o świadczeniach rodzinnych
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r., tekst jednolity Dz.U. 2006 poz. 992, 75 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania,
przyznawania i wypłacania tych świadczeń.
2.
Świadczenia rodzinne przysługują:
1)
obywatelom polskim;
2)
cudzoziemcom posiadającym obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub
Europejskiego Obszaru Gospodarczego;
3)
cudzoziemcom przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia
na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich,
zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego w związku z okolicznością,
o której mowa w art. 53 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach
(Dz. U. Nr 128, poz. 1175, z późn. zm.), zgody na pobyt tolerowany lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej
statusu uchodźcy, jeżeli zamieszkują łącznie z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
3.
Świadczenia rodzinne przysługują osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 1 roku przed złożeniem
wniosku oraz przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne.
Art. 2.
Świadczeniami rodzinnymi są:
1)
zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego;
2)
świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne;
3)
zapomoga wypłacana przez gminy, na podstawie art. 22a;
4)
jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka.
Art. 3.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych
osób:
a)
przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o
podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu,
należny podatek dochodowy od osób fizycznych, Składki na ubezpieczenie społeczneObowiązkowe albo dobrowolne wpłaty finansujące ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Do ich opłacania i rozliczania zobowiązany jest ubezpieczony, płatnik albo oba te podmioty, zależnie od tytułu ubezpieczenia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu niezaliczone
do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na Ubezpieczenie zdrowotneSystem finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych, oparty na obowiązku albo prawie do objęcia ubezpieczeniem i opłacaniu składki.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu,
b)
deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie
przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych
przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki
na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,
c)
inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym
od osób fizycznych:
-
-renty określone w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin,
-
-renty wypłacone osobom represjonowanym i członkom ich rodzin, przyznane na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin,
-
-świadczenia pieniężne oraz ryczałt energetyczny określone w przepisach o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej Służba wojskowaPełnienie obowiązków w Siłach Zbrojnych w jednej z form przewidzianych prawem. Może mieć charakter zawodowy, dobrowolny albo wynikać z obowiązku obrony Ojczyzny.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych,
-
-dodatek kombatancki, ryczałt energetyczny i dodatek kompensacyjny określone w przepisach o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego,
-
-świadczenie pieniężne określone w przepisach o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę Niemiecką lub Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich,
-
-emerytury i renty otrzymywane przez osoby, które utraciły wzrok w wyniku działań wojennych w latach 1939-1945 lub eksplozji pozostałych po tej wojnie niewypałów i niewybuchów,
-
-renty inwalidzkie z tytułu inwalidztwa wojennego, kwoty zaopatrzenia otrzymywane przez ofiary wojny oraz członków ich rodzin, renty wypadkowe osób, których inwalidztwo powstało w związku z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej w latach 1939-1945, otrzymywane z zagranicy,
-
-zasiłki chorobowe określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych,
-
-środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc,
-
-należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą - w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.),
-
-należności pieniężne wypłacone policjantom, żołnierzom, celnikom i pracownikom jednostek wojskowych i jednostek policyjnych użytych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, a także należności pieniężne wypłacone żołnierzom, policjantom, celnikom i pracownikom pełniącym funkcje obserwatorów w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych,
-
-należności pieniężne ze stosunku służbowego otrzymywane w czasie służby kandydackiej przez funkcjonariuszy Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej i Biura Ochrony Rządu, obliczone za okres, w którym osoby te uzyskały dochód,
-
-dochody członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej,
-
-alimenty na rzecz dzieci,
-
-stypendia określone w przepisach o systemie oświaty, o szkolnictwie wyższym oraz w przepisach o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, a także inne stypendia przyznawane uczniom lub studentom,
-
-kwoty diet nieopodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich,
-
-należności pieniężne otrzymywane z tytułu wynajmu pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych położonych na terenach wiejskich w gospodarstwie rolnym osobom przebywającym na wypoczynku oraz uzyskane z tytułu wyżywienia tych osób,
-
-dodatki za tajne nauczanie określone w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674),
-
-dochody uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej na podstawie zezwolenia na terenie specjalnej strefy ekonomicznej określonej w przepisach o specjalnych strefach ekonomicznych,
-
-ekwiwalenty pieniężne za deputaty węglowe określone w przepisach o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”,
-
-ekwiwalenty z tytułu prawa do bezpłatnego węgla określone w przepisach o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003-2006,
-
-świadczenia określone w przepisach o wykonywaniu mandatu posła i senatora,
-
-dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego,
-
-dochody uzyskiwane za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, pomniejszone odpowiednio o zapłacone za granicą Rzeczypospolitej Polskiej: podatek dochodowy oraz składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne,
-
-renty określone w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej,
-
-zaliczkę alimentacyjną określoną w przepisach o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej;
2)
dochodzie rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany
w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy;
3)
dochodzie osoby uczącej się albo dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego
- oznacza to przeciętny miesięczny dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym
okres zasiłkowy;
4)
dziecku - oznacza to dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie
którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką
prawną;
5)
emeryturach i rentach - oznacza to emerytury i renty inwalidzkie oraz renty z tytułu
niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowe określone w przepisach o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o ubezpieczeniu społecznym rolników,
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony
Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, o zaopatrzeniu
emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, o zaopatrzeniu inwalidów wojennych
i wojskowych oraz ich rodzin, o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami
represji wojennych i okresu powojennego, a także uposażenia w stanie spoczynku określone
w przepisach prawa o ustroju sądów powszechnych, przepisach o prokuraturze oraz w przepisach o Sądzie Najwyższym, a także renty szkoleniowe
i renty z tytułu niezdolności do pracy określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym
z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, renty z tytułu niezdolności do pracy
określone w przepisach o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych
w szczególnych okolicznościach, a także renty określone w przepisach o wspieraniu
rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego
Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej;
5)
emeryturach i rentach - oznacza to emerytury i renty inwalidzkie oraz renty z tytułu
niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowe określone w przepisach o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o ubezpieczeniu społecznym rolników,
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego
Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży
Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, ozaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, o zaopatrzeniu inwalidów
wojennych iwojskowych oraz ich rodzin, o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami
represji wojennych i okresu powojennego, a także uposażenia w stanie spoczynku określone
w przepisach prawa o ustroju sądów powszechnych, przepisach o prokuraturze oraz w przepisach o Sądzie Najwyższym, a także renty szkoleniowe
i renty z tytułu niezdolności do pracy określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym
z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, renty z tytułu niezdolności do pracy
określone w przepisach o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych
w szczególnych okolicznościach, a także renty określone w przepisach o wspieraniu
rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego
Funduszu Orientacji iGwarancji Rolnej;
6)
gospodarstwie rolnym - oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku
rolnym;
7)
instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie - oznacza to dom pomocy społecznej,
placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich,
zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład
pielęgnacyjno-opiekuńczy, a także szkołę wojskową lub inną szkołę zapewniającą nieodpłatnie
pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie;
8)
koszyku żywnościowym - oznacza to asortyment artykułów spożywczych, określony wartościowo
i ilościowo w badaniach progu wsparcia dochodowego rodzin, których spożycie jest niezbędne
do prawidłowego rozwoju dziecka w określonym wieku;
9)
niepełnosprawnym dziecku - oznacza to dziecko w wieku do ukończenia 16 roku życia
legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;
10)
okresie zasiłkowym - oznacza to okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego
roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych;
11)
organie właściwym - oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego
ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub
otrzymującej świadczenie rodzinne;
12)
osobach pozostających na utrzymaniu - oznacza to członków rodziny utrzymujących się
z połączonych dochodów tych osób;
13)
osobie uczącej się - oznacza to osobę pełnoletnią uczącą się, niepozostającą na utrzymaniu
rodziców w związku z ich śmiercią lub z zasądzeniem od rodziców na jej rzecz alimentów,
jeżeli wyrok sądu orzekający alimenty został wydany przed osiągnięciem pełnoletności
przez osobę uczącą się;
14)
opiekunie faktycznym dziecka - oznacza to osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem,
jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka;
15)
pełnoletniej osobie niepełnosprawnej - oznacza to osobę pełnoletnią, legitymującą
się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, a także osobę,
która ukończyła 75 lat;
16)
rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców
dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku
do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące
się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością
rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne; do członków rodziny nie zalicza się
dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego;
16a)
rodzinie wielodzietnej - oznacza to rodzinę wychowującą troje i więcej dzieci mających
prawo do zasiłku rodzinnego;
17)
(utracił moc);
17a)
osobie samotnie wychowującej dziecko - oznacza to pannę, kawalera, wdowę, wdowca,
osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną,
chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem;
18)
szkole - oznacza to szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną
oraz szkołę artystyczną, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki,
a także specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci
i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania
oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim
realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki;
19)
szkole wyższej - oznacza to szkołę wyższą w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym,
przepisów o wyższych szkołach zawodowych oraz o wyższym szkolnictwie wojskowym;
20)
umiarkowanym stopniu niepełnosprawności - oznacza to:
a)
niepełnosprawność w umiarkowanym stopniu w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
b)
całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
c)
posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidów;
21)
znacznym stopniu niepełnosprawności - oznacza to:
a)
niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
b)
całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
c)
stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej
egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w
celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach,
d)
posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów;
22)
zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie
stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy
lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło
albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek
rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności
gospodarczej;
23)
utracie dochodu - oznacza to utratę dochodu spowodowaną:
a)
uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,
b)
utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych,
c)
utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na
podstawie umowy o dzieło,
d)
utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury
lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom
w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego,
e)
nieotrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych,
f)
wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej,
g)
(uchylona);
24)
uzyskaniu dochodu - oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane:
a)
zakończeniem urlopu wychowawczego,
b)
uzyskaniem prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla
bezrobotnych,
c)
uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej
na podstawie umowy o dzieło,
d)
uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury
lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom
w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego,
e)
uzyskaniem całości lub części zasądzonych świadczeń alimentacyjnych,
f)
rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej,
g)
(uchylona).
