o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa z dnia 5 lipca 2002 r., tekst jednolity Dz.U. 2020 poz. 823, 55 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Dział II. Wykonywanie stałej praktyki
Rozdział 1. Przepisy wspólne
Art. 3.
Na zasadzie wzajemności, o ile umowy międzynarodowe ratyfikowane przez Rzeczpospolitą
Polską lub przepisy organizacji międzynarodowych, których Rzeczpospolita Polska jest
członkiem, nie stanowią inaczej, prawnicy zagraniczni są uprawnieni do wykonywania
stałej praktyki, na zasadach określonych w przepisach niniejszego działu, po wpisaniu
na jedną z list prawników zagranicznych, prowadzoną odpowiednio przez okręgowe rady
adwokackie lub rady okręgowych izb radców prawnych, zwaną dalej „listą”.
Art. 4.
1.
Na listę prowadzoną przez okręgowe rady adwokackie wpisuje się prawników z Unii Europejskiej
zamierzających świadczyć pomoc prawną w zakresie odpowiadającym zawodowi adwokata
oraz prawników spoza Unii Europejskiej, których tytuł zawodowy Uprawnienia do wykonywania zawoduPrawnie wymagane kwalifikacje lub zezwolenie pozwalające wykonywać określony zawód regulowany. Warunki ich uzyskania, utraty i zakres określają przepisy dotyczące danego zawodu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu odpowiadającego zawodowi adwokata.
2.
Na listę prowadzoną przez rady okręgowych izb radców prawnych wpisuje się prawników
z Unii Europejskiej zamierzających świadczyć pomoc prawną w zakresie odpowiadającym
zawodowi radcy prawnego oraz prawników spoza Unii Europejskiej, których tytuł zawodowy
uprawnia do wykonywania zawodu odpowiadającego zawodowi radcy prawnego.
3.
(uchylony)
Art. 5.
1.
Lista składa się z części, na którą wpisuje się prawników z Unii Europejskiej, i z
części, na którą wpisuje się prawników spoza Unii Europejskiej.
2.
Na liście podlegają ujawnieniu następujące dane dotyczące prawników zagranicznych:
imię i nazwisko, data i miejsce urodzenia, Miejsce zamieszkaniaMiejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest tożsama wyłącznie z adresem zameldowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, adres, siedziba zawodowa,
tytuł zawodowy uzyskany w państwie macierzystym. Ponadto na liście podlega ujawnieniu
nazwa i adres grupy zawodowej, do której prawnik zagraniczny należy w państwie macierzystym,
oraz nazwa właściwego organu państwa macierzystego, który wystawił zaświadczenie stwierdzające,
że prawnik zagraniczny jest zarejestrowany w tym państwie jako osoba Uprawnienia do wykonywania zawoduPrawnie wymagane kwalifikacje lub zezwolenie pozwalające wykonywać określony zawód regulowany. Warunki ich uzyskania, utraty i zakres określają przepisy dotyczące danego zawodu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu przy użyciu jednego z tytułów, o których mowa w art. 2 pkt 2 lub
3.
3.
Szczegółowy sposób prowadzenia listy określają regulaminy uchwalane przez Naczelną
Radę Adwokacką oraz Krajową Radę Radców Prawnych.
Art. 6.
1.
Wpis na listę następuje na wniosek zainteresowanego.
2.
Prawnik zagraniczny ubiegający się o wpis na listę prowadzoną przez okręgową radę
adwokacką składa wniosek do rady właściwej ze względu na wskazaną we wniosku przyszłą
siedzibę zawodową. Prawnik zagraniczny ubiegający się o wpis na listę prowadzoną przez
radę okręgowej izby radców prawnych składa wniosek do rady właściwej ze względu na
wskazaną we wniosku przyszłą siedzibę zawodową, a jeżeli praktyka ma być wykonywana
w ramach Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu - do rady właściwej ze względu na wskazaną we wniosku siedzibę
przyszłego pracodawcy.
3.
Do wniosku o wpis należy załączyć:
1)
zaświadczenie wystawione przez właściwy organ państwa macierzystego, stwierdzające,
że osoba ubiegająca się o wpis jest zarejestrowana w tym państwie jako Uprawnienia do wykonywania zawoduPrawnie wymagane kwalifikacje lub zezwolenie pozwalające wykonywać określony zawód regulowany. Warunki ich uzyskania, utraty i zakres określają przepisy dotyczące danego zawodu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu przy użyciu jednego z tytułów zawodowych, o których mowa w art.
2 pkt 2 lub 3; organ, do którego składa się wniosek, może odmówić przyjęcia zaświadczenia,
jeżeli od daty jego wystawienia upłynął okres dłuższy niż trzy miesiące;
2)
dokument potwierdzający obywatelstwo osoby ubiegającej się o wpis.
4.
Wniosek o wpis sporządza się w języku polskim. Pozostałe dokumenty, z wyjątkiem dokumentu,
o którym mowa w ust. 3 pkt 2, jeżeli nie są sporządzone w języku polskim, przedkłada
się wraz z tłumaczeniem na język polski, poświadczonym przez tłumacza przysięgłego.
Art. 7.
1.
O wpisie na listę, a także o skreśleniu z listy decyduje okręgowa rada adwokacka lub
rada okręgowej izby radców prawnych. Odmowa wpisu może nastąpić tylko wtedy, gdy zainteresowany
nie spełnia wymogów określonych w ustawie.
2.
Do postępowania i uchwał podejmowanych przez okręgową radę adwokacką w przedmiocie
wpisu na listę lub skreślenia z niej stosuje się odpowiednio art. 12, art. 46, art.
68, art. 69 i art. 69a oraz przepisy działu VI ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1513, 1673 i 2020). Do postępowań i uchwał podejmowanych przez radę okręgową izby radców prawnych w
przedmiocie wpisu na listę lub skreślenia z niej stosuje się odpowiednio przepisy
art. 29, art. 291, art. 31, art. 311 i art. 312 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych
(Dz. U. z 2020 r. poz. 75).
3.
Skreślenie z listy, niezależnie od przyczyn określonych w przepisach wymienionych
w ust. 2, następuje także wtedy, gdy prawnik zagraniczny utracił na stałe lub czasowo
w państwie macierzystym Uprawnienia do wykonywania zawoduPrawnie wymagane kwalifikacje lub zezwolenie pozwalające wykonywać określony zawód regulowany. Warunki ich uzyskania, utraty i zakres określają przepisy dotyczące danego zawodu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, o którym mowa w art. 2
pkt 2 lub 3, albo gdy został wpisany na listę adwokatów lub na listę radców prawnych.
4.
Celem stwierdzenia, czy zawód, do którego wykonywania w państwie macierzystym jest
uprawniona osoba ubiegająca się o wpis na listę, odpowiada zawodowi adwokata lub radcy
prawnego, rada, o której mowa w ust. 1, może zwrócić się do Ministra Sprawiedliwości
o udostępnienie tekstu właściwego prawa obcego. Rada może zwrócić się do Ministra
Sprawiedliwości również wtedy, gdy chodzi o stwierdzenie stosowania wzajemności, o
której mowa w art. 3, przez państwo macierzyste osoby ubiegającej się o wpis na listę.
5.
Okręgowa rada adwokacka i rada okręgowej izby radców prawnych niezwłocznie zawiadamiają
właściwy organ w państwie macierzystym prawnika zagranicznego o dokonaniu wpisu tego
prawnika na listę, o odmowie jego dokonania oraz o skreśleniu go z listy.
Art. 8.
Przy wykonywaniu stałej praktyki prawnik zagraniczny wpisany na listę używa tytułu
zawodowego uzyskanego w państwie macierzystym, wyrażonego w języku urzędowym tego
państwa, ze wskazaniem organizacji zawodowej w państwie macierzystym, do której należy,
albo sądu, przed którym ma prawo występować zgodnie z prawem tego państwa, oraz informacją,
czy prawnik zagraniczny wykonuje stałą praktykę w zakresie odpowiadającym zawodowi
adwokata, czy zawodowi radcy prawnego. W tym celu należy wskazać listę, na którą prawnik
zagraniczny jest wpisany, z podaniem prowadzącego ją organu.
Art. 9.
1.
Prawnik zagraniczny, który w państwie macierzystym należy do grupy zawodowej mającej
na celu prowadzenie wspólnej praktyki w zakresie świadczenia pomocy prawnej, jest
uprawniony do używania - obok tytułu zawodowego - nazwy tej grupy zawodowej.
2.
O przynależności do grupy zawodowej, o której mowa w ust. 1, prawnik zagraniczny jest
obowiązany poinformować organ prowadzący listę, na którą jest wpisany. Informacja
powinna wskazywać nazwę grupy zawodowej i jej formę prawną oraz adres, a na żądanie
organu prowadzącego listę - także imiona i nazwiska innych członków grupy zawodowej.
Art. 10.
1.
Prawnik zagraniczny, w zależności od tego, na którą listę jest wpisany, podlega Odpowiedzialność dyscyplinarnaOdpowiedzialność za naruszenie obowiązków zawodowych, służbowych albo zasad etyki właściwych dla określonej grupy. Jej zasady, przewinienia i kary określają przepisy dotyczące danego zawodu lub służby.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu według przepisów o odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów lub odpowiedzialności
dyscyplinarnej radców prawnych.
2.
W miejsce kary zawieszenia w czynnościach zawodowych adwokata i kary zawieszenia prawa
do wykonywania zawodu radcy prawnego stosuje się karę zawieszenia prawa do świadczenia
pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej na czas od trzech miesięcy do pięciu lat.
Zamiast kary wydalenia z adwokatury i kary pozbawienia prawa do wykonywania zawodu
radcy prawnego stosuje się karę zakazu świadczenia pomocy prawnej w Rzeczypospolitej
Polskiej.
3.
Sąd dyscyplinarny doręcza niezwłocznie właściwemu organowi w państwie macierzystym
prawnika zagranicznego odpisy:
1)
Akt oskarżeniaPismo oskarżyciela kierowane do sądu, w którym zarzuca się określonej osobie popełnienie przestępstwa i żąda jej osądzenia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub wniosku uprawnionego rzecznika dyscyplinarnego o wszczęcie Postępowanie dyscyplinarnePostępowanie prowadzone wobec osoby podlegającej odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z zarzutem naruszenia obowiązków zawodowych lub służbowych. Jego zasady i możliwe kary zależą od ustawy regulującej daną grupę zawodową lub służbę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, wraz z powiadomieniem o uprawnieniach wynikających z ust. 4;
2)
orzeczeń i postanowień wydanych w toku postępowania dyscyplinarnego;
3)
środków odwoławczych.
4.
Organ, o którym mowa w ust. 3, na każdym etapie postępowania dyscyplinarnego może
przedstawiać sądowi dyscyplinarnemu swoje stanowisko w sprawie, a jego przedstawiciel
może brać udział w rozprawie także wówczas, gdy prowadzona jest z wyłączeniem jawności.
5.
W przypadkach, o których mowa w art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze i w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, dziekan rady adwokackiej, który wymierzył prawnikowi zagranicznemu karę upomnienia
lub dziekan rady okręgowej izby radców prawnych, który udzielił ostrzeżenia, doręcza
organowi, o którym mowa w ust. 3, odpis zawiadomienia o wymierzeniu kary upomnienia
lub udzieleniu ostrzeżenia oraz odpis odwołania, jeżeli zostało wniesione.
Art. 11.
1.
Prawnik zagraniczny podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu od Odpowiedzialność cywilnaObowiązek poniesienia skutków naruszenia prawa lub niewykonania zobowiązania w sferze prawa prywatnego. Najczęściej polega na obowiązku naprawienia szkody albo spełnienia należnego świadczenia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
za SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wyrządzone przy świadczeniu pomocy prawnej, na zasadach obowiązujących adwokatów
lub na zasadach obowiązujących radców prawnych, w zależności od tego, na którą listę
jest wpisany.
2.
Od obowiązku wskazanego w ust. 1 zwolnione są osoby, które wykażą, że objęte są ubezpieczeniem
lub gwarancją zgodnie z przepisami swojego państwa macierzystego, a warunki i zakres
tego ubezpieczenia lub gwarancji są równoważne warunkom i zakresowi ubezpieczenia,
o którym mowa w ust. 1. W przypadku gdy równoważność jest tylko częściowa, prawnik
zagraniczny jest obowiązany zawrzeć umowę uzupełniającego ubezpieczenia lub uzupełniającej
gwarancji.
3.
Dowód ubezpieczenia lub gwarancji, o których mowa w ust. 2, prawnik zagraniczny obowiązany
jest przedstawiać co roku organowi prowadzącemu listę, na którą jest wpisany. Do przedkładanych
dokumentów, jeżeli nie są sporządzone w języku polskim, należy załączyć ich tłumaczenie
na język polski, poświadczone przez tłumacza przysięgłego.
Rozdział 2. Wykonywanie stałej praktyki przez prawników z Unii Europejskiej
Art. 13.
1.
Prawnik z Unii Europejskiej wpisany na listę prowadzoną przez okręgową radę adwokacką
jest uprawniony do wykonywania stałej praktyki w zakresie odpowiadającym zawodowi
adwokata, a wpisany na listę prowadzoną przez radę okręgowej izby radców prawnych
- w zakresie odpowiadającym zawodowi radcy prawnego.
2.
Wybór listy należy do prawnika z Unii Europejskiej.
Art. 14.
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, prawnik z Unii Europejskiej wpisany na listę prowadzoną
przez okręgową radę adwokacką ma takie same prawa i obowiązki jak adwokat, a wpisany
na listę prowadzoną przez radę okręgowej izby radców prawnych - ma takie same prawa
i obowiązki jak radca prawny. Dotyczy to również obowiązku przestrzegania zasad etyki
zawodowej.
Art. 15.
1.
Prawnik z Unii Europejskiej wpisany na listę prowadzoną przez okręgową radę adwokacką
może wykonywać stałą praktykę w kancelarii indywidualnej, w zespole adwokackim, Spółka jawnaSpółka osobowa prowadząca przedsiębiorstwo pod własną firmą, w której każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki subsydiarnie całym swoim majątkiem. Spółka powstaje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, Spółka cywilnaUmowa, przez którą wspólnicy zobowiązują się dążyć do wspólnego celu gospodarczego przez oznaczone działania. Spółka cywilna nie jest odrębnym podmiotem prawa, a prawa i obowiązki dotyczą jej wspólników.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, spółce komandytowo-akcyjnej, spółce komandytowej lub spółce
partnerskiej.
2.
Prawnik z Unii Europejskiej wpisany na listę prowadzoną przez radę okręgowej izby
radców prawnych może wykonywać stałą praktykę w ramach Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, na podstawie
umowy cywilnoprawnej, w kancelarii indywidualnej, spółce jawnej, spółce cywilnej,
spółce komandytowo-akcyjnej, spółce komandytowej lub spółce partnerskiej.
3.
Wyłącznym przedmiotem działalności spółek, o których mowa w ust. 1 i 2, może być świadczenie
pomocy prawnej. Wspólnikami w spółkach: cywilnej i partnerskiej mogą być wyłącznie
prawnicy z Unii Europejskiej, adwokaci lub radcowie prawni, doradcy podatkowi lub
rzecznicy patentowi, a wspólnikami w spółce jawnej oraz komplementariuszami w spółce
komandytowo-akcyjnej lub spółce komandytowej mogą być ponadto prawnicy spoza Unii
Europejskiej.
Art. 16.
1.
Z chwilą wpisu na listę prawnik z Unii Europejskiej staje się członkiem właściwej
izby adwokackiej lub właściwej izby radców prawnych.
2.
Jako członek izby adwokackiej lub izby radców prawnych prawnik z Unii Europejskiej
wykonuje wszystkie obowiązki i prawa przysługujące członkom samorządu zawodowego,
z wyjątkiem biernego prawa wyborczego do organów samorządu.
Art. 17.
1.
Przy wykonywaniu czynności polegającej na reprezentowaniu klienta w postępowaniu,
w którym zgodnie z obowiązującymi przepisami wymagane jest, aby strona była reprezentowana
przez adwokata lub radcę prawnego, prawnik z Unii Europejskiej ma obowiązek współdziałać
z osobą wykonującą jeden z tych zawodów. W przypadkach, w których reprezentacja klienta
przez radcę prawnego nie jest dopuszczalna, prawnik z Unii Europejskiej obowiązany
jest współdziałać z adwokatem.
2.
Szczegółowe warunki i sposób współdziałania, o którym mowa w ust. 1, określa umowa
zawarta przez prawnika z Unii Europejskiej z adwokatem lub radcą prawnym. Zawierając
umowę, strony powinny mieć na uwadze, że celem współdziałania jest umożliwienie prawnikowi
z Unii Europejskiej prawidłowego wykonywania jego obowiązków wobec klienta i wobec
organu prowadzącego postępowanie, w szczególności zapewnienie przestrzegania przez
niego obowiązujących przepisów postępowania i zasad etyki zawodowej.
3.
Umowa, o której mowa w ust. 2, nie rodzi żadnych obowiązków adwokata lub radcy prawnego
wobec klienta prawnika z Unii Europejskiej, chyba że strony umowy postanowiły inaczej.
4.
Prawnik z Unii Europejskiej jest obowiązany przy pierwszej podejmowanej czynności
przedłożyć organowi prowadzącemu postępowanie umowę, o której mowa w ust. 2. W przypadku
niedopełnienia tego obowiązku organ wyznaczy prawnikowi z Unii Europejskiej stosowny
termin do uzupełnienia braku. Do określenia skutków nieuzupełnienia w terminie tego
braku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące braku PełnomocnictwoUmocowanie do działania w imieniu innej osoby, udzielone w oświadczeniu mocodawcy. Czynność dokonana przez pełnomocnika w granicach umocowania wywołuje skutki bezpośrednio dla mocodawcy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub upoważnienia
do obrony.
Rozdział 3. Wykonywanie stałej praktyki przez prawników spoza Unii Europejskiej
Art. 18.
Prawnik spoza Unii Europejskiej wpisany na listę prowadzoną przez okręgową radę adwokacką
jest uprawniony, w ramach wykonywania stałej praktyki, jedynie do udzielania porad
prawnych i sporządzania Opieka prawnaInstytucja służąca ochronie osoby, która nie pozostaje pod władzą rodzicielską i potrzebuje przedstawiciela ustawowego. Opiekun wykonuje obowiązki określone przez prawo pod nadzorem sądu opiekuńczego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu dotyczących prawa państwa macierzystego lub
prawa międzynarodowego, w zakresie odpowiadającym zawodowi adwokata, a prawnik spoza
Unii Europejskiej wpisany na listę prowadzoną przez radę okręgowej izby radców prawnych
jest uprawniony, w ramach wykonywania stałej praktyki, jedynie do udzielania porad
prawnych i sporządzania opinii prawnych dotyczących prawa państwa macierzystego lub
prawa międzynarodowego, w zakresie odpowiadającym zawodowi radcy prawnego.
Art. 19.
W celu wykonywania stałej praktyki prawnicy spoza Unii Europejskiej mogą tworzyć:
1)
Spółka jawnaSpółka osobowa prowadząca przedsiębiorstwo pod własną firmą, w której każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki subsydiarnie całym swoim majątkiem. Spółka powstaje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, w których wspólnikami są wyłącznie:
a)
prawnicy zagraniczni lub
b)
adwokaci, lub
c)
radcowie prawni, lub
d)
doradcy podatkowi, lub
e)
rzecznicy PatentPrawo wyłączne udzielane na wynalazek spełniający ustawowe warunki. Uprawniony może korzystać z wynalazku zawodowo lub zarobkowo oraz zakazywać innym takiego korzystania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
2)
spółki komandytowo-akcyjne lub spółki komandytowe, w których komplementariuszami są
wyłącznie:
a)
prawnicy zagraniczni lub
b)
adwokaci, lub
c)
radcowie prawni, lub
d)
doradcy podatkowi, lub
e)
rzecznicy patentowi.
Art. 20.
1.
Przy wykonywaniu stałej praktyki prawnik spoza Unii Europejskiej, w zależności od
tego, na którą listę jest wpisany, podlega warunkom wykonywania zawodu i zasadom etyki
zawodowej, jakie obowiązują adwokatów lub jakie obowiązują radców prawnych.
2.
Prawnik spoza Unii Europejskiej jest obowiązany uiszczać na rzecz okręgowej rady adwokackiej
lub rady okręgowej izby radców prawnych, prowadzącej listę, na którą jest wpisany,
składkę w wysokości połowy składki członkowskiej obowiązującej odpowiednio adwokatów
lub radców prawnych.
Art. 20a.
Prawnik spoza Unii Europejskiej jest obowiązany przedstawić co roku organowi prowadzącemu
listę, na którą jest wpisany, zaświadczenie wystawione przez właściwy organ państwa
macierzystego stwierdzające, że jest on zarejestrowany w tym państwie jako osoba Uprawnienia do wykonywania zawoduPrawnie wymagane kwalifikacje lub zezwolenie pozwalające wykonywać określony zawód regulowany. Warunki ich uzyskania, utraty i zakres określają przepisy dotyczące danego zawodu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu przy użyciu jednego z tytułów, o których mowa w art. 2 pkt 3.
