Kodeks wyborczy
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r., tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1261, 597 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Dział IX. Przepisy karne
Art. 494.
§ 1.
Kto, w związku z wyborami, prowadzi agitację wyborczą:
1)
na terenie urzędów administracji rządowej lub administracji samorządu terytorialnego bądź sądów,
2)
na terenie zakładów pracy w sposób i w formach zakłócających ich normalne funkcjonowanie,
3)
na terenie jednostek wojskowych lub innych jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej bądź skoszarowanych jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych,
4)
w lokalu wyborczym lub na terenie budynku, w którym lokal się znajduje - podlega karze grzywny.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto prowadzi agitację wyborczą na terenie szkół wobec uczniów.
Art. 495.
§ 1.
Kto, w związku z wyborami:
1)
umieszcza plakaty i hasła wyborcze na ścianach budynków, przystankach komunikacji publicznej, tablicach i słupach ogłoszeniowych, ogrodzeniach, latarniach, urządzeniach energetycznych, telekomunikacyjnych i innych bez zgody właściciela lub zarządcy nieruchomości, obiektu albo urządzenia,
2)
przy ustawianiu własnych urządzeń ogłoszeniowych w celu prowadzenia kampanii wyborczej narusza obowiązujące przepisy porządkowe,
3)
umieszcza plakaty i hasła wyborcze w taki sposób, że nie można ich usunąć bez powodowania szkód 4) (utracił moc) 5) (utracił moc) - podlega karze grzywny.
§ 2.
Tej samej karze podlega:
1)
pełnomocnik wyborczy, który w terminie 30 dni po dniu wyborów nie usunie plakatów i haseł wyborczych oraz urządzeń ogłoszeniowych ustawionych w celu prowadzenia kampanii, z zastrzeżeniem art. 110 § 6a;
2)
osoba będąca redaktorem w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe, która dopuszcza do niewykonania obowiązku umieszczenia w informacjach, komunikatach, apelach i hasłach wyborczych, ogłaszanych w prasie drukowanej na koszt komitetów wyborczych wskazania przez kogo są opłacane i od kogo pochodzą.
Art. 496.
Kto, w związku z wyborami, nie umieszcza w materiałach wyborczych wyraźnego oznaczenia komitetu wyborczego od którego pochodzą - podlega karze grzywny.
Art. 497.
§ 1.
Kto, w związku z wyborami, zbiera podpisy osób popierających zgłoszenie listy kandydatów lub kandydata, stosując jakąkolwiek formę nacisków zmierzających do uzyskania podpisów - podlega grzywnie od 1000 do 10 000 złotych.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto zbiera podpisy osób popierających zgłoszenie listy kandydatów lub kandydata na terenie jednostek wojskowych lub innych jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej bądź skoszarowanych jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
§ 3.
Kto udziela lub przyjmuje Korzyść majątkowaPrzysporzenie zwiększające majątek albo pozwalające uniknąć wydatku. W prawie karnym może stanowić cel, skutek lub przedmiot czynu zabronionego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub osobistą w zamian za zbieranie lub złożenie podpisu pod zgłoszeniem listy kandydatów lub kandydata - podlega grzywnie od 10 000 do 50 000 zł.
Art. 497a.
Kto w dniu wyborów wynosi kartę do głosowania poza lokal wyborczy lub taką kartę poza lokalem wyborczym przyjmuje lub posiada, nie będąc do tego uprawnionym, podlega karze grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 498.
Kto, w związku z wyborami, w okresie od zakończenia kampanii wyborczej aż do zakończenia głosowania prowadzi agitację wyborczą - podlega karze grzywny.
Art. 500.
Kto, w związku z wyborami w okresie od zakończenia kampanii wyborczej aż do zakończenia głosowania, podaje do publicznej wiadomości wyniki przedwyborczych badań (sondaży) opinii publicznej dotyczących przewidywanych zachowań wyborczych lub przewidywanych wyników wyborów, lub wyniki sondaży wyborczych przeprowadzanych w dniu głosowania - podlega grzywnie od 500 000 do 1 000 000 złotych.
Art. 501.
Kto, w związku z wyborami, prowadząc agitację wyborczą na rzecz komitetów wyborczych lub kandydata albo kandydatów organizuje loterie fantowe lub innego rodzaju gry losowe albo konkursy, w których wygranymi są nagrody pieniężne lub przedmioty o wartości wyższej niż wartość przedmiotów zwyczajowo używanych w celach reklamowych lub promocyjnych - podlega grzywnie od 5000 do 50 000 złotych.
Art. 502.
Kto, w związku z wyborami, podaje lub dostarcza, w ramach prowadzonej agitacji wyborczej, napoje alkoholowe nieodpłatnie lub po cenach sprzedaży netto możliwych do uzyskania, niewyższych od cen nabycia lub kosztów wytworzenia - podlega grzywnie od 5000 do 50 000 złotych.
Art. 503.
Kto, w związku z wyborami, udziela Korzyść majątkowaPrzysporzenie zwiększające majątek albo pozwalające uniknąć wydatku. W prawie karnym może stanowić cel, skutek lub przedmiot czynu zabronionego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu jednego komitetu innemu komitetowi wyborczemu - podlega karze grzywny od 1000 do 10 000 zł.
Art. 504.
Kto, w związku z wyborami organizuje zbiórki publiczne na cele kampanii wyborczej - podlega grzywnie od 1000 do 100 000 złotych.
Art. 505.
§ 1.
Pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego, który w związku z wyborami nie dopełnia obowiązku gromadzenia środków finansowych na rachunku bankowym - podlega karze grzywny.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto nie wprowadza zastrzeżenia do Umowa rachunku bankowegoUmowa, przez którą bank zobowiązuje się przechowywać środki pieniężne posiadacza rachunku oraz prowadzić na jego rzecz rozliczenia pieniężne.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu zawartej przez niego w imieniu komitetu wyborczego o wymaganym ustawą sposobie dokonywania wpłat na rzecz komitetu wyborczego oraz dopuszczalnym źródle pozyskiwania środków finansowych przez komitet wyborczy, a także o dopuszczalnym terminie dokonywania wpłat.
Art. 505a.
Pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego, który w związku z wyborami nie dopełnia obowiązku prowadzenia, umieszczania na stronie internetowej lub uaktualniania rejestru zaciągniętych kredytów lub rejestru wpłat osób fizycznych - podlega karze grzywny.
Art. 506.
Kto, w związku z wyborami:
1)
pozyskuje Korzyść majątkowaPrzysporzenie zwiększające majątek albo pozwalające uniknąć wydatku. W prawie karnym może stanowić cel, skutek lub przedmiot czynu zabronionego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu na rzecz komitetu wyborczego lub wydatkuje środki finansowe komitetu wyborczego na cele inne niż związane z wyborami,
2)
pozyskuje korzyści majątkowe na rzecz komitetu wyborczego lub wydatkuje środki finansowe komitetu wyborczego przed dniem, od którego zezwala na to ustawa,
3)
pozyskuje korzyści majątkowe na rzecz komitetu wyborczego po dniu wyborów,
4)
wydatkuje środki finansowe komitetu wyborczego po dniu złożenia sprawozdania finansowego,
5)
wydatkuje środki finansowe komitetu wyborczego z naruszeniem limitów wydatków określonych dla komitetów wyborczych,
6)
udziela komitetowi wyborczemu organizacji albo komitetowi wyborczemu wyborców lub przyjmuje w imieniu tych komitetów korzyść majątkową pochodzącą z innego źródła niż od obywatela polskiego mającego miejsce stałego zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
7)
udziela komitetowi wyborczemu partii politycznej albo koalicyjnemu komitetowi wyborczemu lub przyjmuje w imieniu tych komitetów korzyść majątkową z innego źródła niż z funduszu wyborczego partii politycznej tworzącej komitet wyborczy partii politycznej lub z funduszów wyborczych partii politycznych tworzących koalicyjny komitet wyborczy,
8)
nie będąc obywatelem polskim mającym miejsce stałego zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, dokonuje czynności skutkującej zmniejszeniem wartości zobowiązań komitetu wyborczego - podlega grzywnie od 1000 do 100 000 złotych.
Art. 507.
Kto, w związku z wyborami, udziela komitetowi wyborczemu lub przyjmuje w jego imieniu Korzyść majątkowaPrzysporzenie zwiększające majątek albo pozwalające uniknąć wydatku. W prawie karnym może stanowić cel, skutek lub przedmiot czynu zabronionego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu o charakterze niepieniężnym inną niż nieodpłatne usługi polegające na rozpowszechnianiu plakatów i ulotek wyborczych przez osoby fizyczne, pomocy w pracach biurowych udzielanej przez osoby fizyczne, wykorzystanie przedmiotów i urządzeń, w tym pojazdów mechanicznych, udostępnianych nieodpłatnie przez osoby fizyczne, nieodpłatne udostępnianie miejsc do ekspozycji materiałów wyborczych przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej w zakresie reklamy - podlega grzywnie od 1000 do 100 000 złotych.
Art. 508.
§ 1.
Pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego, który w związku z wyborami nie dopełnia w terminie obowiązku przekazania przez komitet wyborczy na rzecz organizacji pożytku publicznego osiągniętej przez komitet wyborczy nadwyżki pozyskanych środków finansowych nad poniesionymi wydatkami - podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto nie dopuszcza do wykonania lub utrudnia dopełnienie obowiązku przekazania przez komitet wyborczy na rzecz organizacji pożytku publicznego nadwyżki pozyskanych środków finansowych nad poniesionymi wydatkami, o którym mowa w § 1.
§ 3.
Jeżeli osoba, o której mowa w § 2, działa NieumyślnośćPostać winy, gdy sprawca nie ma zamiaru popełnienia czynu zabronionego, lecz popełnia go wskutek niezachowania wymaganej ostrożności. Odpowiedzialność za czyn nieumyślny zachodzi tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu - podlega grzywnie.
Art. 509.
§ 1.
Pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego, który w związku z wyborami nie dopełnia obowiązku sporządzenia i przedłożenia w terminie komisarzowi wyborczemu albo Państwowej Komisji Wyborczej sprawozdania finansowego o źródłach pozyskania funduszy oraz poniesionych wydatkach na cele wyborcze albo podaje w tym sprawozdaniu nieprawdziwe dane - podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto nie dopuszcza do wykonania lub utrudnia dopełnienie obowiązku sporządzenia i przedłożenia komisarzowi wyborczemu albo Państwowej Komisji Wyborczej sprawozdania finansowego, o którym mowa w § 1.
§ 3.
Jeżeli osoba, o której mowa w § 2, działa NieumyślnośćPostać winy, gdy sprawca nie ma zamiaru popełnienia czynu zabronionego, lecz popełnia go wskutek niezachowania wymaganej ostrożności. Odpowiedzialność za czyn nieumyślny zachodzi tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu - podlega grzywnie.
Art. 510.
§ 1.
Kto, w związku z wyborami, nie dopuszcza do wykonywania lub utrudnia dopełnienie przez biegłego rewidenta obowiązku sporządzenia sprawozdania biegłego rewidenta dotyczącego sprawozdania finansowego - podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Jeżeli osoba, o której mowa w § 1, działa NieumyślnośćPostać winy, gdy sprawca nie ma zamiaru popełnienia czynu zabronionego, lecz popełnia go wskutek niezachowania wymaganej ostrożności. Odpowiedzialność za czyn nieumyślny zachodzi tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu - podlega grzywnie.
Art. 511.
Kto pobiera od udzielającego PełnomocnictwoUmocowanie do działania w imieniu innej osoby, udzielone w oświadczeniu mocodawcy. Czynność dokonana przez pełnomocnika w granicach umocowania wywołuje skutki bezpośrednio dla mocodawcy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu do głosowania opłatę za głosowanie w jego imieniu - podlega karze grzywny.
Art. 512.
Kto udziela PełnomocnictwoUmocowanie do działania w imieniu innej osoby, udzielone w oświadczeniu mocodawcy. Czynność dokonana przez pełnomocnika w granicach umocowania wywołuje skutki bezpośrednio dla mocodawcy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu do głosowania w zamian za jakąkolwiek Korzyść majątkowaPrzysporzenie zwiększające majątek albo pozwalające uniknąć wydatku. W prawie karnym może stanowić cel, skutek lub przedmiot czynu zabronionego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub osobistą - podlega karze aresztu albo grzywny.
Art. 513.
Wyborca, który więcej niż jeden raz uczestniczył w głosowaniu w tych samych wyborach - podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 513a.
§ 1.
Kto bez uprawnienia otwiera pakiet wyborczy lub zaklejoną kopertę zwrotną - podlega karze grzywny.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto bez uprawnienia niszczy pakiet wyborczy lub zaklejoną kopertę zwrotną.
Art. 513b.
§ 1.
Kto bez uprawnienia otwiera opakowanie zbiorcze, o którym mowa w art. 79, lub kopertę z dokumentami, o których mowa w art. 78, lub przetrzymuje tę kopertę w jakimkolwiek miejscu poza siedzibą obwodowej komisji wyborczej lub siedzibą właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia - podlega karze grzywny.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto udostępnia dokumenty z głosowania albo opakowanie zbiorcze, o których mowa w art. 79, nieuprawnionym podmiotom lub w celach innych niż określone w art. 79 § 3 i 4.
Art. 513c.
Kto przemocą, Groźba bezprawnaGrożenie popełnieniem przestępstwa na szkodę danej osoby lub jej bliskiego albo bezprawnym spowodowaniem postępowania. Może stanowić wadę oświadczenia woli albo element czynu zabronionego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub podstępem przeszkadza osobom uprawnionym na mocy przepisów kodeksu w ich czynnościach polegających na monitorowaniu lub dokumentowaniu procedur wyborczych - podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 514.
Kto dokonuje wydatków na kampanię wyborczą prowadzoną w formach i na zasadach właściwych dla reklamy w wysokości przekraczającej limit określony w art. 136 - podlega grzywnie.
Art. 515.
§ 1.
W przypadku skazania za WykroczenieCzyn zabroniony przez ustawę pod groźbą kary, lżejszy od przestępstwa. Odpowiedzialność za wykroczenie może ponosić tylko osoba spełniająca warunki określone w przepisach.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu określone w art. 495 § 1 sąd orzeka Przepadek przedmiotówŚrodek polegający na pozbawieniu sprawcy własności przedmiotów pochodzących z przestępstwa, służących do jego popełnienia albo których posiadanie jest zabronione. Przedmioty przechodzą na własność Skarbu Państwa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia wykroczenia, lub NawiązkaŚrodek karny polegający na obowiązku zapłaty określonej sumy na rzecz pokrzywdzonego albo wskazanego podmiotu. Może pełnić funkcję kompensacyjną lub represyjną.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w wysokości do 1500 złotych.
§ 2.
W przypadku skazania za przestępstwa określone w art. 501, art. 504, art. 506 oraz art. 508 § 1 lub wykroczenia sąd orzeka przepadek przedmiotów stanowiących przedmiot przestępstwa lub wykroczenia.
§ 3.
Przepadek przedmiotów, o którym mowa w § 1 i 2, orzeka się, chociażby przedmioty te nie były własnością sprawcy.
§ 4.
Jeżeli orzeczenie przepadku przedmiotów, o których mowa w § 2, nie jest możliwe, sąd orzeka obowiązek uiszczenia kwoty pieniężnej stanowiącej ich równowartość.
Art. 516.
Do postępowania w sprawach, o których mowa w art. 494–496, art. 498, art. 503, art. 505, art. 505a, art. 511, art. 512, art. 513a oraz art. 513b, stosuje się przepisy o Postępowanie w sprawach o wykroczeniaPostępowanie służące rozpoznaniu sprawy o wykroczenie i orzeczeniu odpowiedzialności za taki czyn. Jest uregulowane odrębnie od postępowania karnego dotyczącego przestępstw.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
