwy
jest sąd.
Art. 73.
Spółdzielnia może otrzymać z budżetu dotacje na finansowanie produkcji wyrobów i świadczenia
usług w wysokości ustalonej w ustawie budżetowej.
Art. 74.
§ 1.
Minister Finansów, na wniosek właściwego centralnego związku, może określać ulgi dla
spółdzielni młodzieżowych.
§ 2.
Za spółdzielnię młodzieżową uważa się spółdzielnię zorganizowaną przez młodzież, której
statut przewiduje przeznaczanie części nadwyżki bilansowej na finansowanie działalności
statutowej organizacji młodzieżowej.
Art. 75.
Prawidłowy zysk spółdzielni, po pomniejszeniu o należny podatek dochodowy oraz po
uwzględnieniu jej udziału w wyniku finansowym innych organizacji, stanowi nadwyżkę
bilansową.
Art. 76.
§ 1.
Nadwyżka bilansowa podlega podziałowi na podstawie uchwały walnego zgromadzenia. Co
najmniej 20% nadwyżki przeznacza się na zwiększenie funduszu zasobowego. W uzasadnionych
wypadkach, na wniosek spółdzielni, właściwy centralny związek może wyrazić zgodę na
obniżenie wysokości odpisu na fundusz zasobowy.
§ 2.
Zjazd delegatów centralnego związku określa wysokość wpłaty z nadwyżki bilansowej
na fundusz rozwoju tworzony w centralnym związku, przeznaczony na udzielanie pomocy
zrzeszonym spółdzielniom oraz podejmowanie zadań ułatwiających im działalność.
Art. 77.
§ 1.
Część nadwyżki bilansowej pozostała po dokonaniu wpłat, o których mowa w artykule
poprzedzającym, przeznacza się na cele określone w uchwale walnego zgromadzenia, zwłaszcza
na utworzenie i zasilenie funduszów celowych spółdzielni, do podziału między członków,
na premie i nagrody dla członków i pracowników spółdzielni oraz na działalność społeczno-wychowawczą,
cele socjalne i mieszkaniowe. Wypłaty z części nadwyżki bilansowej na premie i nagrody
dla pracowników, a w spółdzielniach pracy także dla członków z tytułu wkładu pracy,
nie wchodzą do podstawy naliczania podatku od płac oraz Składki na ubezpieczenie społeczneObowiązkowe albo dobrowolne wpłaty finansujące ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Do ich opłacania i rozliczania zobowiązany jest ubezpieczony, płatnik albo oba te podmioty, zależnie od tytułu ubezpieczenia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 2.
Jeżeli podział części nadwyżki bilansowej między członków ma nastąpić w formie oprocentowania
udziałów, wysokość tego oprocentowania nie może przewyższać więcej niż o 50% najwyższej
wysokości oprocentowania ustalonej dla terminowych, imiennych wkładów oszczędnościowych.
Art. 78.
§ 1.
Spółdzielnia tworzy następujące fundusze własne:
1)
fundusz udziałowy powstający z wpłat udziałów członkowskich,
2)
fundusz zasobowy powstający z wpłat przez członków wpisowego, części nadwyżki bilansowej,
wartości majątkowych otrzymanych nieodpłatnie oraz przedawnionych i prekludowanych
zobowiązań. Fundusz zasobowy zwiększa się o wartość środków trwałych i innych sfinansowanych
ze środków własnych spółdzielni przeznaczonych na inwestycje, a zmniejsza o środki
trwałe i inne wartości zlikwidowane lub sprzedane, a także o umorzenia. Ponadto fundusz
ten zwiększa się lub zmniejsza o kwoty wynikające z przeszacowania majątku w części
nie rozliczanej z budżetem.
§ 2.
Spółdzielnia tworzy również zakładowe fundusze mieszkaniowy i socjalny na zasadach
określonych w przepisach o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych. Spółdzielnia
może przeznaczać część funduszu socjalnego na finansowanie prowadzonych przez związek,
którego jest członkiem, wspólnych przedsięwzięć.
Art. 79.
§ 1.
Odpisy amortyzacyjne od środków trwałych i innych wartości oraz wpływy ze sprzedaży
lub likwidacji środków trwałych przeznacza się na finansowanie inwestycji i spłatę
rat kredytów inwestycyjnych. Środki te gromadzone są na oddzielnym koncie bankowym.
Wolne środki inwestycyjne mogą być czasowo przeznaczone na finansowanie bieżącej działalności
gospodarczej.
§ 2.
Środki trwałe służące zakładowej działalności socjalnej oraz zakładowe domy mieszkalne,
jak również związane z nimi wartości nie podlegają amortyzacji.
Art. 80.
Spółdzielnia może tworzyć fundusz postępu techniczno-ekonomicznego obciążający koszty
jej działalności albo wydatki na ten cel bezpośrednio zaliczać w koszty.
Art. 81.
Spółdzielnia może tworzyć inne fundusze, z tym że utworzenie funduszów obciążających
koszty działalności spółdzielni wymaga zgody Ministra Finansów.
Art. 82.
Remonty bieżące i kapitalne obciążają koszty działalności spółdzielni. Koszty remontów
kapitalnych mogą być rozliczane w czasie.
Art. 83.
§ 1.
Składki spółdzielni na wykonywanie zadań właściwego centralnego związku obciążają
koszty jej działalności. Składki te są wpłacane przez spółdzielnię bezpośrednio do
centralnego związku.
§ 2.
Przepis paragrafu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do składek spółdzielni na
wykonywanie zadań innych związków, do których spółdzielnia przystąpiła.
Art. 84.
Spółdzielnia rozlicza z budżetem równowartość zmiany wartości zapasów lub jej część
wynikającą z przeszacowania spowodowanego zmianą cen urzędowych i regulowanych.
Art. 85.
Spółdzielnia ustala samodzielnie wielkość środków na wynagrodzenia w ramach posiadanych
możliwości finansowych stosownie do potrzeb swojej działalności, a także określa zasady
wynagradzania, stosując przepisy Kodeksu pracy, przepisy o wynagrodzeniach oraz postanowienia właściwych dla spółdzielni Układ zbiorowy pracyPorozumienie zawierane przez pracodawcę lub organizację pracodawców ze związkami zawodowymi, określające prawa i obowiązki stron stosunku pracy. Może regulować warunki pracy i płacy korzystniej niż przepisy powszechnie obowiązujące.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 86.
Spółdzielnie wytwarzające towary lub usługi na eksport oraz prowadzące działalność
importową korzystają z uprawnień przewidzianych w przepisach o gospodarce finansowej
przedsiębiorstw państwowych.
Art. 87.
§ 1.
Prawa i obowiązki głównych księgowych organizacji spółdzielczych określa Rada Ministrów
w drodze rozporządzenia wydanego po zasięgnięciu opinii centralnych związków spółdzielczych.
§ 2.
Spółdzielnia prowadzi rachunkowość według ogólnych zasad ustalonych przez Ministra
Finansów, po zasięgnięciu opinii centralnych związków.
Art. 88.
§ 1.
Bilans roczny spółdzielni podlega sprawdzeniu pod względem rzetelności i prawidłowości
przez lustratorów lub rzeczoznawców upoważnionych przez właściwy centralny związek.
§ 2.
Zasady sprawdzania rzetelności i prawidłowości rocznego bilansu spółdzielni i wynikającego
z niego wyniku finansowego określa właściwy centralny związek.
§ 3.
Przepis § 1 stosuje się również do bilansów stanowiących podstawę rachunkową przy
łączeniu i podziale spółdzielni oraz przy przyłączeniu jednostki organizacyjnej spółdzielni
do innej spółdzielni. Dotyczy to także wykazu składników majątkowych oraz praw i zobowiązań
podlegających podziałowi przy podziale spółdzielni lub podlegających przejęciu przy
przyłączeniu jednostki organizacyjnej spółdzielni do innej spółdzielni.
Art. 89.
Sprawozdanie roczne, łącznie z rachunkiem wyników, wykłada się w lokalu spółdzielni
co najmniej na czternaście dni przed terminem walnego zgromadzenia, na którym mają
być rozpatrywane. Każdy Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu ma prawo je przejrzeć i odpisać.
Art. 90.
§ 1.
Straty bilansowe spółdzielni pokrywa się z funduszu zasobowego, a w części przekraczającej
fundusz zasobowy - z funduszu udziałowego i innych funduszów własnych spółdzielni
według kolejności ustalonej przez statut. Straty pierwszego roku obrachunkowego po
założeniu spółdzielni mogą być pokryte w roku następnym.
§ 2.
Gdyby fundusze własne nie wystarczyły na pokrycie strat, walne zgromadzenie może podjąć
uchwałę zobowiązującą członków do wcześniejszego wpłacenia udziałów, niż to przewiduje
statut.
Dział VIII. Lustracja
Art. 91.
§ 1.
Działalność spółdzielni podlega lustracji właściwego centralnego związku, dokonywanej
przez lustratora. Uprawnienia do wykonywania czynności lustracyjnych nadaje lustratorowi
centralny związek. Naczelna Rada, na wniosek centralnego związku, może pozbawić lustratora
tych uprawnień.
§ 2.
Celem lustracji jest badanie legalności, rzetelności i gospodarności działalności
spółdzielni. Lustracja może obejmować całość działalności spółdzielni, niektóre jej
zakresy lub określone sprawy (zagadnienia).
Art. 92.
§ 1.
Lustrator obowiązany jest zawiadomić radę i zarząd o rozpoczęciu lustracji. Członkowie
rady uprawnieni są do uczestniczenia w lustracji.
§ 2.
Lustrator uprawniony jest do przeglądania ksiąg i wszelkich dokumentów w lustrowanej
spółdzielni oraz do bezpośredniego sprawdzania jej stanu majątkowego, a organy spółdzielni
i jej pracownicy obowiązani są do udzielania mu żądanych wyjaśnień i wszelkiej pomocy.
Art. 93.
§ 1.
Z czynności lustracyjnych lustrator sporządza protokół, którego odpis składa radzie
i zarządowi spółdzielni. Protokoły sporządzone przez lustratora według wymagań ustalonych
przez właściwy centralny związek mają moc Dokument urzędowyDokument sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony organ państwowy lub inny podmiot wykonujący zadania publiczne. Stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 2.
Zarząd spółdzielni obowiązany jest na żądanie Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu udostępnić mu protokół
lustracji do wglądu.
§ 3.
Na podstawie wyników lustracji właściwy centralny związek wydaje ocenę działalności
spółdzielni oraz zalecenia, w których ustala sposób i termin usunięcia stwierdzonych
uchybień lub niedomagań.
§ 4.
Ocena działalności spółdzielni i wydane na jej podstawie zalecenia polustracyjne -
po ich rozpatrzeniu i podjęciu przez radę odpowiedniej uchwały - powinny być przedstawione
najbliższemu walnemu zgromadzeniu wraz ze sprawozdaniem z ich wykonania.
Art. 94.
Właściwy centralny związek może upoważnić do przeprowadzenia lustracji częściowej
rzeczoznawcę współdziałającego z lustratorem.
Art. 95.
Szczegółowe instrukcja dotyczące rodzajów (zakresu) lustracji, częstotliwości przeprowadzania
pełnej lustracji, obowiązków lustratora, sposobu przeprowadzania lustracji oraz sporządzania
protokołu lustracyjnego wydaje właściwy centralny związek.
Dział IX. Łączenie się spółdzielni
Art. 96.
Spółdzielnia może w każdym czasie połączyć się z inną spółdzielnią na podstawie uchwał
walnych zgromadzeń łączących się spółdzielni, powziętych większością 2/3 głosów.
Art. 97.
Uchwały o połączeniu powinny zawierać:
1)
oznaczenie spółdzielni przejmującej,
2)
przyjęcie statutu stanowiącego podstawę dalszej jej działalności; statut nie może
uszczuplać nabytych praw majątkowych członków,
3)
datę połączenia.
Art. 98.
§ 1.
Podstawę rachunkową połączenia stanowią bilanse łączących się spółdzielni, sporządzone
na koniec roku obrachunkowego lub półrocza. Sprawdzone bilanse powinny być przedstawione
walnym zgromadzeniom przed powzięciem uchwał o połączeniu. Zgromadzenia te zwołuje
się niezwłocznie po sprawdzeniu bilansów łączących się spółdzielni.
§ 2.
Jeżeli walne zgromadzenia łączących się spółdzielni nie postanowią inaczej, podział
nadwyżki nastąpi oddzielnie według bilansów sporządzonych na dzień połączenia.
Art. 99.
Połączenie oraz wynikające z niego zmiany statutu wywierają skutek od chwili wpisania
ich do rejestru, z wyjątkiem przewidzianym w art. 102 § 1.
Art. 100.
Członkowie, którzy w chwili połączenia należeli do spółdzielni przejmowanej, stają
się Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu przejmującej. Wpłaty na udziały wpisuje się członkom spółdzielni
przejmowanej w takiej wysokości, jaka wynika z ustalonej w bilansie kwoty przejętego
funduszu udziałowego.
Art. 101.
Wskutek połączenia majątek spółdzielni przejętej przechodzi na spółdzielnię przejmującą,
a wierzyciele i dłużnicy pierwszej stają się wierzycielami i dłużnikami drugiej.
Art. 102.
§ 1.
Niezwłocznie po podjęciu uchwał o połączeniu zamiast zarządu i rady spółdzielni przejmowanej
działa zarząd i rada spółdzielni przejmującej.
§ 2.
Zarząd spółdzielni przejmującej obowiązany jest niezwłocznie zgłosić uchwałę o połączeniu
do rejestrów łączących się spółdzielni. Zmiany statutu wynikające z połączenia spółdzielni
nie wymagają oświadczenia o celowości.
§ 3.
Jeżeli uchwały walnych zgromadzeń o połączeniu tak stanowią, po wpisie połączenia
do rejestru spółdzielnia dokonuje niezwłocznie wyborów rady i zarządu.
Dział X. Przyłączenie jednostki organizacyjnej spółdzielni do innej spółdzielni
Art. 103.
§ 1.
Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, których prawa i obowiązki majątkowe związane są z wyodrębnioną
organizacyjnie jednostką spółdzielni, mogą na specjalnie w tym celu zwołanym zebraniu
(zebraniach) postanowić większością 2/3 głosów wystąpienie do walnego zgromadzenia
spółdzielni o podjęcie uchwały o przyłączeniu tej jednostki do innej spółdzielni o
tym samym lub zbliżonym przedmiocie działalności i przejściu części członków do tej
spółdzielni. Zebranie (zebrania) takie zwołuje zarząd spółdzielni z własnej inicjatywy,
na wniosek innego organu spółdzielni lub 1/3 zainteresowanych członków.
§ 2.
Przyłączenie wymaga uchwał walnych zgromadzeń spółdzielni przejmującej i przekazującej.
Uchwały te muszą zawierać:
1)
oznaczenie spółdzielni przejmującej i przekazującej,
2)
listę członków lub określenie grup członków przechodzących do spółdzielni przejmującej,
3)
zatwierdzenie podstawy rachunkowej przyłączenia,
4)
datę przyłączenia.
§ 3.
Przyłączenie nie może uszczuplać nabytych praw majątkowych członków.
Art. 104.
Podstawę rachunkową przyłączenia jednostki organizacyjnej stanowi jej bilans, a jeżeli
nie ma ona własnego bilansu, wykaz składników majątkowych oraz praw i zobowiązań podlegających
przejęciu. Sprawdzony bilans lub wykaz powinien być przedstawiony walnym zgromadzeniom
obu spółdzielni przed powzięciem przez nie uchwał o przyłączeniu.
Art. 105.
Jeżeli wskutek przyłączenia następuje zmiana statutu dotycząca wyłącznie terenu działania
spółdzielni, walne zgromadzenie może dokonać tej zmiany zwykłą większością głosów.
Art. 106.
§ 1.
Zarządy spółdzielni przejmującej i przekazującej obowiązane są niezwłocznie po podjęciu
przez walne zgromadzenia tych spółdzielni uchwał o przyłączeniu zgłosić do rejestru
wnioski o dokonanie wpisów o przyłączeniu. Do zgłoszeń należy dołączyć odpisy uchwał
walnych zgromadzeń o przyłączeniu, a jeżeli przyłączenie spowodowało zmianę statutu
spółdzielni - także odpis uchwały o tej zmianie. Zmiany statutu wynikające z przyłączenia
jednostki organizacyjnej nie wymagają oświadczenia o celowości.
§ 2.
Z chwilą dokonania w rejestrze wpisów, o których mowa w paragrafie poprzedzającym,
spółdzielnia przejmująca wstępuje w stosunki wynikające z Umowa o pracęUmowa, na podstawie której pracownik zobowiązuje się wykonywać pracę określonego rodzaju pod kierownictwem pracodawcy oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, zawartych
między spółdzielnią przekazującą a pracownikami przechodzącymi do spółdzielni przejmującej.
Jeżeli pracownik w ciągu miesiąca od dokonania tych wpisów wypowie umowę o pracę to
Rozwiązanie umowyUstanie stosunku umownego na podstawie zgodnych oświadczeń stron, wypowiedzenia, odstąpienia albo innej podstawy przewidzianej w prawie lub umowie. Skutki rozwiązania zależą od wybranego sposobu zakończenia umowy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w wyniku tego wypowiedzenia pociąga za sobą skutki, jakie przepisy
prawa wiążą z rozwiązaniem umowy przez zakład pracy za wypowiedzeniem, z zastrzeżeniem
wynikającym z § 3.
§ 3.
Pracownikowi zobowiązanemu, w związku z rozwiązaniem umowy o pracę w sposób przewidziany
w paragrafie poprzedzającym, do opróżnienia mieszkania funkcyjnego nie przysługuje
prawo do lokalu zamiennego.
Art. 107.
Do przyłączenia mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 100 i 101, z tym że za
ZobowiązanieStosunek prawny, w którym wierzyciel może żądać od dłużnika określonego świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu przejęte odpowiadają wobec wierzycieli solidarnie obie spółdzielnie.
Dział XI. Podział spółdzielni
Art. 108.
§ 1.
Spółdzielnia może podzielić się na podstawie uchwały walnego zgromadzenia podjętej
większością 2/3 głosów w ten sposób, że z jej wydzielonej części zostaje utworzona
nowa spółdzielnia.
§ 2.
Uchwała o podziale spółdzielni powinna zawierać:
1)
oznaczenie dotychczasowej spółdzielni i powstającej w wyniku podziału,
2)
listę członków lub określenie grup członków przechodzących do powstającej spółdzielni,
3)
zatwierdzenie bilansu spółdzielni i planu podziału składników majątkowych oraz praw
i zobowiązań,
4)
datę podziału spółdzielni.
Art. 109.
§ 1.
Niezwłocznie po podjęciu przez walne zgromadzenie uchwały o podziale spółdzielni zebranie
członków przechodzących do powstającej spółdzielni, a jeżeli uchwałę o podziale spółdzielni
podjęło zebranie przedstawicieli - zebranie tych przedstawicieli, którzy przechodzą
jako członkowie do powstającej spółdzielni:
1)
uchwala statut powstającej spółdzielni; statut ten nie może uszczuplać nabytych praw
majątkowych członków,
2)
dokonuje wyboru tych organów spółdzielni, do których wyboru powołane jest, według
przyjętego statutu, walne zgromadzenie.
§ 2.
Podjęcie uchwał, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, wymaga zwykłej większości
głosów.
§ 3.
Jeżeli liczba członków przechodzących do powstającej spółdzielni jest mniejsza od
liczby członków uprawniającej według statutu dotychczasowej spółdzielni do zastąpienia
walnego zgromadzenia przez zebranie przedstawicieli, uchwały, o których mowa w § 1,
podejmuje w ciągu miesiąca od dnia podjęcia uchwały o podziale spółdzielni zebranie
członków przechodzących do powstającej spółdzielni. Zebranie to zwołuje zarząd dotychczasowej
spółdzielni, powiadamiając pisemnie zainteresowanych członków o terminie zebrania
i porządku jego obrad.
Art. 110.
§ 1.
Zarząd dotychczasowej spółdzielni obowiązany jest, w ciągu siedmiu dni od uchwalenia
statutu powstającej spółdzielni, wystąpić do właściwego centralnego związku z wnioskiem
o wydanie oświadczenia stwierdzającego celowość założenia powstającej spółdzielni.
Przepisy art. 6 § 3-5 stosuje się odpowiednio.
§ 2.
Jeżeli zarząd powstającej spółdzielni nie został jeszcze wybrany, wybór ten powinien
być dokonany niezwłocznie po wydaniu oświadczenia o celowości, o którym mowa w § 1.
§ 3.
W terminie czternastu dni od otrzymania oświadczenia o celowości zarząd spółdzielni
powstającej obowiązany jest wystąpić z wnioskiem o wpisanie jej do rejestru, a zarząd
spółdzielni dotychczasowej - z wnioskiem o wpisanie do rejestru jej podziału. Do wniosków
tych należy dołączyć po jednym odpisie uchwały walnego zgromadzenia i oświadczenie
o celowości podziału spółdzielni. Ponadto do wniosku o wpisanie do rejestru powstającej
spółdzielni stosuje się odpowiednio przepisy art. 7 § 2 i 3 oraz art. 8. W wypadku
odmowy wydania oświadczenia o celowości przepis art. 9 stosuje się odpowiednio, z
tym że wniosek powinien być złożony w ciągu czternastu dni.
Art. 111.
Wskutek podziału spółdzielni na powstającą spółdzielnię przechodzą z chwilą jej zarejestrowania
wynikające z planu podziału składniki majątkowe oraz prawa i ZobowiązanieStosunek prawny, w którym wierzyciel może żądać od dłużnika określonego świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. W tym też
zakresie wierzyciele i dłużnicy dotychczasowej spółdzielni stają się wierzycielami
i dłużnikami powstającej spółdzielni. Jednakże za zobowiązania powstałe przed podziałem
spółdzielni spółdzielnia dotychczasowa i nowo powstała odpowiadają solidarnie.
Art. 112.
Do podziału spółdzielni stosuje się odpowiednio przepisy art. 100, 105, 106 § 2 i
3.
Dział XII. Likwidacja spółdzielni
Art. 113.
§ 1.
Spółdzielnia przechodzi w stan likwidacji:
1)
z upływem okresu, na który, w myśl statutu, spółdzielnię utworzono,
2)
wskutek zmniejszenia się liczby członków poniżej liczby wskazanej w statucie lub w
ustawie, jeżeli spółdzielnia w terminie wyznaczonym przez właściwy centralny związek
nie zwiększy liczby członków do liczby obowiązującej,
3)
wskutek zgodnych uchwał walnych zgromadzeń zapadłych większością 3/4 głosów na dwóch
kolejno po sobie następujących walnych zgromadzeniach, w odstępie co najmniej dwóch
tygodni.
§ 2.
W wypadkach przewidzianych w paragrafie poprzedzającym zarząd spółdzielni (likwidator)
zgłosi do rejestru otwarcie likwidacji spółdzielni i zawiadomi o tym właściwy centralny
związek. Jeżeli zarząd tego nie uczyni, zgłoszenia dokona właściwy centralny związek,
wyznaczając jednocześnie likwidatorów.
Art. 114.
§ 1.
Zarząd właściwego centralnego związku może podjąć uchwałę o postawieniu spółdzielni
w stan likwidacji, jeżeli:
1)
działalność spółdzielni wykazuje rażące i uporczywe naruszenia przepisów prawa lub
statutu,
2)
spółdzielnia co najmniej od roku nie prowadzi działalności gospodarczej.
§ 2.
Uchwałę zarządu, o której mowa w paragrafie poprzedzającym, spółdzielnia może zaskarżyć
do sądu w ciągu sześciu tygodni od dnia jej doręczenia wraz z uzasadnieniem. W razie
niezaskarżenia uchwały w przepisanym terminie lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego
powództwo albo umarzającego postępowanie w sprawie, właściwy centralny związek zgłosi
do rejestru otwarcie likwidacji, wyznaczając jednocześnie likwidatora.
Art. 115.
Jeżeli spółdzielnia nie rozpoczęła działalności gospodarczej w ciągu roku od dnia
jej zarejestrowania i nie posiada majątku, może ulec wykreśleniu z rejestru, na wniosek
właściwego centralnego związku bez przeprowadzania likwidacji.
Art. 116.
§ 1.
Spółdzielnia postawiona w stan likwidacji na podstawie art. 113 § 1 pkt 3 może przed
upływem roku od dnia podjęcia drugiej uchwały walnego zgromadzenia o likwidacji przywrócić
swoją działalność na podstawie uchwały walnego zgromadzenia podjętej większością 3/4
głosów.
§ 2.
Zarząd lub likwidator powinni uchwałę o przywróceniu działalności spółdzielni zgłosić
niezwłocznie do rejestru, dołączając odpis protokołu walnego zgromadzenia. Dokonany
wpis sąd ogłosi w Monitorze Spółdzielczym.
Art. 117.
Spółdzielnia w stanie likwidacji może połączyć się z inną spółdzielnią według zasad
przewidzianych w art. 96-102.
Art. 118.
§ 1.
Likwidatorami spółdzielni mogą być członkowie ostatniego zarządu lub osoby wybrane
przez walne zgromadzenie, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
§ 2.
Likwidator może nie być Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. Likwidatorem może być także Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 3.
Umowę z likwidatorem o wykonywanie czynności likwidacyjnych zawiera rada spółdzielni.
W wypadku gdy zwołanie rady napotyka poważne trudności albo gdy likwidatora wyznacza
właściwy centralny związek, umowę taką zawiera z likwidatorem ten związek, działając
w imieniu spółdzielni.
Art. 119.
§ 1.
Do likwidatora stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące członków zarządu spółdzielni,
jeżeli przepisy o likwidacji nie stanowią inaczej.
§ 2.
Likwidator nie może zawierać nowych transakcji, chyba że jest to konieczne do likwidacji.
Dalej idące ograniczenia może mu nałożyć organ, który go ustanowił. Ograniczenia takie
powinny być niezwłocznie zgłoszone przez likwidatora do rejestru.
§ 3.
Jeżeli zwołanie walnego zgromadzenia lub rady spółdzielni napotyka poważne trudności,
właściwy centralny związek może upoważnić likwidatora do dokonania czynności określonego
rodzaju, które wymagają uchwały rady lub walnego zgromadzenia spółdzielni.
§ 4.
Likwidator może być odwołany w każdej chwili przez organ, który go powołał. Ponadto
likwidatora może odwołać z ważnych przyczyn centralny związek.
§ 5.
Organ, który odwołuje likwidatora, obowiązany jest równocześnie ustanowić innego.
§ 6.
W wypadku odwołania likwidatora przepis art. 51 § 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 120.
Z dniem wpisania do rejestru otwarcia likwidacji wygasają uprzednio udzielone PełnomocnictwoUmocowanie do działania w imieniu innej osoby, udzielone w oświadczeniu mocodawcy. Czynność dokonana przez pełnomocnika w granicach umocowania wywołuje skutki bezpośrednio dla mocodawcy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
podlegające wpisowi do rejestru.
Art. 121.
§ 1.
Spółdzielnia w likwidacji zachowuje dotychczasową swoją nazwę z dodaniem wyrazów:
„w likwidacji”.
§ 2.
Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wyznaczona na likwidatora składa oświadczenia w imieniu spółdzielni z
zachowaniem przepisów normujących składanie oświadczeń tej osoby.
Art. 122.
Likwidator powinien niezwłocznie po wyznaczeniu go:
1)
zgłosić do rejestru wniosek o wpisanie otwarcia likwidacji spółdzielni, jeżeli nie
zostało to jeszcze dokonane, i zawiadomić o tym właściwy centralny związek,
2)
powiadomić banki finansujące spółdzielnię oraz właściwe organy finansowe o otwarciu
likwidacji spółdzielni,
3)
ogłosić w Monitorze Spółdzielczym zawiadomienie o otwarciu likwidacji spółdzielni
i wezwać wierzycieli do zgłaszania wierzytelności w terminie sześciu miesięcy od dnia
tego ogłoszenia,
4)
przystąpić do sporządzenia bilansu na dzień otwarcia likwidacji oraz listy zobowiązań
spółdzielni,
5)
sporządzić plan finansowy likwidacji i plan zaspokojenia zobowiązań.
Art. 123.
W czasie likwidacji nie stosuje się przepisów art. 23 i 90 § 1.
Art. 124.
§ 1.
O odmowie zaspokojenia zgłoszonych wierzytelności likwidator powinien zawiadomić wierzyciela
pisemnie w ciągu czterech tygodni od dnia zgłoszenia wierzytelności.
§ 2.
Na okres przewidziany w paragrafie poprzedzającym bieg PrzedawnienieUpływ terminu, po którym roszczenie majątkowe nadal istnieje, ale dłużnik może uchylić się od jego zaspokojenia. Sąd uwzględnia przedawnienie z urzędu tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub terminu zawitego
ulega zawieszeniu.
§ 3.
Uznanie przez likwidatora zgłoszonej wierzytelności przerywa bieg przedawnienia i
terminu zawitego także w postępowaniu arbitrażowym, jeżeli zostało dokonane pisemnie.
Art. 125.
§ 1.
Należności przypadające od spółdzielni zaspokaja się w następującej kolejności:
1)
koszty prowadzenia likwidacji,
2)
należności ze Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i należności, którym przepisy prawa przyznają taką samą
ochronę jak należnościom ze stosunku pracy, oraz odszkodowanie z tytułu uszkodzenia
ciała, wywołania rozstroju zdrowia lub pozbawienia życia, w tym również odszkodowanie
z tytułu Wypadek przy pracyNagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz albo śmierć i pozostające w związku z pracą. Ustalenie wypadku może otwierać drogę do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i Choroby zawodoweChoroby wymienione w wykazie chorób zawodowych, jeżeli można stwierdzić ich związek z warunkami pracy albo sposobem wykonywania pracy. Ich rozpoznanie może stanowić podstawę świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu,
3)
podatki i inne należności, do których stosuje się przepisy o zobowiązaniach podatkowych,
oraz należności z tytułu kredytów bankowych,
4)
inne należności.
§ 2.
O ile należności nie są jeszcze wymagalne lub są sporne, kwoty potrzebne na ich pokrycie
powinny być złożone do depozytu sądowego.
§ 3.
Z kwot pozostałych po spłaceniu wszystkich należności i po złożeniu do depozytu sądowego
sum całkowicie zabezpieczających należności sporne lub niewymagalne dokonuje się stosunkowej
wypłaty udziałów. Wypłaty tej nie można jednak dokonać przed upływem sześciu miesięcy
od dnia ogłoszenia wzywającego wierzycieli.
§ 4.
Wierzyciele, którzy zgłosili wierzytelności po upływie tego terminu, mogą ich dochodzić
z nie rozdzielonego jeszcze majątku spółdzielni.
§ 5.
Pozostały majątek spółdzielni zostaje przeznaczony na cele spółdzielcze lub cele społeczne,
stosownie do uchwały ostatniego walnego zgromadzenia członków.
Art. 126.
§ 1.
Po zakończeniu likwidacji likwidator przedstawia walnemu zgromadzeniu do zatwierdzenia
bilans na dzień zakończenia likwidacji.
§ 2.
Jeżeli zwołanie walnego zgromadzenia napotyka poważne trudności, likwidator przedstawia
bilans do zatwierdzenia właściwemu centralnemu związkowi.
§ 3.
Po zatwierdzeniu bilansu na dzień zakończenia likwidacji likwidator zgłasza do rejestru
wniosek o wykreślenie spółdzielni z rejestru oraz przekazuje księgi i dokumenty zlikwidowanej
spółdzielni do przechowania. Wykreślenie powinno być przez sąd ogłoszone.
Art. 127.
W razie zaspokojenia wszelkich należności przypadających od spółdzielni i złożenia
do depozytu kwot na zabezpieczenie należności spornych lub niewymagalnych, spółdzielnia
może ulec wykreśleniu z rejestru przed zakończeniem prowadzonych przez nią lub przeciwko
niej sporów sądowych i arbitrażowych. W takim wypadku w miejsce spółdzielni wchodzi
jako strona właściwy centralny związek, który uzyskane w wyniku procesu sumy pieniężne
obowiązany jest użyć zgodnie z postanowieniami uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni.
Art. 128.
§ 1.
Po wykreśleniu spółdzielni z rejestru likwidator odpowiada wobec wierzycieli spółdzielni
za wyrządzone im SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu przez niedopełnienie swoich ustawowych obowiązków.
§ 2.
Przepis paragrafu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do członków ostatniego zarządu
spółdzielni wykreślonej z rejestru w trybie określonym w art. 115.
Art. 129.
Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z Ministrem Nauki, Szkolnictwa Wyższego i
Techniki, w drodze rozporządzenia, określa sposób i czas przechowywania ksiąg i dokumentów
zlikwidowanych spółdzielni.
Dział XIII. Upadłość spółdzielni
Art. 130.
§ 1.
Ogłoszenie UpadłośćPostępowanie sądowe wobec niewypłacalnego dłużnika, prowadzone przede wszystkim w celu wspólnego zaspokojenia jego wierzycieli z majątku dłużnika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu spółdzielni następuje w razie jej niewypłacalności.
§ 2.
Jeżeli według bilansu spółdzielni ogólna wartość jej aktywów nie wystarcza na zaspokojenie
wszystkich zobowiązań, zarząd powinien niezwłocznie zwołać walne zgromadzenie, na
którego porządku obrad zamieszcza sprawę dalszego istnienia spółdzielni.
§ 3.
Pomimo niewypłacalności spółdzielni walne zgromadzenie może podjąć uchwałę o dalszym
istnieniu spółdzielni, jeżeli wskaże środki umożliwiające wyjście jej ze stanu niewypłacalności.
§ 4.
W razie podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan
upadłości, zarząd spółdzielni obowiązany jest niezwłocznie zgłosić do sądu wniosek
o ogłoszenie upadłości.
Art. 131.
Z wnioskiem o ogłoszenie UpadłośćPostępowanie sądowe wobec niewypłacalnego dłużnika, prowadzone przede wszystkim w celu wspólnego zaspokojenia jego wierzycieli z majątku dłużnika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu spółdzielni będącej w stanie likwidacji obowiązany
jest wystąpić do sądu likwidator niezwłocznie po stwierdzeniu niewypłacalności spółdzielni.
Art. 132.
§ 1.
Z wnioskiem o ogłoszenie UpadłośćPostępowanie sądowe wobec niewypłacalnego dłużnika, prowadzone przede wszystkim w celu wspólnego zaspokojenia jego wierzycieli z majątku dłużnika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu spółdzielni ma prawo wystąpić także właściwy centralny
związek oraz osoby, którym to prawo przysługuje z mocy przepisów prawa upadłościowego.
§ 2.
Sąd może na wniosek właściwego centralnego związku lub wierzyciela zarządzić postawienie
spółdzielni w stan upadłości, pomimo uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni o dalszym
jej istnieniu.
Art. 133.
Jeżeli z bilansu sporządzonego przez zarząd lub przez likwidatora okaże się, że majątek
spółdzielni, która zaprzestała swojej działalności, nie wystarcza na pokrycie Koszty postępowaniaWydatki i opłaty związane z prowadzeniem sprawy przed organem lub sądem. Zasady ich ponoszenia i zwrotu zależą od rodzaju postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu upadłościowego, a wierzyciele nie wyrażą zgody na ich pokrycie, sąd na
wniosek właściwego centralnego związku, zarządzi wykreślenie spółdzielni z rejestru,
zawiadamiając o tym wierzycieli. W takim wypadku nie przeprowadza się Postępowanie upadłościowePostępowanie sądowe dotyczące niewypłacalnego dłużnika, prowadzone w celu wspólnego zaspokojenia wierzycieli, a w razie możliwości także zachowania przedsiębiorstwa dłużnika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, a o przeznaczeniu pozostałego majątku na cele spółdzielcze lub cele
społeczne decyduje właściwy centralny związek.
Art. 134.
Przepisy o organach spółdzielni stosuje się także podczas Postępowanie upadłościowePostępowanie sądowe dotyczące niewypłacalnego dłużnika, prowadzone w celu wspólnego zaspokojenia wierzycieli, a w razie możliwości także zachowania przedsiębiorstwa dłużnika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu,
jeżeli z przepisów prawa upadłościowego nie wynika inaczej.
Art. 135.
Po ogłoszeniu UpadłośćPostępowanie sądowe wobec niewypłacalnego dłużnika, prowadzone przede wszystkim w celu wspólnego zaspokojenia jego wierzycieli z majątku dłużnika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, na żądanie syndyka upadłości, niezwłocznie
uiszczają nie wpłaconą jeszcze część udziału.
Art. 136.
Po ukończeniu Postępowanie upadłościowePostępowanie sądowe dotyczące niewypłacalnego dłużnika, prowadzone w celu wspólnego zaspokojenia wierzycieli, a w razie możliwości także zachowania przedsiębiorstwa dłużnika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu syndyk UpadłośćPostępowanie sądowe wobec niewypłacalnego dłużnika, prowadzone przede wszystkim w celu wspólnego zaspokojenia jego wierzycieli z majątku dłużnika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu zgłosi do sądu rejestrowego
wniosek o wykreślenie spółdzielni z rejestru.
Art. 137.
Do Postępowanie upadłościowePostępowanie sądowe dotyczące niewypłacalnego dłużnika, prowadzone w celu wspólnego zaspokojenia wierzycieli, a w razie możliwości także zachowania przedsiębiorstwa dłużnika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w sprawach nie uregulowanych niniejszą ustawą stosuje
się przepisy prawa upadłościowego.
