o nasiennictwie
Ustawa z dnia 9 listopada 2012 r., Dz.U. 2012 poz. 1512, 141 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Akt wszedł w życie 28 stycznia 2013 r. Poniżej brzmienie z tego dnia.
Tytuł I. Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa reguluje sprawy:
1)
rejestracji odmian oraz wytwarzania, oceny i kontroli materiału siewnego odmian gatunków
roślin uprawnych określonych w:
a)
art. 2 ust. 1 pkt A lit. a dyrektywy Rady 66/401/EWG z dnia 14 czerwca 1966 r. w sprawie
obrotu materiałem siewnym roślin pastewnych
(Dz. Urz. WE L 125 z 11.07.1966, str. 2298, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 1, str. 55), zwanej dalej „dyrektywą Rady 66/401/EWG”,
b)
art. 2 ust. 1 pkt A lit. a dyrektywy Rady 66/402/EWG z dnia 14 czerwca 1966 r. w sprawie
obrotu materiałem siewnym roślin zbożowych
(Dz. Urz. WE L 125 z 11.07.1966, str. 2309, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 1, str. 66), zwanej dalej „dyrektywą Rady 66/402/EWG”,
c)
art. 2 ust. 1 lit. b dyrektywy Rady 2002/54/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie
obrotu materiałem siewnym buraka
(Dz. Urz. WE L 193 z 20.07.2002, str. 12, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36, str. 292), zwanej dalej „dyrektywą Rady 2002/54/WE”,
d)
art. 2 ust. 1 lit. b dyrektywy Rady 2002/55/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie
obrotu materiałem siewnym warzyw
(Dz. Urz. WE L 193 z 20.07.2002, str. 33, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36, str. 313), zwanej dalej „dyrektywą Rady 2002/55/WE”,
e)
dyrektywie Rady 2002/56/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie obrotu sadzeniakami
ziemniaków
(Dz. Urz. WE L 193 z 20.07.2002, str. 60, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36, str. 340), zwanej dalej „dyrektywą Rady 2002/56/WE”,
f)
art. 2 ust. 1 lit. b dyrektywy Rady 2002/57/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie
obrotu materiałem siewnym roślin oleistych i włóknistych
(Dz. Urz. WE L 193 z 20.07.2002, str. 74, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36, str. 354), zwanej dalej „dyrektywą Rady 2002/57/WE”,
g)
dyrektywie Rady 2008/72/WE z dnia 15 lipca 2008 r. w sprawie obrotu materiałem rozmnożeniowym
oraz nasadzeniowym warzyw, innym niż nasiona
(Dz. Urz. UE L 205 z 01.08.2008, str. 8) w załączniku nr 2,
h)
dyrektywie Rady 2008/90/WE z dnia 29 września 2008 r. w sprawie obrotu materiałem
rozmnożeniowym roślin sadowniczych oraz roślinami sadowniczymi przeznaczonymi do produkcji
owoców
(Dz. Urz. UE L 267 z 08.10.2008, str. 28) w załączniku nr 1,
2)
wytwarzania, oceny i kontroli materiału siewnego następujących roślin uprawnych:
a)
roślin ozdobnych lub użytkowanych jako rośliny ozdobne,
b)
nieprzeznaczonych do obrotu na obszarze Unii Europejskiej odmian gatunków roślin rolniczych
objętych systemami oceny określonymi przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju
(OECD), ogłoszonymi na stronach internetowych tej organizacji,
c)
sadzonek winorośli
- oraz obrotu tym materiałem.
2.
Przepisy ustawy w zakresie wytwarzania, oceny i kontroli materiału siewnego oraz obrotu
tym materiałem dotyczą również gatunków roślin stosowanych do uszlachetniania odmian
gatunków roślin, o których mowa w ust. 1.
3.
Wykaz gatunków roślin, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. c, ogłasza minister
właściwy do spraw rolnictwa, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi, z podziałem na grupy roślin: rolnicze, warzywne i sadownicze
oraz podgrupy roślin, podając nazwę w języku polskim i nazwę botaniczną rośliny.
Art. 2.
Przepisów ustawy nie stosuje się do:
1)
materiału siewnego przeznaczonego do państw trzecich innego niż materiał siewny, o
którym mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. b;
2)
leśnego materiału rozmnożeniowego.
Art. 3.
1.
W rozumieniu ustawy określenie:
1)
odmiana - oznacza zbiorowość roślin w obrębie botanicznej jednostki systematycznej
najniższego znanego stopnia, która:
a)
jest określona na podstawie przejawianych właściwości wynikających z określonego genotypu
lub kombinacji genotypów,
b)
różni się od każdej innej zbiorowości roślin na podstawie co najmniej jednej z przejawianych
właściwości,
c)
pozostaje niezmieniona po rozmnożeniu;
2)
odmiana mieszańcowa - oznacza odmianę, której materiał siewny jest wytwarzany za każdym
razem przez krzyżowanie określonych zbiorowości roślin zgodnie ze sposobem i kolejnością
podanymi przez zachowującego odmianę;
3)
składnik odmiany mieszańcowej - oznacza odmianę lub linię rośliny wykorzystywaną za
każdym razem w procesie wytwarzania odmiany mieszańcowej;
4)
odmiana regionalna (odmiana dla zachowania bioróżnorodności) - oznacza populację miejscową
lub odmianę naturalnie przystosowaną do warunków lokalnych, zagrożoną postępującą
z czasem utratą różnorodności genetycznej między populacjami i w obrębie populacji
lub odmian tego samego gatunku lub ograniczeniem bazy genetycznej gatunku spowodowanym
ingerencją człowieka lub zmianami warunków środowiskowych (erozja genetyczna) roślin
rolniczych lub roślin warzywnych;
5)
odmiana amatorska (odmiana odkryta i wyprowadzona do uprawy w szczególnych warunkach)
- oznacza odmianę roślin warzywnych odkrytą i wyprowadzoną z przeznaczeniem do uprawy
w szczególnych warunkach agrotechnicznych, klimatycznych lub glebowych, która nie
ma znaczenia dla towarowej produkcji warzyw, ale ma znaczenie dla zachowania bioróżnorodności;
6)
populacja miejscowa - oznacza zbiór populacji gatunku rośliny albo zbiór jednorodnego
genetycznie wegetatywnego potomstwa pojedynczej rośliny w ramach gatunku rośliny (klony),
który w sposób naturalny przystosował się do warunków środowiskowych regionu pochodzenia;
7)
zachowanie odmiany - oznacza działalność zmierzającą do wytworzenia materiału siewnego
danej odmiany, która zapewni jej charakterystyczne właściwości, wyrównanie i trwałość;
8)
materiał siewny - oznacza rośliny lub ich części przeznaczone do siewu, sadzenia,
szczepienia, okulizacji lub innego sposobu rozmnażania roślin, spełniające wymagania
w zakresie wytwarzania i jakości dla danej kategorii i stanowi:
a)
materiał siewny roślin rolniczych obejmujący nasiona roślin rolniczych odmian gatunków
objętych przepisami dotyczącymi wytwarzania i jakości,
b)
materiał siewny roślin warzywnych obejmujący nasiona roślin warzywnych odmian gatunków
objętych przepisami dotyczącymi wytwarzania i jakości,
c)
sadzeniaki ziemniaka obejmujące bulwy ziemniaka,
d)
materiał szkółkarski obejmujący części roślin, w tym podkładki, zrazy, wstawki i oczka,
całe rośliny oraz nasiona, przeznaczone do rozmnażania i produkcji roślin sadowniczych,
z wyłączeniem winorośli,
e)
materiał rozmnożeniowy roślin warzywnych obejmujący części roślin lub rośliny, w tym
podkładki, z wyłączeniem nasion, przeznaczone do rozmnażania i produkcji roślin warzywnych,
f)
materiał rozmnożeniowy roślin ozdobnych obejmujący nasiona, części roślin lub rośliny,
w tym podkładki, przeznaczone do rozmnażania i produkcji roślin ozdobnych lub użytkowanych
w celach ozdobnych,
g)
materiał nasadzeniowy roślin warzywnych lub ozdobnych obejmujący całe rośliny uzyskane
z materiału rozmnożeniowego, a w przypadku roślin warzywnych - z materiału siewnego,
przeznaczone do nasadzeń w celu produkcji warzyw lub roślin ozdobnych,
h)
materiał rozmnożeniowy winorośli obejmujący sadzonki i szczepy ukorzenione, pędy jednoroczne
i pędy niezdrewniałe, podkładki oraz zrazy, przeznaczone do rozmnażania i produkcji
winorośli;
9)
materiał mateczny - oznacza materiał wytworzony przez zachowującego odmianę w sposób
zapewniający zachowanie właściwych cech tej odmiany, przeznaczony do wytworzenia materiału
siewnego kategorii elitarny w urzędowej ocenie materiału siewnego lub materiału siewnego
kategorii standard;
10)
materiał siewny kategorii elitarny - oznacza:
a)
materiał siewny przedbazowy wytworzony przez zachowującego odmianę, stanowiący rozmnożenia
poprzedzające materiał siewny bazowy, przeznaczony do produkcji materiału siewnego
bazowego lub dla zachowującego odmianę - również do produkcji materiału siewnego kategorii
kwalifikowany,
b)
materiał siewny bazowy wytworzony z materiału siewnego przedbazowego lub z materiału
matecznego - w przypadku gdy jest wytwarzany przez zachowującego odmianę, przeznaczony
do produkcji materiału siewnego kategorii kwalifikowany;
11)
materiał siewny kategorii kwalifikowany - oznacza materiał siewny wyprodukowany bezpośrednio
z materiału siewnego kategorii elitarny, przeznaczony do produkcji materiału siewnego
kategorii kwalifikowany kolejnych rozmnożeń lub do produkcji innej niż produkcja materiału
siewnego;
12)
materiał siewny kategorii standard - oznacza:
a)
materiał siewny roślin warzywnych, spełniający wymagania w zakresie wytwarzania i
jakości dla tej kategorii, wytworzony z materiału matecznego, materiału siewnego kategorii
elitarny lub kategorii kwalifikowany przez zachowującego odmianę i przez niego oceniony,
przeznaczony do celów innych niż produkcja materiału siewnego,
b)
materiał siewny odmiany regionalnej lub odmiany amatorskiej, spełniający wymagania
w zakresie wytwarzania i jakości dla tej kategorii, wytworzony przez zachowującego
odmianę i przez niego oceniony, przeznaczony do celów innych niż produkcja materiału
siewnego,
c)
materiał rozmnożeniowy winorośli, pochodzący z rozmnożenia materiału kategorii elitarny,
kategorii kwalifikowany lub kategorii standard, przeznaczony głównie do produkcji
innej niż produkcja materiału siewnego;
13)
materiał szkółkarski CAC (Conformitas agraria communitatis) - oznacza materiał szkółkarski
roślin sadowniczych wytworzony przez dostawcę i przez niego oceniony, spełniający
wymagania w zakresie wytwarzania i jakości określone dla tego materiału;
14)
materiał siewny kategorii handlowy - oznacza materiał siewny określonych gatunków
roślin pastewnych, oleistych lub włóknistych, spełniający wymagania w zakresie jakości
określone dla tej kategorii materiału siewnego;
15)
materiał siewny odmiany regionalnej - oznacza materiał siewny wytworzony przez zachowującego
odmianę i przez niego oceniony, spełniający wymagania w zakresie wytwarzania i jakości
określone dla tego materiału;
16)
sadzonki winorośli - oznacza wytworzone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej sadzonki
przeznaczone do rozmnożeń i nasadzeń winorośli, spełniające wymagania w zakresie wytwarzania
i jakości określone dla tego materiału siewnego;
17)
partia materiału siewnego - oznacza określoną ilość:
a)
materiału siewnego odmiany jednolitą pod względem jej właściwości,
b)
materiału siewnego mieszanek o składzie kilku odmian lub gatunków roślin określonym
przez prowadzącego obrót,
c)
jednostek materiału rozmnożeniowego lub nasadzeniowego możliwą do zidentyfikowania
ze względu na jego jednorodność i pochodzenie;
18)
stopień kwalifikacji - oznacza kolejne rozmnożenie materiału siewnego odmiany zgodnie
z jej właściwościami;
19)
obrót - oznacza oferowanie do sprzedaży, sprzedaż, dostawę materiału siewnego lub
inny sposób dysponowania tym materiałem, z wyłączeniem materiału siewnego przeznaczonego
do:
a)
oceny i kontroli,
b)
przerobu, uszlachetniania i pakowania,
c)
innych celów niż się w i sadzenie,
d)
celów naukowych, doświadczalnych i hodowli roślin;
20)
hodowca - oznacza osobę fizyczną, Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą
osobowości prawnej, która:
a)
wyhodowała albo odkryła i wyprowadziła odmianę albo
b)
jest lub była pracodawcą osoby, o której mowa w lit. a, albo zawarła umowę, w ramach
której inna strona tej umowy wyhodowała albo odkryła i wyprowadziła odmianę, albo
c)
jest następcą prawnym osób, o których mowa w lit. a lub b;
21)
zachowujący odmianę - oznacza hodowcę lub inną osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę
organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność zmierzającą
do wytworzenia materiału siewnego odmiany, która to działalność zapewni odmianie charakterystyczne
właściwości, wyrównanie i trwałość;
22)
zgłaszający odmianę - oznacza składającego wniosek o wpis odmiany do rejestru odmian,
zachowującego odmianę lub inny podmiot, którym może być osoba fizyczna, osoba prawna
albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, mająca Miejsce zamieszkaniaMiejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest tożsama wyłącznie z adresem zameldowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
albo siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub innych państw będących członkami
Unii Europejskiej;
23)
producent - oznacza osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą
osobowości prawnej, która wytwarza materiał siewny;
24)
prowadzący obrót - oznacza osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną
nieposiadającą osobowości prawnej, która prowadzi obrót materiałem siewnym roślin
rolniczych lub roślin warzywnych;
25)
dostawca - oznacza osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą
osobowości prawnej, która wytwarza materiał szkółkarski, sadzonki winorośli, materiał
rozmnożeniowy lub materiał nasadzeniowy roślin warzywnych i ozdobnych lub użytkowanych
jako ozdobne lub prowadzi obrót tym materiałem;
26)
nieprofesjonalny odbiorca - oznacza osobę fizyczną, która nabywa materiał siewny w
celu użycia na potrzeby własne i nie przeznacza tego materiału oraz wytworzonych z
niego produktów na cele zarobkowe;
27)
państwa członkowskie - oznacza państwa będące członkami Unii Europejskiej;
28)
państwa trzecie - oznacza państwa niebędące członkami Unii Europejskiej;
29)
państwa stowarzyszone - oznacza państwa trzecie, które są państwami członkowskimi
Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA);
30)
wspólnotowy katalog - oznacza wykaz odmian roślin rolniczych i warzywnych Unii Europejskiej
i państw stowarzyszonych, których materiał siewny jest dopuszczony do obrotu na terytorium
państw członkowskich;
31)
wspólnotowy wykaz odmian - oznacza wykaz odmian roślin sadowniczych państw członkowskich
i państw stowarzyszonych, dopuszczonych do wytwarzania i obrotu na terytorium państw
członkowskich;
32)
próba urzędowa - oznacza próbę materiału siewnego pobraną w ramach urzędowych działań;
33)
systemy OECD - oznacza stosowane przez Rzeczpospolitą Polską następujące systemy nasienne
OECD dla kwalifikacji odmianowej nasion wprowadzanych do obrotu międzynarodowego:
a)
system OECD dla kwalifikacji odmianowej nasion traw i roślin strączkowych oraz motylkowatych
drobnonasiennych wprowadzanych do obrotu międzynarodowego,
b)
system OECD dla kwalifikacji odmianowej nasion zbóż wprowadzanych do obrotu międzynarodowego,
c)
system OECD dla kwalifikacji odmianowej nasion buraka cukrowego i pastewnego wprowadzanych
do obrotu międzynarodowego,
d)
system OECD dla kwalifikacji odmianowej nasion kukurydzy i sorga wprowadzanych do
obrotu międzynarodowego,
e)
system OECD dla kwalifikacji odmianowej nasion roślin krzyżowych i innych gatunków
roślin oleistych i włóknistych wprowadzanych do obrotu międzynarodowego.
2.
Działania wykonywane przez:
1)
Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa, zwaną dalej „Państwową Inspekcją”,
2)
osobę prawną upoważnioną przepisami ustawy do działań w imieniu organów państwa,
3)
osobę fizyczną upoważnioną do działań pomocniczych prowadzonych pod kontrolą organów
państwa
- uważa się za urzędowe działania w rozumieniu przepisów Unii Europejskiej dotyczących
nasiennictwa.
3.
Działania, o których mowa w ust. 2, obejmują w szczególności badania odrębności, wyrównania
i trwałości lub badania wartości gospodarczej odmiany, sporządzanie opisu odmian,
zwanego dalej „urzędowym opisem”, ocenę materiału siewnego, pobieranie prób materiału
siewnego oraz kontrolę materiału siewnego.
4.
Działania w zakresie oceny materiału siewnego i pobierania prób materiału siewnego
wykonywane przez osoby akredytowane do tych czynności przez organy Państwowej Inspekcji
uważa się za działania wykonywane pod urzędowym nadzorem w rozumieniu przepisów Unii
Europejskiej dotyczących nasiennictwa.
5.
Osoby wykonujące działania, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i 3, nie uzyskują w zakresie
swojej działalności żadnych korzyści z tych działań.
Art. 4.
Do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze Decyzja administracyjnaWładcze rozstrzygnięcie organu administracji publicznej załatwiające sprawę indywidualną co do jej istoty albo w inny sposób kończące postępowanie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.