o podatku od czynności cywilnoprawnych
Ustawa z dnia 9 września 2000 r., tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 191, 19 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania
Art. 1.
1.
Podatkowi podlegają:
1)
następujące Czynności cywilnoprawneCzynności wywołujące skutki w sferze prawa cywilnego, w szczególności umowy, oświadczenia woli i czynności rozporządzające.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu:
a)
Umowa sprzedażyUmowa, przez którą sprzedawca zobowiązuje się przenieść własność rzeczy i wydać ją kupującemu, a kupujący zapłacić cenę. Jej przedmiotem mogą być także prawa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
b)
Umowa pożyczkiUmowa, w której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić taką samą ilość pieniędzy albo rzeczy tego samego gatunku i jakości.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
c)
(uchylona) d) umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
e)
umowy dożywocia,
f)
umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
g)
(uchylona) h) ustanowienie hipoteki,
i)
ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
j)
umowy depozytu nieprawidłowego,
k)
umowy spółki;
2)
zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;
3)
orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.
2.
Przepisy ustawy o:
1)
umowie spółki i jej zmianie - stosuje się odpowiednio do aktów założycielskich spółek, statutów spółek i ich zmiany;
2)
czynnościach cywilnoprawnych - stosuje się odpowiednio do przedmiotów opodatkowania określonych w ust. 1 pkt 2 i 3;
3)
umowie o dziale spadku oraz umowie o zniesieniu współwłasności - stosuje się odpowiednio do:
a)
nabycia własności rzeczy wspólnej lub wspólnego prawa majątkowego albo ich części przez niektórych dotychczasowych współwłaścicieli na dalszą współwłasność - w części spłat lub dopłat,
b)
odpłatnego wyodrębnienia własności lokali na rzecz niektórych lub wszystkich współwłaścicieli.
3.
W przypadku umowy spółki za zmianę umowy uważa się:
1)
przy spółce osobowej - wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania;
2)
przy spółce kapitałowej - podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty;
3)
przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego spółki kapitałowej;
4)
przeniesienie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim:
a)
rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej, jeżeli jej siedziba nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego,
b)
siedziby spółki kapitałowej, jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego - także wtedy, gdy czynność ta nie powoduje podwyższenia kapitału zakładowego.
4.
Czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5, jeżeli ich przedmiotem są:
1)
rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
4a.
Umowa zamiany podlega także podatkowi, jeżeli co najmniej jedna z rzeczy znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jedno z praw majątkowych jest wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
5.
Umowa spółki oraz jej zmiana podlega podatkowi, jeżeli w chwili dokonania czynności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się:
1)
w przypadku spółki osobowej - siedziba tej spółki;
2)
w przypadku spółki kapitałowej:
a)
rzeczywisty ośrodek zarządzania albo b) siedziba tej spółki - jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium innego państwa członkowskiego. 6. (uchylony) 7. (uchylony) 8. (uchylony)
Art. 1a.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
spółka osobowa - spółkę: cywilną, jawną, partnerską, komandytową lub komandytowo-akcyjną;
2)
spółka kapitałowa - spółkę: z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjną lub europejską;
3)
siedziba spółki - siedzibę spółki określoną w umowie spółki;
4)
rzeczywisty ośrodek zarządzania - miejscowość, w której ma siedzibę organ zarządzający spółki kapitałowej;
5)
państwo członkowskie - państwo członkowskie Unii Europejskiej lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strona umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym;
6)
(uchylony) 7) podatek od towarów i usług - podatek od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, 894, 896, 1203, 1541 i 1811) lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich.
Art. 2.
Nie podlegają podatkowi:
1)
Czynności cywilnoprawneCzynności wywołujące skutki w sferze prawa cywilnego, w szczególności umowy, oświadczenia woli i czynności rozporządzające.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w sprawach:
a)
alimentacyjnych, opieki, KuratelaInstytucja ochronna polegająca na ustanowieniu kuratora dla osoby lub w sprawie wskazanej w ustawie. Zakres działania kuratora określa sąd albo przepis stanowiący podstawę jego ustanowienia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i przysposobienia,
b)
ubezpieczenia społecznego, Ubezpieczenie zdrowotneSystem finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych, oparty na obowiązku albo prawie do objęcia ubezpieczeniem i opłacaniu składki.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, opieki społecznej, ulg określonych w przepisach szczególnych dla żołnierzy niezawodowych i osób odbywających służbę zastępczą oraz ich rodzin, a także uprawnień dla osób niepełnosprawnych i osób objętych przepisami o szczególnych uprawnieniach dla kombatantów,
c)
wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wyborów do Sejmu, Senatu i organów samorządu terytorialnego oraz referendum,
d)
obowiązku obrony Ojczyzny,
e)
zatrudnienia, świadczeń socjalnych i wynagrodzeń za pracę,
f)
nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej oraz zdrowia,
g)
podlegających przepisom o gospodarce nieruchomościami lub przepisom o autostradach płatnych,
h)
podlegających przepisom o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych,
i)
(uchylona) j) podlegających przepisom o szczególnych zasadach odbudowy, remontów, przebudowy i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu;
2)
umowy sprzedaży nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego zawieranej w związku z realizacją roszczeń wynikających z ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie przepisów o ochronie środowiska;
2a)
(uchylony) 3) (uchylony) 4) czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:
a)
w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług, z wyjątkiem umów sprzedaży, których przedmiotem jest lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, opodatkowanych zgodnie z art. 7a,
b)
jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem: - umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach, - umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych,
c)
niepodlegające podatkowi od towarów i usług na podstawie art. 8c ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, z wyjątkiem: - umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach, - umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych;
5)
umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy, które w rozumieniu przepisów prawa celnego stanowią towary:
a)
wprowadzone do wolnego obszaru celnego,
b)
objęte procedurą składu celnego;
6)
umowy spółki i ich zmiany związane z:
a)
łączeniem spółek kapitałowych,
b)
przekształceniem spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową,
c)
wniesieniem do spółki kapitałowej, w zamian za jej udziały lub akcje: - przedsiębiorstwa spółki kapitałowej lub jego zorganizowanej części, - udziałów lub akcji innej spółki kapitałowej dających w niej większość głosów albo kolejnych udziałów lub akcji, w przypadku gdy spółka, do której są wnoszone te udziały lub akcje, posiada już większość głosów.
