o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym
Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r., tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 75, 44 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa reguluje sprawy związane z zachowaniem i rozwojem tożsamości kulturowej mniejszości narodowych i etnicznych, zachowaniem i rozwojem języka regionalnego, integracją obywatelską i społeczną osób należących do mniejszości narodowych i etnicznych, a także sposób realizacji Zasada równego traktowaniaZasada zakazująca nieuzasadnionego różnicowania sytuacji osób znajdujących się w porównywalnych okolicznościach. W prawie pracy obejmuje równe traktowanie w zatrudnieniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu osób bez względu na pochodzenie etniczne oraz określa zadania i kompetencje organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego w zakresie tych spraw.
Art. 2.
1.
Mniejszością narodową, w rozumieniu ustawy, jest grupa obywateli polskich, która spełnia łącznie następujące warunki:
1)
jest mniej liczebna od pozostałej części ludności Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
w sposób istotny odróżnia się od pozostałych obywateli językiem, kulturą lub tradycją;
3)
dąży do zachowania swojego języka, kultury lub tradycji;
4)
ma świadomość własnej historycznej wspólnoty narodowej i jest ukierunkowana na jej wyrażanie i ochronę;
5)
jej przodkowie zamieszkiwali obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od co najmniej 100 lat;
6)
utożsamia się z narodem zorganizowanym we własnym państwie.
2.
Za mniejszości narodowe uznaje się następujące mniejszości:
1)
białoruską;
2)
czeską;
3)
litewską;
4)
niemiecką;
5)
ormiańską;
6)
rosyjską;
7)
słowacką;
8)
ukraińską;
9)
żydowską.
3.
Mniejszością etniczną, w rozumieniu ustawy, jest grupa obywateli polskich, która spełnia łącznie następujące warunki:
1)
jest mniej liczebna od pozostałej części ludności Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
w sposób istotny odróżnia się od pozostałych obywateli językiem, kulturą lub tradycją;
3)
dąży do zachowania swojego języka, kultury lub tradycji;
4)
ma świadomość własnej historycznej wspólnoty etnicznej i jest ukierunkowana na jej wyrażanie i ochronę;
5)
jej przodkowie zamieszkiwali obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od co najmniej 100 lat;
6)
nie utożsamia się z narodem zorganizowanym we własnym państwie.
4.
Za mniejszości etniczne uznaje się następujące mniejszości:
1)
karaimską;
2)
łemkowską;
3)
romską;
4)
tatarską.
Art. 3.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
mniejszościach - rozumie się przez to mniejszości narodowe i etniczne, o których mowa w art. 2;
2)
języku mniejszości - rozumie się przez to własny język mniejszości narodowej lub etnicznej, o których mowa w art. 2;
3)
integracji społecznej - rozumie się przez to działania na rzecz poprawy ważnych aspektów życia społecznego osób należących do mniejszości, w szczególności warunków bytowych oraz dostępu do systemu oświaty, rynku pracy, systemu zabezpieczenia społecznego, a także opieki zdrowotnej.
Art. 4.
1.
Każda osoba należąca do mniejszości ma prawo do swobodnej decyzji o traktowaniu jej jako osoby należącej bądź też nienależącej do mniejszości, a wybór taki lub korzystanie ze związanych z tym wyborem praw nie pociąga za sobą jakichkolwiek niekorzystnych skutków.
2.
Nikt nie może być obowiązany, inaczej niż na podstawie ustawy, do ujawnienia informacji o własnej przynależności do mniejszości lub ujawnienia swojego pochodzenia, języka mniejszości lub religii.
3.
Nikt nie może być obowiązany do udowodnienia własnej przynależności do danej mniejszości.
4.
Osoby należące do mniejszości mogą korzystać z praw i wolności wynikających z zasad zawartych w niniejszej ustawie indywidualnie, jak też wspólnie z innymi członkami swojej mniejszości.
Art. 5.
1.
Zabrania się stosowania środków mających na celu asymilację osób należących do mniejszości, jeżeli środki te są stosowane wbrew ich woli.
2.
Zabrania się stosowania środków mających na celu zmianę proporcji narodowościowych lub etnicznych na obszarach zamieszkałych przez mniejszości.
Art. 6.
1.
Zabrania się DyskryminacjaNierówne traktowanie osoby ze względu na prawnie chronioną cechę, które prowadzi do mniej korzystnego traktowania lub szczególnej niekorzyści. W zatrudnieniu obejmuje dyskryminację bezpośrednią i pośrednią.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wynikającej z przynależności do mniejszości.
2.
Organy władzy publicznej są obowiązane podejmować odpowiednie środki w celu:
1)
popierania pełnej i rzeczywistej równości w sferze życia ekonomicznego, społecznego, politycznego i kulturalnego pomiędzy osobami należącymi do mniejszości a osobami należącymi do większości;
2)
ochrony osób, które są obiektem dyskryminacji, wrogości lub przemocy, będących skutkiem ich przynależności do mniejszości;
3)
umacniania dialogu międzykulturowego.
