o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Ustawa z dnia 26 października 1982 r., Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230, 51 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Organy władzy i administracji państwowej są obowiązane do podejmowania działań zmierzających
do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania,
inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie
sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania
powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności
w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy.
2.
Organy, o których mowa w ust. 1, popierają także tworzenie i rozwój organizacji społecznych,
których celem jest krzewienie trzeźwości i abstynencji, oddziaływanie na osoby nadużywające
alkoholu oraz udzielanie pomocy ich rodzinom, jak również zapewniają warunki sprzyjające
działaniom tych organizacji.
3.
Organy, o których mowa w ust. 1, współdziałają również z Kościołem Katolickim i innymi
kościołami oraz związkami wyznaniowymi w zakresie wychowania w trzeźwości i przeciwdziałania
alkoholizmowi.
Art. 2.
1.
Zadania w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi wykonuje się przez odpowiednie kształtowanie
polityki społecznej, w szczególności:
1)
tworzenie warunków sprzyjających realizacji potrzeb, których zaspokajanie motywuje
powstrzymywanie się od spożywania alkoholu,
2)
działalność wychowawczą i informacyjną,
3)
ustalanie odpowiedniego poziomu i właściwej struktury produkcji napojów alkoholowych
przeznaczonych do spożycia w kraju,
4)
ograniczanie dostępności alkoholu,
5)
leczenie i rehabilitację osób uzależnionych od alkoholu,
6)
zapobieganie negatywnym następstwom nadużywania alkoholu i ich usuwanie.
2.
Zadania, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się w planach społeczno-gospodarczych.
Art. 3.
1.
Przy Radzie Ministrów działa Komisja do Spraw Przeciwdziałania Alkoholizmowi jako
organ doradczy i opiniodawczy Rady Ministrów i Prezesa Rady Ministrów. Do jej zadań
należy ocena realizacji programów w zakresie wychowania w trzeźwości i przeciwdziałania
alkoholizmowi oraz opiniowanie projektów aktów prawnych z tego zakresu.
2.
Komisja współdziała z organizacjami społecznymi, o których mowa w art. 1, oraz zapewnia
ich udział w opracowywaniu opinii, ocen i wniosków.
3.
Prezes Rady Ministrów powołuje przewodniczącego i jego zastępców oraz członków Komisji
i nadaje regulamin określający szczegółowo zakres, organizację oraz tryb działania
Komisji. Przewodniczącego Komisji powołuje się spośród wiceprezesów Rady Ministrów.
Art. 4.
1.
Przy terenowych organach administracji państwowej działają powoływane przez te organy
komisje do spraw przeciwdziałania alkoholizmowi.
2.
Do zadań komisji działających przy terenowych organach administracji państwowej stopnia
wojewódzkiego należy planowanie, inicjowanie, koordynowanie i ocena działalności w
zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi na obszarze województwa.
3.
Do zadań komisji działających przy terenowych organach administracji państwowej stopnia
podstawowego należy współdziałanie z innymi organami administracji państwowej i organizacjami
społecznymi w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi, podejmowanie czynności zmierzających
do objęcia leczeniem i rehabilitacją osób uzależnionych od alkoholu, udzielanie pomocy
tym osobom i członkom ich rodzin oraz kierowanie, w trybie określonym w przepisach
ustawy, na badania dotyczące ustalenia uzależnienia od alkoholu.
4.
Minister Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, w porozumienia
z Ministrami: Sprawiedliwości, Spraw Wewnętrznych oraz Zdrowia i Opieki Społecznej,
w drodze rozporządzenia, określa tryb powoływania, skład i szczegółowy zakres działania
komisji.
5.
Minister Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w porozumieniu z
Ministrami: Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Finansów, w drodze rozporządzenia,
określa zasady finansowania działalności komisji.
Art. 5.
Minister Oświaty i Wychowania uwzględnia problem trzeźwości i abstynencji wśród celów
wychowania oraz zapewnia w programach nauczania wiedzę o szkodliwości alkoholizmu
dla jednostki oraz w życiu rodzinnym i społecznym.
Art. 6.
Ministrowie: Zdrowia i Opieki Społecznej oraz Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki,
a także Oświaty i Wychowania zapewniają kształcenie niezbędnej liczby specjalistów
z zakresu działalności profilaktycznej i leczniczej oraz podejmowanie badań nad alkoholem
i związanymi z nim problemami.
Art. 7.
Ministrowie: Kultury i Sztuki oraz Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki, Przewodniczący
Komitetu do Spraw Radia i Telewizji „Polskie Radio i Telewizja” oraz inne właściwe
organy i instytucje podejmują odpowiednie działania w zakresie rozwijania i popierania
różnorodnych form działalności informacyjnej, kulturalnej i naukowej, mających na
celu uświadamianie o szkodliwości nadużywania alkoholu dla jednostki oraz życia rodzinnego
i społecznego, krzewienia trzeźwości i abstynencji oraz wykorzeniania szkodliwych
zwyczajów i sposobów picia alkoholu.
Art. 8.
1.
Rada Ministrów ustala na każdy rok plan sprzedaży napojów alkoholowych w kraju.
2.
Plan, o którym mowa w ust. 1, powinien być dostosowany do zadań ograniczania spożycia
napojów alkoholowych oraz kształtowania właściwej struktury ich spożycia.
Art. 9.
1.
Dystrybucja, obrót i zbyt napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem
sprzedaży prowadzone są w kraju przez wyodrębnione przedsiębiorstwo państwowe.
2.
Sprzedaż detaliczną napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu, przeznaczonych do
spożycia poza miejscem sprzedaży, prowadzi się w wyodrębnionych punktach sprzedaży.
3.
Przedsiębiorstwo, o którym mowa w ust. 1, powołuje Minister Handlu Wewnętrznego i
Usług w trybie przepisów o przedsiębiorstwach państwowych.
Art. 10.
1.
Struktura cen napojów alkoholowych powinna wpływać na ograniczanie spożycia tych napojów,
a w szczególności napojów zawierających powyżej 18% alkoholu. Ceny tych napojów powinny
być ustalane na poziomie wyprzedzającym wzrost dochodów ludności.
2.
Sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia na miejscu następuje po cenach pokrywających
koszty związane z tą sprzedażą, nie wyższych jednak niż o 25% ceny detalicznej, z
wyłączeniem niektórych przedsiębiorstw turystycznych, które określa Przewodniczący
Głównego Komitetu Turystyki w porozumieniu z Ministrem Handlu Wewnętrznego i Usług,
Ministrem Finansów i Ministrem do Spraw Cen.
3.
Zasady ustalania cen napojów alkoholowych oraz tryb rozliczeń przedsiębiorstw gastronomicznych
w tym zakresie, w drodze rozporządzenia, określa Minister Handlu Wewnętrznego i Usług
w porozumieniu z Ministrem Finansów i Ministrem do Spraw Cen.
4.
Od wpływów pieniężnych ze sprzedaży napojów alkoholowych nie mogą zależeć oceny wyników
działalności przedsiębiorstw ani też wynagrodzenia ich pracowników.
Art. 11.
1.
Na wydatki związane z przeciwdziałaniem alkoholizmowi przeznaczane są corocznie z
budżetu państwa środki w wysokości do 3% wartości sprzedaży w skali rocznej napojów
alkoholowych, stosownie do corocznie ustalanych programów działania.
2.
Środki te przeznaczone są w szczególności na Leczenie odwykoweLeczenie osoby uzależnionej od alkoholu, prowadzone w celu ograniczenia skutków uzależnienia i przywrócenia zdolności do prawidłowego funkcjonowania. W przypadkach przewidzianych ustawą może zostać orzeczone zobowiązanie do poddania się leczeniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i jego rozwój oraz
inne formy pomocy dla osób uzależnionych od alkoholu i członków ich rodzin, działalność
informacyjną i wychowawczą, kształcenie specjalistów i prowadzenie badań naukowych
nad alkoholem.
3.
Rada Ministrów określa corocznie wysokość stawki procentowej i wskaźnik wydatków,
o których mowa w ust. 1, na cele wymienione w tym przepisie.
Art. 12.
1.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa liczbę punktów sprzedaży napojów
alkoholowych w kraju proporcjonalnie do liczby mieszkańców, ustalając jednocześnie
liczbę tych punktów na poszczególne województwa (miasta stopnia wojewódzkiego). Liczba
punktów sprzedaży powinna być dostosowana do potrzeb ograniczania dostępności alkoholu.
2.
Ustalenia liczby miejsc sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia
na miejscu lub poza miejscem sprzedaży w miastach i gminach w ramach województwa dokonuje
wojewoda (prezydent miasta stopnia wojewódzkiego) po zasięgnięciu opinii organizacji
społecznych, o których mowa w art. 1, i po uzgodnieniu z właściwymi komisjami rady
narodowej stopnia wojewódzkiego, a w miejscowościach, w których są rozmieszczone jednostki
wojskowe, także po zasięgnięciu opinii właściwych dowódców garnizonów.
Art. 13.
1.
Napoje alkoholowe dostarcza się do miejsc sprzedaży tylko w naczyniach zamkniętych,
z oznaczeniem nazwy producenta, rodzaju i ilości napoju oraz jego mocy.
2.
W miejscach sprzedaży napojów alkoholowych powinna być uwidoczniona informacja o szkodliwości
spożywania alkoholu.
3.
Zabrania się prowadzenia na obszarze kraju reklamy napojów alkoholowych.
Art. 14.
1.
Zabrania się sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych:
1)
na terenie szkół oraz innych zakładów i placówek oświatowo-wychowawczych, opiekuńczych
i domów studenckich,
2)
na terenie zakładów pracy oraz miejsc zbiorowego żywienia pracowników,
3)
w miejscach i czasie masowych zgromadzeń,
4)
w środkach i obiektach komunikacji krajowej,
5)
w lokalach gastronomicznych i innych miejscach sprzedaży w godzinach od 6 do 13,
6)
w obiektach zajmowanych przez organy Wojskowe i Spraw wewnętrznych, jak również w
rejonie obiektów koszarowych i zakwaterowania przejściowego jednostek wojskowych.
2.
Zabrania się sprzedaży, podawania i spożywania napojów zawierających więcej niż 18%
alkoholu (z wyjątkiem koniaków i likierów) w kawiarniach i cukierniach.
3.
Zabrania się sprzedaży, podawania i spożywania napojów zawierających więcej niż 18%
alkoholu w ośrodkach szkoleniowych.
4.
Zabrania się sprzedaży i podawania napojów zawierających więcej niż 18% alkoholu w
domach wypoczynkowych.
5.
Sprzedaż, podawanie i spożywanie napojów zawierających więcej niż 4,5% alkoholu może
się odbywać na imprezach na otwartym powietrzu tylko za zezwoleniem.
6.
W innych, nie wymienionych miejscach, ze względu na charakter obiektu lub miejsca,
może być wprowadzony regulaminowy zakaz sprzedaży, podawania, spożywania oraz wnoszenia
napojów alkoholowych.
7.
Minister Komunikacji oraz Minister - Kierownik Urzędu Gospodarki Morskiej, w drodze
rozporządzenia, określą zasady i warunki sprzedaży, podawania i spożywania napojów
alkoholowych na morskich statkach handlowych w żegludze międzynarodowej, w pociągach
i samolotach komunikacji międzynarodowej oraz w międzynarodowych portach morskich
i lotniczych.
8.
Minister Spraw Zagranicznych określa wypadki i okoliczności, w których ze względu
na zwyczaje międzynarodowe dopuszczalne jest podawanie i spożywanie nieznacznej ilości
napojów alkoholowych.
Art. 15.
Zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych:
1)
osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości,
2)
osobom do lat 18,
3)
na kredyt lub pod ZastawOgraniczone prawo rzeczowe zabezpieczające wierzytelność na rzeczy ruchomej lub prawie. Wierzyciel zastawniczy może zaspokoić się z przedmiotu zastawu z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 16.
1.
Zabrania się wnoszenia napojów alkoholowych na teren zakładów pracy, obiektów wymienionych
w art. 14 ust. 1 pkt 6, jak również stadionów i innych obiektów, w których odbywają
się masowe imprezy sportowe i rozrywkowe, a także obiektów lub miejsc objętych regulaminowym
zakazem wnoszenia napojów alkoholowych.
2.
Osoby posiadające przy sobie napoje alkoholowe mają obowiązek przekazania ich do depozytu
pod rygorem niewpuszczenia bądź usunięcia z terenu obiektów lub miejsc, o których
mowa w ust. 1.
3.
Napoje alkoholowe wnoszone przez żołnierzy na teren obiektów wymienionych w art. 14
ust. 1 pkt 6 ulegają odebraniu i przepadkowi z mocy prawa.
4.
Ministrowie Obrony Narodowej i Spraw Wewnętrznych, w porozumieniu z właściwymi ministrami,
każdy w swoim zakresie działania, w drodze rozporządzeń, określają szczegółowe zasady
i tryb postępowania w wypadkach, o których mowa w ust. 2 i 3, oraz wysokość opłaty
za PrzechowanieUmowa, w której przechowawca zobowiązuje się zachować w stanie niepogorszonym rzecz ruchomą oddaną mu na przechowanie. Rzecz powinna zostać zwrócona na żądanie składającego, chyba że umowa określa inny termin.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu napojów alkoholowych w depozycie.
Art. 17.
1.
Kierownik zakładu pracy lub osoba przez niego upoważniona mają obowiązek niedopuszczenia
do pracy pracownika, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że stawił się on do
pracy w stanie po użyciu alkoholu albo spożywał alkohol w Czas pracyCzas, w którym pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy albo innym wyznaczonym miejscu. Przepisy określają normy czasu pracy oraz okresy odpoczynku.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. Okoliczności
stanowiące podstawę decyzji powinny być podane pracownikowi do wiadomości.
2.
Uprawnienia kierownika zakładu pracy, o którym mowa w ust. 1, służą również organowi
nadrzędnemu nad danym zakładem pracy oraz organowi uprawnionemu do przeprowadzenia
kontroli zakładu pracy.
3.
Na żądanie pracownika, o którym mowa w ust. 1, kierownik zakładu pracy lub osoba przez
niego upoważniona jest obowiązana zapewnić przeprowadzenie badania stanu trzeźwości
pracownika.
Art. 18.
1.
Sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia na miejscu lub poza miejscem
sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez właściwego
wojewodę (prezydenta miasta stopnia wojewódzkiego) po zasięgnięciu opinii odpowiednich
komisji rady narodowej stopnia wojewódzkiego oraz organizacji społecznych, o których
mowa w art. 1, w granicach liczby punktów sprzedaży ustalonej dla danego województwa
(miasta stopnia wojewódzkiego) zgodnie z art. 12 ust. 1.
2.
Nie wydaje się zezwolenia na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych w pobliżu
szkół i innych placówek oświatowo-wychowawczych i opiekuńczych, obiektów kultu religijnego,
domów studenckich, hoteli pracowniczych, zakładów opieki zdrowotnej i społecznej,
izb wytrzeźwień, dworców kolejowych, autobusowych, lotniczych i portowych, zakładów
przemysłowych, obiektów zajmowanych przez organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości,
zakładów dla nieletnich, zakładów karnych i aresztów śledczych oraz ośrodków przystosowania
społecznego, obiektów wojskowych, sportowych, plaż, basenów i kąpielisk oraz innych
miejsc masowych zgromadzeń.
3.
Sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych w miejscach znajdujących się pod zarządem
wojskowym lub jednostek organizacyjnych resortu spraw wewnętrznych - położonych poza
obiektami wymienionymi w art. 14 ust. 1 pkt 6 - może być prowadzona jedynie za zezwoleniem,
o którym mowa w ust. 1, a ponadto za zgodą organów wojskowych określonych przez Ministra
Obrony Narodowej lub organów resortu spraw wewnętrznych określonych przez Ministra
Spraw Wewnętrznych.
4.
Przedstawiciele organizacji społecznych wymienionych w art. 1 mogą uczestniczyć w
kontroli dotyczącej czasu, miejsca i warunków sprzedaży napojów alkoholowych na podstawie
odpowiednich przepisów prawa.
5.
Minister Handlu Wewnętrznego i Usług, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe
zasady usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych i tryb wydawania zezwoleń,
o których mowa w ust. 1.
Art. 19.
1.
Rada Ministrów, ze względu na bezpieczeństwo i porządek publiczny, w drodze rozporządzenia,
może wprowadzać na czas określony na obszarze całego kraju albo jego części całkowity
lub częściowy zakaz sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.
2.
W sytuacjach wymagających niezwłocznego działania Rada Ministrów może wprowadzić zakaz,
o którym mowa w ust. 1, w innym trybie.
Art. 20.
1.
Rada Ministrów składa corocznie Sejmowi sprawozdanie z wykonania niniejszej ustawy.
2.
Terenowe organy administracji państwowej składają corocznie właściwej radzie narodowej
sprawozdanie z wykonania zadań wynikających z niniejszej ustawy.