o służbie medycyny pracy
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r., tekst jednolity Dz.U. 2004 poz. 1317, 32 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Art. 1.
W celu ochrony zdrowia pracujących przed wpływem niekorzystnych warunków związanych
ze środowiskiem pracy i sposobem jej wykonywania, a także w celu sprawowania profilaktycznej
opieki zdrowotnej nad pracującymi tworzy się służbę medycyny pracy.
Art. 2.
1.
Zadania służby medycyny pracy wykonują: lekarze, pielęgniarki, psycholodzy i inne
osoby o kwalifikacjach zawodowych niezbędnych do wykonywania wielodyscyplinarnych
zadań tej służby.
2.
Jednostkami organizacyjnymi służby medycyny pracy są:
1)
jednostki podstawowe:
a)
zakłady opieki zdrowotnej tworzone i utrzymywane w celu sprawowania profilaktycznej
opieki zdrowotnej nad pracującymi,
b)
jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej wydzielone w celu realizacji profilaktycznej
opieki zdrowotnej nad pracującymi,
c)
lekarze wykonujący indywidualną praktykę lekarską, indywidualną specjalistyczną praktykę
lekarską lub wykonujący zawód w formie grupowej praktyki lekarskiej
- zwane dalej „podstawowymi jednostkami służby medycyny pracy”;
2)
wojewódzkie ośrodki medycyny pracy.
3.
Zadania służby medycyny pracy realizują, w zakresie i na zasadach określonych w ustawie:
1)
pielęgniarki wykonujące indywidualną praktykę pielęgniarską, indywidualną specjalistyczną
praktykę pielęgniarską, grupową praktykę pielęgniarską, z wyłączeniem zadań, o których
mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a-e, g i h oraz pkt 3;
2)
psycholodzy oraz osoby o kwalifikacjach, o których mowa w ust. 1, w ramach prowadzonej
działalności gospodarczej.
4.
Zadania służby medycyny pracy realizują, w zakresie i na zasadach określonych w ustawie,
także jednostki badawczo-rozwojowe i jednostki organizacyjne uczelni medycznych, prowadzące
działalność w dziedzinie medycyny pracy.
Art. 3.
Osoby realizujące zadania służby medycyny pracy przy wykonywaniu czynności zawodowych
są niezależne od pracodawców, pracowników i ich przedstawicieli oraz innych podmiotów,
na których zlecenie realizują zadania tej służby.
Art. 4.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
profilaktycznej opiece zdrowotnej - należy przez to rozumieć ogół działań zapobiegających
powstawaniu i szerzeniu się niekorzystnych skutków zdrowotnych, które w sposób bezpośredni
lub pośredni mają związek z warunkami albo charakterem pracy;
2)
pracującym - należy przez to rozumieć osoby wymienione w art. 5 ust. 1 i 3;
3)
pracodawcy - należy przez to rozumieć jednostkę organizacyjną, choćby nie posiadała
osobowości prawnej, a także osobę fizyczną - jeżeli podmioty te zatrudniają pracowników
- lub będący odpowiednikiem pracodawcy podmiot stosunku służbowego;
4)
ryzyku zawodowym - należy przez to rozumieć możliwość wystąpienia niepożądanych, związanych
z wykonywaną pracą zdarzeń powodujących straty, w szczególności niekorzystnych skutków
zdrowotnych będących wynikiem zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy
lub związanych ze sposobem wykonywania pracy;
4a)
(uchylony);
5)
ustawie o zakładach opieki zdrowotnej - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej
(Dz. U. Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 63, poz. 315, z 1994 r. Nr 121, poz. 591, z 1995 r. Nr 138, poz. 682, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, z 1997 r. Nr 104, poz. 661, Nr 121, poz. 769 i Nr 158, poz. 1041, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, Nr 117, poz. 756 i Nr 162, poz. 1115, z 1999 r. Nr 28, poz. 255 i 256 i Nr 84, poz. 935, z 2000 r. Nr 3, poz. 28, Nr 12, poz. 136, Nr 43, poz. 489, Nr 84, poz. 948, Nr 114, poz. 1193 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 5, poz. 45, Nr 88, poz. 961, Nr 100, poz. 1083, Nr 111, poz. 1193, Nr 113, poz. 1207, Nr 126, poz. 1382, 1383i 1384 i Nr 128, poz. 1407, z 2002 r. Nr 113, poz. 984 oraz z 2003 r. Nr 45, poz. 391, Nr 124, poz. 1151 i 1152, Nr 171, poz. 1663, Nr 213, poz. 2081 i Nr 223, poz. 2215).
Art. 5.
1.
Służba medycyny pracy realizuje zadania określone w ustawie w odniesieniu do:
1)
pracowników;
2)
osób pozostających w stosunku służbowym;
3)
osób wykonujących pracę na podstawie Umowa o pracęUmowa, na podstawie której pracownik zobowiązuje się wykonywać pracę określonego rodzaju pod kierownictwem pracodawcy oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu nakładczą;
3a)
(uchylony);
4)
kandydatów do szkół ponadpodstawowych i ponadgimnazjalnych lub wyższych, uczniów tych
szkół oraz studentów, którzy w trakcie praktycznej nauki zawodu są narażeni na działanie
czynników szkodliwych, uciążliwych lub niebezpiecznych dla zdrowia;
5)
uczestników studiów doktoranckich, którzy w trakcie studiów są narażeni na działanie
czynników szkodliwych, uciążliwych lub niebezpiecznych dla zdrowia;
6)
osób świadczących pracę w czasie odbywania Kara pozbawienia wolnościKara polegająca na osadzeniu skazanego w zakładzie karnym na czas oznaczony. Jest jedną z kar przewidzianych przez prawo karne.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w zakładach karnych,
przebywania w aresztach śledczych lub wykonujących pracę w ramach kary ograniczenia
wolności.
2.
Obowiązek objęcia profilaktyczną opieką zdrowotną spoczywa na:
1)
pracodawcach - w odniesieniu do osób wymienionych w ust. 1 pkt 1-3;
2)
szkole lub szkole wyższej - w odniesieniu do osób wymienionych w ust. 1 pkt 4;
3)
jednostce uprawnionej do prowadzenia studiów doktoranckich - w odniesieniu do osób
wymienionych w ust. 1 pkt 5;
4)
podmiocie zatrudniającym - w odniesieniu do osób wymienionych w ust. 1 pkt 6.
2a.
(uchylony).
3.
Profilaktyczną opieką zdrowotną służby medycyny pracy obejmuje się, na ich wniosek:
1)
osoby prowadzące działalność gospodarczą na własny rachunek i osoby z nimi współpracujące;
2)
osoby wykonujące pracę na innej podstawie niż Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, z wyjątkiem osób wymienionych
w ust. 1 pkt 3;
3)
rolników indywidualnych i pracujących z nimi domowników oraz członków spółdzielni
produkcji rolnej;
4)
byłych pracowników oraz osoby, które wykonywały pracę na innej podstawie niż stosunek
pracy, a także osoby, które pozostawały w stosunku służbowym.
4.
(uchylony).
Art. 6.
1.
Służba medycyny pracy jest właściwa do realizowania zadań z zakresu:
1)
ograniczania szkodliwego wpływu pracy na zdrowie, w szczególności przez:
a)
rozpoznawanie i ocenę czynników występujących w środowisku pracy oraz sposobów wykonywania
pracy, mogących mieć ujemny wpływ na zdrowie,
b)
rozpoznawanie i ocenę ryzyka zawodowego w środowisku pracy oraz informowanie pracodawców
i pracujących o możliwości wystąpienia niekorzystnych skutków zdrowotnych będących
jego następstwem,
c)
udzielanie pracodawcom i pracującym porad w zakresie organizacji pracy, ergonomii,
fizjologii i psychologii pracy;
2)
sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi, w szczególności przez:
a)
wykonywanie badań wstępnych, okresowych i kontrolnych przewidzianych w Kodeksie pracy,
b)
orzecznictwo lekarskie do celów przewidzianych w Kodeksie pracy i w przepisach wydanych na jego podstawie,
c)
ocenę możliwości wykonywania pracy lub pobierania nauki uwzględniającą stan zdrowia
i zagrożenia występujące w miejscu pracy lub nauki,
d)
prowadzenie działalności konsultacyjnej, diagnostycznej i orzeczniczej w zakresie
patologii zawodowej,
e)
prowadzenie czynnego poradnictwa w stosunku do chorych na Choroby zawodoweChoroby wymienione w wykazie chorób zawodowych, jeżeli można stwierdzić ich związek z warunkami pracy albo sposobem wykonywania pracy. Ich rozpoznanie może stanowić podstawę świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lut) inne
choroby związane z wykonywaną pracą,
f)
wykonywanie szczepień ochronnych, o których mowa w art. 17 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach
(Dz. U. Nr 126, poz. 1384, z 2003 r. Nr 45, poz. 391 i Nr 199, poz. 1938 oraz z 2004 r. Nr 96, poz. 959),
g)
monitorowanie stanu zdrowia osób pracujących zaliczanych do grup szczególnego ryzyka,
a zwłaszcza osób wykonujących pracę w warunkach przekroczenia normatywów higienicznych,
młodocianych, niepełnosprawnych oraz kobiet w wieku rozrodczym i ciężarnych,
h)
wykonywanie badań umożliwiających wczesną diagnostykę chorób zawodowych i innych chorób
związanych z wykonywaną pracą;
3)
prowadzenia ambulatoryjnej rehabilitacji leczniczej, uzasadnionej stwierdzoną patologią
zawodową;
4)
organizowania i udzielania pierwszej pomocy medycznej w nagłych zachorowaniach i wypadkach,
które wystąpiły w miejscu pracy, służby lub pobierania nauki;
5)
inicjowania i realizowania promocji zdrowia, a zwłaszcza profilaktycznych programów
prozdrowotnych, wynikających z oceny stanu zdrowia pracujących;
6)
inicjowania działań pracodawców na rzecz ochrony zdrowia pracowników i udzielania
pomocy w ich realizacji, a w szczególności w zakresie:
a)
informowania pracowników o zasadach zmniejszania ryzyka zawodowego,
b)
wdrażania zasad profilaktyki zdrowotnej u pracowników należących do grup szczególnego
ryzyka,
c)
tworzenia warunków do prowadzenia rehabilitacji zawodowej,
d)
wdrażania programów promocji zdrowia,
e)
organizowania pierwszej pomocy przedmedycznej;
7)
prowadzenia analiz stanu zdrowia pracowników, a zwłaszcza występowania chorób zawodowych
i ich przyczyn oraz przyczyn Wypadek przy pracyNagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz albo śmierć i pozostające w związku z pracą. Ustalenie wypadku może otwierać drogę do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
8)
gromadzenia, przechowywania i przetwarzania informacji o narażeniu zawodowym, ryzyku
zawodowym i stanie zdrowia osób objętych profilaktyczną opieką zdrowotną;
9)
(uchylony).
2.
W stosunku do osób wykonujących pracę na podstawie innej niż Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu służba
medycyny pracy wykonuje zadania określone w ust. 1.
3.
W stosunku do osób wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 4 i 5 służba medycyny pracy wykonuje
zadania określone w ust. 1 pkt 2 lit. c oraz - odpowiednio - w pkt 3-8.
4.
Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia, zakres, w jakim służba medycyny pracy wykonuje
zadania wobec osób wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 6.
5.
Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania oraz ministrem
właściwym do spraw szkolnictwa wyższego, określi, w drodze rozporządzenia, zakres
i tryb badań lekarskich osób wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz sposób dokumentowania
tych badań.
6.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, zakres i tryb sprawowania przez służbę medycyny
pracy profilaktycznej opieki zdrowotnej w stosunku do osób wymienionych w art. 5 ust.
3, objętych tą opieką na ich wniosek.
7.
(uchylony).
Art. 7.
1.
Służba medycyny pracy, wykonując swoje zadania, współdziała z:
1)
pracodawcami i ich organizacjami;
2)
pracownikami i ich przedstawicielami, a zwłaszcza ze Związek zawodowyDobrowolna i samorządna organizacja ludzi pracy powołana do reprezentowania oraz obrony ich praw i interesów zawodowych i socjalnych. Jest niezależna od pracodawców, administracji państwowej i samorządu terytorialnego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
3)
lekarzami udzielającymi pracującym świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej;
4)
Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i Pełnomocnikiem
Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności
oraz Narodowym Funduszem Zdrowia;
5)
Państwową Inspekcją Pracy, Państwową Inspekcją Sanitarną oraz innymi organami nadzoru
i kontroli warunków pracy;
6)
jednostkami badawczo-rozwojowymi, szkołami wyższymi oraz innymi organizacjami i instytucjami,
których działalność służy ochronie zdrowia pracujących.
2.
Współdziałanie z pracodawcami i ich organizacjami oraz z pracownikami i ich przedstawicielami
polega w szczególności na:
1)
bieżącej wzajemnej wymianie informacji o zagrożeniach zdrowia występujących na stanowiskach
pracy i przedstawianiu wniosków zmierzających do ich ograniczenia lub likwidacji;
2)
uczestniczeniu w inicjatywach prozdrowotnych na rzecz pracujących, zwłaszcza dotyczących
realizacji programów promocji zdrowia;
3)
dokonywaniu wyboru form opieki zdrowotnej i programów ich wdrażania, odpowiednich
do rodzaju zakładu pracy i występujących w nim zagrożeń zawodowych.
3.
Współdziałanie z lekarzami, o których mowa w ust. 1 pkt 3, polega w szczególności
na wymianie informacji o stanie zdrowia pracujących objętych ich opieką, zwłaszcza
o stanach chorobowych mogących mieć związek z zagrożeniami zawodowymi lub sposobem
wykonywania pracy.
4.
Współdziałanie z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego,
Pełnomocnikiem Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, zespołami do spraw orzekania
o niepełnosprawności oraz Narodowym Funduszem Zdrowia polega w szczególności na wykonywaniu
przez służbę medycyny pracy świadczeń zdrowotnych na podstawie zawartej umowy dla
podmiotów realizujących zadania w zakresie orzecznictwa w sprawie niezdolności do
pracy i potrzebie przeprowadzenia rehabilitacji zawodowej, warunkujących prawo do
świadczeń z ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia społecznego rolników, orzecznictwa,
o którym mowa w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych, a także świadczeń zdrowotnych z zakresu patologii zawodowej.
5.
W ramach współdziałania z Państwową Inspekcją Pracy, Państwową Inspekcją Sanitarną
oraz innymi organami nadzoru i kontroli warunków pracy:
1)
jednostki służby medycyny pracy informują właściwą inspekcję o zagrożeniach dla zdrowia
stwierdzonych w miejscu wykonywania pracy i o przypadkach naruszania przez pracodawcę
obowiązków w zakresie ochrony zdrowia pracowników, wynikających z Kodeksu pracy, niniejszej ustawy i przepisów wydanych na ich podstawie;
2)
właściwe inspekcje i inne organy informują odpowiednie jednostki służby medycyny pracy
o wynikach kontroli pracodawców w sprawach mających wpływ na ochronę zdrowia pracowników.
6.
Współdziałanie z jednostkami badawczo-rozwojowymi, szkołami wyższymi oraz innymi organizacjami
i instytucjami, których działalność służy ochronie zdrowia pracujących, obejmuje w
szczególności, na zasadach określonych w odrębnych przepisach, udział w pracach naukowo-badawczych,
zjazdach i sympozjach naukowych, przekazywanie informacji naukowych, udział w szkoleniu
podyplomowym oraz w konsultacjach przy formułowaniu programów nauczania i doskonalenia
zawodowego.
Art. 8.
Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, Minister Sprawiedliwości
oraz minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw zdrowia, każdy w zakresie własnego działania, określą, w drodze rozporządzeń, zadania służby
medycyny pracy niewymienione w art. 6 ust. 1, a wynikające ze specyfiki ryzyka zawodowego
osób zatrudnionych lub pozostających w stosunku służbowym w podległych lub nadzorowanych
zakładach pracy i w innych jednostkach organizacyjnych.
Art. 9.
1.
Do wykonywania zadań służby medycyny pracy w zakresie przeprowadzania badań wstępnych,
okresowych i kontrolnych oraz sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami,
niezbędnej z uwagi na warunki pracy, uprawnieni są lekarze spełniający dodatkowe wymagania
kwalifikacyjne, określone w trybie art. 229 § 8 pkt 4 Kodeksu pracy.
2.
Dodatkowe wymagania kwalifikacyjne, o których mowa w ust. 1, obowiązują również lekarzy
wykonujących zadania służby medycyny pracy określone w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c.
3.
Minister właściwy do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, ustali specjalizacje lekarskie niezbędne do wykonywania
orzecznictwa w zakresie Choroby zawodoweChoroby wymienione w wykazie chorób zawodowych, jeżeli można stwierdzić ich związek z warunkami pracy albo sposobem wykonywania pracy. Ich rozpoznanie może stanowić podstawę świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
4.
Minister właściwy do spraw zdrowia może określić, w drodze rozporządzenia, zadania służby medycyny pracy, których wykonywanie
przez osoby niebędące lekarzami wymaga posiadania dodatkowych kwalifikacji, rodzaj
i tryb uzyskiwania tych kwalifikacji oraz rodzaje dokumentów potwierdzających ich
posiadanie.
Art. 10.
1.
Podjęcie oraz zakończenie działalności lekarza lub pielęgniarki w zakresie profilaktycznej
opieki zdrowotnej nad pracującymi wymaga zgłoszenia we właściwym ze względu na miejsce
jej wykonywania wojewódzkim ośrodku medycyny pracy.
2.
Zgłoszenia dokonuje podstawowa jednostka służby medycyny pracy lub pielęgniarka, o
której mowa w art. 2 ust. 3 pkt 1.
3.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, informacje, które
powinno zawierać zgłoszenie podjęcia lub zakończenia działalności lekarza lub pielęgniarki
wykonujących zadania z zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi,
i tryb przekazywania tych zgłoszeń.
Art. 11.
1.
Jednostka służby medycyny pracy prowadzi dokumentację medyczną osób objętych zakresem
jej działania.
2.
Obowiązek prowadzenia dokumentacji medycznej obejmuje również pielęgniarkę, o której
mowa w art. 2 ust. 3 pkt 1.
3.
Dane zawarte w dokumentacji medycznej są objęte tajemnicą zawodową i służbową. Dane
te mogą być udostępniane wyłącznie podmiotom określonym w art. 19 oraz podmiotom określonym
w odrębnych przepisach.
4.
Minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu - odpowiednio - opinii Naczelnej Rady Lekarskiej oraz Naczelnej
Rady Pielęgniarek i Położnych, określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje dokumentacji
medycznej, o której mowa w ust. 1 i 2, oraz sposób jej prowadzenia i przechowywania.
Art. 12.
1.
Badania wstępne, okresowe i kontrolne pracowników oraz inne świadczenia zdrowotne
są wykonywane na podstawie umowy zawartej przez podmiot obowiązany do ich zapewnienia,
w myśl art. 5 ust. 2, zwany dalej „zleceniodawcą”, z podstawową jednostką służby medycyny
pracy, zwaną dalej „zleceniobiorcą”.
2.
Umowa powinna określać w szczególności:
1)
strony umowy oraz osoby objęte świadczeniami z tytułu umowy;
2)
zakres opieki zdrowotnej, który w odniesieniu do pracowników powinien obejmować co
najmniej te rodzaje świadczeń, do których zapewnienia zleceniodawca jest obowiązany
na podstawie Kodeksu pracy, niniejszej ustawy i przepisów wydanych na ich podstawie;
3)
warunki i sposób udzielania świadczeń zdrowotnych, a w szczególności: sposób rejestracji
osób objętych umową, organizację udzielania świadczeń, tryb przekazywania zaświadczeń
lekarskich o zdolności do pracy bądź nauki oraz sposób podania tych informacji do
wiadomości zainteresowanych;
4)
sposób kontrolowania przez zleceniodawcę wykonywania postanowień umowy;
5)
obowiązki zleceniodawcy wobec zleceniobiorcy dotyczące:
a)
przekazywania informacji o występowaniu czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków
uciążliwych wraz z aktualnymi wynikami badań i pomiarów tych czynników,
b)
zapewnienia udziału w komisji bezpieczeństwa i higieny pracy działającej na terenie
zakładu pracy,
c)
zapewnienia możliwości przeglądu stanowisk pracy w celu dokonania oceny warunków pracy,
d)
udostępniania dokumentacji wyników kontroli warunków pracy, w części odnoszącej się
do ochrony zdrowia;
6)
wysokość należności, sposób jej ustalania, terminy płatności oraz tryb rozliczeń finansowych;
7)
dopuszczalność zlecania osobom trzecim przez zleceniobiorcę niektórych obowiązków
wynikających z umowy, zgodnie z art. 14;
8)
okres, na który została zawarta umowa, z tym że okres ten nie może być krótszy niż
rok;
9)
sposób rozwiązywania umowy za wypowiedzeniem i przypadki stanowiące podstawę rozwiązywania
umowy ze skutkiem natychmiastowym;
10)
tryb rozstrzygania sporów związanych z realizacją i rozliczeniem finansowym umowy,
zwłaszcza w przypadku uchybień stwierdzonych w trybie określonym w art. 18 ust. 2
pkt 2.
3.
Realizacja zadań służby medycyny pracy, określonych w trybie art. 9 ust. 4, przez
osoby, o których mowa w art. 2 ust. 3, następuje na podstawie umowy zawartej ze zleceniodawcą.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 13.
Zleceniodawca, działając w porozumieniu z przedstawicielami pracowników, ma prawo
wyboru podstawowej jednostki służby medycyny pracy.
Art. 14.
1.
Podstawowa jednostka służby medycyny pracy może zlecić, na podstawie umowy, wykonywanie
niektórych świadczeń, w szczególności badań diagnostycznych i specjalistycznych konsultacji
lekarskich, zakładom opieki zdrowotnej lub podmiotom uprawnionym do wykonywania tych
świadczeń na podstawie odrębnych przepisów.
2.
Koszty zleceń, o których mowa w ust. 1, obciążają podstawową jednostkę służby medycyny
pracy.
Art. 15.
1.
Samorząd województwa tworzy i utrzymuje wojewódzki ośrodek medycyny pracy.
2.
Kierownikiem wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy jest lekarz specjalista w dziedzinie
medycyny pracy lub medycyny przemysłowej.
Art. 17.
Do zadań wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy należy w szczególności:
1)
udzielanie konsultacji podstawowym jednostkom służby medycyny pracy;
2)
wykonywanie kontroli podstawowych jednostek służby medycyny pracy i osób realizujących
zadania tej służby poza zakładami opieki zdrowotnej, w zakresie i w sposób określony
w ustawie;
3)
prowadzenie podyplomowego kształcenia z zakresu medycyny pracy, z wyjątkiem tych form,
które z mocy odrębnych przepisów są zastrzeżone do kompetencji innych jednostek;
4)
prowadzenie działalności diagnostycznej i orzeczniczej w zakresie Choroby zawodoweChoroby wymienione w wykazie chorób zawodowych, jeżeli można stwierdzić ich związek z warunkami pracy albo sposobem wykonywania pracy. Ich rozpoznanie może stanowić podstawę świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
5)
rozpatrywanie odwołań od orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w
Kodeksie pracy;
6)
programowanie i realizacja działań z zakresu profilaktyki i promocji zdrowia;
7)
udzielanie konsultacji i opiniowanie spraw dotyczących organizacji i funkcjonowania
opieki zdrowotnej nad pracującymi oraz innych spraw związanych z ochroną zdrowia pracujących;
8)
prowadzenie rejestrów zgłoszeń, o których mowa w art. 10;
9)
udzielanie świadczeń zdrowotnych, w zakresie i na zasadach określonych w art. 12,
niezbędnych do prowadzenia specjalizacji z medycyny pracy;
10)
udzielanie świadczeń zdrowotnych na zlecenie jednostek podstawowych służby medycyny
pracy w zakresie i na zasadach określonych w art. 14;
11)
przyjmowanie, gromadzenie, przechowywanie i przetwarzanie dokumentacji służby medycyny
pracy, przekazanej w związku z likwidacją jednostek organizacyjnych tej służby;
12)
gromadzenie, przechowywanie i przetwarzanie informacji zawartych w rejestrach, o których
mowa w art. 10, oraz dokumentacji z kontroli jednostek podstawowych służby medycyny
pracy zarejestrowanych na terenie województwa;
13)
okresowe badania lekarskie realizowane w trybie art. 229 § 5 Kodeksu pracy, w przypadku gdy podmiot, który zatrudniał pracownika, uległ likwidacji.
Art. 18.
1.
Kontrola, o której mowa w art. 17 pkt 2, obejmuje tryb, zakres i jakość udzielanych
świadczeń zdrowotnych oraz sprawowania opieki zdrowotnej określonych w ustawie.
2.
Na podstawie przeprowadzonej kontroli kierownik wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy:
1)
kieruje do podstawowej jednostki służby medycyny pracy wystąpienie pokontrolne, w
którym wskazuje źródła i przyczyny nieprawidłowości oraz przedstawia wnioski dotyczące
usunięcia nieprawidłowości, a także określa termin powiadomienia o wykonaniu zaleceń
zawartych we wnioskach lub o przyczynach ich niewypełnienia;
2)
w razie stwierdzenia istotnych uchybień dotyczących trybu, zakresu i jakości udzielanych
świadczeń zdrowotnych kieruje do zleceniodawcy wniosek o zastosowanie wobec zleceniobiorcy
rygorów przewidzianych w umowie, a do właściwego terytorialnie okręgowego rzecznika
odpowiedzialności zawodowej okręgowej izby lekarskiej lub okręgowej izby pielęgniarek
i położnych - wniosek o wszczęcie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej.
Art. 19.
Pracownicy wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, uprawnieni do wykonywania kontroli,
mają prawo żądać:
1)
niezbędnych informacji i udostępnienia dokumentacji, z tym że dokumentacja medyczna
może być udostępniona tylko osobom wykonującym odpowiedni zawód medyczny;
2)
dostępu do stanowisk pracy w celu zweryfikowania ich oceny dokonanej przez jednostkę
podstawową lub podmiot kontrolowany.
Art. 20.
1.
Kontrolę jakości udzielanych świadczeń zdrowotnych w wojewódzkich ośrodkach medycyny
pracy oraz kontrolę realizacji zadań, o których mowa w art. 17, przeprowadzają, na
zlecenie ministra właściwego do spraw zdrowia, jednostki, o których mowa w art. 2
ust. 4.
2.
Przepisy ust. 1 oraz art. 18 i 19 nie naruszają przepisów o kontroli zakładów opieki
zdrowotnej oraz przepisów o wykonywaniu zawodu lekarza lub przepisów o wykonywaniu
zawodu pielęgniarki i położnej.
Art. 20a.
Jednostki, o których mowa w art. 2 ust. 4:
1)
w zakresie zadań służby medycyny pracy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit.
b-d:
a)
uczestniczą w orzekaniu w sprawach Choroby zawodoweChoroby wymienione w wykazie chorób zawodowych, jeżeli można stwierdzić ich związek z warunkami pracy albo sposobem wykonywania pracy. Ich rozpoznanie może stanowić podstawę świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w zakresie uregulowanym w odrębnych
przepisach,
b)
uczestniczą w orzekaniu dla celów przewidzianych w Kodeksie pracy w przypadkach zakwestionowania treści zaświadczenia lekarskiego wydanego przez lekarza
zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy;
2)
prowadzą, na podstawie odrębnych przepisów, kształcenie przeddyplomowe i podyplomowe
w zakresie medycyny pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy, ergonomii i psychologii
pracy;
3)
inicjują, opracowują i prowadzą, w tym również na zlecenie ministra właściwego do
spraw zdrowia, programy prewencji zagrożeń zdrowia wynikających z wpływu niekorzystnych
warunków środowiska pracy i sposobu wykonywania pracy, w szczególności ujawnianych
w drodze badań epidemiologicznych;
4)
wspomagają jednostki organizacyjne służby medycyny pracy działalnością konsultacyjną
w zakresie medycyny pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy, ergonomii i psychologii
pracy oraz wykonują ekspertyzy, zwłaszcza w sytuacji wystąpienia nowych problemów
dotyczących zdrowia pracujących.
Art. 21.
1.
Ze środków budżetu samorządu województwa finansuje się:
1)
zadania służby medycyny pracy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d i e oraz
pkt 3 i 4, a także w art. 20a pkt 1 lit. b;
2)
zadania służby medycyny pracy, wykonywane zgodnie z art. 6 ust. 3;
3)
profilaktyczną opiekę zdrowotną sprawowaną w odniesieniu do osób świadczących pracę
w czasie odbywania Kara pozbawienia wolnościKara polegająca na osadzeniu skazanego w zakładzie karnym na czas oznaczony. Jest jedną z kar przewidzianych przez prawo karne.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w zakładach karnych, przebywania w aresztach
śledczych lub wykonujących pracę w ramach kary ograniczenia wolności, jeżeli obowiązek
objęcia profilaktyką nie spoczywa na pracodawcy;
4)
działalność wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy obejmującą realizację zadań, o których
mowa w art. 17 pkt 1-8, 11 i 12;
5)
działalność profilaktyczną wynikającą z programów zapobiegania i zwalczania określonych
chorób oraz programów promocji zdrowia ustalonych przez samorząd województwa;
6)
okresowe badania lekarskie realizowane w trybie art. 229 § 5 Kodeksu pracy, w przypadku gdy podmiot, który zatrudniał pracownika, uległ likwidacji, z wyłączeniem
badań wykonywanych w trybie art. 7a ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających
azbest
(Dz. U. z 2004 r. Nr 3, poz. 20, Nr 96, poz. 959 i Nr 120, poz. 1252).
2.
Z części budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia,
mogą być finansowane w całości lub w części programy prewencji zagrożeń zdrowia, o
których mowa w art. 20a pkt 3.
Art. 22.
Pracodawcy:
1)
ponoszą koszty przeprowadzanych badań wstępnych, okresowych i kontrolnych oraz profilaktycznej
opieki zdrowotnej niezbędnej ze względu na warunki pracy, na zasadach określonych
w Kodeksie pracy oraz przepisach wydanych na jego podstawie;
2)
finansują wybrane przez siebie świadczenia zdrowotne z zakresu profilaktycznej opieki
zdrowotnej, należące do zadań służby medycyny pracy określonych w art. 6 ust. 1.
Art. 23.
Ze środków własnych finansują profilaktyczną opiekę zdrowotną sprawowaną przez służbę
medycyny pracy:
1)
osoby prowadzące działalność gospodarczą na własny rachunek i osoby z nimi współpracujące;
2)
rolnicy indywidualni i pracujący z nimi domownicy oraz Członek spółdzielniOsoba fizyczna lub podmiot, który został przyjęty do spółdzielni i wykonuje prawa oraz obowiązki wynikające z członkostwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu produkcji
rolnej, z wyjątkiem orzecznictwa dotyczącego rolniczych Choroby zawodoweChoroby wymienione w wykazie chorób zawodowych, jeżeli można stwierdzić ich związek z warunkami pracy albo sposobem wykonywania pracy. Ich rozpoznanie może stanowić podstawę świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, którego
finansowanie następuje na zasadach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym
rolników;
3)
byli pracownicy oraz osoby, które wykonywały pracę na innej podstawie niż Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, lub osoby, które pozostawały w stosunku służbowym, o ile w odrębnych przepisach
nie wskazano innego sposobu finansowania.
Art. 24.
Do jednostek organizacyjnych służby medycyny pracy będących zakładami opieki zdrowotnej,
w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się przepisy ustawy o zakładach opieki
zdrowotnej.
Art. 27.
1.
Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, Minister Sprawiedliwości
oraz „Polskie Koleje Państwowe Spółka akcyjnaSpółka kapitałowa, której kapitał zakładowy dzieli się na akcje, a wspólnicy co do zasady nie odpowiadają za jej zobowiązania. Spółka nabywa osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu” tworzą i utrzymują w jednostkach sobie
podległych służby wykonujące zadania odpowiednie do zadań służby medycyny pracy.
2.
Ministrowie, o których mowa w ust. 1, a w stosunku do jednostek tworzonych i utrzymywanych
przez „Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna” - minister właściwy do spraw transportu,
w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, każdy w zakresie swojego działania, określą, w drodze rozporządzenia:
1)
szczegółowe zasady tworzenia i organizacji służb wykonujących zadania odpowiednie
do zadań służby medycyny pracy;
2)
kwalifikacje zawodowe pracowników realizujących te zadania;
3)
szczegółowe zasady kontroli tych służb.
Art. 28.
Ustawa nie narusza przepisów o orzecznictwie lekarskim, a w szczególności przepisów
o orzecznictwie w sprawie niezdolności do pracy, warunkującej prawo do świadczeń z
ubezpieczenia społecznego i z ubezpieczenia społecznego rolników, oraz o orzecznictwie,
o których mowa w przepisach o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych.
Art. 29.
Traci moc ustawa z dnia 15 grudnia 1951 r. o włączeniu organizacji lecznictwa pracowniczego
do państwowej administracji służby zdrowia
(Dz. U. Nr 67, poz. 466).
Art. 30.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.
