o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r., tekst jednolity Dz.U. 2020 poz. 2187, 44 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady odpowiedzialności za zapobieganie szkodom w środowisku i naprawę
szkód w środowisku.
Art. 2.
1.
Przepisy ustawy stosuje się do bezpośredniego zagrożenia SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w środowisku lub do
szkody w środowisku:
1)
spowodowanych przez działalność podmiotu korzystającego ze środowiska stwarzającą
ryzyko szkody w środowisku;
2)
spowodowanych również przez inną działalność niż ta, o której mowa w pkt 1, podmiotu
korzystającego ze środowiska, jeżeli dotyczą gatunków chronionych lub chronionych
siedlisk przyrodniczych oraz wystąpiły WinaZarzucalność zachowania sprawcy: umyślność albo niedbalstwo, czyli niedołożenie należytej staranności. Przy odpowiedzialności na zasadzie winy poszkodowany co do zasady musi ją wykazać.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu podmiotu korzystającego ze środowiska.
2.
Przepisy ustawy stosuje się do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do
szkody w środowisku, wywołanych emisją rozproszoną, pochodzącą z wielu źródeł, gdy
jest możliwe ustalenie Związek przyczynowyRelacja między działaniem albo zaniechaniem a powstałą szkodą, konieczna do przypisania odpowiedzialności odszkodowawczej. Odpowiedzialność obejmuje zwykle normalne następstwa danego działania lub zaniechania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu między bezpośrednim zagrożeniem szkodą
w środowisku lub szkodą w środowisku a działalnością podmiotu korzystającego ze środowiska.
Art. 3.
1.
Do działalności stwarzającej ryzyko SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w środowisku zalicza się:
1)
z zakresu ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1439) - działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości,
wymagającą uzyskania wpisu do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania
odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości;
2)
z zakresu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1219, 1378 i 1565) - eksploatację instalacji wymagającą uzyskania:
a)
pozwolenia zintegrowanego,
b)
pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza;
3)
z zakresu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
(Dz. U. z 2020 r. poz. 797 i 875):
a)
zbieranie lub przetwarzanie odpadów wymagające uzyskania zezwolenia,
b)
działalność wymagającą uzyskania wpisu do rejestru w zakresie, o którym mowa w art.
50 ust. 1 pkt 5 lit. a i b tej ustawy;
4)
z zakresu ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne
(Dz. U. z 2020 r. poz. 310, 284, 695, 782, 875 i 1378) - wymagające uzyskania zgody wodnoprawnej:
a)
wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi,
b)
pobór oraz odprowadzanie wód powierzchniowych lub podziemnych,
c)
retencjonowanie śródlądowych wód powierzchniowych;
5)
z zakresu ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o mikroorganizmach i organizmach genetycznie zmodyfikowanych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 706 oraz z 2020 r. poz. 322):
a)
zamknięte użycie mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych,
b)
zamknięte użycie organizmów genetycznie zmodyfikowanych,
c)
zamierzone uwolnienie organizmów genetycznie zmodyfikowanych do środowiska,
d)
wprowadzanie do obrotu;
6)
z zakresu rozporządzenia Rady nr 259/93 z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie nadzoru i kontroli
przesyłania odpadów w obrębie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar
(Dz. Urz. WE L 30 z 06.02.1993, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 176) - międzynarodowy obrót odpadami;
7)
z zakresu ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o odpadach wydobywczych
(Dz. U. z 2020 r. poz. 2018) - gospodarowanie odpadami wydobywczymi na podstawie decyzji zatwierdzającej program
gospodarowania odpadami wydobywczymi;
8)
z zakresu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1064 i 1339) - podziemne składowanie dwutlenku węgla oraz działalność polegającą na poszukiwaniu,
rozpoznawaniu lub wydobywaniu węglowodorów ze złóż w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej
Polskiej.
2.
Do działalności stwarzającej ryzyko szkody w środowisku zalicza się również:
1)
produkcję, wykorzystanie, przechowywanie, przetwarzanie, składowanie, uwalnianie do
środowiska oraz transport:
a)
substancji stwarzających zagrożenie i mieszanin stwarzających zagrożenie w rozumieniu
przepisów o substancjach chemicznych i ich mieszaninach,
b)
środków ochrony roślin w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1900 oraz z 2020 r. poz. 284 i 425),
c)
produktów biobójczych;
2)
transport:
a)
towarów niebezpiecznych w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych
(Dz. U. z 2020 r. poz. 154 i 875),
b)
(uchylona)
c)
materiałów niebezpiecznych w rozumieniu ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim
(Dz. U. z 2020 r. poz. 680).
d)
(uchylona)
Art. 4.
Przepisów ustawy nie stosuje się:
1)
do bezpośredniego zagrożenia SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w środowisku lub szkody w środowisku, która zaistniała
przed dniem 30 kwietnia 2007 r. lub wynika z działalności, która została zakończona
przed dniem 30 kwietnia 2007 r., a także jeżeli od emisji lub zdarzenia, które spowodowały
bezpośrednie zagrożenie szkodą lub szkodę w środowisku, upłynęło więcej niż 30 lat,
w tym do historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi;
2)
jeżeli bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku lub szkoda w środowisku zostały
spowodowane przez:
a)
konflikt zbrojny, działania wojenne, wojnę domową lub powstanie zbrojne,
b)
katastrofę naturalną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1897),
c)
działalność, której głównym celem jest obronność i bezpieczeństwo państwa, bezpieczeństwo
międzynarodowe lub której jedynym celem jest ochrona przed klęską żywiołową.
Art. 5.
Przepisów ustawy nie stosuje się do szkód jądrowych w zakresie uregulowanym w ustawie z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1792 oraz z 2020 r. poz. 284 i 322).
Art. 6.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
bezpośrednim zagrożeniu SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w środowisku - rozumie się przez to wysokie prawdopodobieństwo
wystąpienia szkody w środowisku w dającej się przewidzieć przyszłości;
1a)
badaniach zanieczyszczenia gleby i ziemi - rozumie się przez to badania zanieczyszczenia
gleby i ziemi w rozumieniu art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
2)
chronionych siedliskach przyrodniczych - rozumie się przez to:
a)
(uchylona)
b)
siedliska przyrodnicze należące do typów siedlisk określonych w przepisach wydanych
na podstawie art. 26 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
(Dz. U. z 2020 r. poz. 55, 471 i 1378),
c)
siedliska oraz miejsca rozrodu gatunków chronionych,
d)
miejsca tokowania, lęgu, pierzenia i zimowania ptaków wędrownych oraz miejsca ich
zatrzymywania się i żerowania wzdłuż tras wędrówek;
3)
działaniach naprawczych - rozumie się przez to wszelkie działania, w tym działania
ograniczające lub tymczasowe, podejmowane w celu naprawy lub zastąpienia w równoważny
sposób elementów przyrodniczych lub ich funkcji, które uległy szkodzie, a także działania
kompensacyjne; do działań naprawczych zalicza się w szczególności przeprowadzenie
remediacji, przywracanie naturalnego ukształtowania terenu, zalesianie, zadrzewianie
lub tworzenie skupień roślinności, reintrodukcję zniszczonych gatunków, prowadzące
do usunięcia zagrożenia dla zdrowia ludzi oraz przywracania równowagi przyrodniczej
na danym terenie;
4)
działaniach zapobiegawczych - rozumie się przez to działania podejmowane w związku
ze zdarzeniem, działaniem lub zaniechaniem powodującym bezpośrednie zagrożenie szkodą
w środowisku, w celu zapobieżenia szkodzie lub zmniejszenia szkody, w szczególności
wyeliminowanie lub ograniczenie emisji;
5)
emisji - rozumie się przez to wprowadzane bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku działalności
człowieka, do powietrza, wody, gleby lub ziemi:
a)
substancje oraz ich mieszaniny lub roztwory,
b)
energie, takie jak ciepło, hałas, wibracje lub pola elektromagnetyczne,
c)
organizmy lub mikroorganizmy;
6)
funkcjach elementów przyrodniczych - rozumie się przez to przydatność gatunków chronionych,
chronionych siedlisk przyrodniczych, wody lub powierzchni ziemi dla innych elementów
przyrodniczych lub ludzi;
7)
gatunkach chronionych - rozumie się przez to gatunki objęte ochroną na podstawie przepisów
wydanych na podstawie art. 26, art. 48 i art. 49 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody;
7a)
historycznym zanieczyszczeniu powierzchni ziemi - rozumie się przez to historyczne
zanieczyszczenie powierzchni ziemi w rozumieniu art. 3 pkt 5a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
8)
naprawie elementów przyrodniczych, która obejmuje również naturalną regenerację -
rozumie się przez to:
a)
w odniesieniu do gatunków chronionych lub chronionych siedlisk przyrodniczych - przywrócenie
środowiska, elementów przyrodniczych lub ich funkcji do stanu początkowego oraz usunięcie
zagrożenia dla zdrowia ludzi,
b)
w odniesieniu do wód - przywrócenie środowiska, elementów przyrodniczych lub ich funkcji
do stanu początkowego oraz usunięcie zagrożenia dla zdrowia ludzi,
c)
w odniesieniu do powierzchni ziemi - usunięcie zagrożenia dla zdrowia ludzi i stanu
środowiska;
8a)
naturalnej regeneracji - rozumie się przez to:
a)
w odniesieniu do:
-
-gatunków chronionych - proces odtwarzania się populacji gatunku na danym terenie do stanu początkowego lub do osiągnięcia właściwego stanu ochrony gatunku,
-
-chronionych siedlisk przyrodniczych - proces odtwarzania się siedliska przyrodniczego na danym terenie do stanu początkowego lub do osiągnięcia właściwego stanu ochrony siedliska przyrodniczego
-
-przebiegający samoistnie, bez ingerencji człowieka, ale którego przebieg może być przez człowieka wspomagany,
b)
w odniesieniu do wód i powierzchni ziemi - samooczyszczanie w rozumieniu art. 3 pkt 32d ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
9)
podmiocie korzystającym ze środowiska - rozumie się przez to podmiot korzystający
ze środowiska w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, prowadzący działalność stwarzającą ryzyko szkody w środowisku lub inną działalność,
o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, powodującą bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku
lub szkodę w środowisku;
9a)
pomiarach - rozumie się przez to również obserwacje, analizy oraz pobieranie próbek;
9b)
remediacji - rozumie się przez to remediację w rozumieniu art. 3 pkt 31b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
10)
stanie początkowym - rozumie się przez to stan i funkcje środowiska oraz poszczególnych
elementów przyrodniczych przed wystąpieniem szkody w środowisku, oszacowane na podstawie
dostępnych informacji; w przypadku szkody w środowisku w powierzchni ziemi rozumie
się przez to w szczególności stan określony w raporcie początkowym, o którym mowa
w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska albo, jeżeli nie ma dostępnych informacji na temat stanu początkowego lub w raporcie
początkowym stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych zawartości substancji powodujących
ryzyko - stan zgodny z dopuszczalnymi zawartościami substancji powodujących ryzyko;
10a)
substancji powodującej ryzyko - rozumie się przez to substancję w rozumieniu art. 3 pkt 37a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
11)
szkodzie w środowisku - rozumie się przez to negatywną, mierzalną zmianę stanu lub
funkcji elementów przyrodniczych, ocenioną w stosunku do stanu początkowego, która
została spowodowana bezpośrednio lub pośrednio przez działalność prowadzoną przez
podmiot korzystający ze środowiska:
a)
w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych, mającą znaczący
negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony tych gatunków
lub siedlisk przyrodniczych, z tym że szkoda w gatunkach chronionych lub chronionych
siedliskach przyrodniczych nie obejmuje uprzednio zidentyfikowanego negatywnego wpływu,
wynikającego z działania podmiotu korzystającego ze środowiska zgodnie z:
-
-decyzją, o której mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody lub
-
-decyzją, o której mowa w art. 56 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub
-
-zatwierdzonym planem urządzenia lasu, dla którego przeprowadzono strategiczną ocenę oddziaływania na środowisko, o której mowa w art. 46 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283, 284, 322, 471 i 1378), lub
-
-Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniachDecyzja administracyjna określająca środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Jej uzyskanie jest wymagane przed podjęciem niektórych dalszych działań inwestycyjnych.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub
-
-postanowieniami, o których mowa w art. 90 ust. 1 i art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
b)
w wodach, mającą znaczący negatywny wpływ na potencjał ekologiczny, stan ekologiczny,
chemiczny lub ilościowy wód lub stan środowiska wód morskich w obszarach morskich,
o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej
Polskiej i administracji morskiej
(Dz. U. z 2019 r. poz. 2169 oraz z 2020 r. poz. 284 i 1378), z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne,
c)
w powierzchni ziemi, przez co rozumie się zanieczyszczenie gleby lub ziemi, w tym
w szczególności zanieczyszczenie mogące stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi;
12)
władającym powierzchnią ziemi - rozumie się przez to podmiot, o którym mowa w art. 3 pkt 44 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.
Art. 7.
1.
Organem ochrony środowiska właściwym w sprawach odpowiedzialności za zapobieganie
szkodom w środowisku i naprawę szkód w środowisku jest regionalny dyrektor ochrony
środowiska.
2.
Jeżeli bezpośrednie zagrożenie SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w środowisku lub szkoda w środowisku wystąpiły
na obszarze dwóch lub więcej województw, właściwy jest regionalny dyrektor ochrony
środowiska, który pierwszy powziął informację o ich wystąpieniu.
3.
Regionalny dyrektor ochrony środowiska, o którym mowa w ust. 2, podejmuje działania
w porozumieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, na którego obszarze działania
wystąpiło bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku lub szkoda w środowisku.
4.
W przypadku wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w
środowisku w wodach na obszarach morskich, Właściwość miejscowaWskazanie sądu właściwego ze względu na obszar, z którym sprawa lub jej strony są związane. Co do zasady powództwo wytacza się przed sąd miejsca zamieszkania lub siedziby pozwanego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu regionalnego dyrektora
ochrony środowiska ustala się wzdłuż linii brzegu morskiego na terenie danego województwa.
5.
W przypadku gdy bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku lub szkoda w środowisku
w wodach na obszarach morskich obejmuje obszar morski wzdłuż linii brzegu morskiego
dwóch województw, właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska, który pierwszy
powziął informację o ich wystąpieniu.
6.
Regionalny dyrektor ochrony środowiska, o którym mowa w ust. 5, podejmuje działania
w porozumieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, na którego obszarze działania
wystąpiło bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku lub szkoda w środowisku.
Art. 7a.
Organem wyższego stopnia w stosunku do regionalnego dyrektora ochrony środowiska jest
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska.
Art. 8.
W przypadku wystąpienia bezpośredniego zagrożenia SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w środowisku lub szkody w
środowisku, spowodowanych przez działalność stwarzającą ryzyko szkody w środowisku,
o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 5, organem ochrony środowiska właściwym w sprawach
odpowiedzialności za zapobieganie szkodom w środowisku i naprawę szkód w środowisku
jest minister właściwy do spraw środowiska.
