o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Ustawa z dnia 13 marca 2003 r., tekst jednolity Dz.U. 2016 poz. 1474, 15 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Art. 1.
1.
Przepisy ustawy stosuje się w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego
co najmniej 20 pracowników Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu z przyczyn niedotyczących pracowników,
w drodze wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę, a także na mocy porozumienia stron,
jeżeli w okresie nieprzekraczającym 30 dni zwolnienie obejmuje co najmniej:
1)
10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracowników,
2)
10% pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 100, jednakże mniej niż 300
pracowników,
3)
30 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 300 lub więcej pracowników
- zwanego dalej „grupowym zwolnieniem”.
2.
Liczby odnoszące się do pracowników, o których mowa w ust. 1, obejmują pracowników,
z którymi w ramach grupowego zwolnienia następuje rozwiązanie stosunków pracy z inicjatywy
pracodawcy na mocy porozumienia stron, jeżeli dotyczy to co najmniej 5 pracowników.
Art. 2.
1.
Pracodawca jest obowiązany skonsultować zamiar przeprowadzenia grupowego zwolnienia
z zakładowymi organizacjami związkowymi działającymi u tego pracodawcy.
2.
Konsultacja, o której mowa w ust. 1, dotyczy w szczególności możliwości uniknięcia
lub zmniejszenia rozmiaru grupowego zwolnienia oraz spraw pracowniczych związanych
z tym zwolnieniem, w tym zwłaszcza możliwości przekwalifikowania lub przeszkolenia
zawodowego, a także uzyskania innego zatrudnienia przez zwolnionych pracowników.
3.
Pracodawca jest obowiązany zawiadomić na piśmie zakładowe organizacje związkowe o
przyczynach zamierzonego grupowego zwolnienia, liczbie zatrudnionych pracowników i
grupach zawodowych, do których oni należą, grupach zawodowych pracowników objętych
zamiarem grupowego zwolnienia, okresie, w ciągu którego nastąpi takie zwolnienie,
proponowanych kryteriach doboru pracowników do grupowego zwolnienia, kolejności dokonywania
zwolnień pracowników, propozycjach rozstrzygnięcia spraw pracowniczych związanych
z zamierzonym grupowym zwolnieniem, a jeżeli obejmują one świadczenia pieniężne, pracodawca
jest obowiązany dodatkowo przedstawić sposób ustalania ich wysokości.
4.
Pracodawca przekazuje zakładowym organizacjom związkowym informacje, o których mowa
w ust. 3, w terminie umożliwiającym tym organizacjom zgłoszenie w ramach konsultacji
propozycji dotyczących spraw określonych w ust. 2.
5.
W trakcie konsultacji pracodawca jest obowiązany przekazać zakładowym organizacjom
związkowym także inne niż określone w ust. 3 informacje, jeżeli mogą one mieć wpływ
na przebieg konsultacji oraz treść porozumienia, o którym mowa w art. 3.
6.
Pracodawca przekazuje na piśmie właściwemu powiatowemu urzędowi pracy informacje,
o których mowa w ust. 3, z wyłączeniem informacji dotyczących sposobu ustalania wysokości
świadczeń pieniężnych przysługujących pracownikom.
7.
Jeżeli u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe, uprawnienia
tych organizacji w zakresie wynikającym z ust. 1-5 przysługują przedstawicielom pracowników
wyłonionym w trybie przyjętym u danego pracodawcy.
Art. 3.
1.
W terminie nie dłuższym niż 20 dni od dnia zawiadomienia, o którym mowa w art. 2 ust.
3, pracodawca i zakładowe organizacje związkowe zawierają porozumienie.
2.
W porozumieniu, o którym mowa w ust. 1, określa się zasady postępowania w sprawach
dotyczących pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia, a także obowiązki
pracodawcy w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia innych spraw pracowniczych związanych
z zamierzonym grupowym zwolnieniem.
3.
Jeżeli nie jest możliwe uzgodnienie treści porozumienia z wszystkimi zakładowymi organizacjami
związkowymi, pracodawca uzgadnia treść porozumienia z organizacjami związkowymi reprezentatywnymi
w rozumieniu art. 24125a Kodeksu pracy.
4.
Jeżeli nie jest możliwe zawarcie porozumienia zgodnie z ust. 1 i 3, zasady postępowania
w sprawach dotyczących pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia ustala pracodawca
w regulaminie, uwzględniając, w miarę możliwości, propozycje przedstawione w ramach
konsultacji przez zakładowe organizacje związkowe.
5.
Jeżeli u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe, zasady postępowania
w sprawach dotyczących pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia ustala pracodawca
w regulaminie, po konsultacji z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie
przyjętym u danego pracodawcy.
Art. 4.
1.
Pracodawca - po zawarciu porozumienia, a w razie niezawarcia porozumienia po spełnieniu
obowiązku, o którym mowa w art. 3 ust. 4 lub 5 - zawiadamia na piśmie właściwy powiatowy
urząd pracy o przyjętych ustaleniach dotyczących grupowego zwolnienia, w tym o liczbie
zatrudnionych i zwalnianych pracowników oraz o przyczynach ich zwolnienia, okresie,
w ciągu którego ma być dokonane zwolnienie, a także o przeprowadzonej konsultacji
zamierzonego grupowego zwolnienia z zakładowymi organizacjami związkowymi lub z przedstawicielami
pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy.
2.
Kopię zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, pracodawca przekazuje zakładowym organizacjom
związkowym. Zakładowe organizacje związkowe mogą przedstawić właściwemu powiatowemu
urzędowi pracy swoją opinię w sprawie grupowego zwolnienia.
3.
Jeżeli u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe, przepis ust.
2 stosuje się odpowiednio do przedstawicieli pracowników wyłonionych w trybie przyjętym
u danego pracodawcy.
4.
W razie zakończenia działalności pracodawcy wskutek PrawomocnośćCecha orzeczenia, którego nie można zaskarżyć zwykłym środkiem odwoławczym. Prawomocne orzeczenie co do zasady wiąże strony, sąd i inne organy w zakresie objętym rozstrzygnięciem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu sądowego
zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, jest wymagane, gdy z takim wnioskiem wystąpi
właściwy powiatowy urząd pracy.
Art. 5.
1.
Przy wypowiadaniu pracownikom Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w ramach grupowego zwolnienia nie stosuje
się art. 38 i 41 Kodeksu pracy, z zastrzeżeniem ust. 2-4, a także przepisów odrębnych dotyczących szczególnej ochrony
pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy, z zastrzeżeniem
ust. 5.
2.
W razie niezawarcia porozumienia, o którym mowa w art. 3, przy wypowiadaniu pracownikom stosunków pracy, a także warunków pracy i płacy,
stosuje się art. 38 Kodeksu pracy.
3.
Wypowiedzenie pracownikom stosunków pracy w sytuacjach, o których mowa w art. 41 Kodeksu pracy, jest dopuszczalne w czasie urlopu trwającego co najmniej 3 miesiące, a także w czasie
innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli upłynął już okres
uprawniający pracodawcę do Rozwiązanie umowyUstanie stosunku umownego na podstawie zgodnych oświadczeń stron, wypowiedzenia, odstąpienia albo innej podstawy przewidzianej w prawie lub umowie. Skutki rozwiązania zależą od wybranego sposobu zakończenia umowy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu o pracę bez wypowiedzenia.
4.
Wypowiedzenie pracownikom warunków pracy i płacy w sytuacjach, o których mowa w art. 41 Kodeksu pracy, jest dopuszczalne niezależnie od okresu trwania urlopu lub innej usprawiedliwionej
nieobecności pracownika w pracy.
5.
W okresie objęcia szczególną ochroną przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku
pracy pracodawca może jedynie wypowiedzieć dotychczasowe warunki pracy i płacy pracownikowi:
1)
któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, pracownicy
w ciąży, pracownikowi w okresie urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu
macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego;
2)
będącemu członkiem rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego;
3)
będącemu członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej;
4)
będącemu członkiem zakładowej organizacji związkowej, upoważnionemu do reprezentowania
tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności
w sprawach z zakresu prawa pracy;
4a)
będącemu członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego lub europejskiej rady zakładowej;
4b)
będącemu członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego, organu przedstawicielskiego
lub przedstawicielem pracowników w spółce europejskiej;
4c)
będącemu członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego, organu przedstawicielskiego
lub przedstawicielem pracowników w spółdzielni europejskiej;
4d)
będącemu członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego, zespołu przedstawicielskiego
albo przedstawicielem pracowników w radzie nadzorczej spółki powstałej w wyniku połączenia
transgranicznego spółek;
5)
będącemu społecznym inspektorem pracy;
6)
powołanemu do odbycia czynnej Służba wojskowaPełnienie obowiązków w Siłach Zbrojnych w jednej z form przewidzianych prawem. Może mieć charakter zawodowy, dobrowolny albo wynikać z obowiązku obrony Ojczyzny.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, służby zastępczej, zasadniczej służby
wojskowej albo przeszkolenia wojskowego;
7)
będącemu członkiem rady pracowników lub określonym w porozumieniu, o którym mowa w
art. 24 ustawy z dnia 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu
z nimi konsultacji
(Dz. U. poz. 550, z 2008 r. poz. 584 oraz z 2009 r. poz. 805), przedstawicielem pracowników uprawnionym do uzyskiwania od pracodawcy informacji
i prowadzenia z nim konsultacji.
6.
Jeżeli wypowiedzenie warunków pracy i płacy powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownikom,
o których mowa w ust. 5, przysługuje, do końca okresu, w którym korzystaliby ze szczególnej
ochrony przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy, dodatek wyrównawczy
obliczony według zasad wynikających z Kodeksu pracy.
7.
(uchylony)
Art. 6.
1.
Wypowiedzenie pracownikowi Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w ramach grupowego zwolnienia może nastąpić
nie wcześniej niż po dokonaniu przez pracodawcę zawiadomienia, o którym mowa w art.
4 ust. 1, a w przypadku gdy nie jest ono wymagane - nie wcześniej niż po zawarciu
porozumienia lub spełnieniu obowiązku, o którym mowa w art. 3 ust. 4 lub 5.
2.
Rozwiązanie z pracownikiem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia może nastąpić
nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia zawiadomienia, o którym mowa w art. 4
ust. 1, a w przypadku gdy nie jest ono wymagane - nie wcześniej niż po upływie 30
dni od dnia zawarcia porozumienia lub spełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 3
ust. 4 lub 5. Nie dotyczy to przypadków rozwiązania z pracownikami stosunków pracy
w razie zakończenia działalności pracodawcy wskutek PrawomocnośćCecha orzeczenia, którego nie można zaskarżyć zwykłym środkiem odwoławczym. Prawomocne orzeczenie co do zasady wiąże strony, sąd i inne organy w zakresie objętym rozstrzygnięciem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu sądowego.
Art. 7.
Przy rozwiązywaniu z pracownikami Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w ramach grupowego zwolnienia z
powodu ogłoszenia UpadłośćPostępowanie sądowe wobec niewypłacalnego dłużnika, prowadzone przede wszystkim w celu wspólnego zaspokojenia jego wierzycieli z majątku dłużnika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub likwidacji pracodawcy stosuje się przepisy art. 411 §1, art. 177 § 4 i 5, art. 1868 i art. 196 pkt 2 Kodeksu pracy, a także odrębne przepisy regulujące rozwiązywanie z pracownikami stosunków pracy
z takiego powodu.
Art. 8.
1.
Pracownikowi, w związku z rozwiązaniem Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w ramach grupowego zwolnienia,
przysługuje Odprawa pieniężnaŚwiadczenie pieniężne należne pracownikowi w określonych przez prawo sytuacjach związanych z ustaniem zatrudnienia. Jej przesłanki i wysokość zależą od podstawy prawnej, w szczególności od przyczyny rozwiązania stosunku pracy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w wysokości:
1)
jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy
krócej niż 2 lata;
2)
dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy
od 2 do 8 lat;
3)
trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy
ponad 8 lat.
2.
Przy ustalaniu okresu zatrudnienia, o którym mowa w ust. 1, przepis art. 36 § 11Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio.
3.
Odprawę pieniężną ustala się według zasad obowiązujących przy obliczaniu Ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowyŚwiadczenie pieniężne należne pracownikowi za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, gdy urlopu nie można udzielić z powodu rozwiązania albo wygaśnięcia stosunku pracy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
4.
Wysokość odprawy pieniężnej nie może przekraczać kwoty 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia
za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, obowiązującego w dniu rozwiązania
stosunku pracy.
Art. 9.
1.
W razie ponownego zatrudniania pracowników w tej samej grupie zawodowej pracodawca
powinien zatrudnić pracownika, z którym rozwiązał Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w ramach grupowego
zwolnienia, jeżeli zwolniony pracownik zgłosi zamiar podjęcia zatrudnienia u tego
pracodawcy w ciągu roku od dnia rozwiązania z nim stosunku pracy.
2.
Pracodawca powinien ponownie zatrudnić pracownika, o którym mowa w ust. 1, w okresie
15 miesięcy od dnia rozwiązania z nim stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia.
Art. 10.
1.
Przepisy art. 5 ust. 3-6 i art. 8 stosuje się odpowiednio w razie konieczności rozwiązania
przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu z przyczyn
niedotyczących pracowników, jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający
wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron, a zwolnienia
w okresie nieprzekraczającym 30 dni obejmują mniejszą liczbę pracowników niż określona
w art. 1.
2.
W przypadku określonym w ust. 1 pracodawca może rozwiązać stosunki pracy, w drodze
wypowiedzenia, z pracownikami, których stosunek pracy podlega z mocy odrębnych przepisów
szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem i wobec których jest dopuszczalne
wypowiedzenie stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, pod warunkiem niezgłoszenia
sprzeciwu przez zakładową organizację związkową w terminie 14 dni od dnia otrzymania
zawiadomienia o zamierzonym wypowiedzeniu.
3.
Pracodawca może wypowiedzieć warunki pracy i płacy pracownikom, o których mowa w ust.
2, jeżeli z przyczyn określonych w ust. 1 nie jest możliwe dalsze ich zatrudnianie na dotychczasowych stanowiskach pracy.
W takim przypadku stosuje się art. 38 Kodeksu pracy.
4.
Jeżeli wypowiedzenie warunków pracy i płacy w okolicznościach określonych w ust. 3
powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownikom przysługuje, przez okres nieprzekraczający
6 miesięcy, dodatek wyrównawczy obliczony według zasad wynikających z Kodeksu pracy. Prawo do dodatku wyrównawczego nie przysługuje pracownikom, których szczególna ochrona
przed Wypowiedzenie umowy o pracęJednostronne oświadczenie pracownika albo pracodawcy, które prowadzi do rozwiązania umowy o pracę po upływie okresu wypowiedzenia. Oświadczenie pracodawcy powinno spełniać wymagania przewidziane w prawie pracy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wynika z art. 41 Kodeksu pracy.
5.
Przepisów ust. 1-4 nie stosuje się do pracowników będących posłami, senatorami lub
radnymi, w okresie, w którym ich stosunek pracy podlega z mocy odrębnych przepisów
szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem.
Art. 11.
Przepisów ustawy nie stosuje się do pracowników zatrudnionych na podstawie mianowania.
Art. 12.
Przy rozwiązywaniu Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu z przyczyn niedotyczących pracowników, w zakresie
nieuregulowanym w niniejszej ustawie, a także przy rozpatrywaniu sporów związanych
z naruszeniem przepisów niniejszej ustawy stosuje się przepisy Kodeksu pracy.
Art. 28.
1.
Do trwających w dniu wejścia w życie ustawy postępowań dotyczących rozwiązywania z
pracownikami Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 29 stosuje
się dotychczasowe przepisy.
2.
Pracownikom, których stosunki pracy ulegną rozwiązaniu poczynając od dnia wejścia
w życie ustawy, w następstwie postępowań, o których mowa w ust. 1, przysługuje Odprawa pieniężnaŚwiadczenie pieniężne należne pracownikowi w określonych przez prawo sytuacjach związanych z ustaniem zatrudnienia. Jej przesłanki i wysokość zależą od podstawy prawnej, w szczególności od przyczyny rozwiązania stosunku pracy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu na zasadach określonych w dotychczasowych przepisach, chyba że odprawa pieniężna
przysługująca na podstawie niniejszej ustawy jest dla nich korzystniejsza.
3.
Pracownicy otrzymujący dodatek wyrównawczy w dniu wejścia w życie ustawy, którzy nie
byliby uprawnieni do dodatku wyrównawczego na podstawie niniejszej ustawy, zachowują
prawo do tego dodatku na zasadach określonych w dotychczasowych przepisach.
Art. 29.
Traci moc ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami
Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu z przyczyn dotyczących zakładu pracy
(Dz. U. z 2002 r. poz. 980, 1146 i 1679 oraz z 2003 r. poz. 844).
Art. 30.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r., z wyjątkiem art. 15, który wchodzi
w życie z dniem 1 lipca 2003 r.