Prawo geologiczne i górnicze
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r., tekst jednolity Dz.U. 2017 poz. 2126, 317 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Dział I. Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa określa zasady i warunki podejmowania, wykonywania oraz zakończenia działalności
w zakresie:
1)
prac geologicznych;
2)
wydobywania kopalin ze złóż;
3)
podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji;
4)
podziemnego składowania odpadów;
5)
podziemnego składowania dwutlenku węgla w celu przeprowadzenia projektu demonstracyjnego
wychwytu i składowania dwutlenku węgla.
2.
Ustawa określa także:
1)
wymagania w zakresie ochrony złóż kopalin, wód podziemnych oraz innych elementów środowiska
w związku z wykonywaniem działalności, o której mowa w ust. 1;
2)
zasady wykonywania nadzoru i kontroli nad działalnością regulowaną ustawą.
3.
Przez projekt demonstracyjny wychwytu i składowania dwutlenku węgla należy rozumieć
przedsięwzięcie polegające na wychwytywaniu, przesyłaniu i podziemnym składowaniu
dwutlenku węgla, spełniające kryteria dotyczące projektów demonstracyjnych określone
w decyzji Komisji nr 2010/670/UE z dnia 3 listopada 2010 r. ustanawiającej kryteria
i środki dotyczące finansowania komercyjnych projektów demonstracyjnych mających na
celu bezpieczne dla środowiska wychwytywanie i geologiczne składowanie CO2 oraz projektów demonstracyjnych w zakresie innowacyjnych technologii energetyki odnawialnej
realizowanych w ramach systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych
we Wspólnocie, ustanowionego dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
(Dz. Urz. UE L 290 z 06.11.2010, str. 39), które jest realizowane w celu sprawdzenia:
1)
skuteczności i przydatności stosowania technologii wychwytu i składowania dwutlenku
węgla w zakresie ograniczenia emisji dwutlenku węgla;
2)
bezpieczeństwa stosowania technologii wychwytu i składowania dwutlenku węgla dla zdrowia
i życia ludzi oraz dla środowiska;
3)
potrzeby i zasadności dopuszczenia do stosowania technologii wychwytu i składowania
dwutlenku węgla na skalę przemysłową.
4.
Warunki wykonywania i kontrolowania działalności polegającej na przesyłaniu dwutlenku
węgla w celu jego podziemnego składowania w celu przeprowadzenia projektu demonstracyjnego
wychwytu i składowania dwutlenku węgla określa ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne
(Dz. U. z 2017 r. poz. 220, 791, 1089, 1387 i 1566).
Art. 2.
1.
Przepisy ustawy, z wyjątkiem działu III, stosuje się odpowiednio do:
1)
budowy, rozbudowy oraz utrzymywania systemów odwadniania zlikwidowanych zakładów górniczych;
2)
robót prowadzonych w wyrobiskach zlikwidowanych podziemnych zakładów górniczych w
celach innych niż określone ustawą, w szczególności turystycznych, leczniczych i rekreacyjnych;
3)
robót podziemnych prowadzonych w celach naukowych, badawczych, doświadczalnych i szkoleniowych
na potrzeby geologii i górnictwa;
4)
drążenia tuneli z zastosowaniem techniki górniczej;
5)
likwidacji obiektów, urządzeń oraz instalacji, o których mowa w pkt 1-4.
2.
(uchylony)
3.
Przepisy ustawy dotyczące przedsiębiorcy stosuje się odpowiednio do podmiotów, które
uzyskały inne niż koncesja decyzje stanowiące podstawę wykonywania działalności regulowanej
ustawą.
Art. 3.
Ustawy nie stosuje się do:
1)
korzystania z wód w zakresie uregulowanym odrębnymi przepisami;
2)
wykonywania wkopów oraz otworów wiertniczych o głębokości do 30 m w celu wykorzystania
ciepła Ziemi, poza obszarami górniczymi;
2a)
wykonywania wkopów oraz otworów wiertniczych o głębokości do 30 m w celu wykonywania
ujęć wód podziemnych na potrzeby poboru wód podziemnych w ilości nieprzekraczającej
5 m3 na dobę poza obszarami górniczymi utworzonymi w celu wykonywania działalności metodą
otworów wiertniczych;
3)
badań naukowych i działalności dydaktycznej, prowadzonych bez wykonywania robót geologicznych;
4)
pozyskiwania okazów minerałów, skał i skamielin w celach naukowych, kolekcjonerskich
i dydaktycznych, prowadzonego bez wykonywania robót górniczych;
5)
wykonywania robót związanych ze sztucznym zasilaniem strefy brzegowej piaskiem, pochodzącym
z osadów dennych obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej;
6)
wydobywania kruszywa w zakresie niezbędnym do wykonania pilnych prac zabezpieczających
przed powodzią w czasie obowiązywania stanu klęski żywiołowej;
7)
ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych bez wykonywania
robót geologicznych.
Art. 4.
1.
Przepisów działu III-VIII oraz art. 168-174 nie stosuje się do wydobywania piasków
i żwirów, przeznaczonych dla zaspokojenia potrzeb własnych osoby fizycznej, z nieruchomości
stanowiących przedmiot jej prawa własności (Użytkowanie wieczystePrawo do korzystania z gruntu Skarbu Państwa albo samorządu terytorialnego przez 99 lat lub krócej, ale nie mniej niż 40 lat, za opłatą roczną.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu), bez prawa rozporządzania
wydobytą kopaliną, jeżeli jednocześnie wydobycie:
1)
będzie wykonywane bez użycia środków strzałowych;
2)
nie będzie większe niż 10 m3 w roku kalendarzowym;
3)
nie naruszy przeznaczenia nieruchomości.
2.
Ten, kto zamierza podjąć wydobywanie, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany z 7-dniowym
wyprzedzeniem na piśmie zawiadomić o tym właściwy organ nadzoru górniczego, określając
lokalizację zamierzonych robót oraz zamierzony czas ich wykonywania.
3.
W przypadku naruszenia wymagań określonych w ust. 1 i 2 właściwy organ nadzoru górniczego,
w drodze decyzji, ustala prowadzącemu taką działalność opłatę podwyższoną, o której
mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3.
Art. 5.
1.
Kopalinami nie są wody, z wyjątkiem wód leczniczych, wód termalnych i solanek.
2.
Wodą:
1)
leczniczą jest woda podziemna, która pod względem chemicznym i mikrobiologicznym nie
jest zanieczyszczona, cechuje się naturalną zmiennością cech fizycznych i chemicznych,
o zawartości:
a)
rozpuszczonych składników mineralnych stałych - nie mniej niż 1000 mg/dm3 lub
b)
jonu żelazawego - nie mniej niż 10 mg/dm3(wody żelaziste), lub
c)
jonu fluorkowego - nie mniej niż 2 mg/dm3(wody fluorkowe), lub
d)
jonu jodkowego - nie mniej niż 1 mg/dm3(wody jodkowe), lub
e)
siarki dwuwartościowej - nie mniej niż 1 mg/dm3(wody siarczkowe), lub
f)
kwasu metakrzemowego - nie mniej niż 70 mg/dm3(wody krzemowe), lub
g)
radonu - nie mniej niż 74 Bq/dm3(wody radonowe), lub
h)
dwutlenku węgla niezwiązanego - nie mniej niż 250 mg/dm3, z tym że od 250 do 1000 mg/dm3 to wody kwasowęglowe, a powyżej 1000 mg/dm3 to szczawa;
2)
termalną jest woda podziemna, która na wypływie z ujęcia ma temperaturę nie mniejszą
niż 20°C.
3.
Solanką jest woda podziemna o zawartości rozpuszczonych składników mineralnych stałych,
nie mniejszej niż 35 g/dm3.
4.
Wodami leczniczymi, wodami termalnymi i solankami nie są wody pochodzące z odwadniania
wyrobisk górniczych.
Art. 6.
1.
W rozumieniu ustawy:
1)
danymi geologicznymi - są wyniki bezpośrednich obserwacji i pomiarów uzyskanych w
toku prowadzenia prac geologicznych;
1a)
działaniami naprawczymi - są działania podjęte w celu:
a)
naprawienia lub usunięcia nieprawidłowości w procesie zatłaczania lub składowania
dwutlenku węgla albo w kompleksie podziemnego składowania dwutlenku węgla, które wiążą
się z ryzykiem wystąpienia wycieku dwutlenku węgla lub powstaniem zagrożenia zdrowia
i życia ludzi oraz środowiska,
b)
zatrzymania wycieku dwutlenku węgla, aby uniemożliwić lub zatrzymać wydostanie się
dwutlenku węgla poza kompleks podziemnego składowania dwutlenku węgla;
1b)
formacją geologiczną - jest podstawowe wydzielenie litostratygraficzne, w ramach którego
można wyodrębnić warstwy skał i przedstawić je na mapie;
1c)
badaniami geofizycznymi w celu zbadania struktur geologicznych związanych z występowaniem
złóż węglowodorów - jest wykonywanie prac geologicznych z zastosowaniem metod geofizycznych,
w tym połączonych z robotami geologicznymi z wyłączeniem robót polegających na wykonywaniu
otworów wiertniczych o głębokości przekraczającej 100 m lub robót z użyciem środków
strzałowych;
2)
informacją geologiczną - są dane i próbki geologiczne wraz z wynikami ich przetworzenia
i interpretacji, w szczególności przedstawione w dokumentacjach geologicznych oraz
zapisane na informatycznych nośnikach danych;
2a)
kompleksem podziemnego składowania dwutlenku węgla - jest podziemne składowisko dwutlenku
węgla i otaczające je formacje geologiczne, które mogą mieć wpływ na stabilność i
bezpieczeństwo podziemnego składowania dwutlenku węgla;
3)
kopaliną wydobytą - jest całość kopaliny odłączonej od złoża;
4)
obiektem budowlanym zakładu górniczego - jest znajdujący się poza podziemnym wyrobiskiem
górniczym obiekt zakładu górniczego będący obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 i 1529), służący bezpośrednio do wykonywania działalności regulowanej ustawą w zakresie:
a)
wydobywania kopalin ze złóż, a w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel
kamienny wraz z pozostającym w związku technologicznym z wydobyciem kopaliny przygotowaniem
wydobytej kopaliny do sprzedaży, albo
b)
podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, albo
c)
podziemnego składowania odpadów, albo
d)
podziemnego składowania dwutlenku węgla;
5)
obszarem górniczym - jest przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony
do wydobywania kopaliny, podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, podziemnego
składowania odpadów, podziemnego składowania dwutlenku węgla oraz prowadzenia robót
górniczych niezbędnych do wykonywania koncesji;
5a)
podziemnym składowiskiem dwutlenku węgla - jest część górotworu o określonej pojemności
wykorzystywana w celu trwałego przechowywania dwutlenku węgla, połączona z powierzchniową
instalacją zatłaczającą;
6)
podziemnym składowiskiem odpadów - jest część górotworu, w tym podziemne wyrobisko
górnicze, wykorzystywana w celu unieszkodliwiania odpadów przez ich składowanie;
7)
poszukiwaniem - jest wykonywanie prac geologicznych w celu ustalenia i wstępnego udokumentowania
złoża kopaliny, wód podziemnych albo kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla;
8)
pracą geologiczną - jest projektowanie i wykonywanie badań oraz innych czynności,
w celu ustalenia budowy geologicznej kraju, a w szczególności poszukiwania i rozpoznawania
złóż kopalin, wód podziemnych oraz kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla,
określenia warunków hydrogeologicznych, geologiczno-inżynierskich, a także sporządzanie
map i dokumentacji geologicznych oraz projektowanie i wykonywanie badań na potrzeby
wykorzystania ciepła Ziemi lub korzystania z wód podziemnych;
9)
przedsiębiorcą - jest ten, kto posiada koncesję na prowadzenie działalności regulowanej
ustawą;
10)
przywróceniem stanu poprzedniego - jest odtworzenie stanu sprzed powstania SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu,
w szczególności przez zapewnienie obiektom budowlanym, urządzeniom oraz instalacjom
niepogorszonej odporności, ciepłochłonności, szczelności i użyteczności techniczno-funkcjonalnej;
11)
robotą geologiczną - jest wykonywanie w ramach prac geologicznych wszelkich czynności
poniżej powierzchni terenu, w tym przy użyciu środków strzałowych, a także likwidacja
wyrobisk po tych czynnościach;
12)
robotą górniczą - jest wykonywanie, utrzymywanie, zabezpieczanie lub likwidowanie
wyrobisk górniczych oraz zwałowanie nadkładu w odkrywkowych zakładach górniczych w
związku z działalnością regulowaną ustawą;
13)
rozpoznawaniem - jest wykonywanie prac geologicznych na obszarze wstępnie udokumentowanego
złoża kopaliny, wód podziemnych albo kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla;
13a)
rozliczeniem emisji - jest rozliczenie wielkości emisji, o którym mowa w ustawie z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów
cieplarnianych
(Dz. U. poz. 695 oraz z 2013 r. poz. 1238);
14)
środkami strzałowymi - są materiały wybuchowe w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku
cywilnego
(Dz. U. z 2017 r. poz. 283);
15)
terenem górniczym - jest przestrzeń objęta przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót
górniczych zakładu górniczego;
16)
węglowodorami - są ropa naftowa, gaz ziemny oraz ich naturalne pochodne, a także metan
występujący w złożach węgla kamiennego, z wyjątkiem metanu występującego jako kopalina
towarzysząca;
16a)
wyciekiem dwutlenku węgla - jest każde wydostanie się dwutlenku węgla poza podziemne
składowisko dwutlenku węgla;
16b)
wtłaczaniem wód do górotworu - jest wprowadzanie wód z odwodnień wyrobisk górniczych,
wód złożowych oraz wykorzystanych wód leczniczych, wód termalnych i solanek, polegające
na ich wtłaczaniu otworami wiertniczymi do formacji geologicznych izolowanych od użytkowych
poziomów wodonośnych;
16c)
wydobywaniem węglowodorów ze złóż - jest prowadzenie wydobycia węglowodorów, w tym
przygotowanie wydobytych węglowodorów do transportu oraz ich transport w obrębie zakładu
górniczego;
17)
wyrobiskiem górniczym - jest przestrzeń w nieruchomości gruntowej lub górotworze powstała
w wyniku robót górniczych;
17a)
zakładem - jest wyodrębniony technicznie i organizacyjnie zespół środków służących
bezpośrednio do wykonywania działalności określonej w art. 2 ust. 1 albo art. 86,
w tym wyrobiska górnicze, obiekty budowlane, urządzenia oraz instalacje;
18)
zakładem górniczym - jest wyodrębniony technicznie i organizacyjnie zespół środków
służących bezpośrednio do wykonywania działalności regulowanej ustawą w zakresie wydobywania
kopalin ze złóż, a w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny
wraz z pozostającym w związku technologicznym z wydobyciem kopaliny przygotowaniem
wydobytej kopaliny do sprzedaży, podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji,
podziemnego składowania odpadów albo podziemnego składowania dwutlenku węgla, w tym
wyrobiska górnicze, obiekty budowlane, urządzenia oraz instalacje;
18a)
zamknięciem podziemnego składowiska dwutlenku węgla - jest trwałe zaprzestanie zatłaczania
dwutlenku węgla do podziemnego składowiska dwutlenku węgla;
19)
złożem kopaliny - jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji,
których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą;
20)
zwałowaniem nadkładu - jest zespół czynności prowadzonych w odkrywkowych zakładach
górniczych, nierozerwalnie związanych technicznie i organizacyjnie z przemieszczeniem
i składowaniem mas ziemnych i skalnych usuwanych znad złoża, w celu umożliwienia wydobycia
kopaliny użytecznej.
2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
starostach - rozumie się przez to również prezydentów miast na prawach powiatu;
2)
powiatach - rozumie się przez to również miasta na prawach powiatu.
Art. 7.
1.
Podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dozwolone tylko wówczas,
jeżeli nie naruszy ona przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie
zagospodarowania przestrzennego oraz w odrębnych przepisach.
2.
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podejmowanie i
wykonywanie działalności określonej ustawą jest dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli
nie naruszy ona sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w odrębnych przepisach.
Art. 8.
1.
Decyzje wydawane na podstawie ustawy, które dotyczą morskich wód wewnętrznych i morza
terytorialnego oraz pasa nadbrzeżnego, wymagają uzgodnienia z dyrektorem właściwego
urzędu morskiego.
2.
Decyzje wydawane na podstawie ustawy, które dotyczą wyłącznej strefy ekonomicznej,
wymagają uzgodnienia z ministrem właściwym do spraw gospodarki morskiej.
Art. 9.
1.
Jeżeli ustawa uzależnia rozstrzygnięcie organu administracji od współdziałania (uzgodnienia
lub wyrażenia opinii) z innym organem administracji, zajmuje on stanowisko nie później
niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia projektu rozstrzygnięcia.
2.
Jeżeli organ współdziałający nie zajmie stanowiska w terminie określonym w ust. 1,
uważa się, że aprobuje przedłożony projekt rozstrzygnięcia.
3.
Termin do zajęcia stanowiska jest zachowany, jeżeli przed upływem 14 dni od dnia doręczenia
wniosku o zajęcie stanowiska w sprawie organ współdziałający doręczył postanowienie
w tej sprawie lub dokonał jego wysyłki.
