o europejskich radach zakładowych
Ustawa z dnia 5 kwietnia 2002 r., tekst jednolity Dz.U. 2019 poz. 1832, 46 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa określa zasady tworzenia i funkcjonowania europejskich rad zakładowych oraz
sposoby informowania pracowników i konsultacji z pracownikami w przedsiębiorstwach
i grupach przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym w celu realizacji prawa pracowników
do informowania i konsultacji w zakresie spraw ponadnarodowych. Ustawa nie narusza
uprawnień do informowania i konsultacji określonych w przepisach odrębnych.
2.
Ustawa ma zastosowanie do:
1)
przedsiębiorstw i grup przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym, których zarząd centralny
ma siedzibę w Polsce;
2)
przedsiębiorstw i grup przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym, których zarząd centralny
nie ma siedziby w państwie członkowskim, jeżeli zarząd ten wyznaczył swojego przedstawiciela
z siedzibą w Polsce;
3)
przedsiębiorstw i grup przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym, których zarząd centralny
nie ma siedziby w państwie członkowskim i nie wyznaczył przedstawiciela w państwie
członkowskim, jeżeli w Polsce znajduje się zakład pracy wchodzący w skład takiego
przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstwo wchodzące w skład takiej grupy, w których zatrudnia
się największą liczbę pracowników zatrudnionych w państwach członkowskich w danym
przedsiębiorstwie lub grupie przedsiębiorstw.
3.
Obowiązki i odpowiedzialność nałożone przez ustawę na zarząd centralny spoczywają
odpowiednio na wyznaczonym przedstawicielu albo na zarządzie zakładu pracy lub przedsiębiorstwa,
o których mowa w ust. 2 pkt 2 i 3.
3a.
Obowiązek konsultacji z przedstawicielami pracowników nie może stanowić uszczerbku
dla zadań zarządu centralnego lub innego zarządu odpowiedniego szczebla.
4.
Przepisów ustawy nie stosuje się do przedsiębiorstw i grup przedsiębiorstw mających
status spółki europejskiej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 4 marca 2005 r. o europejskim zgrupowaniu interesów gospodarczych i
spółce europejskiej
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2036), chyba że zachodzi przypadek, o którym mowa w przepisach art. 81 ust. 3 tej ustawy.
5.
Przepisów ustawy nie stosuje się do przedsiębiorstw i grup przedsiębiorstw mających
status spółdzielni europejskiej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o spółdzielni europejskiej
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2043), chyba że zachodzi przypadek, o którym mowa w przepisie art. 57 ust. 3 tej ustawy.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
przedsiębiorcy - należy przez to rozumieć osobę fizyczną, Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu oraz niemającą
osobowości prawnej spółkę prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje
i wykonuje działalność gospodarczą, jak również działalność wytwórczą w rolnictwie
w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa,
leśnictwa i rybactwa śródlądowego;
2)
grupie przedsiębiorstw - należy przez to rozumieć dwa lub więcej przedsiębiorstwa
należące do przedsiębiorców powiązanych organizacyjnie lub kapitałowo, z których jeden
jest przedsiębiorcą sprawującym kontrolę nad innymi;
3)
przedsiębiorstwie o zasięgu wspólnotowym - należy przez to rozumieć przedsiębiorstwo
należące do przedsiębiorcy zatrudniającego w zakładach pracy co najmniej 1000 pracowników
w państwach członkowskich, w tym co najmniej po 150 pracowników w co najmniej dwóch
państwach członkowskich;
4)
grupie przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym - należy przez to rozumieć grupę przedsiębiorstw,
w której zatrudnia się co najmniej 1000 pracowników w państwach członkowskich, w tym
co najmniej po 150 pracowników w co najmniej dwóch państwach członkowskich;
5)
zarządzie centralnym - należy przez to rozumieć osobę lub organ zarządzający przedsiębiorstwem
o zasięgu wspólnotowym lub przedsiębiorstwem należącym do przedsiębiorcy sprawującego
kontrolę w grupie przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym;
5a)
informowaniu - należy przez to rozumieć przekazywanie danych przez pracodawcę przedstawicielom
pracowników w odpowiednim momencie, w odpowiedni sposób i o odpowiedniej treści, tak
aby było możliwe zapoznanie się z podnoszoną sprawą i zbadanie jej oraz przeprowadzenie
dogłębnej oceny ewentualnego wpływu w szczególności na prawa i obowiązki pracowników,
a także - w razie potrzeby - przygotowanie konsultacji z właściwym organem danego
przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym;
6)
konsultacji - należy przez to rozumieć nawiązywanie dialogu oraz wymianę poglądów
między przedstawicielami pracowników a zarządem centralnym lub innym zarządem odpowiedniego
szczebla w odpowiednim momencie, w odpowiedni sposób i o odpowiedniej treści, tak
aby umożliwić przedstawicielom pracowników wyrażenie opinii na podstawie dostarczonych
informacji na temat proponowanych działań, których dotyczą konsultacje, po to aby
w rozsądnym czasie działania te mogły być uwzględnione przez przedsiębiorstwa lub
grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym;
6a)
sprawie ponadnarodowej - należy przez to rozumieć sprawy dotyczące całości przedsiębiorstwa
lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym lub przynajmniej dwóch przedsiębiorstw
lub zakładów pracy przedsiębiorstw lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym
mających swoją siedzibę w dwóch państwach członkowskich;
7)
państwach członkowskich - należy przez to rozumieć państwa członkowskie Unii Europejskiej
oraz pozostałe państwa, które podpisały Traktat o europejskiej przestrzeni gospodarczej;
8)
europejskiej radzie zakładowej - należy przez to rozumieć radę ustanowioną zgodnie
z rozdziałem 3 albo utworzoną zgodnie z rozdziałem 4 w celu realizacji prawa pracowników
do informowania i konsultacji;
9)
specjalnym zespole negocjacyjnym - należy przez to rozumieć zespół utworzony zgodnie
z rozdziałem 2 w celu zawarcia z zarządem centralnym porozumienia o ustanowieniu europejskiej
rady zakładowej lub ustaleniu sposobu informowania pracowników i konsultacji z pracownikami.
Art. 3.
1.
Liczby pracowników, o których mowa w art. 2 pkt 3 i 4, ustala się na podstawie przeciętnej
liczby zatrudnionych w okresie ostatnich 2 lat przed złożeniem wniosku lub wystąpieniem
z inicjatywą negocjacji w sprawie ustanowienia europejskiej rady zakładowej lub sposobu
informowania pracowników i konsultacji z pracownikami.
2.
Przy ustalaniu przeciętnej liczby pracowników uwzględnia się osoby zatrudnione na
podstawie Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, po przeliczeniu na pełny wymiar Czas pracyCzas, w którym pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy albo innym wyznaczonym miejscu. Przepisy określają normy czasu pracy oraz okresy odpoczynku.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. W celu obliczenia
przeciętnej liczby zatrudnionych w okresie ostatnich 2 lat dodaje się przeciętne liczby
zatrudnionych w poszczególnych miesiącach i otrzymaną sumę dzieli przez 24.
3.
Po osiągnięciu wielkości zatrudnienia, o której mowa w art. 2 pkt 3 i 4, zarząd centralny
niezwłocznie zawiadamia o tym przedstawicieli pracowników reprezentujących ich interesy,
zgodnie z ustawodawstwem państwa członkowskiego, oraz podaje tę informację do wiadomości
pracowników w sposób przyjęty w danym zakładzie pracy.
Art. 4.
1.
Za przedsiębiorcę sprawującego kontrolę nad innym przedsiębiorcą uważa się przedsiębiorcę,
który może bezpośrednio lub pośrednio wywierać dominujący wpływ na funkcjonowanie
innego przedsiębiorcy, w szczególności z tytułu własności, posiadanych udziałów lub
akcji albo na mocy przepisów prawa lub umów ustanawiających powiązania organizacyjne
między przedsiębiorcami.
2.
Przedsiębiorca ma dominujący wpływ na funkcjonowanie innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy
zależnego), jeżeli posiada:
1)
co najmniej 50% udziałów (akcji) przedsiębiorcy zależnego albo
2)
większość głosów w zgromadzeniu wspólników (walnym zgromadzeniu akcjonariuszy) przedsiębiorcy
zależnego, albo
3)
prawo do powołania lub odwołania ponad połowy członków organu zarządzającego lub nadzorczego
przedsiębiorcy zależnego.
3.
Za przedsiębiorcę zależnego od przedsiębiorcy sprawującego kontrolę uważa się również
przedsiębiorcę zależnego od innego przedsiębiorcy zależnego od tego przedsiębiorcy
sprawującego kontrolę (zależność pośrednia).
4.
W przypadku gdy więcej niż jeden przedsiębiorca spełnia kryteria, o których mowa w
ust. 2, za przedsiębiorcę sprawującego kontrolę uważa się tego, który może mianować
ponad połowę członków organu zarządzającego lub nadzorczego przedsiębiorcy zależnego,
do czasu gdy inny przedsiębiorca stanie się przedsiębiorcą sprawującym kontrolę.
5.
Za przedsiębiorcę sprawującego kontrolę nad innym przedsiębiorcą nie uważa się przedsiębiorcy,
który:
1)
jest instytucją finansową czasowo nabywającą lub obejmującą akcje albo udziały w celu
ich odsprzedaży, jeżeli przedmiotem działalności gospodarczej tej instytucji jest
prowadzone na własny lub cudzy rachunek inwestowanie w akcje albo udziały innych przedsiębiorców,
pod warunkiem, że odsprzedaż ta nastąpi przed upływem roku od dnia nabycia, oraz że:
a)
instytucja ta nie wykonuje praw z tych akcji albo udziałów, z wyjątkiem prawa do dywidendy,
lub
b)
instytucja ta wykonuje prawa z tych akcji lub udziałów wyłącznie w celu przygotowania
odsprzedaży całości lub części przedsiębiorstwa, jego majątku lub tych akcji albo
udziałów;
2)
posiadając status przedsiębiorcy sprawującego kontrolę, jest przedsiębiorcą, którego
wyłącznym przedmiotem działalności jest nabywanie pakietów akcji lub udziałów w innych
przedsiębiorstwach oraz zarządzanie tymi pakietami i obracanie nimi w celu wypracowania
zysku, bez bezpośredniego lub pośredniego angażowania się w zarządzanie tymi przedsiębiorstwami,
lub też ustalania zachowania tych przedsiębiorstw na rynku właściwym w rozumieniu
art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów
(Dz. U. z 2019 r. poz. 369, 1571 i 1667).
Art. 5.
1.
Zarząd centralny zapewni warunki i środki niezbędne do utworzenia lub ustanowienia
europejskiej rady zakładowej albo ustalenia innego sposobu informowania pracowników
i konsultacji z pracownikami.
1a.
Zarząd centralny lub inny zarząd odpowiedniego szczebla każdego przedsiębiorstwa należącego
do grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym jest obowiązany do zgromadzenia i
przekazania specjalnemu zespołowi negocjacyjnemu informacji dotyczących w szczególności
struktury przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw oraz stanu liczebnego ich pracowników.
2.
Zarząd centralny przekazuje ministrowi właściwemu do spraw pracy porozumienie o ustanowieniu
europejskiej rady zakładowej lub ustaleniu sposobu informowania pracowników i konsultacji
z pracownikami bądź informację o utworzeniu europejskiej rady zakładowej.
