o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r., tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1228, 193 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Tytuł I. Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady i tryb pobierania Koszty sądoweOpłaty sądowe oraz wydatki ponoszone w związku z prowadzeniem postępowania sądowego. Obowiązek ich uiszczenia i zwrotu określają przepisy właściwe dla danego postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w sprawach cywilnych, zasady ich zwrotu, wysokość Opłata sądowaOpłata pobierana za pismo lub czynność w postępowaniu sądowym. Jej uiszczenie jest co do zasady warunkiem skutecznego wniesienia pisma podlegającego opłacie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w sprawach cywilnych, zasady zwalniania od kosztów sądowych oraz umarzania, rozkładania na raty i odraczania terminu zapłaty należności sądowych.
Art. 2.
1.
Koszty sądoweOpłaty sądowe oraz wydatki ponoszone w związku z prowadzeniem postępowania sądowego. Obowiązek ich uiszczenia i zwrotu określają przepisy właściwe dla danego postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu obejmują opłaty i wydatki.
2.
Do uiszczenia kosztów sądowych obowiązana jest strona, która wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Art. 3.
1.
Opłacie podlega pismo, jeżeli przepis ustawy przewiduje jej pobranie.
2.
Opłacie podlegają w szczególności następujące pisma:
1)
pozew i pozew wzajemny;
1a)
pismo zawierające oświadczenie o rozszerzeniu powództwa lub jego zmianie w sposób powodujący wzrost Wartość przedmiotu sporuWartość dochodzonego roszczenia pieniężnego albo prawa majątkowego wskazywana w sprawie cywilnej. Wpływa między innymi na właściwość sądu, wysokość opłaty i dopuszczalność niektórych środków zaskarżenia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
2)
apelacja i zażalenie;
3)
skarga kasacyjna i Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczeniaNadzwyczajny środek służący uzyskaniu stwierdzenia, że prawomocny wyrok jest niezgodny z prawem. Zasadniczo wymaga wykazania szkody oraz braku możliwości wzruszenia orzeczenia innymi środkami.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
4)
sprzeciw od Wyrok zaocznyWyrok wydany przez sąd cywilny w razie biernego zachowania pozwanego w procesie, w przypadkach określonych w ustawie. Pozwanemu przysługuje od niego sprzeciw.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
5)
zarzuty od nakazu zapłaty;
6)
interwencja główna i uboczna;
7)
wniosek:
a)
o wszczęcie postępowania nieprocesowego,
b)
o ogłoszenie upadłości,
c)
o wpis i wykreślenie w księdze wieczystej,
d)
o wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym i w rejestrze zastawów oraz o zmianę i wykreślenie tych wpisów;
8)
skarga:
a)
o wznowienie postępowania,
b)
o uchylenie wyroku sądu polubownego,
c)
na orzeczenie referendarza sądowego,
d)
na czynności komornika;
9)
odwołanie od decyzji oraz zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz organu regulacyjnego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2024 r. poz. 757).
3.
Opłacie podlega wniosek o wydanie na podstawie akt: odpisu, wypisu, zaświadczenia, wyciągu, innego dokumentu oraz kopii, a nadto wniosek o wydanie odpisu księgi wieczystej (opłata kancelaryjna). 1)I) Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1828 z dnia 25 listopada 2020 r. w sprawie powództw przedstawicielskich wytaczanych w celu ochrony zbiorowych interesów konsumentów i uchylającą dyrektywę 2009/22/WE (Dz. Urz. UE L 409 z 04.12.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 265 z 12.10.2022, str. 1, Dz. Urz. UE L 277 z 27.10.2022, str. 1, Dz. Urz. UE L 135 z 23.05.2023, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 2023/2854 z 22.12.2023). I) Odnośnik do tytułu ustawy dodany przez art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 24 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1237), która weszła w życie z dniem 29 sierpnia 2024 r.
Art. 4.
1.
Pismo wnoszone przez kilka osób podlega jednej opłacie. Jeżeli jednak przedmiotem sprawy są roszczenia lub ZobowiązanieStosunek prawny, w którym wierzyciel może żądać od dłużnika określonego świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu jednego rodzaju i oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej (współuczestnictwo formalne), każdy współuczestnik uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego roszczenia lub zobowiązania.
2.
Opłatę od wniosku o dokonanie wpisu w Księga wieczystaPubliczny rejestr przedstawiający stan prawny nieruchomości oraz niektórych praw. Zawiera między innymi dane o właścicielu, obciążeniach i hipotekach.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu pobiera się od osoby, która wystąpiła z takim wnioskiem, także wówczas, gdy na jego podstawie mają być ujawnione prawa osób, które nie są wnioskodawcami. 3. (uchylony)
Art. 5.
1.
Wydatki obejmują w szczególności:
1)
koszty podróży strony zwolnionej od Koszty sądoweOpłaty sądowe oraz wydatki ponoszone w związku z prowadzeniem postępowania sądowego. Obowiązek ich uiszczenia i zwrotu określają przepisy właściwe dla danego postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu związane z nakazanym przez sąd jej osobistym stawiennictwem;
2)
zwrot kosztów podróży i noclegu oraz utraconych zarobków lub dochodów świadków;
3)
wynagrodzenie i zwrot kosztów poniesionych przez biegłych, tłumaczy oraz kuratorów ustanowionych dla strony w danej sprawie;
3a)
zryczałtowane koszty przeprowadzenia dowodu z opinii opiniodawczego zespołu sądowych specjalistów;
4)
wynagrodzenie należne innym osobom lub instytucjom oraz zwrot poniesionych przez nie kosztów;
5)
koszty przeprowadzenia innych dowodów;
6)
koszty przewozu zwierząt i rzeczy, utrzymywania ich lub przechowywania;
7)
koszty ogłoszeń;
8)
koszty osadzenia i pobytu w areszcie;
9)
ryczałty należne kuratorom sądowym za przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w sprawach: o unieważnienie małżeństwa, o rozwód oraz separację, a także za uczestniczenie przy ustalonych przez sąd kontaktach rodziców z dziećmi;
10)
koszty wystawienia zaświadczenia przez lekarza sądowego;
11)
koszty MediacjaDobrowolny sposób rozwiązywania sporu z udziałem bezstronnego mediatora, który pomaga stronom osiągnąć porozumienie. Mediator nie rozstrzyga sprawy za strony.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu prowadzonej na skutek skierowania przez sąd.
2.
Wydatki związane z doręczaniem pism sądowych nie obciążają stron, z wyjątkiem kosztów doręczenia za pośrednictwem komornika oraz dodatkowych kosztów doręczenia za granicą, w tym kosztów tłumaczenia.
3.
Wydatki związane ze zwrotem opłat nie obciążają stron.
Art. 7.
1.
Stroną w rozumieniu ustawy jest każdy uczestnik postępowania sądowego, w tym także świadek, biegły i tłumacz, a Koszty procesuNiezbędne koszty dochodzenia praw i obrony poniesione przez strony postępowania cywilnego. Co do zasady strona przegrywająca zwraca je stronie wygrywającej.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu są również koszty innych rodzajów postępowania.
2.
Przez pismo wnoszone do sądu rozumie się również składany ustnie do protokołu pozew, wniosek wszczynający innego rodzaju postępowanie lub inny wniosek, jeżeli podlega opłacie.
Art. 8.
1.
W postępowaniu dotyczącym Koszty sądoweOpłaty sądowe oraz wydatki ponoszone w związku z prowadzeniem postępowania sądowego. Obowiązek ich uiszczenia i zwrotu określają przepisy właściwe dla danego postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 i 1841 oraz z 2025 r. poz. 620 i 1172), chyba że ustawa stanowi inaczej.
2.
Postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych może wydać także referendarz sądowy.
3.
Uiszczenie opłaty wyższej niż należna nie powoduje dla strony niekorzystnych skutków procesowych.
Art. 9.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia:
1)
sposób uiszczania Opłata sądowaOpłata pobierana za pismo lub czynność w postępowaniu sądowym. Jej uiszczenie jest co do zasady warunkiem skutecznego wniesienia pisma podlegającego opłacie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w sprawach cywilnych, w tym wnoszonych na rachunek bankowy sądu lub w formie znaków opłaty sądowej według ustalonego wzoru, mając na względzie łatwość uiszczenia opłat przez strony oraz skutek w postaci zwrotu lub odrzucenia pisma, od którego przy jego wniesieniu nie została uiszczona należna opłata;
2)
wzór oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, o którym mowa w art. 102 ust. 2, a także sposób udostępniania osobom fizycznym wzoru druków tych oświadczeń w siedzibach sądów, mając na względzie komunikatywność niezbędnych pouczeń dla stron co do sposobu wypełnienia, skutków niezłożenia lub złożenia nieprawdziwego oświadczenia;
3)
wysokość wynagrodzenia i zwrot wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w danej sprawie, mając na względzie rodzaj sprawy, stopień jej zawiłości i nakład pracy kuratorów;
4)
wysokość zryczałtowanych kosztów przeprowadzenia dowodu z opinii opiniodawczego zespołu sądowych specjalistów, mając na względzie zakres przeprowadzanych przez zespół badań, wymagania dotyczące kwalifikacji specjalistów zespołu oraz nakład pracy niezbędny do wydania opinii.
