o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r., Dz.U. 2003 nr 96 poz. 873, 53 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Dział I. Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa reguluje zasady:
1)
prowadzenia działalności pożytku publicznego przez organizacje pozarządowe i korzystania
z tej działalności przez organy administracji publicznej w celu wykonywania zadań
publicznych;
2)
uzyskiwania przez organizacje pozarządowe statusu organizacji pożytku publicznego
oraz funkcjonowania organizacji pożytku publicznego;
3)
sprawowania nadzoru nad prowadzeniem działalności pożytku publicznego.
2.
Ustawa reguluje również warunki wykonywania świadczeń przez wolontariuszy oraz korzystania
z tych świadczeń.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
„dotacji” - rozumie się przez to dotację w rozumieniu art. 69 ust. 4 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych
(Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148, Nr 45, poz. 391 i Nr 65, poz. 594), zwanej dalej „ustawą o finansach publicznych”;
2)
„środkach publicznych” - rozumie się przez to środki publiczne, o których mowa w ustawie
o finansach publicznych, przeznaczone na wydatki publiczne w rozumieniu tej ustawy;
3)
„wolontariuszu” - rozumie się przez to osobę, która ochotniczo i bez wynagrodzenia
wykonuje świadczenia na zasadach określonych w ustawie.
Art. 3.
1.
Działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona
przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie.
2.
Organizacjami pozarządowymi są, niebędące jednostkami sektora finansów publicznych,
w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, i niedziałające w celu osiągnięcia
zysku, Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie
przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia, z zastrzeżeniem ust. 4.
3.
Działalność pożytku publicznego może być prowadzona także przez:
1)
osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku
Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do
innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania,
jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego;
2)
stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego.
4.
Przepisów działu II nie stosuje się do:
1)
partii politycznych;
2)
Związek zawodowyDobrowolna i samorządna organizacja ludzi pracy powołana do reprezentowania oraz obrony ich praw i interesów zawodowych i socjalnych. Jest niezależna od pracodawców, administracji państwowej i samorządu terytorialnego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i organizacji pracodawców;
3)
samorządów zawodowych;
4)
fundacji, których jedynym fundatorem jest Skarb PaństwaPaństwo jako podmiot praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych dotyczących mienia państwowego, które nie należy do innych państwowych osób prawnych. Ma osobowość prawną.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub jednostka samorządu terytorialnego,
chyba że:
a)
przepisy odrębne stanowią inaczej,
b)
majątek tej fundacji nie jest w całości mieniem państwowym, mieniem komunalnym lub
mieniem pochodzącym z finansowania środkami publicznymi w rozumieniu ustawy o finansach
publicznych lub
c)
fundacja prowadzi działalność statutową w zakresie nauki, w szczególności na rzecz
nauki;
5)
fundacji utworzonych przez partie polityczne;
6)
spółek działających na podstawie przepisów o kulturze fizycznej.
5.
Przepisów rozdziału 2 działu II nie stosuje się do zlecania realizacji zadań w zakresie
opieki nad Polonią i Polakami za granicą finansowanych ze środków budżetu państwa
w części, której dysponentem jest Szef Kancelarii Senatu.
Art. 4.
1.
Sfera zadań publicznych, o której mowa w ustawie, obejmuje zadania w zakresie:
1)
pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz
wyrównywania szans tych rodzin i osób;
2)
działalności charytatywnej;
3)
podtrzymywania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości
narodowej, obywatelskiej i kulturowej;
4)
działalności na rzecz mniejszości narodowych;
5)
ochrony i promocji zdrowia;
6)
działania na rzecz osób niepełnosprawnych;
7)
promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych
zwolnieniem z pracy;
8)
upowszechniania i ochrony praw kobiet oraz działalność na rzecz równych praw kobiet
i mężczyzn;
9)
działalności wspomagającej rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości;
10)
działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych;
11)
nauki, edukacji, oświaty i wychowania;
12)
krajoznawstwa oraz wypoczynku dzieci i młodzieży;
13)
kultury, sztuki, Ochrona dóbr kulturyDziałania prawne i faktyczne służące zachowaniu zabytków oraz innych dóbr ważnych dla dziedzictwa kulturowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i tradycji;
14)
upowszechniania kultury fizycznej i sportu;
15)
ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego;
16)
porządku i bezpieczeństwa publicznego oraz przeciwdziałania patologiom społecznym;
17)
upowszechniania wiedzy i umiejętności na rzecz obronności państwa;
18)
upowszechniania i ochrony wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także
działań wspomagających rozwój demokracji;
19)
ratownictwa i ochrony ludności;
20)
pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju
i za granicą;
21)
upowszechniania i ochrony praw konsumentów;
22)
działań na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między
społeczeństwami;
23)
promocji i organizacji wolontariatu;
24)
działalności wspomagającej technicznie, szkoleniowo, informacyjnie lub finansowo organizacje
pozarządowe oraz podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 3, w zakresie określonym w
pkt 1-23.
2.
Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, zadania w zakresie innym niż
wymienione w ust. 1 jako należące do sfery zadań publicznych, kierując się ich szczególną
społeczną użytecznością oraz możliwością ich wykonywania przez podmioty, o których
mowa w art. 5 ust. 1, w sposób zapewniający wystarczające zaspokajanie potrzeb społecznych.
Art. 5.
1.
Organy administracji publicznej prowadzą działalność w sferze zadań publicznych, o
której mowa w art. 4, we współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami
wymienionymi w art. 3 ust. 3, prowadzącymi, odpowiednio do terytorialnego zakresu
działania organów administracji publicznej, działalność pożytku publicznego w zakresie
odpowiadającym zadaniom tych organów. Współpraca ta może odbywać się w szczególności
w formach:
1)
zlecania organizacjom pozarządowym oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 realizacji
zadań publicznych na zasadach określonych w ustawie;
2)
wzajemnego informowania się o planowanych kierunkach działalności i współdziałania
w celu zharmonizowania tych kierunków;
3)
konsultowania z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3
ust. 3, odpowiednio do zakresu ich działania, projektów aktów normatywnych w dziedzinach
dotyczących działalności statutowej tych organizacji;
4)
tworzenia wspólnych zespołów o charakterze doradczym i inicjatywnym, złożonych z przedstawicieli
organizacji pozarządowych, podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 oraz przedstawicieli
właściwych organów administracji publicznej.
2.
Współpraca, o której mowa w ust. 1, odbywa się na zasadach: pomocniczości, suwerenności
stron, partnerstwa, efektywności, Uczciwa konkurencjaRywalizacja gospodarcza prowadzona zgodnie z prawem i dobrymi obyczajami, bez działań zagrażających lub naruszających interes innego przedsiębiorcy albo klienta.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i jawności.
3.
Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwala roczny program współpracy
z organizacjami pozarządowymi oraz z podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3.
4.
Zlecanie realizacji zadań publicznych, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 - jako zadań zleconych
w rozumieniu art. 69 ust. 4 pkt 1 lit. d oraz art. 71 ust. 1 ustawy o finansach publicznych
- może mieć formy:
1)
powierzania wykonywania zadań publicznych, wraz z udzieleniem dotacji na finansowanie
ich realizacji, lub
2)
wspierania takich zadań, wraz z udzieleniem dotacji na dofinansowanie ich realizacji.
