ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji oraz zmiany rozporządzeń (WE) nr 300/2008, (UE) nr 167/2013, (UE) nr 168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1139 i (UE) 2019/2144 oraz dyrektyw 2014/90/UE, (UE) 2016/797 i (UE) 2020/1828 (akt w sprawie sztucznej inteligencji)
Akt prawa Unii Europejskiej, CELEX 32024R1689, tekst skonsolidowany z 27.07.2026, 119 artykułów. Akt w EUR-Lex
Tekst skonsolidowany ma charakter informacyjny. Moc prawną ma tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
ROZDZIAŁ I PRZEPISY OGÓLNE
Artykuł 1
Przedmiot
1.
Celem niniejszego rozporządzenia jest poprawa funkcjonowania rynku wewnętrznego i promowanie upowszechniania zorientowanej na człowieka i godnej zaufania sztucznej inteligencji (AI), przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia, bezpieczeństwa, praw podstawowych zapisanych w Karcie, w tym demokracji, praworządności i ochrony środowiska, przed szkodliwymi skutkami systemów AI w Unii oraz wspieraniu innowacji.
2.
W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się:
a)
zharmonizowane przepisy dotyczące wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku oraz wykorzystywania systemów AI w Unii;
b)
zakazy dotyczące niektórych praktyk w zakresie AI;
c)
szczególne wymogi dotyczące systemów AI wysokiego ryzyka oraz obowiązki spoczywające na operatorach takich systemów;
d)
zharmonizowane przepisy dotyczące przejrzystości w przypadku niektórych systemów AI;
e)
zharmonizowane przepisy dotyczące wprowadzania do obrotu modeli AI ogólnego przeznaczenia;
f)
przepisy dotyczące monitorowania wprowadzania do obrotu, nadzoru rynku, zarządzania i egzekwowania;
g)
środki wspierające innowacje, ze szczególnym uwzględnieniem małych spółek o średniej kapitalizacji oraz małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), w tym przedsiębiorstw typu start-up.
Artykuł 2
Zakres stosowania
1.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się do:
a)
dostawców wprowadzających do obrotu lub oddających do użytku systemy AI lub wprowadzających do obrotu modele AI ogólnego przeznaczenia w Unii, niezależnie od tego, czy dostawcy ci mają siedzibę lub znajdują się w Unii czy w państwie trzecim;
b)
podmiotów stosujących systemy AI, które to podmioty mają siedzibę lub znajdują się w Unii;
c)
dostawców systemów AI i podmiotów stosujących systemy AI, którzy mają siedzibę lub znajdują się w państwie trzecim, w przypadku gdy wyniki wytworzone przez system AI są wykorzystywane w Unii;
d)
importerów i dystrybutorów systemów AI;
e)
producentów produktu, którzy pod własną nazwą lub znakiem towarowym oraz wraz ze swoim produktem wprowadzają do obrotu lub oddają do użytku system AI;
f)
upoważnionych przedstawicieli dostawców niemających siedziby w Unii;
g)
osób, na które AI ma wpływ i które znajdują się w Unii.
2.
W przypadku systemów AI zaklasyfikowanych jako systemy AI wysokiego ryzyka zgodnie z art. 6 ust. 1 związanych z produktami, które są objęte unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I sekcja B, stosuje się wyłącznie art. 6 ust. 1, art. 60a i art. 102– 112. Art. 57, 58 i 59 stosuje się wyłącznie w zakresie, w jakim wymogi dotyczące systemów AI wysokiego ryzyka ustanowione w niniejszym rozporządzeniu zostały włączone do tego unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego.
3.
Niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do obszarów wykraczających poza zakres stosowania prawa Unii i w żadnym wypadku nie wpływa ono na kompetencje państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa narodowego, niezależnie od rodzaju podmiotu, któremu państwa członkowskie powierzyły wykonywanie zadań związanych z tymi kompetencjami.
Niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do systemów AI, jeżeli – i w zakresie, w jakim – wprowadzono je do obrotu, oddano do użytku lub są one wykorzystywane, ze zmianami lub bez zmian, wyłącznie do celów wojskowych, obronnych lub do celów bezpieczeństwa narodowego, niezależnie od rodzaju podmiotu prowadzącego te działania.
Niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do systemów AI, które nie zostały wprowadzone do obrotu ani oddane do użytku w Unii, a których wyniki są wykorzystywane w Unii wyłącznie do celów wojskowych, obronnych lub de celów bezpieczeństwa narodowego, niezależnie od rodzaju podmiotu prowadzącego te działania.
4.
Niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do organów publicznych w państwie trzecim ani do organizacji międzynarodowych objętych zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia na podstawie ust. 1, jeżeli te organy lub organizacje wykorzystują systemy AI w ramach współpracy międzynarodowej lub umów międzynarodowych w sprawie ścigania przestępstw i współpracy sądowej zawartych z Unią lub z jednym państwem członkowskim bądź ich większą liczbą, pod warunkiem zapewnienia przez to państwo trzecie lub organizację międzynarodową odpowiednich zabezpieczeń w odniesieniu do ochrony podstawowych praw i wolności osób fizycznych.
5.
Niniejsze rozporządzenie nie ma wpływu na stosowanie przepisów dotyczących odpowiedzialności dostawców usług pośrednich określonych w rozdziale II rozporządzenia (UE) 2022/2065.
6.
Niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do systemów AI lub modeli AI, w tym ich wyników, rozwiniętych i oddanych do użytku wyłącznie do celów badań naukowych i rozwojowych.
7.
Prawo Unii w zakresie ochrony danych osobowych, prywatności i poufności komunikacji stosuje się do danych osobowych przetwarzanych w związku z prawami i obowiązkami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu. Bez uszczerbku dla art. 4a i art. 59 niniejszego rozporządzenia, niniejsze rozporządzenie nie ma wpływu na rozporządzenia (UE) 2016/679 lub (UE) 2018/1725, ani na dyrektywy 2002/58/WE lub (UE) 2016/680.
8.
Niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do żadnej działalności badawczej, testowej ani rozwojowej dotyczącej systemów AI lub modeli AI przed wprowadzeniem ich do obrotu lub oddaniem ich do użytku. Działalność tego rodzaju prowadzona jest zgodnie z mającym zastosowanie prawem Unii. Niniejsze wyłączenie nie obejmuje testów w warunkach rzeczywistych.
9.
Niniejsze rozporządzenie nie narusza przepisów ustanowionych w innych aktach prawnych Unii dotyczących ochrony konsumentów i bezpieczeństwa produktów.
10.
Niniejsze rozporządzenie nie stosuje się do obowiązków podmiotów stosujących będących osobami fizycznymi, które korzystają z systemów AI w ramach czysto osobistej działalności pozazawodowej.
11.
Niniejsze rozporządzenie nie uniemożliwia Unii ani państwom członkowskim utrzymywania lub wprowadzania przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych, które są korzystniejsze dla pracowników pod względem ochrony ich praw w odniesieniu do korzystania z systemów AI przez pracodawców, ani zachęcania do stosowania korzystniejszych dla pracowników układów zbiorowych lub zezwalania na ich stosowanie.
12.
Niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do systemów AI udostępnianych na podstawie bezpłatnych licencji otwartego oprogramowania, chyba że systemy te są wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku jako systemy AI wysokiego ryzyka lub jako system AI objęty art. 5 lub 50.
13.
W przypadku systemów AI wysokiego ryzyka, o których mowa w art. 6 ust. 1, stosowanie szczególnych wymogów lub obowiązków określonych w art. 9–15 i 17–25 może zostać ograniczone, jeżeli i w zakresie, w jakim:
a)
unijne prawodawstwo harmonizacyjne wymienione w sekcji A załącznika I przewiduje wymogi lub obowiązki zapewniające poziom ochrony zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych równoważny lub wyższy niż poziom zapewniany przez dany wymóg lub obowiązek; oraz
b)
takie ograniczenie nie obniża ogólnego poziomu ochrony przewidzianego w niniejszym rozporządzeniu.
Do dnia 2 sierpnia 2027 r. Komisja przyjmuje akty delegowane zgodnie z art. 97 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez określenie odpowiednich systemów AI wysokiego ryzyka, wymogów lub obowiązków, które mogą zostać ograniczone, warunków, na jakich takie ograniczenie ma zastosowanie, oraz zakresu ograniczenia.
Artykuł 3
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
1)
„system AI” oznacza system maszynowy, który został zaprojektowany do działania z różnym poziomem autonomii po jego wdrożeniu oraz który może wykazywać zdolność adaptacji po jego wdrożeniu, a także który – na potrzeby wyraźnych lub dorozumianych celów – wnioskuje, jak generować na podstawie otrzymanych danych wejściowych wyniki, takie jak predykcje, treści, zalecenia lub decyzje, które mogą wpływać na środowisko fizyczne lub wirtualne;
2)
„ryzyko” oznacza połączenie prawdopodobieństwa wystąpienia szkody oraz jej dotkliwości;
3)
„dostawca” oznacza osobę fizyczną lub prawną, organ publiczny, agencję lub inny podmiot, które rozwijają system AI lub model AI ogólnego przeznaczenia lub zlecają rozwój systemu AI lub modelu AI ogólnego przeznaczenia oraz które – odpłatnie lub nieodpłatnie – pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym wprowadzają do obrotu lub oddają do użytku system AI;
4)
„podmiot stosujący” oznacza osobę fizyczną lub prawną, organ publiczny, agencję lub inny podmiot, które wykorzystują system AI, nad którym sprawują kontrolę, z wyjątkiem sytuacji, gdy system AI jest wykorzystywany w ramach osobistej działalności pozazawodowej;
5)
„upoważniony przedstawiciel” oznacza osobę fizyczną lub prawną znajdującą się lub mającą siedzibę w Unii, która otrzymała i przyjęła pisemne pełnomocnictwo od dostawcy systemu AI lub modelu AI ogólnego przeznaczenia do, odpowiednio, spełnienia w jego imieniu obowiązków i przeprowadzania procedur ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu;
6)
„importer” oznacza osobę fizyczną lub prawną znajdującą się lub mającą siedzibę w Unii, która wprowadza do obrotu system AI opatrzony nazwą lub znakiem towarowym osoby fizycznej lub prawnej mającej siedzibę w państwie trzecim;
7)
„dystrybutor” oznacza osobę fizyczną lub prawną w łańcuchu dostaw, inną niż dostawca lub importer, która udostępnia system AI na rynku Unii;
8)
„operator” oznacza dostawcę, producenta produktu, podmiot stosujący, upoważnionego przedstawiciela, importera lub dystrybutora;
9)
„wprowadzenie do obrotu” oznacza udostępnienie po raz pierwszy systemu AI lub modelu AI ogólnego przeznaczenia na rynku Unii;
10)
„udostępnianie na rynku” oznacza dostarczanie systemu AI lub modelu AI ogólnego przeznaczenia w celu jego dystrybucji lub wykorzystania na rynku Unii w ramach działalności handlowej, odpłatnie lub nieodpłatnie;
11)
„oddanie do użytku” oznacza dostarczenie systemu AI do pierwszego użycia bezpośrednio podmiotowi stosującemu lub do użytku własnego w Unii, zgodnie z jego przeznaczeniem;
12)
„przeznaczenie” oznacza zastosowanie, do jakiego system AI został przeznaczony przez jego dostawcę, w tym konkretny kontekst i warunki wykorzystywania, określone w informacjach dostarczonych przez dostawcę w instrukcji obsługi, materiałach promocyjnych lub sprzedażowych i oświadczeniach, jak również w dokumentacji technicznej;
13)
„dające się racjonalnie przewidzieć niewłaściwe wykorzystanie” oznacza wykorzystanie systemu AI w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem, które może wynikać z dającego się racjonalnie przewidzieć zachowania człowieka lub interakcji z innymi systemami, w tym z innymi systemami AI;
14)
„element bezpieczeństwa” oznacza element produktu lub systemu AI, który spełnia funkcję bezpieczeństwa w przypadku tego produktu lub systemu AI lub którego awaria bądź nieprawidłowe działanie zagrażają zdrowiu i bezpieczeństwu osób lub mienia; do celów niniejszej definicji element pełni funkcję bezpieczeństwa, jeżeli jego przeznaczeniem jest zapobieganie zagrożeniom dla zdrowia i bezpieczeństwa osób lub mienia lub ograniczanie tych zagrożeń;
14a)
„mikroprzedsiębiorstwo oraz małe i średnie przedsiębiorstwo” lub „MŚP” oznacza mikroprzedsiębiorstwo, małe albo średnie przedsiębiorstwo zdefiniowane w art. 2 załącznika do zalecenia 2003/361/WE;
14b)
„mała spółka o średniej kapitalizacji” oznacza małą spółkę o średniej kapitalizacji zdefiniowaną w pkt 2 załącznika do zalecenia (UE) 2025/1099;
15)
„instrukcja obsługi” oznacza informacje podane przez dostawcę w celu poinformowania podmiotu stosującego o, w szczególności, przeznaczeniu i właściwym użytkowaniu systemu AI;
16)
„wycofanie systemu AI z użytku” oznacza dowolny środek mający na celu doprowadzenie do zwrotu do dostawcy systemu AI udostępnionego podmiotom stosującym lub do wyłączenia takiego systemu z eksploatacji lub uniemożliwienia korzystania z niego;
17)
„wycofanie systemu AI z rynku” oznacza dowolny środek mający na celu uniemożliwienie udostępnienia na rynku systemu AI znajdującego się w łańcuchu dostaw;
18)
„skuteczność działania systemu AI” oznacza zdolność systemu AI do działania zgodnie ze swoim przeznaczeniem;
19)
„organ notyfikujący” oznacza organ krajowy, który odpowiada za opracowanie i stosowanie procedur koniecznych do oceny, wyznaczania i notyfikowania jednostek oceniających zgodność oraz za ich monitorowanie;
20)
„ocena zgodności” oznacza proces wykazania, czy spełniono wymogi ustanowione w rozdziale III sekcja 2 w odniesieniu do systemu AI wysokiego ryzyka;
21)
„jednostka oceniająca zgodność” oznacza jednostkę, która wykonuje czynności z zakresu oceny zgodności przeprowadzanej przez stronę trzecią, w tym testowanie, certyfikację i inspekcję;
22)
„jednostka notyfikowana” oznacza jednostkę oceniającą zgodność, którą notyfikowano zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i innym stosownym unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym;
23)
„istotna zmiana” oznacza modyfikację w systemie AI po jego wprowadzeniu do obrotu lub oddaniu do użytku, która nie została przewidziana lub zaplanowana przy początkowej ocenie zgodności przeprowadzonej przez dostawcę i która ma wpływ na zgodność systemu AI z wymogami ustanowionymi w rozdziale III sekcja 2, lub która powoduje zmianę przeznaczenia, w odniesieniu do którego oceniono system AI;
24)
„oznakowanie CE” oznacza oznakowanie, za pomocą którego dostawca wskazuje, że system AI spełnia wymogi ustanowione w rozdziale III sekcja 2 i innych mających zastosowanie unijnych przepisach harmonizacyjnych, przewidujących umieszczanie takiego oznakowania;
25)
„system monitorowania po wprowadzeniu do obrotu” oznacza wszelkie działania prowadzone przez dostawców systemów AI służące gromadzeniu i przeglądowi doświadczeń zdobytych w wyniku wykorzystania systemów AI, które wprowadzają oni do obrotu lub oddają do użytku, w celu stwierdzenia ewentualnej konieczności natychmiastowego zastosowania niezbędnych działań naprawczych lub zapobiegawczych;
26)
„organ nadzoru rynku” oznacza organ krajowy prowadzący działania i stosujący środki zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2019/1020;
27)
„norma zharmonizowana” oznacza normę zharmonizowaną określoną w art. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia (UE) nr 1025/2012;
28)
„wspólna specyfikacja” oznacza zbiór specyfikacji technicznych zgodnie z definicją w art. 2 pkt 4 rozporządzenia (UE) nr 1025/2012, zapewniający środki umożliwiające zgodność z niektórymi wymogami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu;
29)
„dane treningowe” oznaczają dane wykorzystywane do trenowania systemu AI poprzez dopasowanie jego parametrów podlegających uczeniu;
30)
„dane walidacyjne” oznaczają dane wykorzystywane do oceny trenowanego systemu AI oraz do dostrajania jego parametrów niepodlegających uczeniu oraz procesu uczenia, między innymi w celu zapobiegania niedostatecznemu wytrenowaniu lub przetrenowaniu;
31)
„zbiór danych walidacyjnych” oznacza oddzielny zbiór danych lub część zbioru danych treningowych, w którym to przypadku udział tego podzbioru w zbiorze danych treningowych może być stały lub zmienny;
32)
„dane testowe” oznaczają dane wykorzystywane do przeprowadzenia niezależnej oceny systemu AI w celu potwierdzenia oczekiwanej skuteczności działania tego systemu przed wprowadzeniem go do obrotu lub oddaniem go do użytku;
33)
„dane wejściowe” oznaczają dane dostarczone do systemu AI lub bezpośrednio przez niego pozyskiwane, na podstawie których system ten generuje wynik;
34)
„dane biometryczne” oznaczają dane osobowe będące wynikiem specjalnego przetwarzania technicznego, które dotyczą cech fizycznych, fizjologicznych lub behawioralnych osoby fizycznej, takich jak wizerunek twarzy lub dane daktyloskopijne;
35)
„identyfikacja biometryczna” oznacza zautomatyzowane rozpoznawanie fizycznych, fizjologicznych, behawioralnych lub psychologicznych cech ludzkich w celu ustalenia tożsamości osoby fizycznej przez porównanie danych biometrycznych tej osoby z danymi biometrycznymi osób fizycznych przechowywanymi w bazie danych;
36)
„weryfikacja biometryczna” oznacza zautomatyzowaną weryfikację typu jeden-do-jednego, w tym uwierzytelnianie, tożsamości osób fizycznych przez porównanie ich danych biometrycznych z wcześniej przekazanymi danymi biometrycznymi;
37)
„szczególne kategorie danych osobowych” oznaczają kategorie danych osobowych, o których mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2016/679, art. 10 dyrektywy (UE) 2016/680 i art. 10 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1725;
38)
„wrażliwe dane operacyjne” oznaczają dane operacyjne związane z działaniami w zakresie zapobiegania przestępstwom, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie lub ich ścigania, których ujawnienie mogłoby zagrozić integralności postępowania karnego;
39)
„system rozpoznawania emocji” oznacza system AI służący do identyfikacji lub wywnioskowania emocji lub zamiarów osób fizycznych na podstawie danych biometrycznych tych osób;
40)
„system kategoryzacji biometrycznej” oznacza system AI służący do przypisywania osób fizycznych do określonych kategorii na podstawie danych biometrycznych tych osób, oprócz przypadków, gdy taki system pełni funkcję pomocniczą w stosunku do innej usługi komercyjnej i jest bezwzględnie konieczny z obiektywnych względów technicznych;
41)
„system zdalnej identyfikacji biometrycznej” oznacza system AI służący do identyfikacji osób fizycznych bez ich aktywnego udziału, zwykle na odległość, poprzez porównanie danych biometrycznych danej osoby fizycznej z danymi biometrycznymi zawartymi w referencyjnej bazie danych;
42)
„system zdalnej identyfikacji biometrycznej w czasie rzeczywistym” oznacza system zdalnej identyfikacji biometrycznej, w którym zbieranie danych biometrycznych, ich porównywanie i identyfikacja odbywają się bez znacznego opóźnienia, i który obejmuje nie tylko natychmiastową identyfikację, ale także ograniczone krótkie opóźnienia w celu uniknięcia obchodzenia przepisów;
43)
„system zdalnej identyfikacji biometrycznej post factum” oznacza system zdalnej identyfikacji biometrycznej inny niż system zdalnej identyfikacji biometrycznej w czasie rzeczywistym;
44)
„przestrzeń publiczna” oznacza miejsce fizyczne, będące własnością prywatną lub publiczną, dostępne dla nieokreślonej liczby osób fizycznych, niezależnie od tego, czy mogą mieć zastosowanie określone warunki dostępu, oraz niezależnie od potencjalnych ograniczeń pojemności;
45)
„organ ścigania” oznacza:
a)
organ publiczny właściwy w zakresie zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania lub ścigania czynów zabronionych lub wykonywania kar, w tym ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom; lub
b)
inny organ lub podmiot, któremu na podstawie prawa państwa członkowskiego powierzono sprawowanie władzy publicznej i wykonywanie uprawnień publicznych do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych lub wykonywania kar, w tym ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom;
46)
„ściganie przestępstw” oznacza działania prowadzone przez organy ścigania lub w ich imieniu w celu zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania lub ścigania czynów zabronionych lub wykonywania kar, w tym ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom;
47)
„Urząd ds. AI” oznacza zadanie Komisji polegające na przyczynianiu się do wdrażania, monitorowania i nadzorowania systemów AI i modeli AI ogólnego przeznaczenia oraz zarządzania AI, określone w decyzji Komisji z dnia 24 stycznia 2024 r.; zawarte w niniejszym rozporządzeniu odesłania do Urzędu ds. AI odczytuje się jako odesłania do Komisji;
48)
„właściwy organ krajowy” oznacza organ notyfikujący lub organ nadzoru rynku; w odniesieniu do systemów AI oddanych do użytku lub wykorzystywanych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii, zawarte w niniejszym rozporządzeniu odesłania do właściwych organów krajowych i organów nadzoru rynku odczytuje się jako odesłania do Europejskiego Inspektora Ochrony Danych;
49)
„poważny incydent” oznacza incydent lub nieprawidłowe działanie systemu AI, które bezpośrednio lub pośrednio prowadzą do któregokolwiek z poniższych zdarzeń:
a)
śmierci osoby lub poważnego uszczerbku na zdrowiu osoby;
b)
poważnego i nieodwracalnego zakłócenia w zarządzaniu infrastrukturą krytyczną lub jej działaniu;
c)
naruszenia obowiązków przewidzianych w prawie Unii, których celem jest ochrona praw podstawowych;
d)
poważnej szkody na mieniu lub poważnej szkody dla środowiska;
50)
„dane osobowe” oznaczają dane osobowe zdefiniowane w art. 4 pkt 1 rozporządzenia (UE) 2016/679;
51)
„dane nieosobowe” oznaczają dane inne niż dane osobowe zdefiniowane w art. 4 pkt 1 rozporządzenia (UE) 2016/679;
52)
„profilowanie” oznacza profilowanie zdefiniowane w art. 4 pkt 4 rozporządzenia (UE) 2016/679;
53)
„plan testów w warunkach rzeczywistych” oznacza dokument opisujący cele, metodykę, zasięg geograficzny, populacyjny i czasowy, monitorowanie, organizację i przeprowadzanie testów w warunkach rzeczywistych;
54)
„plan działania piaskownicy” oznacza dokument uzgodniony między uczestniczącym dostawcą a właściwym organem opisujący cele, warunki, ramy czasowe, metodykę i wymogi dotyczące działań prowadzonych w ramach piaskownicy;
55)
„piaskownica regulacyjna w zakresie AI” oznacza kontrolowane ramy ustanowione przez właściwy organ, umożliwiające dostawcom lub potencjalnym dostawcom systemów AI możliwość rozwoju, trenowania, walidacji i testowania – w stosownych przypadkach w warunkach rzeczywistych – innowacyjnych systemów AI, w oparciu o plan działania piaskownicy, w ograniczonym czasie i pod nadzorem regulacyjnym;
56)
„kompetencje w zakresie AI” oznaczają umiejętności, wiedzę oraz zrozumienie, które pozwalają dostawcom, podmiotom stosującym i osobom, na które AI ma wpływ – z uwzględnieniem ich odnośnych praw i obowiązków w kontekście niniejszego rozporządzenia – w przemyślany sposób wdrażać systemy sztucznej inteligencji oraz mieć świadomość, jakie możliwości i ryzyka wiążą się z AI oraz jakie potencjalne szkody może ona wyrządzić;
57)
„testy w warunkach rzeczywistych” oznaczają ograniczone w czasie testy systemu AI dotyczące jego przeznaczenia prowadzone w warunkach rzeczywistych – poza środowiskiem laboratoryjnym lub środowiskiem symulowanym innego typu – w celu zgromadzenia wiarygodnych i solidnych danych oraz w celu oceny i weryfikacji spełnienia przez system AI z wymogów niniejszego rozporządzenia i które nie są kwalifikowane jako wprowadzanie systemu AI do obrotu lub oddawanie go do użytku w rozumieniu niniejszego rozporządzenia, o ile spełnione są wszystkie warunki określone w art. 57 lub 60;
58)
„uczestnik” do celów testów w warunkach rzeczywistych oznacza osobę fizyczną, która uczestniczy w testach tego typu;
59)
„świadoma zgoda” oznacza swobodne, konkretne, jednoznaczne i dobrowolne wyrażenie przez uczestnika zgody na uczestnictwo w określonych testach w warunkach rzeczywistych, po uzyskaniu informacji o wszystkich aspektach testów, które są istotne dla decyzji o uczestnictwie podejmowanej przez uczestnika;
60)
„deepfake” oznacza wygenerowane przez AI lub zmanipulowane przez AI obrazy, treści dźwiękowe lub treści wideo, które przypominają istniejące osoby, przedmioty, miejsca, podmioty lub zdarzenia, które odbiorca mógłby niesłusznie uznać za autentyczne lub prawdziwe;
61)
„powszechne naruszenie” oznacza działanie lub zaniechanie sprzeczne z prawem Unii chroniącym interesy osób fizycznych, które:
a)
szkodzi lub może zaszkodzić zbiorowym interesom osób fizycznych zamieszkałych w co najmniej dwóch państwach członkowskich innych niż państwo członkowskie, w którym:
i)
działanie lub zaniechanie miały swoje źródło lub miejsce;
(ii) znajduje się lub siedzibę ma dany dostawca lub, w stosownych przypadkach, jego upoważniony przedstawiciel; lub
(iii) siedzibę ma podmiot stosujący, jeżeli naruszenie zostało popełnione przez ten podmiot;
b)
wyrządziło, wyrządza lub może wyrządzić szkodę zbiorowym interesom osób fizycznych i ma cechy wspólne, w tym dotyczy tej samej bezprawnej praktyki lub naruszenia tego samego interesu, oraz ma miejsce jednocześnie w co najmniej trzech państwach członkowskich, a jego sprawcą jest ten sam operator;
62)
„infrastruktura krytyczna” oznacza infrastrukturę krytyczną zdefiniowaną w art. 2 pkt 4 dyrektywy (UE) 2022/2557;
63)
„model AI ogólnego przeznaczenia” oznacza model AI, w tym model AI trenowany dużą ilością danych z wykorzystaniem nadzoru własnego na dużą skalę, który wykazuje znaczną ogólność i jest w stanie kompetentnie wykonywać szeroki zakres różnych zadań, niezależnie od sposobu, w jaki model ten jest wprowadzany do obrotu, i który można zintegrować z różnymi systemami lub aplikacjami niższego szczebla – z wyłączeniem modeli AI, które są wykorzystywane na potrzeby działań w zakresie badań, rozwoju i tworzenia prototypów przed wprowadzeniem ich do obrotu;
64)
„zdolności dużego oddziaływania” oznaczają zdolności, które dorównują zdolnościom zapisanym w najbardziej zaawansowanych modelach AI ogólnego przeznaczenia lub je przewyższają;
65)
„ryzyko systemowe” oznacza ryzyko, które jest charakterystyczne dla modeli AI ogólnego przeznaczenia posiadających zdolności dużego oddziaływania i ma znaczący wpływ na rynek Unii ze względu na zasięg tych modeli lub rzeczywiste lub dające się racjonalnie przewidzieć negatywne skutki dla zdrowia publicznego, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, praw podstawowych lub całego społeczeństwa, mogące rozprzestrzenić się na dużą skalę w całym łańcuchu wartości;
66)
„system AI ogólnego przeznaczenia” oznacza system AI oparty na modelu AI ogólnego przeznaczenia, który to system może służyć różnym celom, nadający się zarówno do bezpośredniego wykorzystania, jak i do integracji z innymi systemami AI;
67)
„operacja zmiennoprzecinkowa” oznacza operację matematyczną lub zadanie z wykorzystaniem liczb zmiennoprzecinkowych, które stanowią podzbiór liczb rzeczywistych zwykle przedstawianych na komputerach przez liczbę całkowitą o stałej dokładności przeskalowaną przez całkowity wykładnik stałej podstawy systemu liczbowego;
68)
„dostawca niższego szczebla” oznacza dostawcę systemu AI, w tym systemu AI ogólnego przeznaczenia, rozwiniętego w drodze integracji modelu AI, niezależnie od tego, czy ten model AI jest dostarczany przez tego samego dostawcę i zintegrowany pionowo czy dostarczany przez inny podmiot na podstawie stosunków umownych.
Artykuł 4
Kompetencje w zakresie AI
1.
Dostawcy i podmioty stosujące systemy AI podejmują środki, które wspierają rozwój kompetencji w zakresie AI wśród swojego personelu i innych osób zajmujących się działaniem i wykorzystaniem systemów AI w ich imieniu, z uwzględnieniem ich wiedzy technicznej, doświadczenia, wykształcenia i wyszkolenia oraz kontekstu, w którym systemy AI mają być wykorzystywane, a także biorąc pod uwagę osoby lub grupy osób, wobec których systemy AI mają być wykorzystywane. Taki obowiązek nie oznacza, że dostawcy lub podmioty mają zapewniać osiągnięcie określonego poziomu kompetencji w zakresie AI przez poszczególne osoby.
2.
Komisja i państwa członkowskie wspierają i ułatwiają wysiłki dostawców i podmiotów stosujących systemy AI, w szczególności MŚP, na rzecz wypełnienia obowiązku wynikającego z ust. 1 niniejszego artykułu. W tym celu Komisja publikuje praktyczne przykłady tego, jak spełnić ten obowiązek na jednolitej platformie informacyjnej, o której mowa w art. 62 ust. 3 lit. b).
3.
Rada ds. AI przyjmuje zalecenia, z uwzględnieniem europejskich ram kompetencji, aby wspierać Komisję i państwa członkowskie w promowaniu kompetencji w zakresie AI wymaganych na podstawie ust. 1, w tym poprzez określenie wspólnych celów.
Artykuł 4a
Przetwarzanie szczególnych kategorii danych osobowych w celu wykrywania i korygowania stronniczości
1.
W zakresie, w jakim jest to absolutnie niezbędne do celów zapewnienia zgodnie z art. 10 ust. 2 lit. f) i g) niniejszego rozporządzenia wykrywania i korygowania stronniczości systemów AI wysokiego ryzyka, dostawcy takich systemów mogą w wyjątkowych przypadkach przetwarzać szczególne kategorie danych osobowych, z zastrzeżeniem stosowania odpowiednich zabezpieczeń w zakresie podstawowych praw i wolności osób fizycznych. Oprócz przepisów określonych w rozporządzeniach (UE) 2016/679 i (UE) 2018/1725 oraz w dyrektywie (UE) 2016/680, w stosownych przypadkach, aby takie przetwarzanie mogło się odbyć, musi spełniać wszystkie następujące warunki:
a)
nie jest możliwe skuteczne wykrywanie i korygowanie stronniczości poprzez przetwarzanie innych danych, w tym danych syntetycznych lub zanonimizowanych;
b)
szczególne kategorie danych osobowych podlegają ograniczeniom technicznym dotyczącym ponownego wykorzystywania danych osobowych oraz najnowocześniejszym środkom bezpieczeństwa i ochrony prywatności, w tym pseudonimizacji;
c)
szczególne kategorie danych osobowych podlegają środkom zapewniającym, by przetwarzane dane osobowe były zabezpieczone i chronione, z zastrzeżeniem odpowiednich zabezpieczeń, w tym ścisłym kontrolom i dokumentowaniu dostępu, aby uniknąć nadużyć i zapewnić, by dostęp do tych danych miały wyłącznie osoby upoważnione, zobowiązane do spełnienia odpowiednich obowiązków dotyczących poufności;
d)
szczególne kategorie danych osobowych nie są przesyłane, przekazywane ani w inny sposób udostępniane innym podmiotom;
e)
szczególne kategorie danych osobowych usuwa się po skorygowaniu stronniczości lub po upływie okresu przechowywania danych osobowych, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej; oraz
f)
rejestry czynności przetwarzania na podstawie rozporządzeń (UE) 2016/679 i (UE) 2018/1725 oraz dyrektywy (UE) 2016/680 zawierają uzasadnienie, dlaczego przetwarzanie szczególnych kategorii danych osobowych było absolutnie niezbędne do wykrycia i skorygowania stronniczości oraz dlaczego cel ten nie mógł zostać osiągnięty w wyniku przetwarzania innych danych.
2.
Dostawcy innych systemów i modeli AI i podmioty je stosujące oraz podmioty stosujące systemy AI wysokiego ryzyka mogą w drodze wyjątku przetwarzać szczególne kategorie danych osobowych w zakresie, w jakim:
a)
takie przetwarzanie jest absolutnie niezbędne do zapewnienia wykrywania i korygowania stronniczości w związku z możliwą stronniczością, która może mieć wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo osób, negatywnie wpływać na prawa podstawowe lub prowadzić do dyskryminacji zakazanej prawem Unii, w szczególności gdy dane wyjściowe wpływają na dane wejściowe w kolejnych operacjach; oraz
b)
stosuje się wszystkie warunki i zabezpieczenia określone w ust. 1.
Niniejszy ustęp nie nakłada obowiązku wykrywania i korygowania takiej stronniczości.
ROZDZIAŁ II ZAKAZANE PRAKTYKI
Artykuł 5
Zakazane praktyki w zakresie AI
1.
Zakazuje się następujących praktyk w zakresie AI:
a)
wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku lub wykorzystywania systemu AI, który stosuje techniki podprogowe będące poza świadomością danej osoby lub celowe techniki manipulacyjne lub wprowadzające w błąd, czego celem lub skutkiem jest dokonanie znaczącej zmiany zachowania danej osoby lub grupy osób poprzez znaczące ograniczenie ich zdolności do podejmowania świadomych decyzji, powodując tym samym podjęcie przez nie decyzji, której inaczej by nie podjęły, w sposób, który wyrządza lub może wyrządzić u niej, u innej osoby lub u grupy osób poważną szkodę;
b)
wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku lub wykorzystywania systemu AI, który wykorzystuje słabości osoby fizycznej lub określonej grupy osób ze względu na ich wiek, niepełnosprawność lub szczególną sytuację społeczną lub ekonomiczną, którego celem lub skutkiem jest dokonanie znaczącej zmiany zachowania danej osoby lub osoby należącej do tej grupy w sposób, który wyrządza lub może z uzasadnionym prawdopodobieństwem wyrządzić u tej osoby lub u innej osoby poważną szkodę;
ba) wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku lub wykorzystywania systemu AI, który generuje realistyczne obrazy, materiały wideo, materiały dźwiękowe lub podobne materiały przedstawiające intymne części ciała możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej lub możliwą do zidentyfikowania osobę fizyczną podczas czynności o charakterze jednoznacznie seksualnym, lub manipuluje takimi obrazami czy materiałami, bez jej dobrowolnej, konkretnej, świadomej, jednoznacznej i wyraźnej zgody na takie generowanie lub manipulowanie;
bb) wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku lub wykorzystywania systemu AI, który generuje materiały lub przedstawienia w rozumieniu art. 2 lit. c) i e) dyrektywy 2011/93/UE oraz manipuluje nimi, z wyjątkiem sytuacji, w których na mocy prawa krajowego ma zastosowanie okoliczność wyłączająca bezprawność;
c)
wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku lub wykorzystywania systemów AI na potrzeby oceny lub klasyfikacji osób fizycznych lub grup osób prowadzonej przez określony czas na podstawie ich zachowania społecznego lub znanych, wywnioskowanych lub przewidywanych cech osobistych lub cech osobowości, kiedy to scoring społeczny prowadzi do jednego lub obu z następujących skutków:
i)
krzywdzącego lub niekorzystnego traktowania niektórych osób fizycznych lub grup osób w kontekstach społecznych, które nie są związane z kontekstami, w których pierwotnie wygenerowano lub zebrano dane;
(ii) krzywdzącego lub niekorzystnego traktowania niektórych osób fizycznych lub grup osób, które jest nieuzasadnione lub nieproporcjonalne do ich zachowania społecznego lub jego wagi;
d)
wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku w tym konkretnym celu lub wykorzystywania systemu AI do przeprowadzania ocen ryzyka w odniesieniu do osób fizycznych, by ocenić lub przewidzieć ryzyko popełnienia przestępstwa przez osobę fizyczną, wyłącznie na podstawie profilowania osoby fizycznej lub oceny jej cech osobowości i cech charakterystycznych; zakaz ten nie ma zastosowania do systemów AI wykorzystywanych do wspierania dokonywanej przez człowieka oceny udziału danej osoby w działalności przestępczej, która to ocena opiera się już na obiektywnych i weryfikowalnych faktach bezpośrednio związanych z działalnością przestępczą;
e)
wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku w tym konkretnym celu lub wykorzystywania systemów AI, które tworzą lub rozbudowują bazy danych służące rozpoznawaniu twarzy poprzez nieukierunkowane pozyskiwanie (ang. untargeted scraping) wizerunków twarzy z internetu lub nagrań z telewizji przemysłowej;
f)
wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku w tym konkretnym celu lub wykorzystywania systemów AI do wyciągania wniosków na temat emocji osoby fizycznej w miejscu pracy lub instytucjach edukacyjnych, z wyjątkiem przypadków, w których system AI ma zostać wdrożony lub wprowadzony do obrotu ze względów medycznych lub bezpieczeństwa;
g)
wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku w tym konkretnym celu lub wykorzystywania systemów kategoryzacji biometrycznej, które indywidualnie kategoryzują osoby fizyczne w oparciu o ich dane biometryczne, by wydedukować lub wywnioskować informacje na temat ich rasy, poglądów politycznych, przynależności do związków zawodowych, przekonań religijnych lub światopoglądowych, seksualności lub orientacji seksualnej; zakaz ten nie obejmuje przypadków etykietowania ani filtrowania pozyskanych zgodnie z prawem zbiorów danych biometrycznych, takich jak obrazy, w oparciu o dane biometryczne, ani kategoryzacji danych biometrycznych w obszarze ścigania przestępstw;
h)
wykorzystywania systemów zdalnej identyfikacji biometrycznej w czasie rzeczywistym w przestrzeni publicznej do celów ścigania przestępstw, chyba że – i w zakresie, w jakim – takie wykorzystanie jest bezwzględnie konieczne do jednego z następujących celów:
i)
ukierunkowanego poszukiwania konkretnych ofiar uprowadzeń, handlu ludźmi lub wykorzystywania seksualnego ludzi, a także poszukiwania osób zaginionych;
(ii) zapobiegnięcia konkretnemu, istotnemu i bezpośredniemu zagrożeniu życia lub bezpieczeństwa fizycznego osób fizycznych lub rzeczywistemu i aktualnemu lub rzeczywistemu i dającemu się przewidzieć zagrożeniu atakiem terrorystycznym;
(iii) lokalizowania lub identyfikowania osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa w celu prowadzenia postępowania przygotowawczego lub ścigania lub wykonania kar w odniesieniu do przestępstw, o których mowa w załączniku II, podlegających w danym państwie członkowskim karze pozbawienia wolności lub środkowi polegającemu na pozbawieniu wolności przez okres, którego górna granica wynosi co najmniej cztery lata.
Akapit pierwszy lit. h) pozostaje bez uszczerbku dla art. 9 rozporządzenia (UE) 2016/679 w odniesieniu do przetwarzania danych biometrycznych do celów innych niż ściganie przestępstw.
1a.
Do celów ust. 1 akapit pierwszy lit. ba) i bb):
a)
wprowadzanie do obrotu lub oddawanie do użytku systemu AI, który generuje materiały lub przedstawienia, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. ba) lub bb), lub nimi manipuluje, jest zakazane wyłącznie w przypadku gdy:
i)
to generowanie lub manipulowanie jest zamierzonym celem systemu AI; lub
(ii) związane z systemem projektowanie, trenowanie, architektura, zdolności lub funkcje skierowane do użytkownika sprawiają, że to generowanie lub manipulowanie jest racjonalnie przewidywalnym i odtwarzalnym wynikiem, niewymagającym znaczących modyfikacji technicznych, a system nie posiada racjonalnych i odpowiednich technicznych środków bezpieczeństwa ani innych zabezpieczeń, które w sposób niezawodny zapobiegałyby takiemu generowaniu lub manipulowaniu, z uwzględnieniem racjonalnie przewidywalnego niewłaściwego wykorzystania, oraz które korygują zaobserwowane lub zgłoszone niewłaściwe wykorzystanie;
b)
wykorzystywanie systemu AI, który generuje materiały lub przedstawienia, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. ba) i bb), lub manipuluje nimi, jest zabronione wyłącznie w przypadku, gdy podmiot stosujący wykorzystuje system do generowania takich materiałów lub przedstawień lub manipulowania nimi.
1b.
Do celów ust. 1 akapit pierwszy lit. ba) system AI manipulujący materiałem w sposób, który nie zwiększa ekspozycji przedstawionych intymnych części ciała ani nie zmienia charakteru przedstawionych czynności o wyraźnie seksualnym charakterze, nie stanowi manipulacji.
2.
Systemy zdalnej identyfikacji biometrycznej w czasie rzeczywistym w przestrzeni publicznej do celów ścigania przestępstw w odniesieniu do któregokolwiek z celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. h), mogą być wykorzystywane do celów określonych w tej literze, jedynie w celu potwierdzenia tożsamości konkretnej poszukiwanej osoby, z uwzględnieniem przy tym następujących elementów:
a)
charakter sytuacji powodującej konieczność ewentualnego wykorzystania takiego systemu, w szczególności powagę, prawdopodobieństwo i skalę szkody, która zostałaby wyrządzona w przypadku niewykorzystania tego systemu;
b)
konsekwencje wykorzystania takiego systemu dla praw i wolności wszystkich zainteresowanych osób, w szczególności powagę, prawdopodobieństwo i skalę tych konsekwencji.
Ponadto wykorzystywanie systemów zdalnej identyfikacji biometrycznej w czasie rzeczywistym w przestrzeni publicznej do celów ścigania przestępstw w odniesieniu do któregokolwiek z celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. h) niniejszego artykułu, musi przebiegać z zachowaniem niezbędnych i proporcjonalnych zabezpieczeń i warunków w odniesieniu do takiego wykorzystywania zgodnie z zezwalającym na takie wykorzystanie prawem krajowym, w szczególności w odniesieniu do ograniczeń czasowych, geograficznych i osobowych. Wykorzystanie systemów zdalnej identyfikacji biometrycznej w czasie rzeczywistym w przestrzeni publicznej jest dozwolone tylko wtedy, gdy organ ścigania przeprowadził ocenę skutków dla praw podstawowych zgodnie z art. 27 oraz zarejestrował system w bazie danych UE zgodnie z przepisami art. 49. W należycie uzasadnionych nadzwyczajnych przypadkach można jednak rozpocząć korzystanie z takich systemów bez rejestracji w bazie danych UE, pod warunkiem że taka rejestracja zostanie dokonana bez zbędnej zwłoki.
3.
Na potrzeby ust. 1 akapit pierwszy lit. h) i ust. 2, każde wykorzystanie systemu zdalnej identyfikacji biometrycznej w czasie rzeczywistym w przestrzeni publicznej do celów ścigania przestępstw wymaga uzyskania uprzedniego zezwolenia udzielonego przez organ wymiaru sprawiedliwości lub wydający wiążące decyzje niezależny organ administracyjny państwa członkowskiego, w którym ma nastąpić wykorzystanie; zezwolenie to wydawane jest na uzasadniony wniosek i zgodnie ze szczegółowymi przepisami prawa krajowego, o których mowa w ust. 5. W należycie uzasadnionych pilnych przypadkach korzystanie z takiego systemu można jednak rozpocząć bez zezwolenia, pod warunkiem że wniosek o takie zezwolenie zostanie złożony bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu 24 godzin. W przypadku odmowy udzielenia takiego zezwolenia wykorzystywanie systemu wstrzymuje się ze skutkiem natychmiastowym, a wszystkie dane, a także rezultaty i wyniki uzyskane podczas tego wykorzystania musza zostać natychmiast odrzucone i usunięte.
Właściwy organ wymiaru sprawiedliwości lub wydający wiążące decyzje niezależny organ administracyjny udziela zezwolenia tylko wtedy, gdy jest przekonany, na podstawie obiektywnych dowodów lub jasnych przesłanek, które mu przedstawiono, że wykorzystanie danego systemu zdalnej identyfikacji biometrycznej w czasie rzeczywistym jest konieczne i proporcjonalne do osiągnięcia jednego z celów określonych w ust. 1 akapit pierwszy lit. h), wskazanego we wniosku, a w szczególności ogranicza się do tego, co jest bezwzględnie konieczne w odniesieniu do przedziału czasowego, a także zakresu geograficznego i podmiotowego. Podejmując decyzję w sprawie wniosku organ ten bierze pod uwagę elementy, o których mowa w ust. 2. Nie można wydać decyzji wywołującej niepożądane skutki prawne dla danej osoby wyłącznie na podstawie wyników uzyskanych z systemu zdalnej identyfikacji biometrycznej w czasie rzeczywistym.
4.
Bez uszczerbku dla ust. 3, o każdym wykorzystaniu systemu zdalnej identyfikacji biometrycznej w czasie rzeczywistym w przestrzeni publicznej do celów ścigania przestępstw powiadamia się właściwy organ nadzoru rynku i krajowy organ ochrony danych zgodnie z przepisami prawa krajowego, o których mowa w ust. 5. Powiadomienie zawiera co najmniej informacje określone w ust. 6 i nie może zawierać wrażliwych danych operacyjnych.
5.
Państwo członkowskie może podjąć decyzję o wprowadzeniu możliwości pełnego lub częściowego zezwolenia na wykorzystywanie systemów zdalnej identyfikacji biometrycznej w czasie rzeczywistym w przestrzeni publicznej do celów ścigania przestępstw w granicach i na warunkach wymienionych w ust. 1 akapit pierwszy lit. h) i w ust. 2 i 3. Zainteresowane państwa członkowskie ustanawiają w swoim prawie krajowym niezbędne szczegółowe przepisy dotyczące wniosku o udzielenie zezwoleń, o których mowa w ust. 3, wydawanie i wykonywanie tych zezwoleń oraz ich nadzorowanie składanie sprawozdań w ich sprawie. W przepisach tych określa się również, w odniesieniu do których celów wymienionych w ust. 1 akapit pierwszy lit. h) – w tym w odniesieniu do których przestępstw wymienionych w ust. 1 akapit pierwszy lit. h) ppkt (iii) – właściwe organy mogą uzyskać zezwolenie na wykorzystanie tych systemów do celów celu ścigania przestępstw. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o tych przepisach najpóźniej 30 dni po ich przyjęciu. Państwa członkowskie mogą wprowadzić, zgodnie z prawem Unii, bardziej restrykcyjne przepisy dotyczące wykorzystania systemów zdalnej identyfikacji biometrycznej.
6.
Krajowe organy nadzoru rynku i krajowe organy ochrony danych państw członkowskich, które zostały powiadomione o wykorzystaniu systemów zdalnej identyfikacji biometrycznej w czasie rzeczywistym w przestrzeni publicznej do celów ścigania przestępstw zgodnie z ust. 4, przedkładają Komisji roczne sprawozdania z takiego wykorzystania. W tym celu Komisja przekazuje państwom członkowskim i krajowym organom nadzoru rynku i organom ochrony danych wzór formularza zawierającego informacje na temat liczby decyzji podjętych przez właściwe organy wymiaru sprawiedliwości lub wydający wiążące decyzje niezależny organ administracyjny w odniesieniu do wniosków o udzielenie zezwolenia zgodnie z ust. 3 oraz wyników ich rozpatrzenia.
7.
Komisja publikuje roczne sprawozdania na temat wykorzystania systemów zdalnej identyfikacji biometrycznej w czasie rzeczywistym w przestrzeni publicznej do celów ścigania przestępstw, oparte na zagregowanych danych w państwach członkowskich przekazanych w sprawozdaniach rocznych, o których mowa w ust. 6. Te sprawozdania roczne nie mogą zawierać wrażliwych danych operacyjnych dotyczących powiązanych działań w zakresie ścigania przestępstw.
8.
Niniejszy artykuł nie ma wpływu na zakazy mające zastosowanie w przypadku, gdy praktyka w zakresie AI narusza inne przepisy prawa Unii.
ROZDZIAŁ III SYSTEMY AI WYSOKIEGO RYZYKA
Artykuł 6
Zasady klasyfikacji systemów AI wysokiego ryzyka
1.
Bez względu na to, czy system AI wprowadza się do obrotu lub oddaje do użytku niezależnie od produktów, o których mowa w lit. a) i b), taki system AI uznaje się za system wysokiego ryzyka, jeżeli spełnione są oba poniższe warunki:
a)
system AI jest przeznaczony do wykorzystania jako związany z bezpieczeństwem element produktu objętego unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I lub sam system AI jest takim produktem;
b)
produkt, którego związanym z bezpieczeństwem elementem jest zgodnie z lit. a) system AI, lub sam system AI jako produkt podlegają – na podstawie unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I – ocenie zgodności przez stronę trzecią w związku z wprowadzeniem tego produktu do obrotu lub oddaniem go do użytku.
1a.
Do celów niniejszego rozporządzenia, w tym ust. 1 niniejszego artykułu, systemy AI, które są wykorzystywane wyłącznie do niezwiązanych z bezpieczeństwem aspektów pomocy użytkownikom, optymalizacji skuteczności działania, efektywności usług, automatyzacji lub udogodnień czy kontroli jakości, nie kwalifikują się jako elementy bezpieczeństwa.
1b.
Niezależnie od ust. 1a systemy AI, których awaria lub nieprawidłowe działanie zagrażałyby zdrowiu i bezpieczeństwu, kwalifikują się jako elementy bezpieczeństwa.
1c.
Produktu, który musi zostać poddany ocenie zgodności przez stronę trzecią wyłącznie ze względu na ryzyko inne niż ryzyko dla zdrowia i bezpieczeństwa, w szczególności ryzyko związane z dystrybucją widma radiowego lub zakłóceniami elektromagnetycznymi niemającymi wpływu na zdrowie i bezpieczeństwo, nie uznaje się za spełniający warunek określony w ust. 1 lit. b).
2.
Oprócz systemów AI wysokiego ryzyka, o których mowa w ust. 1, za systemy wysokiego ryzyka uznaje się systemy AI, o których mowa w załączniku III.
3.
Na zasadzie odstępstwa od ust. 2 systemu AI, o którym mowa w załączniku III, nie uznaje się za system wysokiego ryzyka, w przypadku gdy nie stwarza on znaczącego ryzyka szkody dla zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych osób fizycznych, w tym poprzez brak znaczącego wpływu na wynik procesu decyzyjnego.
Akapit pierwszy stosuje się w przypadku, gdy spełniony jest którykolwiek z następujących warunków:
a)
system AI jest przeznaczony do wykonywania wąsko określonego zadania proceduralnego;
b)
system AI jest przeznaczony do poprawienia wyniku zakończonej uprzednio czynności wykonywanej przez człowieka;
c)
system AI jest przeznaczony do wykrywania wzorców podejmowania decyzji lub odstępstw od wzorców podjętych uprzednio decyzji i nie ma na celu zastąpienia ani wywarcia wpływu na zakończoną uprzednio ocenę dokonaną przez człowieka – bez odpowiedniej weryfikacji przez człowieka; lub
d)
system AI jest przeznaczony do wykonywania zadań przygotowawczych w kontekście oceny istotnej z punktu widzenia przypadków wykorzystania wymienionych w załączniku III.
Niezależnie od akapitu pierwszego system AI, o którym mowa w załączniku III, zawsze uznaje się za system wysokiego ryzyka, w przypadku gdy system ten dokonuje profilowania osób fizycznych.
4.
Dostawca, który uważa, że system AI, o którym mowa w załączniku III, nie jest system wysokiego ryzyka, przed wprowadzeniem tego systemu do obrotu lub oddaniem go do użytku dokumentuje swoją ocenę. Taki dostawca podlega obowiązkowi rejestracji określonemu w art. 49 ust. 2. Na wniosek właściwych organów krajowych dostawca przedstawia dokumentację tej oceny.
5.
Po konsultacji z Europejską Radą ds. Sztucznej Inteligencji (zwaną dalej „Radą ds. AI”), Komisja przedstawi nie później niż w dniu 2 lutego 2026 r. wytyczne określające praktyczne wdrożenie niniejszego artykułu zgodnie z art. 96 wraz z kompleksowym wykazem praktycznych przykładów przypadków wykorzystania systemów AI, które stanowią przypadki wykorzystania wysokiego ryzyka oraz które nie stanowią przypadków takiego wykorzystania.
6.
Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 97 w celu zmiany akapitu drugiego ust. 3 niniejszego artykułu poprzez dodanie nowych warunków do warunków ustanowionych w tym przepisie lub ich zmianę, w przypadku gdy istnieją konkretne i wiarygodne dowody na istnienie systemów AI, które wchodzą w zakres stosowania załącznika III, ale nie stwarzają znaczącego ryzyka szkody dla zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych osób fizycznych.
7.
Komisja przyjmuje zgodnie z art 97 akty delegowane w celu zmiany akapitu drugiego ust. 3 niniejszego artykułu poprzez usunięcie któregokolwiek z warunków ustanowionych w tym przepisie, w przypadku gdy istnieją konkretne i wiarygodne dowody na to, że jest to konieczne w celu utrzymania poziomu ochrony zdrowia, bezpieczeństwa i praw podstawowych przewidzianego w niniejszym rozporządzeniu.
8.
Zmiana warunków ustanowionych w ust. 3 akapit drugi, przyjęta zgodnie z ust. 6 i 7 niniejszego artykułu, nie może prowadzić do obniżenia ogólnego poziomu ochrony zdrowia, bezpieczeństwa i praw podstawowych przewidzianego w niniejszym rozporządzeniu i musi zapewniać spójność z aktami delegowanymi przyjętymi zgodnie z art. 7 ust. 1 oraz uwzględniać rozwój rynku i technologii.
Artykuł 7
Zmiany w załączniku III
1.
Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 97 w celu zmiany załącznika III poprzez dodanie systemów AI wysokiego ryzyka lub zmianę przypadków ich wykorzystania, w przypadku gdy spełnione są oba poniższe warunki:
a)
systemy AI są przeznaczone do wykorzystania w którymkolwiek z obszarów wymienionych w załączniku III;
b)
systemy AI stwarzają ryzyko szkody dla zdrowia i bezpieczeństwa lub ryzyko niepożądanego wpływu na prawa podstawowe i ryzyko to jest równoważne ryzyku szkody lub niepożądanego wpływu, jakie stwarzają systemy AI wysokiego ryzyka wymienione już w załączniku III, lub jest od niego większe.
2.
Przy ocenie warunku określonego w ust. 1 lit. b) Komisja uwzględnia następujące kryteria:
a)
przeznaczenie systemu AI;
b)
zakres, w jakim system AI jest wykorzystywany lub prawdopodobnie będzie wykorzystywany;
c)
charakter i ilość danych przetwarzanych i wykorzystywanych przez system AI, w szczególności, czy przetwarzane są szczególne kategorie danych osobowych;
d)
zakres, w jakim system AI działa autonomicznie oraz możliwość unieważnienia przez człowieka decyzji lub zaleceń, które mogą prowadzić do potencjalnej szkody;
e)
zakres, w jakim wykorzystywanie systemu AI już wyrządziło szkodę dla zdrowia i bezpieczeństwa lub miało niepożądany wpływ na prawa podstawowe lub wzbudziło istotne obawy co do prawdopodobieństwa wystąpienia takiej szkody lub niepożądanego wpływu, czego potwierdzeniem są np. zgłoszenia lub poparte dokumentami twierdzenia przedstawione właściwym organom krajowym, lub, w stosownych przypadkach, inne zgłoszenia;
f)
potencjalny zakres takiej szkody lub takiego niepożądanego wpływu, w szczególności pod względem ich nasilenia i możliwości oddziaływania na wiele osób lub nieproporcjonalnego oddziaływania na określoną grupę osób;
g)
zakres, w jakim osoby potencjalnie poszkodowane lub doświadczające niepożądanego wpływu są zależne od wyniku działania systemu AI, w szczególności ze względu na fakt, że z przyczyn praktycznych lub prawnych nie jest racjonalnie możliwa rezygnacja z objęcia tym wynikiem;
h)
zakres, w jakim występuje nierówny układ sił lub osoby potencjalnie poszkodowane lub doświadczające niepożądanego wpływu znajdują się w słabszym położeniu względem podmiotu stosującego system AI, w szczególności z powodu statusu, władzy, wiedzy, sytuacji gospodarczej lub społecznej lub wieku;
i)
zakres, w jakim wynik uzyskany przy wykorzystaniu systemu AI jest łatwy do skorygowania lub odwracalny, przy uwzględnieniu dostępnych rozwiązań technicznych umożliwiających jego skorygowanie lub odwrócenie, przy czym za łatwe do skorygowania lub odwracalne nie uznaje się wyników działania systemu mających niepożądany wpływ na zdrowie, bezpieczeństwo lub prawa podstawowe;
j)
rozmiary i prawdopodobieństwo korzyści płynących z wdrożenia systemu AI dla osób fizycznych, grup lub ogółu społeczeństwa, w tym możliwość poprawy bezpieczeństwa produktów;
k)
zakres, w jakim obowiązujące prawo Unii przewiduje:
i)
skuteczne środki ochrony prawnej w związku z ryzykiem stwarzanym przez system AI, z wyłączeniem roszczeń o odszkodowanie;
(ii) skuteczne środki zapobiegania temu ryzyku lub jego znacznego minimalizowania.
3.
Komisja jest uprawniona do przyjmowania zgodnie z art. 97 aktów delegowanych w celu zmiany wykazu zawartego w załączniku III poprzez usunięcie systemów AI wysokiego ryzyka, jeżeli spełnione są oba poniższe warunki:
a)
dany system AI wysokiego ryzyka nie stwarza już żadnego znaczącego ryzyka dla praw podstawowych, zdrowia lub bezpieczeństwa, biorąc pod uwagę kryteria wymienione w ust. 2;
b)
usunięcie z wykazu nie obniża ogólnego poziomu ochrony zdrowia, bezpieczeństwa i praw podstawowych przewidzianego w prawie Unii.
Artykuł 8
Zgodność z wymogami
1.
Systemy AI wysokiego ryzyka muszą być zgodne z wymogami ustanowionymi w niniejszej sekcji, przy uwzględnieniu ich przeznaczenia oraz powszechnie uznanego stanu wiedzy technicznej w dziedzinie AI oraz technologii powiązanych z AI. Przy zapewnianiu zgodności z tymi wymogami uwzględnia się system zarządzania ryzykiem, o którym mowa w art. 9.
2.
W przypadku gdy produkt zawiera system AI, do którego mają zastosowanie wymogi niniejszego rozporządzenia oraz wymogi unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja A, dostawcy są odpowiedzialni za zapewnienie pełnej zgodności ich produktu ze wszystkimi mającymi zastosowanie wymogami na podstawie mającego zastosowanie unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego. Przy zapewnianiu zgodności systemów AI wysokiego ryzyka, o których mowa w ust. 1, z wymogami ustanowionymi w niniejszej sekcji oraz w celu zapewnienia spójności, unikania powielania i zminimalizowania dodatkowych obciążeń, dostawcy mogą wybrać, w stosownych przypadkach, integrację niezbędnych procesów testowania i sprawozdawczości, informacji i dokumentacji, które zapewniają w odniesieniu do swojego produktu, z istniejącą już dokumentacją i procedurami wymaganymi na podstawie unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja A.
Artykuł 9
System zarządzania ryzykiem
1.
Ustanawia się, wdraża, dokumentuje i obsługuje system zarządzania ryzykiem w odniesieniu do systemów AI wysokiego ryzyka.
2.
Przez system zarządzania ryzykiem rozumie się ciągły, iteracyjny proces, planowany i realizowany przez cały cykl życia systemu AI wysokiego ryzyka, wymagający regularnego systematycznego przeglądu i aktualizacji. Obejmuje on następujące etapy:
a)
identyfikację i analizę znanego i dającego się racjonalnie przewidzieć ryzyka, jakie dany system AI wysokiego ryzyka może stwarzać dla zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych podczas jego stosowania zgodnie z przeznaczeniem;
b)
oszacowanie i ocenę ryzyka, jakie może wystąpić podczas wykorzystywania systemu AI wysokiego ryzyka zgodnie z przeznaczeniem i w warunkach dającego się racjonalnie przewidzieć niewłaściwego wykorzystania;
c)
ocenę innego mogącego wystąpić ryzyka na podstawie analizy danych zebranych z systemu monitorowania po wprowadzeniu do obrotu, o którym mowa w art. 72;
d)
przyjęcie odpowiednich i ukierunkowanych środków zarządzania ryzykiem zaprojektowanych w celu przeciwdziałania ryzyku zidentyfikowanemu zgodnie z lit. a).
3.
Ryzyko, o którym mowa w niniejszym artykule, oznacza tylko takie rodzaje ryzyka, które można stosownie ograniczyć lub wyeliminować poprzez rozwój lub zaprojektowanie systemu AI wysokiego ryzyka lub poprzez zapewnienie odpowiednich informacji technicznych.
4.
W ramach środków zarządzania ryzykiem, o których mowa w ust. 2 lit. d), należycie uwzględnia się skutki i możliwe interakcje wynikające z łącznego stosowania wymogów ustanowionych w niniejszej sekcji, w celu skuteczniejszego minimalizowania ryzyka przy jednoczesnym osiągnięciu odpowiedniej równowagi we wdrażaniu środków służących spełnieniu tych wymogów.
5.
Środki zarządzania ryzykiem, o których mowa w ust. 2 lit. d), muszą być takie, aby odpowiednie ryzyko szczątkowe związane z każdym zagrożeniem, jak również ogólne ryzyko szczątkowe systemów AI wysokiego ryzyka, oceniano jako dopuszczalne.
Przy określaniu najodpowiedniejszych środków zarządzania ryzykiem zapewnia się, co następuje:
a)
eliminację lub ograniczenie – w zakresie, w jakim jest to technicznie wykonalne – ryzyka zidentyfikowanego i ocenionego zgodnie z ust. 2 poprzez odpowiedni projekt i rozwój systemu AI wysokiego ryzyka;
b)
w stosownych przypadkach – wdrożenie odpowiednich środków służących ograniczeniu i kontroli ryzyka, którego nie można wyeliminować;
c)
dostarczenie informacji wymaganych zgodnie z art. 13 oraz, w stosownych przypadkach, przeszkolenie podmiotów stosujących.
W celu eliminowania lub ograniczania ryzyka związanego z wykorzystaniem systemu AI wysokiego ryzyka należytą uwagę zwraca się na wiedzę techniczną, doświadczenie, wykształcenie i szkolenia, jakich oczekuje się od podmiotu stosującego, oraz zakładany kontekst, w którym ma być stosowany system.
6.
Systemy AI wysokiego ryzyka testuje się w celu określenia najodpowiedniejszych i ukierunkowanych środków zarządzania ryzykiem. Testy zapewniają, by systemy AI wysokiego ryzyka działały zgodnie z ich przeznaczeniem oraz były zgodne z wymogami ustanowionymi w niniejszej sekcji.
7.
Procedury testowe mogą obejmować testy w warunkach rzeczywistych zgodnie z art. 60.
8.
Testy systemów AI wysokiego ryzyka przeprowadza się, w stosownych przypadkach, w dowolnym momencie procesu rozwoju systemu, a w każdym przypadku przed wprowadzeniem go do obrotu lub oddaniem do użytku. Testy przeprowadza się w odniesieniu do uprzednio określonych wskaźników i progów probabilistycznych, stosownych ze względu na przeznaczenie systemu AI wysokiego ryzyka.
9.
Przy wdrażaniu systemu zarządzania ryzykiem przewidzianego w ust. 1–7 dostawcy zwracają uwagę na to, czy dany system AI wysokiego ryzyka w świetle swojego przeznaczenia może mieć niekorzystny wpływ na osoby poniżej 18 roku życia oraz, w stosownych przypadkach, na inne grupy szczególnie wrażliwe.
10.
W odniesieniu do dostawców systemów AI wysokiego ryzyka, którzy podlegają wymogom dotyczącym wewnętrznych procesów zarządzania ryzykiem na podstawie innych odpowiednich przepisów prawa Unii, aspekty przewidziane w ust. 1–9 mogą być częścią procedur zarządzania ryzykiem ustanowionych zgodnie z tym prawem lub łączyć się z tymi procedurami.
Artykuł 10
Dane i zarządzanie danymi
1.
Systemy AI wysokiego ryzyka, które wykorzystują techniki obejmujące trenowanie modeli AI z wykorzystaniem danych, rozwija się na podstawie zbiorów danych treningowych, walidacyjnych i testowych spełniających kryteria jakości, o których mowa w ust. 2, 3 i 4 niniejszego artykułu oraz w art. 4a ust. 1, w każdym przypadku gdy takie zbiory danych są wykorzystywane.
2.
Zbiory danych treningowych, walidacyjnych i testowych podlegają praktykom w zakresie zarządzania danymi stosownym do przeznaczenia danego systemu AI wysokiego ryzyka. Praktyki te dotyczą w szczególności:
a)
odpowiednich decyzji projektowych;
b)
procesów zbierania danych i pochodzenia danych oraz, w przypadku danych osobowych, pierwotnego celu zbierania danych;
c)
odpowiednich operacji przetwarzania na potrzeby przygotowania danych, takich jak dodawanie komentarzy, etykietowanie, czyszczenie, aktualizacja, wzbogacanie i agregacja;
d)
sformułowania założeń, w szczególności w odniesieniu do informacji, do których pomiaru i reprezentowania mają służyć dane;
e)
oceny dostępności, ilości i przydatności zbiorów danych, które są potrzebne;
f)
badania pod kątem ewentualnej stronniczości, która może mieć wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo osób, negatywnie wpływać na prawa podstawowe lub prowadzić do dyskryminacji zakazanej na mocy prawa Unii, zwłaszcza w przypadku gdy dane wyjściowe wpływają na dane wejściowe wykorzystywane na potrzeby przyszłych operacji;
g)
odpowiednich środków służących wykrywaniu ewentualnej stronniczości określonej zgodnie z lit. f) oraz zapobieganiu jej i jej ograniczaniu;
h)
określenia istotnych luk w danych lub braków w danych, które uniemożliwiają zgodność z niniejszym rozporządzeniem, oraz tego, w jaki sposób można zaradzić tym lukom i brakom.
3.
Zbiory danych treningowych, walidacyjnych i testowych muszą być adekwatne, wystarczająco reprezentatywne oraz w jak największym stopniu wolne od błędów i kompletne z punktu widzenia przeznaczenia. Muszą się one charakteryzować odpowiednimi właściwościami statystycznymi, w tym, w stosownych przypadkach, w odniesieniu do osób lub grup osób, wobec których ma być stosowany system AI wysokiego ryzyka. Te kryteria zbiorów danych mogą zostać spełnione na poziomie pojedynczych zbiorów danych lub na poziomie ich kombinacji.
4.
Zbiory danych muszą uwzględniać, w zakresie wymaganym z uwagi na ich przeznaczenie, cechy lub elementy, które są specyficzne dla określonego otoczenia geograficznego, kontekstualnego, behawioralnego lub funkcjonalnego, w którym ma być wykorzystywany system AI wysokiego ryzyka.
—————
6.
W przypadkach rozwoju systemów AI wysokiego ryzyka niewykorzystujących technik obejmujących trenowanie modeli AI ust. 2, 3 i 4 niniejszego artykułu oraz art. 4a ust. 1 stosuje się jedynie do zbiorów danych testowych.
Artykuł 11
Dokumentacja techniczna
1.
Dokumentację techniczną dla systemu AI wysokiego ryzyka sporządza się przed wprowadzeniem danego systemu do obrotu lub oddaniem go do użytku oraz dokonuje się jej aktualizacji.
Tę dokumentację techniczną sporządza się w taki sposób, aby wykazać, że system AI wysokiego ryzyka jest zgodny z wymogami ustanowionymi w niniejszej sekcji, oraz aby dostarczyć właściwym organom krajowym i jednostkom notyfikowanym informacji – w jasnej i wyczerpującej formie – niezbędnych do oceny zgodności systemu AI z tymi wymogami. Zawiera ona co najmniej elementy określone w załączniku IV. MŚP, w tym przedsiębiorstwa typu start-up, i małe spółki o średniej kapitalizacji mogą podawać elementy dokumentacji technicznej określone w załączniku IV w formie uproszczonej. W tym celu Komisja ustanawia wzór uproszczonej dokumentacji technicznej ukierunkowany na potrzeby małych i średnich przedsiębiorstw, w tym przedsiębiorstw typu start-up, i małych spółek o średniej kapitalizacji. W przypadku gdy MŚP, w tym przedsiębiorstwa typu start-up, lub małe spółki o średniej kapitalizacji zdecydują się na podawanie informacji wymaganych w załączniku IV w sposób uproszczony, korzystają ze wzoru, o którym mowa w niniejszym ustępie. Jednostki notyfikowane akceptują ten wzór do celów oceny zgodności.
2.
W przypadku wprowadzania do obrotu lub oddawania do użytku systemu AI wysokiego ryzyka związanego z produktem, który jest objęty zakresem stosowania unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja A, sporządza się jeden zestaw dokumentacji technicznych zawierający wszystkie informacje określone w ust. 1, jak również informacje wymagane na podstawie tych aktów prawnych.
3.
Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 97 w celu zmiany, w razie potrzeby, załącznika IV, aby zagwarantować, by w świetle postępu technicznego dokumentacja techniczna zawierała wszystkie informacje niezbędne do oceny zgodności systemu z wymogami ustanowionymi w niniejszej sekcji.
Artykuł 12
Rejestrowanie zdarzeń
1.
Systemy AI wysokiego ryzyka muszą dysponować technicznymi możliwościami automatycznego rejestrowania zdarzeń (zwanymi dalej „rejestrami zdarzeń”) w całym cyklu życia danego systemu.
2.
W celu zapewnienia, by poziom identyfikowalności funkcjonowania systemu AI wysokiego ryzyka był stosowny ze względu na przeznaczenie tego systemu, funkcja rejestracji zdarzeń musi umożliwiać rejestrowanie zdarzeń istotnych dla:
a)
identyfikowania sytuacji, które mogą skutkować tym, że system AI wysokiego ryzyka będzie stwarzał ryzyko w rozumieniu art. 79 ust. 1, lub które mogą prowadzić do istotnej zmiany;
b)
ułatwiania monitorowania po wprowadzeniu do obrotu, o którym mowa w art. 72; oraz
c)
monitorowania działania systemów AI wysokiego ryzyka, o których mowa w art. 26 ust. 5.
3.
W przypadku systemów AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III pkt 1 lit. a), funkcja rejestracji zdarzeń musi zapewniać rejestrowanie co najmniej:
a)
okresu każdego wykorzystania systemu (data i godzina rozpoczęcia oraz data i godzina zakończenia każdego wykorzystania);
b)
referencyjnej bazy danych, względem której system sprawdził dane wejściowe;
c)
danych wejściowych, w których przypadku wyszukiwanie doprowadziło do trafienia;
d)
danych umożliwiających identyfikację osób fizycznych uczestniczących w weryfikacji wyników, o których mowa w art. 14 ust. 5.
Artykuł 13
Przejrzystość i udostępnianie informacji podmiotom stosującym
1.
Systemy AI wysokiego ryzyka projektuje się i rozwija w sposób zapewniający wystarczającą przejrzystość ich działania, umożliwiającą podmiotom stosującym interpretację wyników systemu i ich właściwe wykorzystanie. Zapewnia się odpowiedni rodzaj i stopień przejrzystości w celu osiągnięcia spełnienia przez dostawcę i podmiot stosujący odpowiednich obowiązków określonych w sekcji 3.
2.
Do systemów AI wysokiego ryzyka dołącza się instrukcję obsługi w odpowiednim formacie cyfrowym lub innym formacie zawierającą zwięzłe, kompletne, poprawne i jasne informacje, które są istotne, dostępne i zrozumiałe dla podmiotów stosujących.
3.
Instrukcja obsługi zawiera co najmniej następujące informacje:
a)
tożsamość i dane kontaktowe dostawcy oraz, w stosownych przypadkach, jego upoważnionego przedstawiciela;
b)
cechy, możliwości i ograniczenia skuteczności działania systemu AI wysokiego ryzyka, w tym:
i)
jego przeznaczenie;
(ii) poziom dokładności, wraz z jego wskaźnikami, poziom solidności i cyberbezpieczeństwa, o których mowa w art. 15, względem których przetestowano system AI wysokiego ryzyka i dokonano jego walidacji oraz których to poziomów można oczekiwać, a także wszelkie znane i dające się przewidzieć okoliczności, które mogą mieć wpływ na te oczekiwane poziomy dokładności, solidności i cyberbezpieczeństwa;
(iii) wszelkie znane lub dające się przewidzieć okoliczności związane z wykorzystaniem systemu AI wysokiego ryzyka zgodnie z jego przeznaczeniem lub w warunkach dającego się racjonalnie przewidzieć niewłaściwego wykorzystania, mogące powodować ryzyko dla zdrowia i bezpieczeństwa lub praw podstawowych, o którym to ryzyku mowa w art. 9 ust. 2;
(iv) w stosownych przypadkach, możliwości techniczne i właściwości systemu AI wysokiego ryzyka w zakresie udostępniania informacji istotnych dla wyjaśnienia jego wyników;
v)
w stosownych przypadkach, działanie systemu w odniesieniu do określonych osób lub grup osób, wobec których ma on być wykorzystywany;
(vi) w stosownych przypadkach, specyfikacje dotyczące danych wejściowych lub wszelkie inne istotne informacje dotyczące wykorzystywanych zbiorów danych treningowych, walidacyjnych i testowych, uwzględniając przeznaczenie systemu AI wysokiego ryzyka;
(vii) w stosownych przypadkach, informacje umożliwiające podmiotom stosującym interpretację wyników systemu AI wysokiego ryzyka i odpowiednie wykorzystanie tych wyników;
c)
zmiany w systemie AI wysokiego ryzyka i jego skuteczności działania, które zostały z góry zaplanowane przez dostawcę w momencie przeprowadzania początkowej oceny zgodności;
d)
środki nadzoru ze strony człowieka, o których mowa w art. 14, w tym środki techniczne wprowadzone w celu ułatwienia podmiotom stosującym interpretacji wyników systemów AI wysokiego ryzyka;
e)
potrzebne zasoby obliczeniowe i sprzętowe, przewidywany cykl życia systemu AI wysokiego ryzyka oraz wszelkie niezbędne środki w zakresie konserwacji i utrzymania, w tym częstotliwość ich stosowania, mające na celu zapewnienie właściwego funkcjonowania tego systemu AI, w tym dotyczące aktualizacji oprogramowania;
f)
w stosownych przypadkach – opis mechanizmów zawartych w systemie AI wysokiego ryzyka, które umożliwiają podmiotom stosującym prawidłowe zbieranie, przechowywanie i interpretowanie rejestrów zdarzeń, zgodnie z art. 12.
Artykuł 14
Nadzór ze strony człowieka
1.
Systemy AI wysokiego ryzyka projektuje się i rozwija w taki sposób, w tym poprzez uwzględnienie odpowiednich narzędzi interfejsu człowiek-maszyna, aby w okresie ich wykorzystywania systemu AI mogły być skutecznie nadzorowane przez osoby fizyczne.
2.
Nadzór ze strony człowieka ma na celu zapobieganie ryzyku dla zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych lub minimalizowanie takiego ryzyka, które może się pojawić, gdy system AI wysokiego ryzyka jest wykorzystywany zgodnie z jego przeznaczeniem lub w warunkach dającego się racjonalnie przewidzieć niewłaściwego wykorzystania, w szczególności gdy takie ryzyko utrzymuje się pomimo stosowania innych wymogów ustanowionych w niniejszej sekcji.
3.
Środki nadzoru muszą być współmierne do ryzyka, poziomu autonomii i kontekstu wykorzystywania danego systemu AI wysokiego ryzyka, a nadzór zapewnia się za pomocą co najmniej jednego z następujących rodzajów środków:
a)
środków określonych i wbudowanych, jeżeli jest to technicznie wykonalne, w system AI wysokiego ryzyka przez dostawcę przed wprowadzeniem systemu do obrotu lub oddaniem do użytku;
b)
środków określonych przez dostawcę przed wprowadzeniem systemu AI wysokiego ryzyka do obrotu lub oddaniem go do użytku i które to środki nadają się do wdrożenia przez podmiot stosujący.
4.
Do celów wykonania ust. 1, 2 i 3 system AI wysokiego ryzyka udostępnia się podmiotowi stosującemu w taki sposób, aby umożliwić osobom fizycznym, którym powierzono sprawowanie nadzoru ze strony człowieka, odpowiednio i proporcjonalnie:
a)
należyte zrozumienie odpowiednich możliwości i ograniczeń systemu AI wysokiego ryzyka oraz należyte monitorowanie jego działania, w tym w celu wykrywania anomalii, nieprawidłowego funkcjonowania i nieoczekiwanych wyników działania oraz zaradzeniu im w przypadku ich wystąpienia;
b)
pozostawanie świadomym potencjalnej tendencji do automatycznego polegania lub nadmiernego polegania na wyniku wytworzonym przez system AI wysokiego ryzyka (tzw. „błąd automatyzacji”), w szczególności w przypadku systemów AI wysokiego ryzyka wykorzystywanych do udzielania informacji lub zaleceń na potrzeby decyzji podejmowanych przez osoby fizyczne;
c)
prawidłową interpretację wyniku systemu AI wysokiego ryzyka, biorąc pod uwagę na przykład dostępne narzędzia i metody interpretacji;
d)
podjęcie decyzji, w każdej konkretnej sytuacji, o niekorzystaniu z systemu AI wysokiego ryzyka lub w inny sposób zignorowanie, unieważnienie lub odwrócenie wyniku systemu AI wysokiego ryzyka;
e)
ingerowanie w działanie systemu AI wysokiego ryzyka lub przerwanie działania systemu za pomocą przycisku „stop” lub podobnej procedury, która pozwala na zatrzymanie systemu w stanie bezpiecznym.
5.
W przypadku systemów AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III pkt 1 lit. a), środki, o których mowa w ust. 3 niniejszego artykułu, muszą ponadto zapewniać, aby podmiot stosujący nie podejmował żadnego działania ani decyzji na podstawie identyfikacji będącej wynikiem działania systemu, jeżeli identyfikacji tej nie zweryfikowały ani nie potwierdziły odrębnie co najmniej dwie osoby fizyczne mające wymagane kompetencje, przeszkolenie i uprawnienia.
Wymóg odrębnej weryfikacji przez co najmniej dwie osoby fizyczne nie ma zastosowania do systemów AI wysokiego ryzyka wykorzystywanych do celów ścigania przestępstw, migracji, kontroli granicznej lub azylu, w przypadkach gdy prawo Unii lub prawo krajowe uznaje stosowanie tego wymogu za nieproporcjonalne.
Artykuł 15
Dokładność, solidność i cyberbezpieczeństwo
1.
Systemy AI wysokiego ryzyka projektuje się i rozwija w taki sposób, aby osiągały odpowiedni poziom dokładności, solidności i cyberbezpieczeństwa oraz by działały konsekwentnie pod tymi względami w całym cyklu życia.
2.
Aby odnieść się do technicznych aspektów pomiaru odpowiednich poziomów dokładności i solidności określonych w ust. 1 oraz wszelkich innych istotnych wskaźników skuteczności działania, Komisja we współpracy z odpowiednimi zainteresowanymi stronami i organizacjami, takimi jak organy metrologiczne i organy ds. analizy porównawczej, zachęca w stosownych przypadkach do opracowywania poziomów odniesienia i metod pomiarowych.
3.
Poziomy dokładności i odpowiednie wskaźniki dokładności systemów AI wysokiego ryzyka deklaruje się w dołączonych do nich instrukcjach obsługi.
4.
Systemy AI wysokiego ryzyka muszą być możliwie jak najodporniejsze na błędy, usterki lub niespójności, które mogą wystąpić w systemie lub w środowisku, w którym działa system, w szczególności w wyniku interakcji z osobami fizycznymi lub innymi systemami. W tym zakresie podejmuje się środki techniczne i organizacyjne.
Solidność systemów AI wysokiego ryzyka można osiągnąć dzięki rozwiązaniom technicznym gwarantującym redundancję, które mogą obejmować plany zakładające dostępność systemu zapasowego lub plany zapewniające przejście systemu w stan bezpieczny (tzw. „fail-safe”).
Systemy AI wysokiego ryzyka, które po wprowadzeniu na rynek lub oddaniu do użytku nadal się uczą, rozwija się w taki sposób, aby w możliwie największym stopniu wyeliminować lub ograniczyć ryzyko potencjalnie stronniczych wyników wpływających na dane wejściowe wykorzystywane na potrzeby przyszłych operacji (sprzężenie zwrotne) oraz aby zapewnić, by wszelkie tego typu sprzężenie zwrotne zostało odpowiednio uwzględnione przy pomocy odpowiednich środków ograniczających ryzyko.
5.
Systemy AI wysokiego ryzyka muszą być odporne na próby nieupoważnionych osób trzecich mające na celu zmianę ich wykorzystania, wyników lub skuteczności działania poprzez wykorzystanie słabych punktów systemu.
Rozwiązania techniczne mające na celu zapewnienie cyberbezpieczeństwa systemów AI wysokiego ryzyka muszą być dostosowane do odpowiednich okoliczności i ryzyka.
Rozwiązania techniczne mające na celu eliminowanie słabych punktów charakterystycznych dla AI obejmują, w stosownych przypadkach, środki służące zapobieganiu atakom mającym na celu manipulowanie zbiorem danych treningowych (zatruwanie danych) lub elementami stosowanymi przy trenowaniu, które zostały poddane pretrenowaniu (zatruwanie modelu), wprowadzaniu danych wejściowych, które mają na celu spowodowanie błędu w modelu AI (przykłady kontradyktoryjne lub omijanie modelu), atakom na poufność lub wadom modelu, a także środki w zakresie wykrywania tych zagrożeń, reagowania na nie, ich rozwiązywania i ich kontrolowania.
Artykuł 16
Obowiązki dostawców systemów AI wysokiego ryzyka
Dostawcy systemów AI wysokiego ryzyka:
a)
zapewniają zgodność swoich systemów AI wysokiego ryzyka z wymogami ustanowionymi w sekcji 2;
b)
podają w systemie AI wysokiego ryzyka lub – przypadku gdy nie jest to możliwe – na jego opakowaniu lub w dołączonej do niego dokumentacji, stosownie do przypadku, swoją nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy i adres, pod którym można się z nimi skontaktować;
c)
posiadają system zarządzania jakością zgodny z art. 17;
d)
prowadzą dokumentację, o której mowa w art. 18;
e)
przechowują rejestry zdarzeń generowane automatycznie przez ich systemy AI wysokiego ryzyka, jak określono w art. 19, gdy rejestry takie znajdują się pod ich kontrolą;
f)
zapewniają, aby przed wprowadzeniem do obrotu lub oddaniem do użytku system AI wysokiego ryzyka poddano odpowiedniej procedurze oceny zgodności, o której mowa w art. 43;
g)
sporządzają deklarację zgodności UE zgodnie z art. 47;
h)
umieszczają, zgodnie z art. 48, oznakowanie CE w systemie AI wysokiego ryzyka lub – w przypadku gdy nie jest to możliwe – na jego opakowaniu lub w dołączonej do niego dokumentacji, na potwierdzenie zgodności z niniejszym rozporządzeniem;
i)
spełniają obowiązki rejestracyjne, o których mowa w art. 49 ust. 1;
j)
podejmują niezbędne działania naprawcze i przekazują informacje zgodnie z art. 20;
k)
wykazują, na uzasadniony wniosek właściwego organu krajowego, zgodność systemu AI wysokiego ryzyka z wymogami ustanowionymi w sekcji 2;
l)
zapewniają, by system AI wysokiego ryzyka był zgodny z wymogami dostępności zgodnie z dyrektywami (UE) 2016/2102 i (UE) 2019/882.
Artykuł 17
System zarządzania jakością
1.
Dostawcy systemów AI wysokiego ryzyka wprowadzają system zarządzania jakością, który zapewnia zgodność z niniejszym rozporządzeniem. System ten dokumentuje się w systematyczny i uporządkowany sposób w formie pisemnych polityk, procedur i instrukcji oraz obejmuje on co najmniej następujące aspekty:
a)
strategię na rzecz zgodności regulacyjnej, w tym zgodności z procedurami oceny zgodności i procedurami zarządzania zmianami w systemie AI wysokiego ryzyka;
b)
techniki, procedury i systematyczne działania, które należy stosować na potrzeby projektowania oraz kontroli i weryfikacji projektu systemu AI wysokiego ryzyka;
c)
techniki, procedury i systematyczne działania, które należy stosować na potrzeby rozwoju, kontroli jakości i zapewniania jakości systemu AI wysokiego ryzyka;
d)
procedury badania, testowania i walidacji, które należy przeprowadzić przed przystąpieniem do rozwoju systemu AI wysokiego ryzyka, w trakcie tego rozwoju i po jego zakończeniu, oraz częstotliwość, z jaką mają być przeprowadzane;
e)
specyfikacje techniczne, w tym normy, które należy zastosować, oraz w przypadkach gdy normy zharmonizowane nie są stosowane w pełni lub nie obejmują wszystkich odpowiednich wymogów ustanowionych w sekcji 2, środki, które należy zastosować do zapewnienia, by system AI wysokiego ryzyka był zgodny z tymi wymogami;
f)
systemy i procedury zarządzania danymi, w tym dotyczące nabywania danych, zbierania danych, analizy danych, etykietowania danych, przechowywania danych, filtrowania danych, eksploracji danych, agregacji danych, zatrzymywania danych i wszelkich innych operacji dotyczących danych, które przeprowadza się przed wprowadzeniem do obrotu lub oddaniem do użytku systemów AI wysokiego ryzyka i do celu wprowadzenia ich do obrotu lub oddania ich do użytku;
g)
system zarządzania ryzykiem, o którym mowa w art. 9;
h)
ustanowienie, wdrożenie i obsługa systemu monitorowania po wprowadzeniu do obrotu, zgodnie z art. 72;
i)
procedury związane ze zgłaszaniem poważnego incydentu zgodnie z art. 73;
j)
porozumiewanie się z właściwymi organami krajowymi, innymi właściwymi organami, w tym organami zapewniającymi lub wspierającymi dostęp do danych, jednostkami notyfikowanymi, innymi operatorami, klientami lub innymi zainteresowanymi stronami;
k)
systemy i procedury rejestrowania wszelkiej istotnej dokumentacji i wszelkich istotnych informacji;
l)
zarządzanie zasobami, w tym środki związane z bezpieczeństwem dostaw;
m)
ramy odpowiedzialności służące określeniu odpowiedzialności kierownictwa i pozostałego personelu w odniesieniu do wszystkich aspektów wymienionych w niniejszym ustępie.
2.
Wdrożenie aspektów, o których mowa w ust. 1, musi być proporcjonalne do wielkości organizacji dostawcy, w szczególności jeżeli dostawca jest MŚP, w tym przedsiębiorstwem typu start-up, lub małą spółką o średniej kapitalizacji. W każdym przypadku dostawcy przestrzegają stopnia rygoryzmu i poziomu ochrony wymaganych do zapewnienia zgodności ich systemów AI wysokiego ryzyka z niniejszym rozporządzeniem.
3.
Dostawcy systemów AI wysokiego ryzyka, którzy podlegają obowiązkom dotyczącym systemów zarządzania jakością lub równoważnym obowiązkom na podstawie odpowiednich sektorowych przepisów prawa Unii, mogą uwzględnić aspekty wymienione w ust. 1 jako część systemów zarządzania jakością zgodnie z tymi przepisami.
4.
W odniesieniu do dostawców będących instytucjami finansowymi, które podlegają wymogom dotyczącym ich systemu zarządzania wewnętrznego, uzgodnień lub procedur na podstawie przepisów prawa Unii dotyczących usług finansowych, obowiązek wprowadzenia systemu zarządzania jakością, z wyjątkiem ust. 1 lit. g), h) oraz i) niniejszego artykułu, uznaje się za spełniony w przypadku zapewnienia zgodności z przepisami dotyczącymi zarządzania wewnętrznego, uzgodnień lub procedur zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa Unii dotyczącymi usług finansowych. W tym celu uwzględnia się wszelkie normy zharmonizowane, o których mowa w art. 40.
Artykuł 18
Prowadzenie dokumentacji
1.
Przez okres 10 lat od dnia wprowadzenia systemu AI wysokiego ryzyka do obrotu lub oddania go do użytku dostawca przechowuje do dyspozycji właściwych organów krajowych:
a)
dokumentację techniczną, o której mowa w art. 11;
b)
dokumentację dotyczącą systemu zarządzania jakością, o którym mowa w art. 17;
c)
w stosownych przypadkach – dokumentację dotyczącą zmian zatwierdzonych przez jednostki notyfikowane;
d)
w stosownych przypadkach – decyzje i inne dokumenty wydane przez jednostki notyfikowane;
e)
deklarację zgodności UE, o której mowa w art. 47.
2.
Każde państwo członkowskie określa warunki, na jakich dokumentacja, o której mowa w ust. 1, pozostaje do dyspozycji właściwych organów krajowych przez okres wskazany w tym ustępie w przypadkach, gdy dostawca lub jego upoważniony przedstawiciel mający miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium danego państwa członkowskiego ogłoszą upadłość lub zaprzestaną działalności przed upływem tego okresu.
3.
Dostawcy będący instytucjami finansowymi, które podlegają wymogom dotyczącym ich systemu zarządzania wewnętrznego, uzgodnień lub procedur na podstawie przepisów prawa Unii dotyczących usług finansowych, prowadzą dokumentację techniczną jako część dokumentacji prowadzonej na podstawie odpowiednich przepisów prawa Unii dotyczących usług finansowych.
Artykuł 19
Automatycznie generowane rejestry zdarzeń
1.
Dostawcy systemów AI wysokiego ryzyka przechowują generowane automatycznie przez ich systemy AI wysokiego ryzyka rejestry zdarzeń, o których mowa w art. 12 ust. 1, w zakresie, w jakim tego rodzaju rejestry zdarzeń znajdują się pod ich kontrolą. Bez uszczerbku dla mającego zastosowanie prawa Unii lub prawa krajowego rejestry te są przechowywane przez okres stosowny ze względu na przeznaczenie systemu AI wysokiego ryzyka, wynoszący co najmniej 6 miesięcy, o ile mające zastosowanie prawo Unii lub prawo krajowym, w szczególności prawo Unii dotyczące ochrony danych osobowych, nie stanowi inaczej.
2.
Dostawcy będący instytucjami finansowymi, które podlegają wymogom dotyczącym ich systemu zarządzania wewnętrznego, uzgodnień lub procedur na podstawie przepisów prawa Unii dotyczących usług finansowych, prowadzą rejestry zdarzeń generowane automatycznie przez ich systemy AI wysokiego ryzyka jako część dokumentacji prowadzonej na podstawie odpowiednich przepisów dotyczących usług finansowych.
Artykuł 20
Działania naprawcze i obowiązek informacyjny
1.
Dostawcy systemów AI wysokiego ryzyka, którzy uważają lub mają powody, by uważać, że system AI wysokiego ryzyka, który wprowadzili do obrotu lub oddali do użytku, nie jest zgodny z niniejszym rozporządzeniem, natychmiast podejmują niezbędne działania naprawcze w celu, stosownie do przypadku, zapewnienia zgodności tego systemu, wycofania go z rynku, wyłączenia go lub wycofania go z użytku. Informują oni o tym dystrybutorów danego systemu AI wysokiego ryzyka oraz, w stosownych przypadkach, odpowiednio podmioty stosujące, upoważnionego przedstawiciela i importerów.
2.
W przypadku gdy system AI wysokiego ryzyka stwarza ryzyko w rozumieniu art. 79 ust. 1 i dostawca danego systemu dowie się o tym ryzyku, dostawca ten natychmiast wyjaśnia przyczyny tego ryzyka, w stosownych przypadkach we współpracy ze zgłaszającym podmiotem stosującym, oraz informuje organy nadzoru rynku właściwe w zakresie przedmiotowych systemów AI wysokiego ryzyka, oraz, w stosownych przypadkach, jednostkę notyfikowaną, która zgodnie z art. 44 wydała certyfikat dla danego systemu AI wysokiego ryzyka, w szczególności o charakterze danej niezgodności oraz o wszelkich podjętych działaniach naprawczych.
Artykuł 21
Współpraca z właściwymi organami
1.
Dostawcy systemów AI wysokiego ryzyka, na uzasadniony wniosek właściwego organu, przekazują temu organowi wszelkie informacje i dokumenty niezbędne do wykazania zgodności systemu AI wysokiego ryzyka z wymogami ustanowionymi w sekcji 2, w języku łatwo zrozumiałym dla danego organu w jednym z oficjalnych języków instytucji Unii wskazanym przez dane państwo członkowskie.
2.
Na uzasadniony wniosek właściwego organu dostawcy zapewniają również występującemu z wnioskiem właściwemu organowi, w stosownych przypadkach, dostęp do generowanych automatycznie przez system AI wysokiego ryzyka rejestrów zdarzeń, o których mowa w art. 12 ust. 1, w zakresie, w jakim tego rodzaju rejestry zdarzeń znajdują się pod ich kontrolą.
3.
Wszelkie informacje uzyskane zgodnie z niniejszym artykułem przez właściwy organ traktuje się zgodnie z obowiązkami dotyczącymi poufności określonymi w art. 78.
Artykuł 22
Upoważnieni przedstawiciele dostawców systemów AI wysokiego ryzyka
1.
Przed udostępnieniem swoich systemów AI wysokiego ryzyka na rynku Unii dostawcy mający miejsce zamieszkania lub siedzibę w państwach trzecich ustanawiają – na podstawie pisemnego pełnomocnictwa – upoważnionego przedstawiciela mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Unii.
2.
Dostawca umożliwia swojemu upoważnionemu przedstawicielowi wykonywanie zadań powierzonych mu na mocy pełnomocnictwa udzielonego przez dostawcę.
3.
Upoważniony przedstawiciel wykonuje zadania powierzone mu na mocy pełnomocnictwa udzielonego przez dostawcę. Upoważniony przedstawiciel przekazuje organom nadzoru rynku, na wniosek, kopię pełnomocnictwa w jednym z oficjalnych języków instytucji Unii wskazanym przez właściwy organ. Do celów niniejszego rozporządzenia pełnomocnictwo uprawnia upoważnionego przedstawiciela do wykonywania następujących zadań:
a)
sprawdzenie, czy zostały sporządzone deklaracja zgodności UE, o której mowa w art. 47, i dokumentacja techniczna, o której mowa w art. 11, oraz czy została przeprowadzona przez dostawcę odpowiednia procedura oceny zgodności;
b)
przechowywanie do dyspozycji właściwych organów i krajowych organów lub jednostek, o których mowa w art. 74 ust. 10, przez okres 10 lat od wprowadzenia systemu AI wysokiego ryzyka do obrotu lub oddania go do użytku, danych kontaktowych dostawcy, który ustanowił upoważnionego przedstawiciela, kopii deklaracji zgodności UE, o której mowa w art. 47, dokumentacji technicznej oraz, w stosownych przypadkach, certyfikatu wydanego przez jednostkę notyfikowaną;
c)
przekazywanie właściwemu organowi, na uzasadniony wniosek, wszelkich informacji i dokumentów, w tym tych, o których mowa w lit. b) niniejszego ustępu, niezbędnych do wykazania zgodności systemu AI wysokiego ryzyka z wymogami ustanowionymi w sekcji 2, w tym zapewnienie temu organowi dostępu do generowanych automatycznie przez system AI wysokiego ryzyka rejestrów zdarzeń, o których mowa w art. 12 ust. 1, w zakresie, w jakim tego rodzaju rejestry zdarzeń znajdują się pod kontrolą dostawcy;
d)
współpraca z właściwymi organami, na uzasadniony wniosek, w zakresie wszelkich działań, które organy te podejmują w odniesieniu do danego systemu AI wysokiego ryzyka, w szczególności, aby zmniejszyć i ograniczyć ryzyko, jakie stwarza ten system AI wysokiego ryzyka;
e)
w stosownych przypadkach spełnianie obowiązków rejestracyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1, lub, jeżeli rejestracji dokonuje sam dostawca, zapewnienie, by informacje, o których mowa w załączniku VIII sekcja A pkt 3, były prawidłowe.
Pełnomocnictwo daje upoważnionemu przedstawicielowi prawo do tego, aby właściwe organy mogły się zwracać do niego, obok albo zamiast do dostawcy, we wszystkich kwestiach dotyczących zapewnienia zgodności z niniejszym rozporządzeniem.
4.
Upoważniony przedstawiciel wypowiada pełnomocnictwo, jeśli uważa lub ma powody uważać, że dostawca działa w sposób sprzeczny ze swoimi obowiązkami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia. W takim przypadku upoważniony przedstawiciel natychmiast informuje o wypowiedzeniu pełnomocnictwa i jego przyczynach odpowiedni organ nadzoru rynku, a także, w stosownych przypadkach, odpowiednią jednostkę notyfikowaną.
Artykuł 23
Obowiązki importerów
1.
Przed wprowadzeniem do obrotu systemu AI wysokiego ryzyka importerzy zapewniają jego zgodność z niniejszym rozporządzeniem, sprawdzając, czy:
a)
dostawca systemu AI wysokiego ryzyka przeprowadził odpowiednią procedurę oceny zgodności, o której mowa w art. 43;
b)
dostawca sporządził dokumentację techniczną zgodnie z art. 11 i załącznikiem IV;
c)
system opatrzono wymaganym oznakowaniem CE oraz dołączono do niego deklarację zgodności UE, o której mowa w art. 47, oraz instrukcję obsługi;
d)
dostawca ustanowił upoważnionego przedstawiciela zgodnie z art. 22 ust. 1.
2.
W przypadku gdy importer ma wystarczające powody, aby uważać, że system AI wysokiego ryzyka jest niezgodny z niniejszym rozporządzeniem lub został sfałszowany lub sfałszowana została dołączona do niego dokumentacja, nie wprowadza tego systemu do obrotu, dopóki nie zostanie zapewniona jego zgodność z niniejszym rozporządzeniem. W przypadku gdy system AI wysokiego ryzyka stwarza ryzyko w rozumieniu art. 79 ust. 1, importer informuje o tym dostawcę systemu, upoważnionych przedstawicieli oraz organy nadzoru rynku.
3.
Importerzy podają w systemie AI wysokiego ryzyka, na opakowaniu tego systemu lub, w stosownych przypadkach, w dołączonej do niego dokumentacji swoją nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy i adres, pod którym można się z nimi skontaktować.
4.
Importerzy zapewniają, aby w okresie, w którym ponoszą odpowiedzialność za system AI wysokiego ryzyka, warunki jego – stosownie do przypadku – przechowywania lub transportu nie zagrażały jego zgodności z wymogami ustanowionymi w sekcji 2.
5.
Przez okres 10 lat od wprowadzenia systemu AI wysokiego ryzyka do obrotu lub oddania go do użytku, importerzy przechowują kopię certyfikatu wydanego przez jednostkę notyfikowaną, w stosownych przypadkach, kopię instrukcji obsługi oraz deklaracji zgodności UE, o której mowa w art. 47.
6.
Na uzasadniony wniosek odpowiednich właściwych organów importerzy przekazują im wszelkie niezbędne informacje i dokumentację, w tym te, o których mowa w ust. 5, w celu wykazania zgodności systemu AI wysokiego ryzyka z wymogami ustanowionymi w sekcji 2, w języku łatwo zrozumiałym dla tych organów. W tym celu importerzy zapewniają również możliwość udostępnienia tym organom dokumentacji technicznej.
7.
Importerzy współpracują z odpowiednimi właściwymi organami w zakresie wszelkich działań, które organy te podejmują w odniesieniu do systemu AI wysokiego ryzyka wprowadzonego do obrotu przez importerów, w szczególności aby zmniejszyć i ograniczyć stwarzane przez ten system ryzyko.
Artykuł 24
Obowiązki dystrybutorów
1.
Przed udostępnieniem na rynku systemu AI wysokiego ryzyka dystrybutorzy sprawdzają, czy został on opatrzony wymaganym oznakowaniem zgodności CE, czy dołączono do niego kopię deklaracji zgodności UE, o której mowa w art. 47, i instrukcję obsługi oraz czy dostawca oraz – w stosownych przypadkach – importer tego systemu spełnili swoje obowiązki ustanowione w art. 16 lit. b) i c) oraz w art. 23 ust. 3.
2.
W przypadku gdy dystrybutor – na podstawie dostępnych mu informacji – uważa lub ma powód, aby uważać, że system AI wysokiego ryzyka nie jest zgodny z wymogami ustanowionymi w sekcji 2 niniejszego tytułu, nie udostępnia na rynku tego systemu AI wysokiego ryzyka, dopóki nie zostanie zapewniona zgodność systemu z tymi wymogami. Ponadto, jeżeli system AI wysokiego ryzyka stwarza ryzyko w rozumieniu art. 79 ust. 1, dystrybutor informuje o tym stosownie do przypadku dostawcę lub importera systemu.
3.
Dystrybutorzy zapewniają, aby w okresie, w którym ponoszą odpowiedzialność za system AI wysokiego ryzyka, warunki jego przechowywania lub transportu – stosownie do przypadku – nie zagrażały zgodności systemu z wymogami ustanowionymi w sekcji 2.
4.
Dystrybutor, który uważa lub ma powód, aby – na podstawie dostępnych mu informacji – uważać, że system AI wysokiego ryzyka udostępniony przez niego na rynku jest niezgodny z wymogami ustanowionymi w sekcji 2, podejmuje działania naprawcze konieczne do zapewnienia zgodności tego systemu z tymi wymogami, do wycofania go z rynku lub wycofania go z użytku lub zapewnia podjęcie takich działań naprawczych przez, stosownie do przypadku, dostawcę, importera lub odpowiedniego operatora. W przypadku gdy system AI wysokiego ryzyka stwarza ryzyko w rozumieniu art. 79 ust. 1, dystrybutor natychmiast informuje o tym dostawcę lub importera systemu oraz organy właściwe w zakresie przedmiotowego system AI wysokiego ryzyka, przekazując szczegółowe informacje w szczególności na temat niezgodności systemu z wymogami i wszelkich podjętych działań naprawczych.
5.
Na uzasadniony wniosek odpowiedniego organu dystrybutorzy systemów AI wysokiego ryzyka przekazują temu organowi wszelkie informacje i dokumentację dotyczące ich działań zgodnie z ust. 1–4, niezbędne do wykazania zgodności tego systemu z wymogami określonymi w sekcji 2.
6.
Dystrybutorzy współpracują z odpowiednimi organami krajowymi w zakresie wszelkich działań, które organy te podejmują w odniesieniu do systemu AI wysokiego ryzyka udostępnionego na rynku przez dystrybutorów, w szczególności aby zmniejszyć lub ograniczyć stwarzane przez ten system ryzyko.
Artykuł 25
Odpowiedzialność w całym łańcuchu wartości AI
1.
Do celów niniejszego rozporządzenia za dostawcę systemu AI wysokiego ryzyka uznaje się i obejmuje obowiązkami dostawcy ustanowionymi w art. 16 każdego dystrybutora, importera, podmiot stosujący lub inną stronę trzecią, jeżeli zachodzi którakolwiek z następujących okoliczności:
a)
umieszczają oni swoją nazwę lub znak towarowy w systemie AI wysokiego ryzyka, który został już wprowadzony do obrotu lub oddany do użytku, bez uszczerbku dla ustaleń umownych przewidujących, że podział obowiązków następuje w inny sposób;
b)
we wprowadzonym już do obrotu lub oddanym do użytku systemie AI wysokiego ryzyka dokonują oni istotnej zmiany w taki sposób, że pozostaje on systemem AI wysokiego ryzyka zgodnie z art. 6;
c)
zmieniają oni przeznaczenie systemu AI, w tym systemu AI ogólnego przeznaczenia, który nie został zaklasyfikowany jako system AI wysokiego ryzyka i który został już wprowadzony do obrotu lub oddany do użytku, w taki sposób, że dany system AI staje się systemem AI wysokiego ryzyka zgodnie z art. 6.
2.
W przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w ust. 1, dostawcy, który pierwotnie wprowadził do obrotu lub oddał do użytku ten system AI, nie uznaje się już do celów niniejszego rozporządzenia za dostawcę tego konkretnego systemu AI.
Ten pierwotny dostawca ściśle współpracuje z nowymi dostawcami i udostępnia niezbędne informacje oraz udziela racjonalnie oczekiwanego dostępu technicznego i innego wsparcia niezbędnych do spełnienia obowiązków określonych w niniejszym rozporządzeniu, w szczególności w odniesieniu do zgodności z kryteriami oceny zgodności systemów AI wysokiego ryzyka.
W szczególności obowiązek określony w akapicie drugim, jeżeli jest to istotne dla celów w nim określonych, obejmuje:
a)
udostępnianie dokumentacji technicznej wystarczającej do oceny zgodności z wymogami określonymi w art. 16;
b)
informowanie nowych dostawców o znanych ograniczeniach i trybach awaryjnych; oraz
c)
zapewnienie nowym dostawcom ukierunkowanego dostępu technicznego, w tym do celów testowania i walidacji.
Niniejszego ustępu nie stosuje się w przypadkach, gdy pierwotny dostawca wyraźnie określił, że jego system AI nie może zostać zmieniony w system AI wysokiego ryzyka, a zatem nie dotyczy go obowiązek współpracy z nowymi dostawcami ani obowiązek przekazania dokumentacji.
3.
W przypadku systemów AI wysokiego ryzyka, które stanowią związane z bezpieczeństwem elementy produktów objętych zakresem unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja A, producenta produktów uznaje się za dostawcę systemu AI wysokiego ryzyka i podlega on obowiązkom ustanowionym w art. 16, jeżeli zachodzi którakolwiek z następujących okoliczności:
a)
system AI wysokiego ryzyka jest wprowadzany do obrotu wraz z produktem pod nazwą lub znakiem towarowym producenta produktu;
b)
system AI wysokiego ryzyka jest oddawany do użytku pod nazwą lub znakiem towarowym producenta produktu po wprowadzeniu produktu do obrotu.
4.
Dostawca systemu AI wysokiego ryzyka i osoba trzecia dostarczająca system AI, model AI, narzędzia, usługi, komponenty lub procesy, które są wykorzystywane w systemie AI wysokiego ryzyka lub z nim zintegrowane, wskazują, w drodze pisemnej umowy, informacje, zdolności, dostęp techniczny i innego rodzaju pomoc opartą na powszechnie uznanym stanie wiedzy technicznej wymagane, aby umożliwić dostawcy systemu AI wysokiego ryzyka pełne spełnienie obowiązków ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu. Niniejszego ustępu nie stosuje się do osób trzecich udostępniających publicznie na podstawie bezpłatnej licencji otwartego oprogramowania narzędzia, usługi, procesy lub komponenty inne niż modele AI ogólnego przeznaczenia.
Urząd ds. AI może opracować i zalecić dobrowolne wzorcowe postanowienia umowne dla umów zawieranych między dostawcami systemów AI wysokiego ryzyka a osobami trzecimi dostarczającymi narzędzia, usługi, komponenty lub procesy, które są wykorzystywane na potrzeby systemów AI wysokiego ryzyka lub zintegrowane z tymi systemami. Przy opracowywaniu dobrowolnych wzorcowych postanowień umownych, Urząd ds. AI bierze również pod uwagę ewentualne wymogi umowne mające zastosowanie w określonych sektorach lub przypadkach biznesowych. Dobrowolne wzorcowe postanowienia umowne są publikowane i udostępniane bezpłatnie w łatwym w użyciu formacie elektronicznym.
5.
Ust. 2 i 3 pozostają bez uszczerbku dla konieczności przestrzegania i ochrony praw własności intelektualnej, poufnych informacji handlowych i tajemnic przedsiębiorstwa zgodnie z prawem Unii i prawem krajowym.
Artykuł 26
Obowiązki podmiotów stosujących systemy AI wysokiego ryzyka
1.
Podmioty stosujące systemy AI wysokiego ryzyka podejmują – na podstawie ust. 3 i 6 – odpowiednie środki techniczne i organizacyjne w celu zapewnienia, aby systemy takie były wykorzystywane zgodnie z dołączoną do nich instrukcją obsługi.
2.
Podmioty stosujące powierzają sprawowanie nadzoru ze strony człowieka osobom fizycznym, które mają niezbędne kompetencje, przeszkolenie i uprawnienia, a także niezbędne wsparcie.
3.
Obowiązki ustanowione w ust. 1 i 2 pozostają bez uszczerbku dla innych obowiązków podmiotu stosującego wynikających z prawa Unii lub prawa krajowego oraz dla przysługującej podmiotowi stosującemu swobody organizowania swoich zasobów własnych i działań w celu wdrożenia wskazanych przez dostawcę środków nadzoru ze strony człowieka.
4.
Bez uszczerbku dla ust. 1 i 2 podmiot stosujący zapewnia, w zakresie, w jakim sprawuje on kontrolę nad danymi wejściowymi, adekwatność i wystarczającą reprezentatywność danych wejściowych w odniesieniu do przeznaczenia systemu AI wysokiego ryzyka.
5.
Podmioty stosujące monitorują działanie systemu AI wysokiego ryzyka w oparciu o instrukcję obsługi i w stosownych przypadkach informują dostawców zgodnie z art. 72. W przypadku gdy podmioty stosujące mają powody uważać, że wykorzystanie systemu AI wysokiego ryzyka zgodnie z instrukcją obsługi może powodować, że ten system AI będzie stwarzał ryzyko w rozumieniu art. 79 ust. 1, bez zbędnej zwłoki informują o tym dostawcę lub dystrybutora oraz odpowiedni organ nadzoru rynku i zawieszają wykorzystywanie systemu. W przypadku gdy podmioty stosujące stwierdziły wystąpienie poważnego incydentu, natychmiast informują o tym incydencie najpierw dostawcę, a następnie importera lub dystrybutora oraz odpowiednie organy nadzoru rynku. Jeżeli podmiot stosujący nie jest w stanie skontaktować się z dostawcą, art. 73 stosuje się odpowiednio. Obowiązek ten nie obejmuje wrażliwych danych operacyjnych podmiotów stosujących systemy AI będących organami ścigania.
W odniesieniu do podmiotów stosujących będących instytucjami finansowymi, które podlegają wymogom dotyczącym ich systemu zarządzania wewnętrznego, uzgodnień lub procedur na podstawie przepisów prawa Unii dotyczących usług finansowych, obowiązek w zakresie monitorowania, o którym mowa w akapicie pierwszym, uznaje się za spełniony w przypadku zapewnienia zgodności z przepisami dotyczącymi uzgodnień, procedur i mechanizmów zarządzania wewnętrznego na podstawie odpowiednich przepisów dotyczących usług finansowych.
6.
Podmioty stosujące systemy AI wysokiego ryzyka przechowują generowane automatycznie przez system AI wysokiego ryzyka rejestry zdarzeń – w zakresie, w jakim rejestry te znajdują się pod ich kontrolą – przez stosowny ze względu na przeznaczenie danego systemu AI wysokiego ryzyka okres, wynoszący co najmniej sześć miesięcy, o ile mające zastosowanie prawo Unii lub prawo krajowe, w szczególności prawo Unii dotyczące ochrony danych osobowych, nie stanowi inaczej.
Podmioty stosujące będące instytucjami finansowymi, które podlegają wymogom dotyczącym ich systemu zarządzania wewnętrznego, uzgodnień lub procedur na podstawie przepisów prawa Unii dotyczących usług finansowych, prowadzą rejestry zdarzeń jako część dokumentacji prowadzonej na podstawie odpowiednich unijnych przepisów dotyczących usług finansowych.
7.
Przed oddaniem do użytku lub wykorzystaniem systemu AI wysokiego ryzyka w miejscu pracy podmioty stosujące będące pracodawcami informują przedstawicieli pracowników i pracowników, których to dotyczy, że będzie w stosunku do nich wykorzystywany system AI wysokiego ryzyka. Informacje te przekazuje się, w stosownych przypadkach, zgodnie z zasadami i procedurami ustanowionymi w prawie Unii i prawie krajowym oraz praktyką w zakresie informowania pracowników i ich przedstawicieli.
8.
Podmioty stosujące systemy AI wysokiego ryzyka, będące publicznymi organami lub instytucjami, organami i jednostkami organizacyjnymi Unii, spełniają obowiązki rejestracji, o których mowa w art. 49. Jeżeli takie podmioty stosujące ustalą, że system AI wysokiego ryzyka, który zamierzają wykorzystywać, nie został zarejestrowany w bazie danych UE, o której mowa w art. 71, nie stosują tego systemu i informują o tym dostawcę lub dystrybutora.
9.
W stosownych przypadkach, podmioty stosujące systemy AI wysokiego ryzyka korzystają z informacji przekazanych na podstawie art. 13 niniejszego rozporządzenia, aby spełnić spoczywając na nich obowiązki przeprowadzenia oceny skutków dla ochrony danych zgodnie z art. 35 rozporządzenia (UE) 2016/679 lub art. 27 dyrektywy (UE) 2016/680.
10.
Bez uszczerbku dla dyrektywy (UE) 2016/680, w ramach postępowania przygotowawczego dotyczącego ukierunkowanego poszukiwania osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa lub skazanej za popełnienie przestępstwa podmiot stosujący system AI wysokiego ryzyka do celów zdalnej identyfikacji biometrycznej post factum zwraca się – ex ante lub bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 48 godzin – do organu wymiaru sprawiedliwości lub organu administracyjnego, którego decyzja jest wiążąca i podlega kontroli sądowej, z wnioskiem o zezwolenie na wykorzystanie tego systemu, z wyjątkiem sytuacji, gdy jest on wykorzystywany do wstępnej identyfikacji potencjalnego podejrzanego w oparciu o obiektywne i możliwe do zweryfikowania fakty bezpośrednio związane z przestępstwem. Każde wykorzystanie takiego systemu musi być ograniczone do tego, co jest bezwzględnie konieczne do prowadzenia postępowań przygotowawczych w sprawie konkretnego przestępstwa.
W przypadku gdy wniosek o zezwolenie, o którym mowa w akapicie pierwszym, zostanie odrzucony, korzystanie z systemu zdalnej identyfikacji biometrycznej post factum, będące przedmiotem wniosku o zezwolenie, zostaje wstrzymane ze skutkiem natychmiastowym, a dane osobowe związane z wykorzystaniem systemu AI wysokiego ryzyka, w odniesieniu do którego złożono wniosek o zezwolenie, zostają usunięte.
W żadnym przypadku taki system AI wysokiego ryzyka służący do zdalnej identyfikacji biometrycznej post factum nie może być wykorzystywany do celów ścigania przestępstw w sposób nieukierunkowany, bez związku z przestępstwem, postępowaniem karnym, rzeczywistym i obecnym lub rzeczywistym i dającym się przewidzieć zagrożeniem popełnieniem przestępstwa lub poszukiwaniem konkretnej osoby zaginionej. Zapewnia się, aby organy ścigania mogły wydać żadnej decyzji wywołującej niepożądane skutki prawne dla danej osoby wyłącznie na podstawie wyników uzyskanych z systemu zdalnej identyfikacji biometrycznej post factum.
Niniejszy ustęp pozostaje bez uszczerbku dla art. 9 rozporządzenia (UE) 2016/679 i art. 10 dyrektywy (UE) 2016/680 w odniesieniu do przetwarzania danych biometrycznych.
Niezależnie od celu lub podmiotu stosującego każde wykorzystanie takich systemów AI wysokiego ryzyka musi zostać udokumentowane w odpowiednich aktach policyjnych i udostępnione na wniosek właściwego organu nadzoru rynku i krajowemu organowi ochrony danych, z wyłączeniem ujawniania wrażliwych danych operacyjnych związanych ze ściganiem przestępstw. Niniejszy akapit pozostaje bez uszczerbku dla uprawnień powierzonych organom nadzorczym dyrektywą (UE) 2016/680.
Podmioty stosujące przedkładają właściwym organom nadzoru rynku i krajowym organom ochrony danych roczne sprawozdania dotyczące wykorzystania przez nie systemów zdalnej identyfikacji biometrycznej post factum, z wyłączeniem ujawniania wrażliwych danych operacyjnych związanych ze ściganiem przestępstw. Sprawozdania te mogą zostać zagregowane w celu uwzględnienia stosowania więcej niż jednego systemu.
Państwa członkowskie mogą wprowadzić, zgodnie z prawem Unii, bardziej restrykcyjne przepisy dotyczące korzystania z systemów zdalnej identyfikacji biometrycznej post factum.
11.
Bez uszczerbku dla art. 50 niniejszego rozporządzenia podmioty stosujące systemy wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III, które to podmioty podejmują decyzje lub uczestniczą w podejmowaniu decyzji dotyczących osób fizycznych, informują osoby fizyczne o tym, że jest w stosunku do nich wykorzystywany system AI wysokiego ryzyka. W przypadku systemów AI wysokiego ryzyka wykorzystywanych do celów ścigania przestępstw stosuje się art. 13 dyrektywy (UE) 2016/680.
12.
Podmioty stosujące współpracują z odpowiednimi właściwymi organami przy wszelkich działaniach, które organy te podejmują w odniesieniu do systemu AI wysokiego ryzyka, w celu wykonywania niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 27
Ocena skutków systemów AI wysokiego ryzyka dla praw podstawowych
1.
Przed wdrożeniem systemu AI wysokiego ryzyka, o którym mowa w art. 6 ust. 2, z wyjątkiem systemów AI wysokiego ryzyka przeznaczonych do stosowania w obszarze wymienionym w załączniku III pkt 2, podmioty stosujące będące podmiotami prawa publicznego lub podmiotami prywatnymi świadczącymi usługi publiczne, oraz podmioty stosujące systemy AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III pkt 5 lit. b) i c), przeprowadzają ocenę skutków w zakresie praw podstawowych, jakie może wywołać wykorzystanie takiego systemu. W tym celu podmioty stosujące przeprowadzają ocenę obejmującą:
a)
opis procesów podmiotu stosującego, w których system AI wysokiego ryzyka będzie wykorzystywany zgodnie z jego przeznaczeniem;
b)
opis okresu, w którym każdy system AI wysokiego ryzyka ma być wykorzystywany i opis częstotliwości tego wykorzystywania;
c)
kategorie osób fizycznych i grup, na które może mieć wpływ wykorzystywanie systemu;
d)
szczególne ryzyko szkody, które może mieć wpływ na kategorie osób fizycznych lub grupy osób zidentyfikowane zgodnie z lit. c) niniejszego ustępu, z uwzględnieniem informacji przekazanych przez dostawcę zgodnie z art. 13;
e)
opis wdrożenia środków nadzoru ze strony człowieka, zgodnie z instrukcją obsługi;
f)
środki, jakie należy podjąć w przypadku urzeczywistnienia się tego ryzyka, w tym ustalenia dotyczące zarządzania wewnętrznego i mechanizmów rozpatrywania skarg.
2.
Obowiązek ustanowiony w ust. 1 ma zastosowanie do wykorzystania systemu AI wysokiego ryzyka po raz pierwszy. W podobnych przypadkach podmiot stosujący może polegać na wcześniej przeprowadzonych ocenach skutków dla praw podstawowych lub na istniejących ocenach skutków przeprowadzonych przez dostawcę. Jeżeli w trakcie wykorzystania systemu AI wysokiego ryzyka podmiot stosujący uzna, że którykolwiek z elementów wymienionych w ust. 1 uległ zmianie lub nie jest już aktualny, podmiot ten podejmuje niezbędne kroki w celu aktualizacji informacji.
3.
Po przeprowadzeniu oceny, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, podmiot stosujący powiadamia organ nadzoru rynku o jej wynikach, przedkładając jako element tego powiadomienia wypełniony wzór, o którym mowa w ust. 5 niniejszego artykułu. W przypadku, o którym mowa w art. 46 ust. 1, podmioty stosujące mogą zostać zwolnione z obowiązku dokonania powiadomienia.
4.
Jeżeli którykolwiek z obowiązków ustanowionych w niniejszym artykule został już spełniony w wyniku oceny skutków dla ochrony danych przeprowadzonej zgodnie z art. 35 rozporządzenia (UE) 2016/679 lub art. 27 dyrektywy (UE) 2016/680, podczas oceny skutków dla praw podstawowych, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, podmiot stosujący może załączyć odniesienia do odpowiednich sekcji tej oceny skutków dla ochrony danych lub może załączyć odpowiednie części tej oceny do oceny skutków dla praw podstawowych.
5.
Urząd ds. AI opracowuje wzór kwestionariusza, w tym za pomocą zautomatyzowanego narzędzia, aby ułatwić podmiotom stosującym spełnianie ich obowiązków wynikających z niniejszego artykułu w sposób uproszczony. W stosownych przypadkach, wzór ten umożliwia podmiotom stosującym włączenie odniesień do odpowiednich sekcji oceny skutków dla ochrony danych lub włączenie odpowiednich jej części do oceny skutków dla praw podstawowych zgodnie z ust. 4.
Artykuł 28
Organy notyfikujące
1.
Każde państwo członkowskie wyznacza lub ustanawia przynajmniej jeden organ notyfikujący odpowiedzialny za opracowanie i stosowanie procedur koniecznych do oceny, wyznaczania i notyfikowania jednostek oceniających zgodność oraz za ich monitorowanie. Procedury te są przygotowywane wspólnie przez organy notyfikujące wszystkich państw członkowskich.
2.
Państwa członkowskie mogą zdecydować, że ocena oraz monitorowanie, o których mowa w ust. 1, są prowadzone przez krajową jednostkę akredytującą w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 765/2008 oraz zgodnie z tym rozporządzeniem.
3.
Organy notyfikujące ustanawia się, organizuje się i zarządza się nimi w taki sposób, aby nie dopuścić do wystąpienia konfliktu interesów z jednostkami oceniającymi zgodność i aby zapewnić obiektywny i bezstronny charakter ich działalności.
4.
Działalność organów notyfikujących organizuje się w taki sposób, aby decyzje dotyczące notyfikacji jednostek oceniających zgodność podejmowały kompetentne osoby, które nie przeprowadzały oceny tych jednostek.
5.
Organy notyfikujące nie mogą oferować ani podejmować żadnych działań realizowanych przez jednostki oceniające zgodność ani świadczyć żadnych usług doradztwa na zasadzie komercyjnej lub konkurencyjnej.
6.
Organy notyfikujące zapewniają poufność otrzymywanych informacji zgodnie z art. 78.
7.
Organy notyfikujące muszą dysponować odpowiednią liczbą kompetentnych pracowników, aby należycie wykonywać powierzone im zadania. Kompetentni pracownicy muszą posiadać, w odpowiednich przypadkach, wiedzę fachową niezbędną do pełnienia ich funkcji w dziedzinach, takich jak technologie informacyjne, AI i prawo, w tym nadzór nad prawami podstawowymi.
8.
Organy notyfikujące wyznaczone na podstawie niniejszego rozporządzenia odpowiedzialne za systemy AI objęte unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I sekcja A zapewniają jednostce oceniającej zgodność, która ubiega się o wyznaczenie zarówno na podstawie niniejszego rozporządzenia, jak i unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja A, możliwość złożenia jednego wniosku i poddania się ujednoliconej procedurze oceny do celów wyznaczenia na podstawie niniejszego rozporządzenia i unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja A, w przypadku gdy odpowiednie unijne prawodawstwo harmonizacyjne przewiduje taką możliwość złożenia jednego wniosku i poddania się ujednoliconej procedurze oceny. W tym celu organy notyfikujące wyznaczone na podstawie niniejszego rozporządzenia oraz organy wyznaczone na podstawie unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja A współpracują przy swoich ocenach.
Jeden wniosek i ujednolicona procedura oceny, o których mowa w niniejszym ustępie, udostępniane są również jednostkom notyfikowanym już wyznaczonym na podstawie unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja A, w przypadku gdy te jednostki notyfikowane ubiegają się o wyznaczenie na podstawie niniejszego rozporządzenia, pod warunkiem że odpowiednie unijne prawodawstwo harmonizacyjne przewiduje taką procedurę.
Jednostka oceniająca zgodność wyznaczona na podstawie więcej niż jednego elementu unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja A ma obowiązek złożenia tylko jednego wniosku o wyznaczenie na podstawie niniejszego rozporządzenia. Wyznaczenie na podstawie niniejszego rozporządzenia ma zastosowanie do całego unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja A, w odniesieniu do którego wyznaczono jednostkę oceniającą zgodność.
W ramach jednego wniosku i ujednoliconej procedury oceny unika się niepotrzebnego powielania, wykorzystuje się istniejące procedury wyznaczania na podstawie unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja A oraz zapewnia się zgodność z wymogami dotyczącymi jednostek notyfikowanych na podstawie niniejszego rozporządzenia, jak i odpowiedniego unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego.
9.
Organ notyfikujący wyznaczony na podstawie unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja A jest również organem notyfikującym do celów składania jednego wniosku i ujednoliconej procedury oceny, o których mowa w ust. 8, chyba że państwo członkowskie wyznaczy inny organ notyfikujący do celów niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 29
Wniosek jednostki oceniającej zgodność o notyfikację
1.
Jednostki oceniające zgodność przekazują wniosek o notyfikację organowi notyfikującemu państwa członkowskiego, w którym znajduje się ich siedziba.
2.
Do wniosku o notyfikację załącza się opis czynności z zakresu oceny zgodności, modułu lub modułów oceny zgodności i rodzajów systemów AI, w odniesieniu do których jednostka oceniająca zgodność uważa się za kompetentną, a także wydany przez krajową jednostkę akredytującą certyfikat akredytacji (o ile takowy istnieje) poświadczający, że jednostka oceniająca zgodność spełnia wymogi ustanowione w art. 31.
Do wniosku załącza się również wszelkie ważne dokumenty dotyczące obowiązującego wyznaczenia – na podstawie innego unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego – występującej z wnioskiem jednostki notyfikowanej.
3.
Jeżeli dana jednostka oceniająca zgodność nie jest w stanie przedstawić certyfikatu akredytacji, przekazuje organowi notyfikującemu wszystkie dowody w postaci dokumentów niezbędne do zweryfikowania, potwierdzenia i regularnego monitorowania spełnienia przez tę jednostkę wymogów ustanowionych w art. 31.
4.
W odniesieniu do jednostek notyfikowanych wyznaczonych na podstawie innego unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego w stosownych przypadkach dopuszcza się możliwość wykorzystania wszelkich dokumentów i certyfikatów dotyczących takiego wyznaczenia w charakterze dowodów w toku procedury wyznaczania przeprowadzanej zgodnie z niniejszym rozporządzeniem oraz w celu przyspieszenia tej procedury.
Jednostki notyfikowane wyznaczone na podstawie któregokolwiek z unijnych przepisów harmonizacyjnych wymienionych w załączniku I sekcja A, które poddają się ujednoliconej procedurze oceny, o której mowa w art. 28 ust. 8, przedkładają jeden wniosek o ocenę organowi notyfikującemu wyznaczonemu zgodnie z tym unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym.
Jednostka notyfikowana aktualizuje dokumentację, o której mowa w ust. 2 i 3 niniejszego artykułu, w każdym przypadku gdy wystąpią istotne zmiany, aby umożliwić organowi odpowiedzialnemu za jednostki notyfikowane monitorowanie i weryfikowanie, czy zapewniona jest ciągła zgodność ze wszystkimi wymogami ustanowionymi w art. 31.
Artykuł 30
Procedura notyfikacyjna
1.
Organy notyfikujące mogą dokonywać notyfikacji wyłącznie w odniesieniu do tych jednostek oceniających zgodność, które spełniają wymogi ustanowione w art. 31.
2.
Organy notyfikujące dokonują notyfikacji Komisji i pozostałym państwom członkowskim w oparciu o wykaz kodów, kategorii i odpowiadających im rodzajów systemów AI, o którym mowa w załączniku XIV, oraz za pomocą narzędzia do notyfikacji elektronicznej opracowanego i obsługiwanego przez Komisję, o każdej jednostce oceniającej zgodność, o której mowa w ust. 1.
Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 97 w celu zmiany załącznika XIV w związku z postępem technicznym, postępem wiedzy lub nowymi dowodami naukowymi poprzez dodanie do wykazu kodów, kategorii i odpowiadających im rodzajów systemów AI nowego kodu, kategorii lub rodzaju systemu AI, usunięcie z tego wykazu istniejącego kodu, kategorii lub rodzaju systemu AI lub przeniesienie kodu lub rodzaju systemu AI z jednej kategorii do drugiej.
3.
Notyfikacja, o której mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, zawiera wyczerpujące informacje na temat czynności z zakresu oceny zgodności, modułu lub modułów oceny zgodności i przedmiotowych rodzajów systemów AI oraz odpowiednie poświadczenie kompetencji. W przypadku gdy podstawą notyfikacji nie jest certyfikat akredytacji, o którym mowa w art. 29 ust. 2, organ notyfikujący przedkłada Komisji i pozostałym państwom członkowskim dowody w postaci dokumentów potwierdzające kompetencje jednostki oceniającej zgodność oraz wdrożone rozwiązania zapewniające regularne monitorowanie tej jednostki i nieustanne spełnianie przez nią wymagań ustanowionych w art. 31.
4.
Dana jednostka oceniająca zgodność może wykonywać czynności jednostki notyfikowanej tylko wówczas, gdy Komisja lub pozostałe państwa członkowskie nie zgłosiły sprzeciwu w terminie dwóch tygodni od notyfikacji przez organ notyfikujący, w przypadku gdy notyfikacja ta obejmuje certyfikat akredytacji, o którym mowa w art. 29 ust. 2, lub w terminie dwóch miesięcy od notyfikacji przez organ notyfikujący, w przypadku gdy notyfikacja ta obejmuje dowody w postaci dokumentów, o których mowa w art. 29 ust. 3.
5.
W przypadku zgłoszenia sprzeciwu Komisja niezwłocznie przystępuje do konsultacji z odpowiednimi państwami członkowskimi i jednostką oceniającą zgodność. Na podstawie tych konsultacji Komisja podejmuje decyzję, czy dane zezwolenie jest uzasadnione. Komisja kieruje swoją decyzję do zainteresowanego państwa członkowskiego i odpowiedniej jednostki oceniającej zgodność.
Artykuł 31
Wymogi dotyczące jednostek notyfikowanych
1.
Jednostkę notyfikowaną ustanawia się zgodnie z prawem krajowym danego państwa członkowskiego i ma ona osobowość prawną.
2.
Jednostki notyfikowane muszą spełniać wymogi organizacyjne, wymogi w zakresie zarządzania jakością oraz wymogi dotyczące zasobów i procesów niezbędne do tego, aby mogły wykonywać powierzone im zadania, jak również odpowiednie wymogi w zakresie cyberbezpieczeństwa.
3.
Struktura organizacyjna jednostek notyfikowanych, podział obowiązków w tych jednostkach, obowiązująca w nich hierarchia służbowa oraz ich funkcjonowanie zapewniają, by działalność jednostek notyfikowanych oraz wyniki czynności z zakresu oceny zgodności prowadzonych przez te jednostki nie budziły żadnych wątpliwości.
4.
Jednostki notyfikowane muszą być niezależne od dostawcy systemu AI wysokiego ryzyka, wobec którego podejmują czynności z zakresu oceny zgodności. Jednostki notyfikowane muszą być również niezależne od wszelkich innych operatorów, których interes gospodarczy wiąże się z systemami AI wysokiego ryzyka będącymi przedmiotem oceny, a także od wszelkich innych konkurentów dostawcy. Nie wyklucza to wykorzystania będących przedmiotem oceny systemów AI wysokiego ryzyka, które są niezbędne do prowadzenia działalności jednostki oceniającej zgodność, ani wykorzystania takich systemów AI wysokiego ryzyka do celów prywatnych.
5.
Jednostka oceniająca zgodność, jej kierownictwo najwyższego szczebla ani pracownicy odpowiedzialni za realizację zadań związanych z oceną zgodności nie mogą być bezpośrednio zaangażowani w projektowanie, rozwój, sprzedaż ani wykorzystywanie systemów AI wysokiego ryzyka, nie mogą też reprezentować stron zaangażowanych w taką działalność. Nie angażują się oni w żadną działalność, która może zagrozić niezależności ich osądów i wiarygodności w związku z czynnościami z zakresu oceny zgodności, do której zostali notyfikowani. Dotyczy to w szczególności usług konsultingowych.
6.
Jednostki notyfikowane organizuje się i zarządza się nimi w sposób gwarantujący niezależność, obiektywizm i bezstronność podejmowanych przez nie czynności. Jednostki notyfikowane dokumentują i wdrażają strukturę i procedury służące zagwarantowaniu ich bezstronności oraz propagowaniu i stosowaniu zasad bezstronności we wszystkich podejmowanych przez nie czynnościach organizacyjnych i kadrowych oraz we wszystkich ich czynnościach związanych z oceną.
7.
Jednostki notyfikowane dysponują udokumentowanymi procedurami, które zapewniają zachowanie poufności informacji – zgodnie z art. 78 – przez ich personel, komitety, jednostki zależne, podwykonawców oraz wszelkie stowarzyszone z nimi jednostki lub pracowników podmiotów zewnętrznych, które to informacje znalazły się w ich posiadaniu w toku czynności z zakresu oceny zgodności, chyba że ujawnienie takich informacji jest wymagane na mocy obowiązującego prawa. Personel jednostek notyfikowanych pozostaje związany tajemnicą zawodową w kwestii wszystkich informacji pozyskiwanych w toku wykonywania zadań powierzonych mu zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, jednak nie w stosunku do organów notyfikujących państwa członkowskiego, w którym jednostki notyfikowane podejmują czynności.
8.
Jednostki notyfikowane dysponują procedurami prowadzenia czynności z uwzględnieniem rozmiaru dostawcy, sektora, w którym prowadzi on działalność, jego struktury oraz stopnia złożoności danego systemu AI.
9.
Jednostki notyfikowane zawierają odpowiednie umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w odniesieniu do podejmowanych przez siebie czynności z zakresu oceny zgodności, chyba że państwo członkowskie, w którym mają siedzibę, bierze na siebie odpowiedzialność z tego tytułu zgodnie z prawem krajowym lub bezpośrednia odpowiedzialność za ocenę zgodności spoczywa na danym państwie członkowskim.
10.
Jednostki notyfikowane posiadają zdolność wykonywania wszystkich zadań wynikających z niniejszego rozporządzenia z zachowaniem najwyższego poziomu uczciwości zawodowej i wymaganych kompetencji w danej dziedzinie, niezależnie od tego, czy zadania te są wykonywane przez nie samodzielnie, czy też w ich imieniu i na ich odpowiedzialność.
11.
Jednostki notyfikowane dysponują wystarczającymi kompetencjami wewnętrznymi pozwalającymi im skutecznie oceniać zadania wykonywane w ich imieniu przez podmioty zewnętrzne. Jednostka notyfikowana dysponuje stałą dostępnością wystarczającej liczby pracowników odpowiedzialnych za aspekty administracyjne, techniczne, prawne i naukowe dysponujących doświadczeniem i wiedzą w zakresie odnośnych rodzajów systemów AI, danych i metod przetwarzania danych oraz w zakresie wymogów ustanowionych w sekcji 2.
12.
Jednostki notyfikowane biorą udział w działaniach koordynacyjnych, o których mowa w art. 38. Angażują się także w działalność europejskich organizacji normalizacyjnych bezpośrednio lub za pośrednictwem swoich przedstawicieli lub zapewniają, by same posiadały znajomość odpowiednich norm i dysponowały zawsze aktualną wiedzą na ich temat.
Artykuł 32
Domniemanie zgodności z wymogami dotyczącymi jednostek notyfikowanych
W przypadku gdy jednostka oceniająca zgodność wykaże swoją zgodność z kryteriami ustanowionymi w odpowiednich normach zharmonizowanych lub częściach tych norm, do których odniesienia opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, domniemuje się, że spełnia ona wymogi ustanowione w art. 31 w zakresie, w jakim mające zastosowanie normy zharmonizowane obejmują te wymogi.
Artykuł 33
Jednostki zależne i podwykonawcy jednostek notyfikowanych
1.
W przypadku gdy jednostka notyfikowana zleca wykonywanie określonych zadań związanych z oceną zgodności podwykonawcy lub korzysta w tym celu z usług jednostki zależnej, zapewnia spełnienie przez podwykonawcę lub przez jednostkę zależną wymogów ustanowionych w art. 31 oraz informuje o tym organ notyfikujący.
2.
Jednostki notyfikowane ponoszą pełną odpowiedzialność za zadania wykonywane przez podwykonawców lub jednostki zależne.
3.
Zadania mogą być zlecane podwykonawcy lub wykonywane przez jednostkę zależną wyłącznie za zgodą dostawcy. Jednostki notyfikowane podają do wiadomości publicznej wykaz swoich jednostek zależnych.
4.
Odpowiednie dokumenty dotyczące oceny kwalifikacji podwykonawcy lub jednostki zależnej oraz prac wykonywanych przez nich na podstawie niniejszego rozporządzenia przechowuje się do dyspozycji organu notyfikującego przez okres 5 lat od dnia zakończenia podwykonawstwa.
Artykuł 34
Obowiązki operacyjne jednostek notyfikowanych
1.
Jednostki notyfikowane weryfikują zgodność systemów AI wysokiego ryzyka zgodnie z procedurami oceny zgodności określonymi w art. 43.
2.
Jednostki notyfikowane unikają niepotrzebnych obciążeń dla dostawców podczas wykonywania swoich czynności oraz należycie uwzględniają rozmiar dostawcy, sektor, w którym prowadzi on działalność, jego strukturę oraz stopień złożoności danego systemu AI wysokiego ryzyka, w szczególności w celu zminimalizowania obciążeń administracyjnych i kosztów zapewnienia zgodności dla mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw w rozumieniu zalecenia 2003/361/WE. Jednostka notyfikowana przestrzega jednak rygoryzmu i poziomu ochrony wymaganych do zapewnienia zgodności danego systemu AI wysokiego ryzyka z wymogami niniejszego rozporządzenia.
3.
Na wniosek organu notyfikującego, o którym mowa w art. 28, jednostki notyfikowane udostępniają i przekazują temu organowi wszystkie stosowne dokumenty, uwzględniając dokumentację dostawców, aby umożliwić temu organowi przeprowadzenie czynności w zakresie oceny, wyznaczania, notyfikacji i monitorowania oraz aby ułatwić mu przeprowadzenie oceny opisanej w niniejszej sekcji.
Artykuł 35
Numery identyfikacyjne i wykazy jednostek notyfikowanych
1.
Komisja przydziela każdej jednostce notyfikowanej jeden numer identyfikacyjny, nawet jeżeli jednostkę tę notyfikowano na podstawie kilku aktów Unii.
2.
Komisja podaje do wiadomości publicznej wykaz jednostek notyfikowanych na podstawie niniejszego rozporządzenia, łącznie z ich numerami identyfikacyjnymi oraz informacją na temat czynności będących przedmiotem notyfikacji. Komisja zapewnia aktualność tego wykazu.
Artykuł 36
Zmiany w notyfikacjach
1.
Organ notyfikujący powiadamia Komisję i pozostałe państwa członkowskie za pomocą systemu notyfikacji elektronicznej, o którym mowa w art. 30 ust. 2, o wszelkich istotnych zmianach w notyfikacji danej jednostki notyfikowanej.
2.
Procedury ustanowione w art. 29 i 30 stosuje się do rozszerzenia zakresu notyfikacji.
W przypadku zmian w notyfikacji innych niż rozszerzenie jej zakresu stosuje się procedury ustanowione w ust. 3-9.
3.
W przypadku gdy jednostka notyfikowana podejmie decyzję o zaprzestaniu prowadzenia czynności z zakresu oceny zgodności, jak najszybciej informuje o tym organ notyfikujący i zainteresowanych dostawców, a w przypadku planowanego zaprzestania działalności – na co najmniej rok przed zaprzestaniem działalności. Certyfikaty wydane przez jednostkę notyfikowaną mogą pozostać ważne przez okres dziewięciu miesięcy po zaprzestaniu działalności jednostki notyfikowanej, pod warunkiem że inna jednostka notyfikowana potwierdzi na piśmie, że przejmie odpowiedzialność za objęte tymi certyfikatami systemy AI wysokiego ryzyka. Przed upływem tego okresu dziewięciu miesięcy ta inna jednostka notyfikowana przeprowadza pełną ocenę odnośnych systemów AI wysokiego ryzyka, zanim wyda nowe certyfikaty dla tych systemów. W przypadku gdy jednostka notyfikowana zaprzestała działalności, organ notyfikujący cofa jej wyznaczenie.
4.
W przypadku gdy organ notyfikujący ma wystarczające powody, by uważać, że jednostka notyfikowana przestała spełniać wymogi określone w art. 31 lub nie spełnia swoich obowiązków, organ notyfikujący niezwłocznie wszczyna postępowanie wyjaśniające w tej sprawie z zachowaniem największej staranności. W takim przypadku organ notyfikujący informuje daną jednostkę notyfikowaną o zgłoszonym sprzeciwu i zapewnia jej możliwość ustosunkowania się do tego sprzeciwu. Jeżeli organ notyfikujący dojdzie do wniosku, że jednostka notyfikowana przestała spełniać wymogi ustanowione w art. 31 lub nie spełnia swoich obowiązków, organ ten, stosownie do przypadku, ogranicza, zawiesza lub cofa wyznaczenie, w zależności od powagi niespełnienia tych wymogów lub tych obowiązków. Informuje on o tym natychmiast Komisję i pozostałe państwa członkowskie.
5.
W przypadku gdy wyznaczenie zostało zawieszone, ograniczone lub całkowicie lub częściowo cofnięte, jednostka notyfikowana informuje o tym zainteresowanych dostawców w terminie 10 dni.
6.
W przypadku ograniczenia, zawieszenia lub cofnięcia wyznaczenia organ notyfikujący podejmuje odpowiednie kroki w celu zapewnienia, by zachowana została dokumentacja danej jednostki notyfikowanej i była ona udostępniana organom notyfikującym w pozostałych państwach członkowskich oraz organom nadzoru rynku na ich wniosek.
7.
W przypadku ograniczenia, zawieszenia lub cofnięcia wyznaczenia organ notyfikujący:
a)
ocenia skutki dla certyfikatów wydanych przez daną jednostkę notyfikowaną;
b)
przedkłada Komisji i pozostałym państwom członkowskim sprawozdanie ze swoich ustaleń w terminie trzech miesięcy od powiadomienia o zmianach w wyznaczeniu;
c)
zwraca się do jednostki notyfikowanej z żądaniem, by w celu zapewnienia ciągłości zgodności systemów AI wysokiego ryzyka na rynku zawiesiła lub cofnęła, w rozsądnym terminie ustalonym przez ten organ, wszelkie certyfikaty, które zostały nienależnie wydane;
d)
informuje Komisję i państwa członkowskie o certyfikatach, których zawieszenia lub cofnięcia zażądał;
e)
przekazuje właściwym organom krajowym państwa członkowskiego, w którym dostawca ma zarejestrowane miejsce prowadzenia działalności, wszelkie istotne informacje na temat certyfikatów, których zawieszenia lub cofnięcia zażądał; organy te podejmują w stosownych przypadkach odpowiednie środki w celu uniknięcia potencjalnego ryzyka dla zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych.
8.
Z wyjątkiem certyfikatów nienależnie wydanych, w przypadkach, w których wyznaczenie zostało zawieszone lub ograniczone, certyfikaty pozostają ważne, jeżeli zachodzi którakolwiek z następujących okoliczności:
a)
organ notyfikujący potwierdził, w terminie jednego miesiąca od zawieszenia lub ograniczenia, że w odniesieniu do certyfikatów, których dotyczy zawieszenie lub ograniczenie, nie występuje ryzyko dla zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych i określił czas działań służących temu, by znieść zawieszenie lub ograniczenie; lub
b)
organ notyfikujący potwierdził, że w czasie trwania zawieszenia lub ograniczenia nie będą wydawane, zmieniane ani wydawane ponownie żadne certyfikaty powiązane z danym zawieszeniem, oraz stwierdza, czy dana jednostka notyfikowana jest zdolna do dalszego monitorowania i bycia odpowiedzialną za wydane już certyfikaty obowiązujące w okresie pokrywającym się z tym zawieszeniem lub ograniczeniem; w przypadku gdy organ notyfikujący ustali, że jednostka notyfikowana nie posiada zdolności do obsługi wydanych certyfikatów, dostawca systemu objętego danym certyfikatem – w terminie trzech miesięcy od zawieszenia lub ograniczenia – przekazuje właściwym organom krajowym w państwie członkowskim, w którym ma zarejestrowane miejsce prowadzenia działalności, potwierdzenie na piśmie, że inna wykwalifikowana jednostka notyfikowana tymczasowo przejmuje funkcje jednostki notyfikowanej w zakresie monitorowania certyfikatów i pozostanie ona odpowiedzialna za te certyfikaty w okresie zawieszenia lub ograniczenia wyznaczenia.
9.
Z wyjątkiem certyfikatów nienależnie wydanych, w przypadkach, w których wyznaczenie zostało cofnięte, certyfikaty pozostają ważne przez okres dziewięciu miesięcy w następujących okolicznościach:
a)
właściwy organ krajowy w państwie członkowskim, w którym dostawca systemu AI wysokiego ryzyka objętego certyfikatem ma zarejestrowane miejsce prowadzenia działalności, potwierdził, że nie występuje ryzyko dla zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych związane z danymi systemami AI wysokiego ryzyka; oraz
b)
inna jednostka notyfikowana potwierdziła na piśmie, że przejmie bezpośrednią odpowiedzialność za te systemy AI i zakończy swoją ocenę w terminie dwunastu miesięcy od cofnięcia wyznaczenia.
W okolicznościach, o których mowa w akapicie pierwszym, właściwy organ krajowy w państwie członkowskim, w którym dostawca systemu objętego certyfikatem ma zarejestrowane miejsce prowadzenia działalności, może przedłużyć tymczasową ważność tych certyfikatów o dodatkowe trzymiesięczne okresy, które łącznie nie mogą przekraczać dwunastu miesięcy.
Właściwy organ krajowy lub jednostka notyfikowana przejmująca funkcje jednostki notyfikowanej, której dotyczy zmiana wyznaczenia, natychmiast powiadamiają o tym Komisję, pozostałe państwa członkowskie i pozostałe jednostki notyfikowane.
Artykuł 37
Kwestionowanie kompetencji jednostek notyfikowanych
1.
W razie konieczności Komisja przeprowadza postępowanie wyjaśniające dotyczące wszystkich przypadków, w których ma podstawy, by wątpić w kompetencje jednostki notyfikowanej lub w ciągłość spełniania przez jednostkę notyfikowaną wymogów ustanowionych w art. 31 oraz wypełnianie mających zastosowanie obowiązków.
2.
Organ notyfikujący przekazuje Komisji, na wniosek, wszystkie istotne informacje dotyczące notyfikacji lub utrzymania kompetencji przez daną jednostkę notyfikowaną.
3.
Komisja zapewnia zgodnie z art. 78 poufność wszystkich informacji wrażliwych uzyskanych w toku postępowań wyjaśniających prowadzonych zgodnie z niniejszym artykułem.
4.
W przypadku gdy Komisja stwierdzi, że jednostka notyfikowana nie spełnia wymogów notyfikacji lub przestała je spełniać, informuje o tym notyfikujące państwo członkowskie i zwraca się do niego o podjęcie koniecznych środków naprawczych, włącznie z zawieszeniem lub cofnięciem notyfikacji, jeżeli zachodzi taka potrzeba. W przypadku niepodjęcia przez państwo członkowskie koniecznych środków naprawczych Komisja może w drodze aktu wykonawczego zawiesić, ograniczyć lub cofnąć wyznaczenie. Ten akt wykonawczy przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 98 ust. 2.
Artykuł 38
Koordynacja jednostek notyfikowanych
1.
Komisja zapewnia – w odniesieniu do systemów AI wysokiego ryzyka – wprowadzenie i właściwy przebieg odpowiedniej koordynacji i współpracy w formie sektorowej grupy jednostek notyfikowanych jednostek notyfikowanych prowadzących działalność w zakresie procedur oceny zgodności zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
2.
Każdy organ notyfikujący zapewnia, aby notyfikowane przez niego jednostki uczestniczyły bezpośrednio lub za pośrednictwem wyznaczonych przedstawicieli w pracach grupy, o której mowa w ust. 1.
3.
Komisja jest zobowiązana zapewnić wymianę wiedzy i najlepszych praktyk między organami notyfikującymi.
Artykuł 39
Jednostki oceniające zgodność z państw trzecich
Jednostki oceniające zgodność ustanowione na mocy prawa państwa trzeciego, z którym Unia zawarła umowę, mogą być upoważnione do wykonywania czynności jednostek notyfikowanych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, pod warunkiem, że spełniają wymogi ustanowione w art. 31 lub zapewniają równoważny poziom zgodności.
Artykuł 40
Normy zharmonizowane i dokumenty normalizacyjne
1.
W przypadku systemów AI wysokiego ryzyka oraz systemów AI ogólnego przeznaczenia spełniających normy zharmonizowane lub części tych norm, do których odniesienia opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1025/2012, domniemuje się, że spełniają one wymogi ustanowione w sekcji 2 niniejszego rozdziału lub, w stosownych przypadkach, obowiązki ustanowione w rozdziale V sekcja 2 i 3 niniejszego rozporządzenia, w zakresie, w jakim normy te obejmują te wymogi lub obowiązki.
2.
Zgodnie z art. 10 rozporządzenia (UE) nr 1025/2012 Komisja wydaje bez zbędnej zwłoki wnioski o normalizację obejmujące wszystkie wymogi ustanowione w sekcji 2 niniejszego rozdziału oraz, w stosownych przypadkach, wnioski o normalizację obejmujące obowiązki ustanowione w rozdziale V sekcja 2 i 3 niniejszego rozporządzenia. We wniosku o normalizację zwraca się również o przedstawienie wyników sprawozdawczości i procesów dokumentowania w celu poprawy skuteczności działania zasobów systemów AI, takich jak zmniejszenie zużycia energii i innych zasobów przez system AI wysokiego ryzyka w jego cyklu życia, oraz wyników dotyczących efektywnego energetycznie rozwoju modeli AI ogólnego przeznaczenia. Przygotowując wniosek o normalizację, Komisja konsultuje się z Radą ds. AI i odpowiednimi zainteresowanymi stronami, w tym z forum doradczym.
Wydając wniosek o normalizację do europejskich organizacji normalizacyjnych, Komisja określa, że normy muszą być jasne, spójne, w tym z normami opracowanymi w poszczególnych sektorach dla produktów objętych zakresem stosowania obowiązującego unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I, i mieć na celu zapewnienie, by systemy AI wysokiego ryzyka lub modele AI ogólnego przeznaczenia wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku w Unii spełniały odpowiednie wymogi lub obowiązki ustanowione w niniejszym rozporządzeniu.
Komisja zwraca się do europejskich organizacji normalizacyjnych o przedstawienie dowodów, że dokładają wszelkich starań, aby osiągnąć cele, o których mowa w akapicie pierwszym i drugim niniejszego ustępu, zgodnie z art. 24 rozporządzenia (UE) nr 1025/2012.
Komisja zwraca się, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012 (
1
) i bez zbędnej zwłoki, do europejskich organizacji normalizacyjnych o opracowanie dokumentów normalizacyjnych, w tym, w stosownych przypadkach, norm zharmonizowanych, w celu ułatwienia wspólnej zgodności i domniemania zgodności z wymogami lub obowiązkami określonymi w rozdziale III sekcje 2 i 3 niniejszego rozporządzenia oraz z odpowiednimi wymogami i obowiązkami określonymi w unijnym prawodawstwie harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I do niniejszego rozporządzenia.
3.
Uczestnicy procesu normalizacji dążą do promowania inwestycji i innowacji w dziedzinie AI, w tym poprzez zwiększenie pewności prawa, a także konkurencyjności i wzrostu rynku Unii, do przyczynienia się do wzmocnienia globalnej współpracy w zakresie normalizacji, z uwzględnieniem istniejących w dziedzinie AI norm międzynarodowych zgodnych z wartościami Unii, prawami podstawowymi i interesem Unii, a także do poprawy zarządzania wielostronnego, zapewniając wyważoną reprezentację interesów i skuteczny udział wszystkich odpowiednich zainteresowanych stron zgodnie z art. 5, 6 i 7 rozporządzenia (UE) nr 1025/2012.
Artykuł 41
Wspólne specyfikacje
1.
Komisja może przyjmować akty wykonawcze ustanawiające wspólne specyfikacje w odniesieniu do wymogów ustanowionych w sekcji 2 niniejszego rozdziału lub, w stosownych przypadkach, obowiązków ustanowionych w rozdziale V sekcja 2 i 3, w przypadku gdy spełnione są następujące warunki:
a)
Komisja wystąpiła zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1025/2012 do jednej lub kilku europejskich organizacji normalizacyjnych z wnioskiem o opracowanie normy zharmonizowanej w odniesieniu do wymogów określonych w sekcji 2 niniejszego rozdziału, lub, w stosownych przypadkach, w odniesieniu do obowiązków ustanowionych w rozdziale V sekcja 2 i 3, oraz:
i)
wniosek ten nie został przyjęty przez żadną z europejskich organizacji normalizacyjnych; lub
(ii) normy zharmonizowane stanowiące odpowiedź na ten wniosek nie zostały wydane w terminie określonym zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1025/2012; lub
(iii) odpowiednie normy zharmonizowane w niewystarczającym stopniu uwzględniają obawy dotyczące praw podstawowych; lub
(iv) normy zharmonizowane nie są zgodne z wnioskiem; oraz
b)
w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej nie opublikowano odniesienia do zharmonizowanych norm obejmujących wymogi, o których mowa w sekcji 2 niniejszego rozdziału, lub, w stosownych przypadkach, obowiązki, o których mowa w rozdziale V sekcja 2 i 3, zgodnie z przepisami rozporządzenia (UE) nr 1025/2012 i nie przewiduje się opublikowania takiego odniesienia w rozsądnym terminie.
Przygotowując projekt wspólnych specyfikacji, Komisja konsultuje się z forum doradczym, o którym mowa w art. 67.
Akty wykonawcze, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 98 ust. 2.
2.
Przed przygotowaniem projektu aktu wykonawczego Komisja informuje komitet, o którym mowa w art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1025/2012, że uważa za spełnione warunki ustanowione w ust. 1 niniejszego artykułu.
3.
W przypadku systemów AI wysokiego ryzyka lub modeli AI ogólnego przeznaczenia zgodnych ze wspólnymi specyfikacjami, o których mowa w ust. 1, lub z częściami tych specyfikacji domniemuje się, że są one zgodne z wymogami ustanowionymi w sekcji 2 niniejszego rozdziału lub, w stosownych przypadkach, spełniają obowiązki ustanowione w rozdziale V sekcja 2 i 3, w zakresie, w jakim te wspólne specyfikacje obejmują te wymogi i te obowiązki.
4.
W przypadku gdy europejska organizacja normalizacyjna przyjmuje normę zharmonizowaną i proponuje Komisji opublikowanie odniesienia do niej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, Komisja ocenia normę zharmonizowaną zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1025/2012. W przypadku opublikowania odniesienia do normy zharmonizowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej Komisja uchyla akty wykonawcze, o których mowa w ust. 1, lub ich części, które obejmują te same wymogi ustanowione w sekcji 2 niniejszego rozdziału lub, w stosownych przypadkach, te same obowiązki ustanowione w rozdziale V sekcja 2 i 3.
5.
W przypadku gdy dostawcy systemów AI wysokiego ryzyka lub modeli AI ogólnego przeznaczenia nie zapewnią zgodności ze wspólnymi specyfikacjami, o których mowa w ust. 1, należycie wykazują oni, że przyjęli rozwiązania techniczne, które są zgodne z wymogami, o których mowa w rozdziale I sekcja 2, lub, w stosownych przypadkach, spełniają obowiązki ustanowione w rozdziale V sekcja 2 i 3, na poziomie co najmniej równoważnym tym wspólnym specyfikacjom.
6.
W przypadku gdy państwo członkowskie uważa, że wspólna specyfikacja nie jest całkowicie zgodna z wymogami ustanowionymi w sekcji 2 lub, w stosownych przypadkach, nie spełnia całkowicie obowiązków ustanowionych w rozdziale V sekcja 2 i 3, informuje o tym Komisję, przedstawiając szczegółowe wyjaśnienie. Komisja ocenia te informacje i w stosownym przypadku zmienia akt wykonawczy ustanawiający daną wspólną specyfikację.
Artykuł 42
Domniemanie zgodności z określonymi wymogami
1.
W przypadku systemów AI wysokiego ryzyka, które zostały wytrenowane i przetestowane przy użyciu danych odzwierciedlających określone otoczenie geograficzne, behawioralne, kontekstualne lub funkcjonalne, do wykorzystywania w którym są one przeznaczone, domniemuje się, że spełniają one odpowiednie wymogi ustanowione w art. 10 ust. 4.
2.
W przypadku systemów AI wysokiego ryzyka, które uzyskały certyfikację lub w odniesieniu do których wydano deklarację zgodności w ramach programu certyfikacji cyberbezpieczeństwa zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2019/881 i do których odniesienia opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, domniemuje się, że spełniają one wymogi w zakresie cyberbezpieczeństwa ustanowione w art. 15 niniejszego rozporządzenia w zakresie, w jakim certyfikat cyberbezpieczeństwa lub deklaracja zgodności lub ich części obejmują te wymogi.
3.
W przypadku gdy systemy AI wysokiego ryzyka są objęte zakresem stosowania rozporządzenia (UE) 2024/2847 i spełnione są warunki określone w art. 12 ust. 1 tego rozporządzenia, systemy takie uznaje się za spełniające wymogi w zakresie cyberbezpieczeństwa określone w art. 15 niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 43
Ocena zgodności
1.
W odniesieniu do systemów AI wysokiego ryzyka wymienionych w załączniku III pkt 1, w przypadku gdy do wykazania zgodności systemu AI wysokiego ryzyka z wymogami ustanowionymi w sekcji 2 dostawca zastosował normy zharmonizowane, o których mowa w art. 40, lub, w stosownych przypadkach, wspólne specyfikacje, o których mowa w art. 41, dostawca wybiera jedną z następujących procedur oceny zgodności w oparciu o:
a)
kontrolę wewnętrzną, o której mowa w załączniku VI; lub
b)
ocenę systemu zarządzania jakością i ocenę dokumentacji technicznej przeprowadzaną z udziałem jednostki notyfikowanej, o której to procedurze mowa w załączniku VII.
Przy wykazywaniu zgodności systemu AI wysokiego ryzyka z wymogami ustanowionymi w sekcji 2 dostawca postępuje zgodnie z procedurą oceny zgodności ustanowioną w załączniku VII, w przypadku gdy:
a)
normy zharmonizowane, o których mowa w art. 40, nie istnieją, a wspólne specyfikacje, o których mowa w art. 41, nie są dostępne;
b)
dostawca nie zastosował normy zharmonizowanej lub zastosował jedynie jej część;
c)
wspólne specyfikacje, o których mowa w lit. a), istnieją, ale dostawca ich nie zastosował;
d)
co najmniej jedna z norm zharmonizowanych, o których mowa w lit. a), została opublikowana z ograniczeniem i jedynie w odniesieniu do tej części normy, której dotyczy ograniczenie.
Na potrzeby procedury oceny zgodności, o której mowa w załączniku VII, dostawca może wybrać dowolną jednostkę notyfikowaną. Jednak w przypadku gdy system ma zostać oddany do użytku przez organy ścigania, organy imigracyjne lub organy azylowe lub przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii, funkcję jednostki notyfikowanej pełni organ nadzoru rynku, o którym mowa odpowiednio w art. 74 ust. 8 lub ust. 9.
2.
W przypadku systemów AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III pkt 2–8, dostawcy postępują zgodnie z procedurą oceny zgodności opierającą się na kontroli wewnętrznej, o której mowa w załączniku VI i która nie przewiduje udziału jednostki notyfikowanej.
3.
W przypadku systemów AI wysokiego ryzyka objętych zakresem stosowania unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja A dostawca systemu postępuje zgodnie z odpowiednią procedurą oceny zgodności wymaganą na podstawie odpowiedniego unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego. W odniesieniu do tego rodzaju systemów AI wysokiego ryzyka zastosowanie mają wymogi ustanowione w sekcji 2 niniejszego rozdziału i stanowią one jeden z elementów tej oceny. Ocena systemu zarządzania jakością określona w art. 17 powinna być przeprowadzona, oraz zastosowanie mają pkt 3, 4.3, 4.4 i 4.5 oraz pkt 4.6 akapit piąty i pkt 5 załącznika VII.
Na potrzeby tej oceny zgodności jednostki notyfikowane, które notyfikowano zgodnie z unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I sekcja A, są uprawnione do przeprowadzania oceny zgodności systemów AI wysokiego ryzyka z wymogami ustanowionymi w sekcji 2 niniejszego rozdziału, o ile zgodność tych jednostek notyfikowanych z wymogami ustanowionymi w art. 31 ust. 4, 5, 10 i 11 została oceniona w kontekście procedury notyfikacyjnej przewidzianej w odpowiednim unijnym prawodawstwie harmonizacyjnym, co wykazano w drodze oceny w ramach istniejącej notyfikacji. Bez uszczerbku dla art. 28 takie jednostki notyfikowane, które notyfikowano zgodnie z unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I sekcja A, składają wniosek o wyznaczenie zgodnie z sekcją 4 niniejszego rozdziału najpóźniej do dnia 28 stycznia 2028 r.
W przypadku gdy unijne prawodawstwo harmonizacyjne wymienione w załączniku I sekcja A zapewnia producentowi produktu możliwość polegania na ocenie zgodności, w której nie jest zaangażowana strona trzecia, pod warunkiem że producent ten zastosował normy zharmonizowane w celu zapewnienia zgodności ze wszystkimi stosownymi wymogami, taki producent może skorzystać z tej możliwości wyłącznie w przypadku, gdy zapewnił również zgodność z normami zharmonizowanymi lub – w stosownych przypadkach – wspólnymi specyfikacjami, o których mowa w art. 41, obejmującymi wszystkie wymogi ustanowione w sekcji 2 niniejszego rozdziału. Klasyfikacja produktu jako systemu AI wysokiego ryzyka zgodnie z art. 6 ust. 1 nie ma wpływu na wybór procedury oceny zgodności przez producentów produktów objętych unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I sekcja A, w tym, w stosownych przypadkach, na możliwość polegania na normach zharmonizowanych. Producenci takich produktów nie są zobowiązani do wyboru procedury oceny zgodności obejmującej ocenę zgodności przeprowadzaną przez osobę trzecią, wyłącznie z tego powodu, że produkt zawiera system AI wysokiego ryzyka jako element bezpieczeństwa, jeżeli nie jest to wymagane na mocy unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja A.
W przypadku gdy system AI wysokiego ryzyka jest objęty zarówno unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I sekcja A, jak i należy do jednej z kategorii wymienionych w załączniku III, dostawca tego systemu stosuje odpowiednią procedurę oceny zgodności wymaganą na podstawie odpowiedniego unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja A.
4.
Systemy AI wysokiego ryzyka, które poddano już procedurze oceny zgodności, poddaje się nowej procedurze oceny zgodności w przypadku gdy wprowadza się w nich istotne zmiany, niezależnie od tego, czy zmieniony system jest przeznaczony do dalszej dystrybucji lub czy ma być nadal wykorzystywany przez obecny podmiot stosujący.
W przypadku systemów AI wysokiego ryzyka, które nadal uczą się po wprowadzeniu ich do obrotu lub po oddaniu ich do użytku, istotnej zmiany nie stanowią zmiany w systemie AI wysokiego ryzyka i jego skuteczności działania, które dostawca z góry zaplanował w chwili przeprowadzania początkowej oceny zgodności i które są częścią informacji zawartych w dokumentacji technicznej, o której mowa w pkt 2 lit. f) załącznika IV.
5.
Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 97 w celu zmiany załączników VI i VII poprzez ich zmianę w świetle postępu technicznego.
6.
Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 97 w celu zmiany ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, aby objąć systemy AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III pkt 2–8, procedurą oceny zgodności, o której mowa w załączniku VII, lub elementami tej procedury. Komisja przyjmuje takie akty delegowane, biorąc pod uwagę skuteczność procedury oceny zgodności opierającej się na kontroli wewnętrznej, o której mowa w załączniku VI, w zapobieganiu ryzyku dla zdrowia i bezpieczeństwa oraz ryzyku związanemu z ochroną praw podstawowych stwarzanemu przez takie systemy lub minimalizowaniu takiego ryzyka, a także uwzględniając dostępność odpowiednich zdolności i zasobów wśród jednostek notyfikowanych.
Artykuł 44
Certyfikaty
1.
Certyfikaty wydane przez jednostki notyfikowane zgodnie z załącznikiem VII są sporządzane w języku łatwo zrozumiałym dla odpowiednich organów w państwie członkowskim, w którym jednostka notyfikowana ma siedzibę.
2.
Certyfikaty zachowują ważność przez wskazany w nich okres, który nie może przekraczać pięciu lat – w odniesieniu do systemów AI objętych zakresem stosowania załącznika I oraz czterech lat – w odniesieniu do systemów AI objętych zakresem stosowania załącznika III. Na wniosek dostawcy ważność certyfikatu można przedłużyć na kolejne okresy, które nie mogą każdorazowo przekraczać pięciu lat – w odniesieniu do systemów AI objętych zakresem stosowania załącznika I oraz czterech lat – w odniesieniu do systemów AI objętych zakresem stosowania załącznika III, w oparciu o wyniki ponownej oceny przeprowadzonej zgodnie z mającymi zastosowanie procedurami oceny zgodności. Wszelkie uzupełnienia do certyfikatu pozostają ważne, pod warunkiem, że uzupełniany certyfikat jest ważny.
3.
Jeżeli jednostka notyfikowana ustali, że system AI przestał spełniać wymogi ustanowione w sekcji 2, zawiesza lub cofa wydany certyfikat lub nakłada na niego ograniczenia, biorąc pod uwagę zasadę proporcjonalności, chyba że dostawca systemu zapewni zgodność z tymi wymogami poprzez podjęcie odpowiedniego działania naprawczego w stosownym terminie wyznaczonym przez jednostkę notyfikowaną. Jednostka notyfikowana uzasadnia swoją decyzję.
Od decyzji jednostek notyfikowanych, w tym dotyczących wydanych certyfikatów zgodności, przysługuje odwołanie.
Artykuł 45
Obowiązki jednostek notyfikowanych w zakresie informowania
1.
Jednostki notyfikowane informują organ notyfikujący:
a)
o unijnych certyfikatach oceny dokumentacji technicznej, uzupełnieniach tych certyfikatów i decyzjach zatwierdzających system zarządzania jakością wydanych zgodnie z wymogami załącznika VII;
b)
o odmowie wydania, ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu unijnego certyfikatu oceny dokumentacji technicznej lub decyzji zatwierdzającej system zarządzania jakością wydanych zgodnie z wymogami załącznika VII;
c)
o okolicznościach wpływających na zakres lub warunki notyfikacji;
d)
o wystąpieniu przez organy nadzoru rynku z wnioskiem udzielenia informacji o czynnościach z zakresu oceny zgodności;
e)
na wniosek, o czynnościach z zakresu oceny zgodności objętych zakresem ich notyfikacji oraz o wszelkiej innej prowadzonej działalności, w tym działalności transgranicznej i podwykonawstwie.
2.
Każda jednostka notyfikowana informuje pozostałe jednostki notyfikowane o:
a)
decyzjach zatwierdzających system zarządzania jakością, których wydania odmówiła, które zawiesiła lub które cofnęła, oraz – na wniosek – o wydanych przez siebie decyzjach zatwierdzających system zarządzania jakością;
b)
unijnych certyfikatach oceny dokumentacji technicznej lub o wszelkich uzupełnieniach tych certyfikatów, których wydania odmówiła, które cofnęła, które zawiesiła lub na które nałożyła innego rodzaju ograniczenia, oraz – na wniosek – o wydanych przez siebie certyfikatach lub uzupełnieniach certyfikatów.
3.
Każda jednostka notyfikowana przekazuje pozostałym jednostkom notyfikowanym prowadzącym podobne czynności z zakresu oceny zgodności w odniesieniu do tych samych rodzajów systemów AI stosowne informacje na temat kwestii związanych z negatywnymi, a także – na ich wniosek – pozytywnymi wynikami oceny zgodności.
4.
Organy notyfikujące zapewniają poufność otrzymywanych informacji zgodnie z art. 78.
Artykuł 46
Odstępstwo od procedury oceny zgodności
1.
Na zasadzie odstępstwa od art. 43 i na należycie uzasadniony wniosek organ nadzoru rynku może wydać zezwolenie na wprowadzenie do obrotu lub oddanie do użytku konkretnych systemów AI wysokiego ryzyka na terytorium danego państwa członkowskiego w związku z wystąpieniem nadzwyczajnych względów dotyczących bezpieczeństwa publicznego lub ochrony zdrowia i życia osób, ochrony środowiska lub ochrony kluczowych aktywów przemysłowych i infrastrukturalnych. Zezwolenie to wydaje się tymczasowo na okres przeprowadzenia niezbędnych procedur oceny zgodności, uwzględniając nadzwyczajne względy uzasadniające przedmiotowe odstępstwo. Dokłada się starań, aby procedury te ukończono bez zbędnej zwłoki.
2.
W należycie uzasadnionych pilnych przypadkach w związku z wystąpieniem nadzwyczajnych względów bezpieczeństwa publicznego lub w przypadku konkretnego, istotnego i bezpośredniego zagrożenia życia lub bezpieczeństwa fizycznego osób fizycznych, organy ścigania lub organy ochrony ludności mogą oddać do użytku określony system AI wysokiego ryzyka bez zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, pod warunkiem że wniosek o takie zezwolenie zostanie bez zbędnej zwłoki złożony w trakcie wykorzystywania tego systemu lub tuż po nim. W przypadku odmowy wydania zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, wykorzystywanie tego systemu AI wysokiego ryzyka wstrzymuje się ze skutkiem natychmiastowym, a wszystkie rezultaty i wyniki tego wykorzystania muszą zostać natychmiast odrzucone.
3.
Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się wyłącznie wówczas, gdy organ nadzoru rynku stwierdzi, że system AI wysokiego ryzyka jest zgodny z wymogami ustanowionymi w sekcji 2. Organ nadzoru rynku informuje Komisję i pozostałe państwa członkowskie o zezwoleniach wydanych zgodnie z ust. 1 i 2. Obowiązek ten nie obejmuje wrażliwych danych operacyjnych dotyczących działań organów ścigania.
4.
Jeżeli w terminie 15 dni kalendarzowych od dnia otrzymania informacji, o której mowa w ust. 3, ani żadne państwo członkowskie, ani Komisja nie zgłoszą sprzeciwu dotyczącego zezwolenia wydanego przez organ nadzoru rynku państwa członkowskiego zgodnie z ust. 1, takie zezwolenie uznaje się za uzasadnione.
5.
Jeżeli w terminie 15 dni kalendarzowych od dnia otrzymania informacji, o której mowa w ust. 3, państwo członkowskie zgłosi sprzeciw dotyczący zezwolenia wydanego przez organ nadzoru rynku innego państwa członkowskiego lub w przypadku gdy Komisja uzna zezwolenie za sprzeczne z prawem Unii lub uzna za bezpodstawne dokonane przez państwo członkowskie stwierdzenie zgodności systemu, o czym mowa w ust. 3, Komisja niezwłocznie przystępuje do konsultacji z odpowiednim państwem członkowskim. W takim przypadku zasięga się opinii zainteresowanych operatorów i zapewnia się im możliwość przedstawienia ich stanowiska. Na tej podstawie Komisja podejmuje decyzję, czy dane zezwolenie jest uzasadnione. Komisja kieruje swoją decyzję do zainteresowanego państwa członkowskiego i odpowiednich operatorów.
6.
W przypadku gdy Komisja uzna zezwolenie za bezpodstawne, organ nadzoru rynku zainteresowanego państwa członkowskiego cofa je.
7.
W przypadku systemów AI wysokiego ryzyka powiązanych z produktami objętymi zakresem stosowania unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja A stosuje się wyłącznie odstępstwa od oceny zgodności ustanowione w tym unijnym prawodawstwie harmonizacyjnym.
Artykuł 47
Deklaracja zgodności UE
1.
Dostawca sporządza pisemną i nadającą się do odczytu maszynowego, podpisaną fizycznie lub elektronicznie, deklarację zgodności UE dla każdego systemu AI wysokiego ryzyka i przechowuje ją do dyspozycji właściwych organów krajowych przez okres 10 lat od dnia wprowadzenia systemu AI wysokiego ryzyka do obrotu lub oddania go do użytku. W deklaracji zgodności UE wskazuje się system AI wysokiego ryzyka, dla którego ją sporządzono. Kopię deklaracji zgodności UE przedkłada się odpowiednim właściwym organom krajowym na ich wniosek.
2.
W deklaracji zgodności UE stwierdza się, że dany system AI wysokiego ryzyka spełnia wymogi ustanowione w sekcji 2. Deklaracja zgodności UE zawiera informacje określone w załączniku V i musi zostać przetłumaczona na język łatwo zrozumiały dla właściwych organów krajowych państw członkowskich, w których dany system AI wysokiego ryzyka jest wprowadzany do obrotu lub udostępniany.
3.
W przypadku gdy systemy AI wysokiego ryzyka podlegają innemu unijnemu prawodawstwu harmonizacyjnemu, w którym również ustanowiono wymóg sporządzenia deklaracji zgodności UE, na potrzeby wszystkich przepisów prawa Unii mających zastosowanie do systemu AI wysokiego ryzyka sporządza się jedną deklarację zgodności UE. W deklaracji zamieszcza się wszystkie informacje niezbędne do zidentyfikowania unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego, do którego się ona odnosi.
4.
Sporządzając deklarację zgodności UE, dostawca bierze na siebie odpowiedzialność za zgodność z wymogami ustanowionymi w sekcji 2. Dostawca odpowiednio zapewnia aktualność deklaracji zgodności UE.
5.
Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 97 w celu zmiany załącznika V poprzez zaktualizowanie treści deklaracji zgodności UE określonej w tym załączniku w celu wprowadzenia elementów, które stały się konieczne w świetle postępu technicznego.
Artykuł 48
Oznakowanie CE
1.
Oznakowanie CE podlega ogólnym zasadom określonym w art. 30 rozporządzenia (WE) nr 765/2008.
2.
W przypadku systemów AI wysokiego ryzyka dostarczanych w formie cyfrowej cyfrowe oznakowanie CE stosuje się wyłącznie wtedy, gdy można do niego łatwo dotrzeć za pośrednictwem interfejsu, poprzez który uzyskuje się dostęp do tego systemu, lub za pomocą łatwo dostępnego kodu nadającego się do odczytu maszynowego lub innych środków elektronicznych.
3.
Oznakowanie CE umieszcza się na systemie AI wysokiego ryzyka w sposób widoczny, czytelny i trwały. W przypadku gdy z uwagi na charakter systemu AI wysokiego ryzyka oznakowanie systemu w taki sposób nie jest możliwe lub zasadne, oznakowanie to umieszcza się na opakowaniu lub – w stosownych przypadkach – w dołączonej do systemu dokumentacji.
4.
W stosownych przypadkach oznakowaniu CE towarzyszy również numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej odpowiedzialnej za przeprowadzenie procedur oceny zgodności ustanowionych w art. 43. Numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej umieszcza sama jednostka lub, według wskazówek jednostki notyfikowanej, dostawca lub jego upoważniony przedstawiciel. Numer identyfikacyjny umieszcza się również na wszelkich materiałach promocyjnych zawierających informacje o tym, że system AI wysokiego ryzyka spełnia wymogi konieczne do opatrzenia go oznakowaniem CE.
5.
W przypadku gdy systemy AI wysokiego ryzyka podlegają innym przepisom Unii, które również przewidują umieszczenie oznakowania CE, oznakowanie CE wskazuje, że dany system AI wysokiego ryzyka spełnia także wymogi zawarte w tych innych przepisach.
Artykuł 49
Rejestracja
1.
Przed wprowadzeniem do obrotu lub oddaniem do użytku systemu AI wysokiego ryzyka wymienionego w załączniku III, z wyjątkiem systemów AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III pkt 2, dostawca lub – w stosownych przypadkach – jego upoważniony przedstawiciel rejestrują się i swój system w bazie danych UE, o której mowa w art. 71.
2.
Przed wprowadzeniem do obrotu lub oddaniem do użytku systemu AI, co do którego dostawca stwierdził, że nie jest systemem wysokiego ryzyka zgodnie z art. 6 ust. 3, dostawca ten lub – w stosownych przypadkach – jego upoważniony przedstawiciel rejestrują się i swój system w bazie danych UE, o której mowa w art. 71.
3.
Przed oddaniem do użytku lub wykorzystaniem systemu AI wysokiego ryzyka wymienionego w załączniku III, z wyjątkiem systemów AI wysokiego ryzyka wymienionych w załączniku III pkt 2, podmioty stosujące będące publicznymi organami, instytucjami, organami lub jednostkami organizacyjnymi Unii lub osobami działającymi w ich imieniu rejestrują się, wybierają system i rejestrują jego wykorzystanie w bazie danych UE, o której mowa w art. 71.
4.
W przypadku systemów AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III pkt 1, 6 i 7, w obszarach ścigania przestępstw, migracji, azylu i zarządzania kontrolą graniczną, rejestracji, o której mowa w ust. 1, 2 i 3 niniejszego artykułu, dokonuje się w bezpiecznej niepublicznej sekcji bazy danych UE, o której mowa w art. 71, i – stosownie do przypadku – zawiera wyłącznie następujące informacje, o których mowa w:
a)
załączniku VIII sekcja A pkt 1–10, z wyjątkiem pkt 6, 8 i 9;
b)
załączniku VIII sekcja B pkt 1–5 oraz pkt 8 i 9;
c)
załączniku VIII sekcja C pkt 1–3;
d)
załączniku IX pkt 1, 2, 3 i 5.
Do odpowiednich zastrzeżonych sekcji bazy danych UE wymienionych w akapicie pierwszym niniejszego ustępu dostęp mają jedynie Komisja i organy krajowe, o których mowa w art. 74 ust. 8.
5.
Systemy AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III pkt 2, rejestruje się na poziomie krajowym.
ROZDZIAŁ IV OBOWIĄZKI W ZAKRESIE PRZEJRZYSTOŚCI DLA DOSTAWCÓW I PODMIOTÓW STOSUJĄCYCH NIEKTÓRE SYSTEMY AI
Artykuł 50
Obowiązki w zakresie przejrzystości dla dostawców i podmiotów stosujących niektóre systemy AI
1.
Dostawcy zapewniają, aby systemy AI przeznaczone do wchodzenia w bezpośrednią interakcję z osobami fizycznymi projektowano i rozwijano w taki sposób, aby zainteresowane osoby fizyczne były informowane o tym, że prowadzą interakcję z systemem AI, chyba że jest to oczywiste z punktu widzenia osoby fizycznej, która jest dostatecznie poinformowana, uważna i ostrożna, z uwzględnieniem okoliczności i kontekstu wykorzystywania. Obowiązek ten nie ma zastosowania do systemów AI, których wykorzystywanie jest dozwolone na mocy prawa do celów wykrywania przestępstw, przeciwdziałania im, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie lub ścigania ich sprawców, z zastrzeżeniem odpowiednich zabezpieczeń w zakresie praw i wolności osób trzecich, chyba że systemy te udostępnia się ogółowi społeczeństwa na potrzeby składania zawiadomień o popełnieniu przestępstwa.
2.
Dostawcy systemów AI, w tym systemów AI ogólnego zastosowania, generujących treści w postaci syntetycznych dźwięków, obrazów, wideo lub tekstu, zapewniają, aby wyniki systemu AI zostały oznakowane w formacie nadającym się do odczytu maszynowego i były wykrywalne jako sztucznie wygenerowane lub zmanipulowane. Dostawcy zapewniają skuteczność, interoperacyjność, solidność i niezawodność swoich rozwiązań technicznych w zakresie, w jakim jest to technicznie wykonalne, uwzględniając przy tym specyfikę i ograniczenia różnych rodzajów treści, koszty wdrażania oraz powszechnie uznany stan wiedzy technicznej, co może być odzwierciedlone w odpowiednich normach technicznych. Obowiązek ten nie ma zastosowania w zakresie, w jakim systemy AI pełnią funkcję wspomagającą w zakresie standardowej edycji lub nie zmieniają w istotny sposób przekazywanych przez podmiot stosujący danych wejściowych lub ich semantyki, ani w zakresie, w jakim jest to dozwolone na mocy prawa do celów wykrywania przestępstw, zapobiegania im, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie lub ścigania ich sprawców.
3.
Podmioty stosujące systemy rozpoznawania emocji lub systemy kategoryzacji biometrycznej informują osoby fizyczne, wobec których systemy te są stosowane, o fakcie ich stosowania i przetwarzają dane osobowe stosownie do przypadku zgodnie z rozporządzeniami (UE) 2016/679 i (UE) 2018/1725 oraz dyrektywą (UE) 2016/680. Obowiązek ten nie ma zastosowania do systemów AI wykorzystywanych do kategoryzacji biometrycznej i rozpoznawania emocji, których wykorzystywanie jest dozwolone z mocy prawa do celów wykrywania przestępstw, przeciwdziałania im i prowadzenia postępowań przygotowawczych w przestępstwami ich sprawach, z zastrzeżeniem odpowiednich zabezpieczeń w zakresie praw i wolności osób trzecich oraz zgodnie z prawem Unii.
4.
Podmioty stosujące system AI, który generuje obrazy, treści audio lub wideo stanowiące treści deepfake lub który manipuluje takimi obrazami lub treściami, ujawniają, że treści te zostały sztucznie wygenerowane lub zmanipulowane. Obowiązek ten nie ma zastosowania, w przypadku gdy wykorzystywanie jest dozwolone na mocy prawa w celu wykrywania przestępstw, zapobiegania im, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie lub ścigania ich sprawców. W przypadku gdy treść stanowi część pracy lub programu o wyraźnie artystycznym, twórczym, satyrycznym, fikcyjnym lub analogicznym charakterze obowiązki w zakresie przejrzystości określone w niniejszym ustępie ograniczają się do ujawnienia istnienia takich wygenerowanych lub zmanipulowanych treści w odpowiedni sposób, który nie utrudnia wyświetlania lub korzystania z utworu.
Podmioty stosujące system AI, który generuje tekst publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym lub manipuluje takim tekstem, ujawniają, że tekst został sztucznie wygenerowany lub zmanipulowany. Obowiązek ten nie ma zastosowania, w przypadku gdy wykorzystywanie jest dozwolone na mocy prawa w celu wykrywania przestępstw, zapobiegania im, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie lub ścigania ich sprawców lub w przypadku gdy treści wygenerowane przez AI zostały poddane weryfikacji przez człowieka lub kontroli redakcyjnej i gdy za publikację treści odpowiedzialność redakcyjną ponosi osoba fizyczna lub prawna.
5.
Informacje, o których mowa w ust. 1–4, są przekazywane zainteresowanym osobom fizycznym w jasny i wyraźny sposób, najpóźniej w momencie pierwszej interakcji lub pierwszego stosowania. Informacje te muszą spełniać mające zastosowanie wymogi dostępności.
6.
Ust. 1–4 nie mają wpływu na wymogi i obowiązki ustanowione w rozdziale III i pozostają bez uszczerbku dla innych obowiązków w zakresie przejrzystości ustanowionych w prawie Unii lub prawie krajowym w odniesieniu do podmiotów stosujących systemy AI.
7.
Komisja zachęca do opracowywania kodeksów praktyk na poziomie Unii i wspiera ich opracowanie, aby ułatwić skuteczne wykonywanie obowiązków w zakresie wykrywania, oznaczania i etykietowania treści sztucznie wygenerowanych lub zmanipulowanych. Komisja, uwzględniając w możliwie największym stopniu opinię Rady ds. AI, ocenia, czy przestrzeganie tych kodeksów praktyk jest wystarczające do zapewnienia zgodności z obowiązkami określonymi w ust. 2 i 4 niniejszego artykułu, zgodnie z procedurą określoną w art. 56 ust. 6. Jeżeli Komisja uzna, że kodeks praktyk nie jest odpowiedni, może przyjąć akt wykonawczy określający wspólne zasady wykonywania tych obowiązków zgodnie z procedurą sprawdzającą ustanowioną w art. 98 ust. 2.
ROZDZIAŁ V MODELE AI OGÓLNEGO PRZEZNACZENIA
Artykuł 51
Klasyfikacja modeli AI ogólnego przeznaczenia jako modeli AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym
1.
Model AI ogólnego przeznaczenia jest klasyfikowany jako model AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym, jeżeli spełnia którykolwiek z następujących warunków:
a)
ma zdolności dużego oddziaływania ocenione w oparciu o odpowiednie narzędzia i metodologie techniczne, w tym wskaźniki i poziomy odniesienia;
b)
w oparciu o decyzję Komisji – z urzędu lub w następstwie ostrzeżenia kwalifikowanego wydanego przez panel naukowy – ma zdolności lub oddziaływanie równoważne z tymi, które określono w lit. a), przy uwzględnieniu kryteriów określonych w załączniku XIII.
2.
W przypadku modelu AI ogólnego przeznaczenia, którego łączna liczba obliczeń wykorzystywanych do jego trenowania mierzona w operacjach zmiennoprzecinkowych jest większa niż 1025, domniemuje się za mający zdolności dużego oddziaływania zgodnie z ust. 1 lit. a),.
3.
Komisja przyjmuje akty delegowane zgodnie z art. 97 w celu zmiany progów wymienionych w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, a także w celu uzupełnienia poziomów odniesienia i wskaźników w świetle rozwoju technologicznego obejmującego na przykład ulepszenia algorytmiczne lub zwiększoną wydajność sprzętu, w miarę konieczności, by progi te odzwierciedlały aktualny stan techniki.
Artykuł 52
Procedura
1.
W przypadku gdy model AI ogólnego przeznaczenia spełnia warunki, o których mowa w art. 51 ust. 1 lit. a), odpowiedni dostawca powiadamia Komisję niezwłocznie, a w każdym przypadku w terminie dwóch tygodni od spełnienia tego warunku lub od kiedy wiadomo, że zostanie on spełniony. Powiadomienie to zawiera informacje niezbędne do wykazania, że dany warunek został spełniony. Jeśli Komisja dowie się o stwarzającym ryzyko systemowe modelu AI ogólnego przeznaczenia, o którym nie została powiadomiona, może zdecydować o uznaniu go za model z ryzykiem systemowym.
2.
Dostawca spełniający warunek, o którym mowa w art. 51 ust. 1 lit. a), modelu AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym może wraz ze swoim powiadomieniem przedstawić wystarczająco uzasadnione argumenty wykazujące, że wyjątkowo, pomimo spełniania przez ten model AI ogólnego przeznaczenia przedmiotowego warunku, nie stwarza on – z uwagi na swoje szczególne cechy – ryzyka systemowego i nie powinien być w związku z tym zaklasyfikowany jako model AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym.
3.
W przypadku gdy Komisja stwierdzi, że argumenty przedstawione zgodnie z ust. 2 nie są wystarczająco uzasadnione i że dany dostawca nie był w stanie wykazać, że dany model AI ogólnego przeznaczenia nie stwarza – z uwagi na swoje szczególne cechy – ryzyka systemowego, odrzuca te argumenty, a dany model AI ogólnego przeznaczenia uważa się za model AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym.
4.
Komisja może – z urzędu lub w następstwie ostrzeżenia kwalifikowanego wydanego przez panel naukowy zgodnie z art. 90 ust. 1 lit. a) – uznać model AI ogólnego przeznaczenia za model stwarzający ryzyko systemowe na podstawie kryteriów określonych w załączniku XIII.
Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 97 w celu zmiany załącznika XIII poprzez określenie i zaktualizowanie kryteriów określonych w załączniku XIII.
5.
Na uzasadniony wniosek dostawcy, którego model został zgodnie z ust. 4 uznany za model AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym, Komisja bierze pod uwagę taki wniosek i może zdecydować o ponownej ocenie w celu stwierdzenia, czy dany model AI ogólnego przeznaczenia może być nadal uważany za stwarzający ryzyko systemowe na podstawie kryteriów określonych w załączniku XIII. Wniosek taki zawiera obiektywne, szczegółowe i nowe powody, które pojawiły się po podjęciu decyzji o uznaniu. Dostawcy mogą zwrócić się z wnioskiem o ponowną ocenę najwcześniej sześć miesięcy po podjęciu decyzji o uznaniu. W przypadku gdy w wyniku ponownej oceny Komisja zdecyduje się utrzymać uznanie modelu za model AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym, dostawcy mogą zwrócić się z wnioskiem o ponowną ocenę najwcześniej sześć miesięcy po podjęciu tej decyzji.
6.
Komisja zapewnia publikację i aktualizację wykazu modeli AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym, bez uszczerbku dla konieczności przestrzegania i ochrony praw własności intelektualnej oraz poufnych informacji handlowych lub tajemnic przedsiębiorstwa zgodnie z prawem Unii i prawem krajowym.
Artykuł 53
Obowiązki dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia
1.
Dostawcy modeli AI ogólnego przeznaczenia:
a)
sporządzają i aktualizują dokumentację techniczną modelu, w tym proces jego trenowania i testowania oraz wyniki jego oceny, zawierającą co najmniej informacje określone w załączniku XI do celów przekazania ich, na wniosek, Urzędowi ds. AI i właściwym organom krajowym;
b)
sporządzają, aktualizują i udostępniają informacje i dokumentację dostawcom systemów AI, którzy zamierzają zintegrować model AI ogólnego przeznaczenia ze swoimi systemami AI. Bez uszczerbku dla potrzeby przestrzegania i ochrony praw własności intelektualnej i poufnych informacji handlowych lub tajemnic przedsiębiorstwa zgodnie prawem Unii i prawem krajowym te informacje i dokumentacja:
i)
umożliwiają dostawcom systemów AI dobre zrozumienie możliwości i ograniczeń danego modelu AI ogólnego przeznaczenia oraz spełnienie ich obowiązków zgodnie z niniejszym rozporządzeniem; oraz
(ii) zawierają co najmniej elementy określone w załączniku XII;
c)
wprowadzają politykę służącą zapewnieniu zgodności z prawem Unii dotyczącym prawa autorskiego i praw pokrewnych, w szczególności z myślą o identyfikacji i zastosowaniu się, w tym poprzez najnowocześniejsze technologie, do zastrzeżenia praw wyrażonego zgodnie z art. 4 ust. 3 dyrektywy (UE) 2019/790;
d)
sporządzają i podają do wiadomości publicznej wystarczająco szczegółowe streszczenie na temat treści wykorzystanych do trenowania danego modelu AI ogólnego przeznaczenia, zgodnie ze wzorem dostarczonym przez Urząd ds. AI.
2.
Obowiązków określonych w ust. 1 lit. a) i b) nie stosuje się do dostawców modeli AI, które są udostępniane na podstawie bezpłatnej licencji otwartego oprogramowania umożliwiającej dostęp, wykorzystanie, zmianę i dystrybucję modelu i których parametry, w tym wagi, informacje o architekturze modelu oraz informacje o wykorzystaniu modelu są podawane do wiadomości publicznej. Wyjątku tego nie stosuje się do modeli AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym.
3.
Dostawcy modeli AI ogólnego przeznaczenia współpracują w razie konieczności z Komisją i właściwymi organami krajowymi przy wykonywaniu ich kompetencji i uprawnień zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
4.
Do czasu opublikowania normy zharmonizowanej dostawcy modeli AI ogólnego przeznaczenia mogą opierać się na kodeksach praktyk w rozumieniu art. 56 w celu wykazania spełnienia obowiązków ustanowionych w ust. 1 niniejszego artykułu. Zgodność z europejskimi normami zharmonizowanymi stwarza dla dostawcy domniemanie spełnienia tych obowiązków w zakresie, w jakim normy te obejmują te obowiązki. Dostawcy modeli AI ogólnego przeznaczenia, którzy nie zobowiązują się do przestrzegania zatwierdzonego kodeksu praktyk lub nie zapewniają zgodności z europejską normą zharmonizowaną, przedstawiają Komisji do oceny adekwatne alternatywne środki służące zapewnieniu zgodności.
5.
Do celu ułatwienia zgodności z załącznikiem XI, w szczególności jego pkt 2 lit. d) i e), Komisja jest uprawniona do przyjmowania zgodnie z art. 97 aktów delegowanych dotyczących szczegółowego określenia metod pomiaru i obliczeń umożliwiających porównywalną i weryfikowalną dokumentację.
6.
Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 97 ust. 2 w celu zmiany załączników XI i XII w świetle postępu technicznego.
7.
Wszelkie informacje lub dokumentację uzyskane zgodnie z niniejszym artykułem, w tym tajemnice przedsiębiorstwa, traktuje się zgodnie z obowiązkami dotyczącymi poufności określonymi w art. 78.
Artykuł 54
Upoważnieni przedstawiciele dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia
1.
Przed wprowadzeniem swoich modeli AI ogólnego przeznaczenia do obrotu w Unii dostawcy mający siedzibę w państwach trzecich ustanawiają – na podstawie pisemnego pełnomocnictwa – upoważnionego przedstawiciela mającego siedzibę w Unii.
2.
Dostawca umożliwia swojemu upoważnionemu przedstawicielowi wykonywanie zadań powierzonych mu na mocy pełnomocnictwa udzielonego przez dostawcę.
3.
Upoważniony przedstawiciel wykonuje zadania powierzone mu na mocy pełnomocnictwa udzielonego przez dostawcę. Przekazuje on Urzędowi ds. AI na jego wniosek kopię pełnomocnictwa w jednym z oficjalnych języków instytucji Unii. Do celów niniejszego rozporządzenia pełnomocnictwo uprawnia upoważnionego przedstawiciela do wykonywania następujących zadań:
a)
sprawdzenie, czy dostawca sporządził dokumentację techniczną określoną w załączniku XI oraz czy wypełnił wszystkie obowiązki, o których mowa w art. 53, oraz, w stosownych przypadkach, w art. 55;
b)
przechowywanie kopii dokumentacji technicznej określonej w załączniku XI do dyspozycji Urzędu ds. AI i właściwych organów krajowych przez okres 10 lat od czasu wprowadzenia danego modelu AI ogólnego przeznaczenia do obrotu oraz danych kontaktowych dostawcy, który ustanowił danego upoważnionego przedstawiciela;
c)
przekazywanie Urzędowi ds. AI na uzasadniony wniosek wszystkich informacji i dokumentacji, w tym określonych w lit. b), niezbędnych do wykazania spełnienia obowiązków ustanowionych w niniejszym rozdziale;
d)
współpraca z Urzędem ds. AI i właściwymi organami, na uzasadniony wniosek, we wszelkich podejmowanych przez nie działaniach odnoszących się do modelu AI ogólnego przeznaczenia, w tym kiedy model ten jest zintegrowany z systemami AI wprowadzanymi do obrotu lub oddawanymi do użytku w Unii.
4.
Pełnomocnictwo daje upoważnionemu przedstawicielowi prawo do tego, aby Urząd ds. AI lub właściwe organy mogły się zwracać do niego, obok albo zamiast do dostawcy, we wszystkich kwestiach dotyczących zapewnienia zgodności z niniejszym rozporządzeniem.
5.
Upoważniony przedstawiciel wypowiada pełnomocnictwo, jeśli sądzi lub ma powody sądzić, że dostawca działa w sposób sprzeczny z jego obowiązkami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia. W takim przypadku informuje on również natychmiast Urząd ds. AI o wypowiedzeniu pełnomocnictwa i o jego przyczynach.
6.
Obowiązek określony w niniejszym artykule nie dotyczy dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia, które są udostępniane na podstawie bezpłatnej licencji otwartego oprogramowania umożliwiającej dostęp, wykorzystanie, zmianę i dystrybucję modelu i których parametry, w tym wagi, informacje o architekturze modelu oraz informacje o wykorzystaniu modelu są podawane do wiadomości publicznej, chyba że te modele AI ogólnego przeznaczenia stwarzają ryzyko systemowe.
Artykuł 55
Obowiązki dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym
1.
Oprócz obowiązków wymienionych w art. 53 i 54 dostawcy modeli AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym:
a)
dokonują oceny modelu zgodnie ze znormalizowanymi protokołami i narzędziami odzwierciedlającymi najaktualniejszy stan wiedzy technicznej, w tym przeprowadzają i dokumentują kontradyktoryjne testy modelu z myślą o zidentyfikowaniu ryzyka systemowego i jego ograniczenia;
b)
oceniają i ograniczają ewentualne ryzyko systemowe na poziomie Unii, w tym jego źródła, które może wynikać z rozwoju, wprowadzania do obrotu lub wykorzystywania modeli AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym;
c)
rejestrują, dokumentują i niezwłocznie zgłaszają Urzędowi ds. AI oraz, w stosownych przypadkach, właściwym organom krajowym odpowiednie informacje dotyczące poważnych incydentów i ewentualnych środków naprawczych służących zaradzeniu im;
d)
zapewniają odpowiedni poziom cyberochrony modelu AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym oraz infrastruktury fizycznej tego modelu.
2.
Do czasu opublikowania normy zharmonizowanej dostawcy modeli AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym mogą opierać się na kodeksach praktyk w rozumieniu art. 56 w celu wykazania spełnienia obowiązków określonych w ust. 1 niniejszego artykułu. Zgodność z europejskimi normami zharmonizowanymi stwarza dla dostawcy domniemanie spełnienia tych obowiązków w zakresie, w jakim normy te obejmują te obowiązki. Dostawcy modeli AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym, którzy nie zobowiązują się do przestrzegania zatwierdzonego kodeksu praktyk lub nie zapewniają zgodności z europejską normą zharmonizowaną, przedstawiają Komisji do oceny adekwatne alternatywne środki służące zapewnieniu zgodności.
3.
Wszelkie informacje lub dokumentację uzyskane zgodnie z niniejszym artykułem, w tym tajemnice przedsiębiorstwa, traktuje się zgodnie z obowiązkami dotyczącymi poufności określonymi w art. 78.
Artykuł 56
Kodeksy praktyk
1.
Urząd ds. AI zachęca do sporządzania kodeksów praktyk na poziomie Unii i ułatwia ich sporządzanie w celu przyczyniania się do właściwego stosowania niniejszego rozporządzenia, przy uwzględnieniu podejść międzynarodowych.
2.
Urząd ds. AI i Rada ds. AI dążą do zapewnienia, by kodeksy praktyk obejmowały co najmniej obowiązki przewidziane w art. 53 i 55, w tym następujące kwestie:
a)
środki na rzecz zapewnienia, by informacje, o których mowa w art. 53 ust. 1 lit. a) i b), były aktualne w świetle rozwoju rynku i technologii;
b)
odpowiedni poziom szczegółowości streszczenia na temat treści wykorzystywanych do trenowania;
c)
identyfikacja rodzaju i charakteru ryzyka systemowego na poziomie Unii, w tym, w stosownych przypadkach, jego źródła;
d)
środki, procedury i zasady oceny ryzyka systemowego i zarządzania nim na poziomie Unii, w tym ich dokumentacja, które muszą być proporcjonalne do ryzyka, uwzględniać jego dotkliwość i prawdopodobieństwo wystąpienia oraz uwzględniać szczególne wyzwania w zakresie radzenia sobie z tym ryzykiem w świetle potencjalnych sposobów pojawienia się takie ryzyka i jego urzeczywistnienia w całym łańcuchu wartości AI.
3.
Urząd ds. AI może zwrócić się do wszystkich dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia oraz odpowiednich właściwych organów krajowych o wzięcie udziału w opracowywaniu kodeksów praktyk. Organizacje społeczeństwa obywatelskiego, przedstawiciele przemysłu, środowisko akademickie oraz inne odpowiednie zainteresowane strony, takie jak dostawcy niższego szczebla i niezależni eksperci, mogą wspierać ten proces.
4.
Urząd ds. AI i Rada ds. AI starają się zapewnić, by kodeksy praktyk wyraźnie określały swoje cele szczegółowe i zawierały zobowiązania lub środki, w tym, w stosownych przypadkach, kluczowe wskaźniki skuteczności działania, w celu zapewnienia realizacji tych celów, oraz by uwzględniały w należytym stopniu potrzeby i interesy wszystkich zainteresowanych stron, w tym osób, na które AI ma wpływ, na poziomie Unii.
5.
Urząd ds. AI stara się zapewnić, by uczestnicy kodeksów praktyk regularnie składali Urzędowi ds. AI sprawozdania z realizacji podjętych zobowiązań i środków oraz z ich wyników, w tym, w odpowiednich przypadkach, mierzonych w odniesieniu do kluczowych wskaźników skuteczności działania. Kluczowe wskaźniki skuteczności działania i zobowiązania w zakresie sprawozdawczości muszą odzwierciedlać różnice w wielkości i zdolnościach poszczególnych uczestników.
6.
Komisja i Rada ds. AI regularnie monitorują i oceniają realizację przez uczestników celów kodeksów praktyk oraz wkład tych kodeksów w należyte stosowanie niniejszego rozporządzenia. Komisja, uwzględniając w możliwie największym stopniu opinię Rady ds. AI, ocenia, czy kodeksy praktyk obejmują swoim zakresem obowiązki przewidziane w art. 53 i 55, oraz regularnie monitoruje i ocenia realizację ich celów. Komisja publikuje swoją ocenę adekwatności kodeksów praktyk.
7.
Urząd ds. AI może zwracać się do wszystkich dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia, by przestrzegali kodeksów praktyk. W przypadku dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia, które nie stwarzają ryzyka systemowego, przestrzeganie kodeksów może być ograniczone do obowiązków przewidzianych w art. 53, chyba że wyraźnie zadeklarują oni zainteresowanie pełnym przystąpieniem do kodeksu.
8.
Urząd ds. AI w stosownych przypadkach zachęca również do prowadzenia przeglądów i dostosowywania kodeksów praktyk oraz ułatwia takie przeglądy i dostosowania, w szczególności w świetle nowych norm. Urząd ds. AI udziela wsparcia w ocenie dostępnych norm.
9.
Kodeksy praktyk muszą być gotowe najpóźniej do dnia 2 maja 2025 r. Urząd ds. AI podejmuje niezbędne kroki, w tym kieruje zachęty do dostawców zgodnie z ust. 7.
Jeśli do dnia 2 sierpnia 2025 r. opracowanie kodeks praktyk nie może zostać zakończone lub Urząd ds. AI w wyniku swojej oceny na podstawie ust. 6 niniejszego artykułu uzna, że nie jest on odpowiedni, Komisja może w drodze aktów wykonawczych ustanowić wspólne przepisy dotyczące wykonywania obowiązków przewidzianych w art. 53 i 55, z uwzględnieniem kwestii określonych w ust. 2 niniejszego artykułu. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 98 ust. 2.
ROZDZIAŁ VI ŚRODKI WSPIERAJĄCE INNOWACYJNOŚĆ
Artykuł 57
Piaskownice regulacyjne w zakresie AI
1.
Państwa członkowskie zapewniają, by ich właściwe organy ustanowiły na poziomie krajowym przynajmniej jedną piaskownicę regulacyjną w zakresie AI, która musi zostać uruchomiona do dnia 2 sierpnia 2027 r. Piaskownica ta może również zostać ustanowiona wspólnie z właściwymi organami innych państw członkowskich. Komisja może zapewniać wsparcie techniczne, doradztwo i narzędzia do celów ustanowienia i działania piaskownic regulacyjnych w zakresie AI.
Obowiązek ustanowiony w akapicie pierwszym może również zostać spełniony poprzez uczestnictwo w istniejącej piaskownicy w zakresie, w jakim udział ten stwarza równoważny poziom zasięgu krajowego dla uczestniczących państw członkowskich.
2.
Można również ustanowić dodatkowe piaskownice regulacyjne w zakresie AI na poziomie regionalnym lub lokalnym lub wspólnie z właściwymi organami innych państw członkowskich.
3.
Europejski Inspektor Ochrony Danych może ustanowić piaskownicę regulacyjną w zakresie AI dla instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii. W tym celu odniesienia do właściwych organów krajowych w niniejszym rozdziale odczytuje się jako odniesienia do Europejskiego Inspektora Ochrony Danych.
3a.
Urząd ds. AI może ustanowić piaskownicę regulacyjną w zakresie AI na poziomie Unii w odniesieniu do systemów AI objętych art. 75 ust. 1. W tym celu odniesienia do właściwych organów krajowych w niniejszym rozdziale odczytuje się w stosownych przypadkach jako odniesienia do Urzędu ds. AI. Ta piaskownica regulacyjna w zakresie AI jest wdrażana w ścisłej współpracy z odpowiednimi właściwymi organami, w szczególności gdy zgodność z przepisami Unii innymi niż niniejsze rozporządzenie jest nadzorowana w piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI, i zapewnia priorytetowy dostęp dla MŚP, w tym przedsiębiorstw typu start-up, i małych spółek o średniej kapitalizacji.
Ustanowienie piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI na poziomie Unii przez Urząd ds. AI pozostaje bez uszczerbku dla kompetencji państw członkowskich w odniesieniu do ustanawiania i nadzorowania piaskownic regulacyjnych w zakresie AI dla systemów AI podlegających ich nadzorowi.
4.
Państwa członkowskie zapewniają, by właściwe organy, o których mowa w ust. 1 i 2, przeznaczały wystarczające zasoby do skutecznego i terminowego zapewnienia zgodności z niniejszym artykułem. W stosownych przypadkach właściwe organy krajowe współpracują z innymi odpowiednimi organami i mogą zezwolić na zaangażowanie innych podmiotów z ekosystemu AI. Niniejszy artykuł nie ma wpływu na inne piaskownice regulacyjne ustanowione na podstawie prawa Unii lub prawa krajowego. Państwa członkowskie zapewniają odpowiedni poziom współpracy między organami nadzorującymi te inne piaskownice a właściwymi organami krajowymi.
5.
Piaskownice regulacyjne w zakresie AI ustanowione na podstawie niniejszego artykułu zapewniają kontrolowane środowisko sprzyjające innowacjom oraz ułatwiające rozwój, trenowanie, testowanie i walidację innowacyjnych systemów AI przez ograniczony czas przed ich wprowadzeniem do obrotu lub oddaniem ich do użytku zgodnie z określonym planem działania piaskownicy uzgodnionym między dostawcami lub potencjalnymi dostawcami a właściwymi organami, zapewniając przy tym wdrożenie odpowiednich zabezpieczeń. Takie piaskownice mogą obejmować testy w warunkach rzeczywistych nadzorowane w ich ramach. W stosownych przypadkach plan działania piaskownicy obejmuje plan testów w warunkach rzeczywistych, o którym mowa w art. 60 i 60a.
6.
Właściwe organy zapewniają, w stosownych przypadkach, wskazówki, nadzór i wsparcie w ramach piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI, mając na celu identyfikację ryzyka, w szczególności dla praw podstawowych, zdrowia i bezpieczeństwa, testowania, środków ograniczających ryzyko oraz ich skuteczności w odniesieniu do obowiązków i wymogów niniejszego rozporządzenia oraz, w stosownych przypadkach, innych nadzorowanych w ramach danej piaskownicy przepisów prawa Unii i prawa krajowego.
7.
Właściwe organy zapewniają dostawcom i potencjalnym dostawcom uczestniczącym w piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI wskazówki dotyczące oczekiwań regulacyjnych oraz sposobów spełnienia wymogów i obowiązków ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu.
Na wniosek dostawcy lub potencjalnego dostawcy systemu AI właściwy organ przedstawia na piśmie dowód skutecznie przeprowadzonych w ramach piaskownicy działań. Właściwy organ przygotowuje również sprawozdanie końcowe zawierające szczegółowe informacje na temat działań przeprowadzonych w ramach piaskownicy oraz powiązanych rezultatów i efektów uczenia się. Dostawcy mogą wykorzystywać taką dokumentację do wykazania swojej zgodności z niniejszym rozporządzeniem w ramach procesu oceny zgodności lub odpowiednich działań w zakresie nadzoru rynku. W tym względzie sprawozdania końcowe oraz dowody na piśmie przedstawione przez właściwy organ krajowy są uwzględniane pozytywnie przez organy nadzoru rynku i jednostki notyfikowane, z myślą o przyspieszeniu procedur oceny zgodności w rozsądnym zakresie.
8.
Z zastrzeżeniem przepisów dotyczących poufności określonych w art. 78 i za zgodą dostawcy lub potencjalnego dostawcy Komisja i Rada ds. AI są upoważnione, by uzyskać dostęp do sprawozdań końcowych i – w stosownych przypadkach – uwzględniają je przy wykonywaniu swoich zadań na podstawie niniejszego rozporządzenia. Jeżeli zarówno dostawca lub przyszły dostawca, jak i właściwy organ krajowy wyraźnie wyrażą na to zgodę, sprawozdanie końcowe może zostać podane do wiadomości publicznej za pośrednictwem jednolitej platformy informacyjnej, o której mowa w niniejszym artykule.
9.
Ustanowienie piaskownic regulacyjnych w zakresie AI ma na celu przyczynienie się do osiągnięcia następujących celów:
a)
zwiększenie pewności prawa z myślą o osiągnięciu zgodności regulacyjnej z niniejszym rozporządzeniem lub, w stosownych przypadkach, innym mającym zastosowanie prawem Unii i prawem krajowym;
b)
wspieranie wymiany najlepszych praktyk poprzez współpracę z organami uczestniczącymi w piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI;
c)
wzmacnianie innowacyjności i konkurencyjności oraz ułatwianie rozwoju ekosystemu AI;
d)
wniesienie wkładu w oparte na dowodach uczenie się działań regulacyjnych;
e)
ułatwianie i przyspieszanie dostępu do rynku Unii dla systemów AI, w szczególności gdy są one dostarczane przez MŚP, w tym przedsiębiorstwa typu start-up, i małe spółki o średniej kapitalizacji.
10.
Właściwe organy krajowe zapewniają, aby – w zakresie, w jakim innowacyjne systemy AI wiążą się z przetwarzaniem danych osobowych lub z innego powodu wchodzą w zakres kompetencji nadzorczych innych organów krajowych lub właściwych organów zapewniających dostęp do danych osobowych lub wsparcie w uzyskaniu dostępu do tych danych – właściwe organy ochrony danych oraz te inne organy krajowe lub właściwe organy włączono w działalność piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI oraz zaangażowano w nadzór nad tymi aspektami w zakresie wynikającym z ich odpowiednich zadań i uprawnień.
11.
Piaskownice regulacyjne w zakresie AI pozostaje bez wpływu na uprawnienia w zakresie nadzoru lub stosowania środków naprawczych przynależne właściwym organom nadzorującym te piaskownice, w tym na poziomie regionalnym lub lokalnym. Stwierdzenie istnienia jakiegokolwiek znaczącego ryzyka dla zdrowa i bezpieczeństwa oraz dla praw podstawowych na etapie rozwoju i testowania takich systemów AI powoduje konieczność właściwego ograniczenia tego ryzyka. Właściwe organy krajowe są uprawnione do tymczasowego lub trwałego zawieszenia procesu testowania lub udziału w piaskownicy, jeżeli skuteczne ograniczenie ryzyka nie jest możliwe, oraz informują o takiej decyzji Urząd ds. AI. Właściwe organy krajowe wykonują swoje uprawnienia nadzorcze w granicach określonych w odpowiednich przepisach, wykorzystując swoje uprawnienia dyskrecjonalne przy stosowaniu przepisów prawnych w odniesieniu do konkretnego projektu piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI, w celu wspierania innowacji w dziedzinie AI w Unii.
12.
Dostawcy lub potencjalni dostawcy uczestniczący w piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI ponoszą odpowiedzialność, na podstawie mających zastosowanie przepisów prawa Unii i prawa krajowego dotyczących odpowiedzialności, za wszelkie szkody wyrządzone osobom trzecim w wyniku doświadczeń przeprowadzanych w piaskownicy. Organy nie nakładają jednak administracyjnych kar pieniężnych w związku z naruszeniem niniejszego rozporządzenia, pod warunkiem że potencjalny dostawca respektuje konkretny plan oraz warunki uczestnictwa, a także w dobrej wierze stosuje się do wytycznych właściwych organów krajowych. W przypadku gdy inne właściwe organy odpowiedzialne za inne przepisy prawa Unii lub przepisy krajowe uczestniczyły aktywnie w nadzorze nad systemem AI w ramach piaskownicy regulacyjnej i udzielały wskazówek w zakresie zgodności, w odniesieniu do tego prawa nie nakłada się administracyjnych kar pieniężnych.
13.
Piaskownice regulacyjne w zakresie AI opracowuje się i wdraża w taki sposób, by w stosownych przypadkach ułatwiały współpracę transgraniczną między właściwymi organami krajowymi.
14.
Właściwe organy krajowe, Europejski Inspektor Ochrony Danych i Urząd ds. AI – w stosownych przypadkach i w ramach swoich kompetencji – koordynują swoje działania i prowadzą współpracę w ramach Rady ds. AI. Mogą one wspierać wspólne tworzenie i funkcjonowanie piaskownic regulacyjnych w zakresie AI, w tym w różnych sektorach, oraz wymieniać najlepsze praktyki dotyczące powiązanych kwestii.
15.
Właściwe organy krajowe informują Urząd ds. AI i Radę ds. AI o utworzeniu piaskownicy oraz mogą zwrócić się do nich o wsparcie i wytyczne. Urząd ds. AI podaje do wiadomości publicznej i aktualizuje wykaz planowanych i istniejących piaskownic, aby zachęcić do większej interakcji w ramach piaskownic regulacyjnych w zakresie AI i do współpracy transgranicznej.
16.
Właściwe organy krajowe przedkładają Urzędowi ds. AI i Radzie ds. AI sprawozdania roczne – po upływie jednego roku od ustanowienia piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI, a następnie co roku, aż do zakończenia jej działalności – oraz sprawozdanie końcowe. Sprawozdania te zawierają informacje o postępach i rezultatach wdrażania piaskownic, w tym również o najlepszych praktykach, incydentach, wyciągniętych wnioskach i zaleceniach dotyczących tworzenia piaskownic regulacyjnych, a w stosownych przypadkach – zalecenia dotyczące stosowania i ewentualnego przeglądu niniejszego rozporządzenia, w tym związanych z nim aktów delegowanych i wykonawczych, oraz stosowania innych przepisów prawa Unii objętego nadzorem właściwych organów w ramach danej piaskownicy. Właściwe organy krajowe podają te roczne sprawozdania lub ich streszczenia do wiadomości publicznej w internecie. Komisja w stosownych przypadkach bierze pod uwagę sprawozdania roczne przy wykonywaniu swoich zadań na podstawie niniejszego rozporządzenia.
17.
Komisja opracowuje jednolity i specjalny interfejs zawierający wszystkie istotne informacje dotyczące piaskownic regulacyjnych w zakresie AI, aby zgodnie z art. 62 ust. 1 lit. c) umożliwić zainteresowanym stronom interakcję z piaskownicami regulacyjnymi w zakresie AI i zwracanie się do właściwych organów z pytaniami oraz uzyskiwania niewiążących wskazówek w zakresie zapewnienia zgodności innowacyjnych produktów, usług i modeli biznesowych zawierających zintegrowane technologie AI. W stosownych przypadkach Komisja proaktywnie koordynuje swoje działania z właściwymi organami krajowymi.
Artykuł 58
Szczegółowe zasady dotyczące piaskownic regulacyjnych w zakresie AI i ich funkcjonowania
1.
Aby uniknąć fragmentacji w całej Unii, Komisja przyjmuje akty wykonawcze określające szczegółowe zasady dotyczące ustanawiania, opracowywania, wdrażania i działania piaskownic regulacyjnych w zakresie AI oraz zarządzania nimi i nadzoru nad nimi. Te akty wykonawcze określają wspólne zasady dotyczące następujących kwestii:
a)
kwalifikowalności i kryteriów wyboru dotyczących uczestnictwa w piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI;
b)
procedur składania wniosków, uczestnictwa, monitorowania, wychodzenia z piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI i zakończenia jej działalności, w tym planu działania piaskownicy i sprawozdania końcowego;
c)
warunków mających zastosowanie do uczestników;
d)
szczegółowych przepisów mających zastosowanie do zarządzania piaskownicami regulacyjnymi w zakresie AI objętymi art. 57, w tym w odniesieniu do zaangażowania i kontroli ze strony właściwych organów ochrony danych, w stosownych przypadkach, oraz koordynacji i współpracy na poziomie krajowym i Unii.
Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 98 ust. 2.
2.
Akty wykonawcze, o których mowa w ust. 1, zapewniają, aby:
a)
piaskownice regulacyjne w zakresie AI były otwarte dla każdego zgłaszającego się dostawcy lub potencjalnego dostawcy systemu AI spełniającego kryteria kwalifikowalności i wyboru, które muszą być przejrzyste i bezstronne, a właściwe organy krajowe informowały wnioskodawców o swojej decyzji w terminie trzech miesięcy od złożenia wniosku;
b)
piaskownice regulacyjne w zakresie AI umożliwiały szeroki i równy dostęp oraz nadążały za popytem, jeżeli chodzi o uczestnictwo; dostawcy i potencjalni dostawcy mogą również składać wnioski we współpracy z podmiotami stosującymi oraz innymi odpowiednimi osobami trzecimi;
c)
szczegółowe zasady i warunki dotyczące piaskownic regulacyjnych w zakresie AI w możliwie najlepszym stopniu wspierały swobodę właściwych organów krajowych w zakresie ustanawiania piaskownic regulacyjnych w zakresie AI i zarządzania nimi;
d)
dostęp do piaskownic regulacyjnych w zakresie AI był nieodpłatny dla MŚP, w tym przedsiębiorstw typu start-up, bez uszczerbku dla nadzwyczajnych kosztów, do których odzyskania w bezstronny i proporcjonalny sposób mogą być uprawnione właściwe organy krajowe;
e)
ułatwiały one dostawcom i potencjalnym dostawcom, za pomocą efektów uczenia się uzyskanych dzięki piaskownicom regulacyjnym w zakresie AI, spełnianie wynikających z niniejszego rozporządzenia wymogów w zakresie oceny zgodności oraz dobrowolnego stosowania kodeksów postępowania, o których mowa w art. 95;
f)
piaskownice regulacyjne w zakresie AI ułatwiały zaangażowanie innych odpowiednich podmiotów w ekosystemie sztucznej inteligencji, takich jak jednostki notyfikowane i organizacje normalizacyjne, MŚP, w tym przedsiębiorstwa typu start-up, przedsiębiorstwa, innowatorzy, ośrodki testowo-doświadczalne, laboratoria badawczo-doświadczalne, europejskie centra innowacji cyfrowych, centra doskonałości i poszczególni naukowcy, aby umożliwić i ułatwić współpracę z sektorem publicznym i prywatnym;
g)
procedury, procesy i wymogi administracyjne dotyczące składania wniosków, wyboru, uczestnictwa i wychodzenia z piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI były proste, łatwe do zrozumienia, jasno podane do wiadomości w celu ułatwienia uczestnictwa MŚP, w tym przedsiębiorstwom typu start-up, o ograniczonych zdolnościach prawnych i administracyjnych, a także by były ujednolicone w całej Unii, aby uniknąć fragmentacji, oraz aby uczestnictwo w piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI ustanowionej przez jedno z państw członkowskich lub Europejskiego Inspektora Ochrony Danych było wzajemnie i powszechnie uznawane i miało takie same skutki prawne w całej Unii;
h)
uczestnictwo w piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI było ograniczone do okresu odpowiedniego dla złożoności i skali projektu, który to okres może zostać przedłużony przez właściwy organ krajowy;
i)
piaskownice regulacyjne w zakresie AI ułatwiały tworzenie narzędzi i infrastruktury do testowania, analizy porównawczej, oceny i wyjaśniania aspektów systemów AI istotnych w kontekście uczenia się działań regulacyjnych, które to aspekty obejmują dokładność, solidność i cyberbezpieczeństwo, a także tworzenie środków służących ograniczaniu ryzyka dla praw podstawowych i ogółu społeczeństwa.
3.
Potencjalni dostawcy w piaskownicach regulacyjnych w zakresie AI, w szczególności MŚP i przedsiębiorstwa typu start-up, są w stosownych przypadkach kierowani do usług przedwdrożeniowych, takich jak doradztwo w zakresie wdrażania niniejszego rozporządzenia, do innych usług o wartości dodanej, takich jak pomoc w zakresie dokumentów normalizacyjnych i certyfikacji, do ośrodków testowo-doświadczalnych, europejskich centrów innowacji cyfrowych oraz centrów doskonałości.
4.
W przypadku gdy właściwe organy krajowe rozważają udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie testów w warunkach rzeczywistych nadzorowanych w ramach piaskownicy w zakresie AI, która ma zostać ustanowiona na mocy niniejszego artykułu, szczegółowo uzgadniają one z uczestnikami warunki takich testów, a w szczególności odpowiednie zabezpieczenia, mające na celu ochronę praw podstawowych, zdrowia i bezpieczeństwa. W stosownych przypadkach współpracują one z innymi właściwymi organami krajowymi w celu zapewnienia spójnych praktyk w całej Unii.
Artykuł 59
Dalsze przetwarzanie danych osobowych na potrzeby rozwoju w interesie publicznym określonych systemów AI w ramach piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI
1.
Dane osobowe zebrane zgodnie z prawem w innych celach można przetwarzać, w ramach piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI, wyłącznie do celów rozwoju, trenowania i testowania w ramach piaskownicy niektórych systemów AI, gdy spełnione są wszystkie następujące warunki:
a)
systemy AI rozwija się w celu zabezpieczenia przez organ publiczny lub inną osobę fizyczną lub prawną istotnego interesu publicznego w co najmniej jednym z następujących obszarów:
i)
bezpieczeństwo publiczne i zdrowie publiczne, w tym wykrywanie, diagnozowanie, profilaktyka, kontrola i leczenie chorób oraz poprawa systemów opieki zdrowotnej;
(ii) wysoki poziom ochrony środowiska i poprawa jego jakości, ochrona różnorodności biologicznej, ochrona przed zanieczyszczeniem, środki w zakresie transformacji ekologicznej, środki w zakresie łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej;
(iii) zrównoważoność energetyczna;
(iv) bezpieczeństwo i odporność systemów transportowych i mobilności, infrastruktury krytycznej i sieci;
v)
wydajność i jakość administracji publicznej i usług publicznych;
b)
przetwarzane dane są niezbędne do zapewnienia zgodności z co najmniej jednym z wymogów, o których mowa w rozdziale III sekcja 2, przy czym wymogów tych nie można skutecznie spełnić, przetwarzając dane zanonimizowane, dane syntetyczne lub innego rodzaju dane nieosobowe;
c)
ustanowiono skuteczne mechanizmy monitorowania pozwalające zidentyfikować wszelkie wysokie ryzyko naruszenia praw i wolności osób, których dane dotyczą, określone w art. 35 rozporządzenia (UE) 2016/679 i art. 39 rozporządzenia (UE) 2018/1725, jakie może wystąpić w trakcie przeprowadzania doświadczeń w ramach piaskownicy, a także mechanizmy reagowania zapewniające możliwość szybkiego ograniczenia tego ryzyka oraz – w stosownych przypadkach – wstrzymania przetwarzania;
d)
wszelkie dane osobowe, które mają być przetwarzane w kontekście piaskownicy, znajdują się w funkcjonalnie wyodrębnionym, odizolowanym i chronionym środowisku przetwarzania danych podlegającym kontroli potencjalnego dostawcy, a dostęp do tych danych posiadają wyłącznie upoważnione osoby;
e)
dostawcy mogą udostępniać dalej pierwotnie zebrane dane wyłącznie zgodnie z prawem Unii o ochronie danych; wszelkie dane osobowe stworzone w piaskownicy nie mogą być udostępniane poza piaskownicą;
f)
przetwarzanie danych osobowych w kontekście piaskownicy nie prowadzi do wdrożenia środków lub podjęcia decyzji wywierających wpływ na osoby, których dane dotyczą, ani nie wpływa na stosowanie ich praw określonych w prawie Unii o ochronie danych osobowych;
g)
dane osobowe przetwarzane w kontekście piaskownicy chroni się za pomocą odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych oraz usuwa się po zakończeniu uczestnictwa w piaskownicy lub po upływie okresu przechowywania danych osobowych;
h)
rejestry przetwarzania danych osobowych w kontekście piaskownicy przechowuje się przez cały czas uczestnictwa w piaskownicy, o ile prawo Unii lub prawo krajowe nie stanowią inaczej;
i)
w dokumentacji technicznej, o której mowa w załączniku IV, zamieszcza się wyczerpujący i szczegółowy opis procesu trenowania, testowania i walidacji systemu AI wraz ze stosownym uzasadnieniem oraz wyniki przeprowadzonych testów;
j)
krótkie streszczenie projektu w zakresie AI rozwiniętego w ramach piaskownicy, jego celów i oczekiwanych rezultatów zostało opublikowane na stronie internetowej właściwych organów; obowiązek ten nie obejmuje wrażliwych danych operacyjnych związanych z działaniami organów ścigania, organów kontroli granicznej, organów imigracyjnych lub azylowych.
2.
Do celów zapobiegania przestępstwom, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie, ich wykrywania lub ścigania lub wykonywania kar, w tym ochrony przed zagrożeniami bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom pod nadzorem organów ścigania i na ich odpowiedzialność, przetwarzanie danych osobowych w piaskownicach regulacyjnych w zakresie AI prowadzone jest w oparciu o konkretne przepisy prawa Unii lub prawa krajowego i podlega tym samym łącznym warunkom, o których mowa w ust. 1.
3.
Ust. 1 pozostaje bez uszczerbku dla prawa Unii lub prawa krajowego, które wyklucza przetwarzanie danych osobowych do celów innych niż wskazane wprost w tym prawie, jak również bez uszczerbku dla prawa Unii lub prawa krajowego ustanawiającego podstawy przetwarzania danych osobowych niezbędnego do celów rozwoju, testowania lub trenowania innowacyjnych systemów AI lub jakiekolwiek inne podstawy prawnej, zgodnych z prawem Unii dotyczącym ochrony danych osobowych.
Artykuł 60
Testy systemów AI wysokiego ryzyka w warunkach rzeczywistych poza piaskownicami regulacyjnymi w zakresie AI
1.
Testy systemów AI wysokiego ryzyka w warunkach rzeczywistych prowadzone poza piaskownicami regulacyjnymi w zakresie AI mogą być przeprowadzane przez dostawców lub potencjalnych dostawców systemów AI wysokiego ryzyka wymienionych w załączniku III lub objętych unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I sekcja A, zgodnie z niniejszym artykułem i planem testów w warunkach rzeczywistych, o którym mowa w niniejszym artykule, bez uszczerbku dla zakazów przewidzianych w art. 5.
Komisja określa w drodze aktów wykonawczych szczegółowe elementy planu testów w warunkach rzeczywistych. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 98 ust. 2.
Niniejszy ustęp pozostaje bez uszczerbku dla przepisów prawa Unii lub prawa krajowego dotyczących testów w warunkach rzeczywistych systemów AI wysokiego ryzyka powiązanych z produktami objętymi unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I.
2.
Dostawcy lub potencjalni dostawcy mogą przeprowadzać testy systemów AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III lub które objęte są unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I sekcja A, w warunkach rzeczywistych w dowolnym momencie przed wprowadzeniem systemu AI wysokiego ryzyka do obrotu lub oddaniem go do użytku, samodzielnie lub we współpracy z co najmniej jednym podmiotem stosującym lub potencjalnym podmiotem stosującym.
3.
Testy systemów AI wysokiego ryzyka w warunkach rzeczywistych przeprowadzane na podstawie niniejszego artykułu pozostają bez uszczerbku dla oceny etycznej wymaganej prawem Unii lub prawem unijnym.
4.
Dostawcy lub potencjalni dostawcy mogą przeprowadzać testy w warunkach rzeczywistych tylko wtedy, gdy spełnione są wszystkie następujące warunki:
a)
dostawca lub potencjalny dostawca sporządził plan testów w warunkach rzeczywistych i przedłożył go organowi nadzoru rynku w państwie członkowskim, w którym mają być przeprowadzane te testy;
b)
organ nadzoru rynku w państwie członkowskim, w którym mają być przeprowadzone testy w warunkach rzeczywistych, zatwierdził te testy w warunkach rzeczywistych i plan testów w warunkach rzeczywistych; w przypadku gdy organ nadzoru rynku nie udzielił odpowiedzi w terminie 30 dni, testy w warunkach rzeczywistych i plan testów w warunkach rzeczywistych uznaje się za zatwierdzone; w przypadku gdy prawo krajowe nie przewiduje milczącego zatwierdzenia, testy w warunkach rzeczywistych nadal wymagają uzyskania zezwolenia;
c)
dostawca lub potencjalny dostawca – z wyjątkiem dostawców lub potencjalnych dostawców systemów AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III pkt 1, 6 i 7, w obszarach ścigania przestępstw, zarządzania migracją, azylem i kontrolą graniczną, oraz systemów AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III pkt 2 – zarejestrował testy w warunkach rzeczywistych zgodnie z art. 71 ust. 4 pod ogólnounijnym niepowtarzalnym numerem identyfikacyjnym, podając informacje określone w załączniku IX; dostawca lub potencjalny dostawca systemów AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III pkt 1, 6 i 7, w obszarach ścigania przestępstw, zarządzania migracją, azylem i kontrolą graniczną – zarejestrował testy w warunkach rzeczywistych w niepublicznej części bazy danych UE zgodnie z art. 49 ust. 4 lit. d), pod ogólnounijnym niepowtarzalnym numerem identyfikacyjnym, podając informacje określone w przywołanym przepisie; dostawca lub potencjalny dostawca systemów AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III pkt 2, zarejestrował testy w warunkach rzeczywistych zgodnie z art. 49 ust. 5;
d)
dostawca lub potencjalny dostawca przeprowadzający testy w warunkach rzeczywistych ma siedzibę w Unii lub ustanowił przedstawiciela prawnego, który ma siedzibę w Unii;
e)
dane zebrane i przetwarzane do celów testów w warunkach rzeczywistych przekazuje się do państw trzecich wyłącznie pod warunkiem wdrożenia odpowiednich zabezpieczeń mających zastosowanie na podstawie prawa Unii;
f)
testy w warunkach rzeczywistych trwają nie dłużej, niż to konieczne do osiągnięcia ich celów, a w każdym razie nie dłużej niż sześć miesięcy, z możliwością przedłużenia o dodatkowy okres sześciu miesięcy, z zastrzeżeniem uprzedniego powiadomienia organu nadzoru rynku przez dostawcę lub potencjalnego dostawcę, wraz z uzasadnieniem konieczności takiego przedłużenia;
g)
uczestnicy testów w warunkach rzeczywistych, którzy z uwagi na swój wiek, niepełnosprawność są osobami, które należą do grup szczególnie wrażliwych lub są w odpowiednio chronieni;
h)
w przypadku gdy dostawca lub potencjalny dostawca organizuje testy w warunkach rzeczywistych we współpracy z jednym podmiotem stosującym lub potencjalnym podmiotem stosującym, podmiot stosujący lub potencjalny podmiot stosujący został poinformowany o wszystkich aspektach testów, które są istotne dla jego decyzji o uczestnictwie, oraz otrzymuje odpowiednie instrukcje obsługi systemu AI, o których mowa w art. 13; dostawca lub potencjalny dostawca oraz podmiot stosujący lub potencjalny podmiot stosujący zawierają umowę określającą ich role i zakres odpowiedzialności w celu zapewnienia zgodności z przepisami dotyczącymi testów w warunkach rzeczywistych na podstawie niniejszego rozporządzenia oraz na podstawie innego mającego zastosowanie prawa Unii i prawa krajowego;
i)
uczestnicy testów w warunkach rzeczywistych wyrazili świadomą zgodę zgodnie z art. 61 lub – w przypadku ścigania przestępstw – gdy uzyskanie świadomej zgody uniemożliwiłoby testy systemu AI, same testy w warunkach rzeczywistych oraz ich wynik nie mogą mieć negatywnego wpływu na uczestników testów, a ich dane osobowe musza zostać usunięte po przeprowadzeniu testów;
j)
testy w warunkach rzeczywistych są skutecznie nadzorowane przez dostawcę lub potencjalnego dostawcę i podmioty stosujące lub potencjalne podmioty stosujące przy udziale osób posiadających odpowiednie kwalifikacje w danej dziedzinie oraz zdolności, przygotowanie szkoleniowe i uprawnienia niezbędne do wykonywania ich zadań;
k)
predykcje, zalecenia lub decyzje systemu AI można skutecznie odwrócić i zignorować.
5.
Uczestnicy testów w warunkach rzeczywistych, lub, w stosownych przypadkach, ich wyznaczony zgodnie z prawem przedstawiciel mogą – bez konsekwencji i bez konieczności przedstawiania jakiegokolwiek uzasadnienia – zdecydować o wycofaniu się w dowolnym momencie z testów poprzez odwołanie świadomej zgody; mogą oni również zażądać natychmiastowego i trwałego usunięcia ich danych osobowych. Odwołanie świadomej zgody nie wpływa na już przeprowadzone działania.
6.
Zgodnie z art. 75 państwa członkowskie powierzają swoim organom nadzoru rynku uprawnienia do zwracania się do dostawców i potencjalnych dostawców z wnioskiem o przedstawienie informacji, do przeprowadzania niezapowiedzianych zdalnych kontroli lub kontroli na miejscu oraz kontroli przeprowadzania testów w warunkach rzeczywistych i powiązanych systemów AI. Organy nadzoru rynku wykorzystują te uprawnienia do zapewnienia bezpiecznego rozwoju testów w warunkach rzeczywistych.
7.
Każdy poważny incydent stwierdzony w trakcie testów w warunkach rzeczywistych zgłasza się krajowemu organowi nadzoru rynku zgodnie z art. 73. Dostawca lub potencjalny dostawca przyjmuje natychmiastowe środki zaradcze lub, w przypadku gdy jest to niemożliwe, zawiesza testy w warunkach rzeczywistych do czasu zaradzenia incydentowi albo też kończy testy. Dostawca lub potencjalny dostawca ustanawia procedurę szybkiego wycofania systemu AI z użytku po takim zakończeniu testów w warunkach rzeczywistych.
8.
Dostawcy lub potencjalni dostawcy powiadamiają krajowy organ nadzoru rynku w państwie członkowskim, w którym prowadzone są testy w warunkach rzeczywistych, o zawieszeniu lub zakończeniu tych testów i o ostatecznych wynikach.
9.
Dostawcy lub potencjalni dostawcy ponoszą, na podstawie mających zastosowanie przepisów prawa Unii i prawa krajowego dotyczących odpowiedzialności, odpowiedzialność za wszelkie szkody spowodowane w trakcie testów w warunkach rzeczywistych.
Artykuł 60a
Testy systemów AI wysokiego ryzyka objętych unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I sekcja B w warunkach rzeczywistych poza piaskownicami regulacyjnymi w zakresie AI
1.
Państwa członkowskie mogą zezwolić, zgodnie z niniejszym artykułem, na testowanie systemów AI wysokiego ryzyka w warunkach rzeczywistych poza piaskownicami regulacyjnymi w zakresie AI przez dostawców lub potencjalnych dostawców produktów opartych na AI objętych unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I sekcja B w celu oceny i weryfikacji zgodności tych systemów z wymogami określonymi w art. 8–15.
2.
Państwa członkowskie, które zdecydują się zezwolić na przeprowadzanie testów, o których mowa w ust. 1, przyjmują, indywidualnie lub wspólnie, ramy testów w warunkach rzeczywistych.
3.
Każde państwo członkowskie powiadamia Komisję o wszelkich przyjętych przez siebie ramach testów w warunkach rzeczywistych przed ich wdrożeniem. Nie ma to wpływu na kompetencje Komisji wynikające z unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja B.
4.
Państwa członkowskie, które przyjęły ramy testów w warunkach rzeczywistych, zapewniają, by odpowiednie właściwe organy krajowe, odpowiednie organy i organy publiczne odpowiedzialne za zarządzanie infrastrukturą i produktami objętymi unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I sekcja B ściśle współpracowały ze sobą w dobrej wierze oraz usuwały wszelkie przeszkody praktyczne, w tym przeszkody dotyczące przepisów proceduralnych zapewniających dostęp do fizycznej infrastruktury publicznej, jeżeli jest to konieczne, aby skutecznie wdrożyć te ramy testów w warunkach rzeczywistych i testować produkty oparte na AI objęte unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I sekcja B.
5.
Ramy testów w warunkach rzeczywistych określają wymogi, na podstawie których przeprowadza się testy w warunkach rzeczywistych. Ramy te:
a)
obejmują przedstawienie obowiązkowego planu testów w warunkach rzeczywistych, który jest uzgodniony między dostawcą lub potencjalnym dostawcą a właściwym organem krajowym lub odpowiednim organem zgodnie z unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I sekcja B;
b)
zapewniają zgodność z wymogami określonymi w art. 60 ust. 2 i 3, art. 60 ust. 4 lit. d)–j) oraz art. 60 ust. 5–9, przy czym wszelkie odniesienia do organów nadzoru rynku w tych przepisach odczytuje się jako odniesienia do właściwego organu krajowego lub odpowiedniego organu, w stosownych przypadkach, zgodnie z unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I sekcja B;
c)
obejmują skuteczne rozwiązania w zakresie zarządzania i o rozliczalności;
d)
zapewniają wysoki poziom ochrony zdrowia i bezpieczeństwa oraz praw podstawowych.
6.
Podczas testów w warunkach rzeczywistych przestrzega się mających zastosowanie przepisów określonych w unijnym prawodawstwie harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I sekcja B. Wymogi określone w tych przepisach nie mają wpływu na stosowanie niniejszego artykułu w zakresie niezbędnym do umożliwienia testowania, o którym mowa w ust. 1.
Artykuł 61
Świadoma zgoda na udział w testach w warunkach rzeczywistych poza piaskownicami regulacyjnymi w zakresie AI
1.
Do celów prowadzonych na podstawie art. 60 testów w warunkach rzeczywistych od uczestników testów należy uzyskać dobrowolną świadomą zgodę przed ich udziałem w takich testach i po należytym poinformowaniu ich w sposób zwięzły, jasny, adekwatny i zrozumiały o:
a)
charakterze i celach testów w warunkach rzeczywistych oraz ewentualnych niedogodnościach, które mogą być związane z udziałem w tych testach;
b)
warunkach, na jakich mają być prowadzone testy w warunkach rzeczywistych, w tym o przewidywanym czasie trwania udziału danego uczestnika lub uczestników w testach;
c)
ich prawach i zabezpieczeniach dotyczących udziału w testach, w szczególności o prawie do odmowy udziału w testach oraz o prawie do wycofania się z testów w warunkach rzeczywistych – w dowolnym momencie, bez konsekwencji i bez konieczności przedstawiania jakiegokolwiek uzasadnienia;
d)
zasadach zwracania się o odwrócenie lub zignorowanie predykcji, zaleceń lub decyzji wydanych przez system AI;
e)
ogólnounijnym niepowtarzalnym numerze identyfikacyjnym testów w warunkach rzeczywistych nadanym zgodnie z art. 60 ust. 4 lit. c) i o danych kontaktowych dostawcy lub jego przedstawiciela prawnego, od których można uzyskać dalsze informacje.
2.
Świadoma zgoda jest opatrzona datą i udokumentowana, a uczestnicy testów lub ich przedstawiciel prawny otrzymują jej kopię.
Artykuł 62
Środki na rzecz dostawców i podmiotów stosujących, w szczególności MŚP, w tym przedsiębiorstw typu start-up
1.
Państwa członkowskie podejmują następujące działania:
a)
zapewniają MŚP, w tym przedsiębiorstwom typu start-up, które mają siedzibę statutową lub oddział w Unii, dostęp do piaskownic regulacyjnych w zakresie AI na zasadzie pierwszeństwa, o ile spełniają oni warunki kwalifikowalności i kryteria wyboru; dostęp na zasadzie pierwszeństwa nie wyklucza dostępu do piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI dla innych MŚP, w tym przedsiębiorstw typu start-up, innych niż te, o których mowa w niniejszym ustępie, pod warunkiem, że również spełniają one warunki kwalifikowalności i kryteria wyboru;
b)
organizują specjalne wydarzenia informacyjne i szkoleniowe poświęcone stosowaniu przepisów niniejszego rozporządzenia dostosowane do potrzeb MŚP, w tym przedsiębiorstw typu start-up, podmiotów stosujących i w stosownych przypadkach lokalnych organów publicznych;
c)
wykorzystują istniejące specjalne kanały oraz, w stosownych przypadkach, ustanawiają nowe kanały komunikacji z MŚP, w tym przedsiębiorstwami typu start-up, podmiotami stosującymi, innymi innowatorami oraz, w stosownych przypadkach, z lokalnymi organami publicznymi – w celu zapewnienia poradnictwa i udzielania odpowiedzi na zapytania w zakresie wdrażania niniejszego rozporządzenia, w tym odnośnie do udziału w piaskownicach regulacyjnych w zakresie AI;
d)
ułatwiają udział MŚP i innych odpowiednich stron w procesie opracowywania norm.
2.
Przy ustalaniu wysokości opłat z tytułu oceny zgodności przeprowadzanej zgodnie z art. 43 bierze się pod uwagę szczególne interesy i potrzeby dostawców będących MŚP, w tym przedsiębiorstwami typu start-up, obniżając wysokość tych opłat proporcjonalnie do wielkości tych przedsiębiorstw, wielkości rynku i innych odpowiednich wskaźników.
3.
Urząd ds. AI podejmuje następujące działania:
a)
zapewnia ujednolicone wzory w obszarach objętych zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia, zgodnie ze specyfikacją określoną przez Radę ds. AI w jej wniosku;
b)
opracowuje i obsługuje jednolitą platformę informacyjną zapewniającą wszystkim operatorom w całej Unii przystępne informacje na temat niniejszego rozporządzenia;
c)
organizuje odpowiednie kampanie informacyjne w celu podnoszenia świadomości na temat obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia;
d)
ocenia i propaguje zbieżność najlepszych praktyk w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego w odniesieniu do systemów AI.
Artykuł 63
Odstępstwa dla określonych operatorów
1.
MŚP, w tym przedsiębiorstwa typu start-up, mogą stosować niektóre elementy systemu zarządzania jakością wymaganego zgodnie z art. 17 w sposób uproszczony, pod warunkiem że nie mają przedsiębiorstw partnerskich lub powiązanych w rozumieniu zalecenia 2003/361/WE. Do tego celu Komisja opracowuje wytyczne dotyczące tych elementów systemu zarządzania jakością, które można stosować w sposób uproszczony, zważywszy na potrzeby MŚP, bez wpływania na poziom ochrony lub potrzebę zapewnienia zgodności z wymogami w odniesieniu do systemów AI wysokiego ryzyka.
2.
Ustępu 1 niniejszego artykułu nie należy interpretować jako zwalniającego tych operatorów z wszelkich innych wymogów lub obowiązków ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu, w tym tych ustanowionych w art. 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 72 i 73.
ROZDZIAŁ VII ZARZĄDZANIE
Artykuł 64
Urząd ds. AI
1.
Komisja rozwija unijną wiedzę fachową i zdolności w dziedzinie AI poprzez Urząd ds. AI.
2.
Państwa członkowskie ułatwiają wykonywanie zadań powierzonych na podstawie niniejszego rozporządzenia Urzędowi ds. AI.
3.
Bez uszczerbku dla procedury budżetowej Urzędowi ds. AI przydziela się odpowiednie zasoby, aby mógł on skutecznie wykonywać swoje obowiązki i uprawnienia w odniesieniu do egzekwowania niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 65
Ustanowienie i struktura Europejskiej Rady ds. Sztucznej Inteligencji
1.
Ustanawia się Europejską Radę ds. Sztucznej Inteligencji (zwaną dalej „Radą ds. AI”).
2.
W skład Rady ds. AI wchodzi po jednym przedstawicielu z każdego państwa członkowskiego. Europejski Inspektor Ochrony Danych uczestniczy w charakterze obserwatora. W posiedzeniach Rady ds. AI uczestniczy również Urząd ds. AI, który nie bierze udziału w głosowaniach. Do udziału w posiedzeniach Rada ds. AI może zapraszać w poszczególnych przypadkach inne krajowe i unijne władze, organy lub ekspertów, w przypadku gdy omawiane kwestie są dla nich istotne.
3.
Przedstawiciel jest wyznaczany przez swoje państwo członkowskie na okres trzech lat, z możliwością jednokrotnego przedłużenia.
4.
Państwa członkowskie zapewniają, by ich przedstawiciele w Radzie ds. AI:
a)
mieli w swoim państwie członkowskim odpowiednie kompetencje i uprawnienia, aby aktywnie przyczyniać się do realizacji zadań Rady ds. AI, o których mowa w art. 66;
b)
zostali wyznaczeni jako pojedynczy punkt kontaktowy do kontaktów z Radą ds. AI lub – w stosownych przypadkach i przy uwzględnieniu potrzeb państw członkowskich – jako pojedynczy punkt kontaktowy dla zainteresowanych stron;
c)
mieli prawo uczestniczyć w zapewnianiu spójności i koordynacji między właściwymi organami krajowymi w swoich państwach członkowskich w odniesieniu do wdrażania niniejszego rozporządzenia, w tym – do celów wykonywania swoich zadań na forum Rady ds. AI – poprzez zbieranie odpowiednich danych i informacji.
5.
Wyznaczeni przedstawiciele państw członkowskich przyjmują regulamin wewnętrzny Rady ds. AI większością dwóch trzecich głosów. W regulaminie wewnętrznym ustanawia się w szczególności procedury wyboru, czas trwania mandatu i specyfikację zadań przewodniczącego, szczegółowe zasady głosowania oraz organizację działalności Rady ds. AI i jej podgrup.
6.
Rada ds. AI ustanawia dwie stałe podgrupy służące jako platforma współpracy i wymiany między organami nadzoru rynku oraz powiadamiające organy w kwestiach dotyczących odpowiednio nadzoru rynku i jednostek notyfikowanych.
Stała podgrupa ds. nadzoru rynku powinna do celów niniejszego rozporządzenia pełnić rolę grupy ds. współpracy administracyjnej (ADCO) w rozumieniu art. 30 rozporządzenia (UE) 2019/1020.
W stosownych przypadkach Rada ds. AI może utworzyć inne stałe lub tymczasowe podgrupy na potrzeby zbadania konkretnych kwestii. W stosownych przypadkach przedstawiciele forum doradczego, o którym mowa w art. 67, mogą być zapraszani do udziału w takich podgrupach lub na konkretne posiedzenia tych podgrup jako obserwatorzy.
7.
Rada ds. AI jest zorganizowana i zarządzana w sposób gwarantujący obiektywizm i bezstronność podejmowanych przez nią działań.
8.
Przewodniczącym Rady ds. AI jest jeden z przedstawicieli państw członkowskich. Urząd ds. AI pełni funkcję sekretariatu dla Rady ds. AI, zwołuje na wniosek przewodniczącego posiedzenia i przygotowuje porządek obrad zgodnie z zadaniami Rady ds. AI określonymi w niniejszym rozporządzeniu oraz z jej regulaminem wewnętrznym.
Artykuł 66
Zadania Rady ds. AI
Rada ds. AI doradza Komisji i państwom członkowskim oraz udziela im wsparcia w celu ułatwienia spójnego i skutecznego stosowania niniejszego rozporządzenia. W tym celu Rada ds. AI może w szczególności:
a)
przyczyniać się do koordynacji między właściwymi organami krajowymi odpowiedzialnymi za stosowanie niniejszego rozporządzenia oraz, we współpracy i z zastrzeżeniem zgody zainteresowanych organów nadzoru rynku, wspierać wspólne działania organów nadzoru rynku, o których mowa w art. 74 ust. 11;
b)
gromadzić fachową wiedzę techniczną i regulacyjną oraz najlepsze praktyki w tym zakresie i udostępniać je państwom członkowskim;
c)
zapewniać doradztwo w zakresie wdrażania niniejszego rozporządzenia, w szczególności w odniesieniu do egzekwowania przepisów dotyczących modeli AI ogólnego przeznaczenia;
d)
przyczyniać się do harmonizacji praktyk administracyjnych w państwach członkowskich, w tym w odniesieniu do odstępstwa od procedur oceny zgodności, o którym mowa w art. 46, funkcjonowania piaskownic regulacyjnych w zakresie AI oraz testów w warunkach rzeczywistych, o których mowa w art. 57, 59 i 60;
e)
na wniosek Komisji lub z własnej inicjatywy wydawać zalecenia i opinie na piśmie na temat wszelkich istotnych zagadnień związanych z wdrażaniem niniejszego rozporządzenia oraz z jego spójnym i skutecznym stosowaniem, w tym:
i)
w zakresie opracowywania i stosowania kodeksów postępowania i kodeksów praktyk zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, jak również wytycznych Komisji;
(ii) dotyczące oceny i przeglądu niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 112, w tym w odniesieniu do zgłoszeń poważnych incydentów, o których mowa w art. 73, i funkcjonowania bazy danych UE, o której mowa w art. 71, przygotowania aktów delegowanych lub wykonawczych oraz w odniesieniu do ewentualnego dostosowania niniejszego rozporządzenia do unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I;
(iii) w kwestii specyfikacji technicznych lub istniejących norm dotyczących wymogów ustanowionych w rozdziale III sekcja 2;
(iv) w kwestii stosowania norm zharmonizowanych lub wspólnych specyfikacji, o których mowa w art. 40 i 41;
v)
na temat tendencji, takich jak europejska globalna konkurencyjność w dziedzinie AI, upowszechnianie AI w Unii oraz rozwój umiejętności cyfrowych;
(vi) na temat tendencji w zakresie zmieniającej się typologii łańcuchów wartości AI, w szczególności w odniesieniu do wynikających z nich skutków w zakresie odpowiedzialności;
(vii) w kwestii potencjalnej potrzeby zmiany załącznika III zgodnie z art. 7 oraz potencjalnej potrzeby ewentualnej zmiany artykułu 5 zgodnie z art. 112, z uwzględnieniem odpowiednich dostępnych dowodów i najnowszych osiągnięć technologicznych;
f)
wspierać Komisję w promowaniu kompetencje w zakresie AI, świadomości społecznej oraz zrozumienia w odniesieniu do korzyści, ryzyka, zabezpieczeń, praw i obowiązków związanych z wykorzystaniem systemów AI;
g)
ułatwiać opracowywanie wspólnych kryteriów i wspólnego rozumienia przez podmioty gospodarcze i właściwe organy odpowiednich koncepcji przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu, w tym poprzez udział w opracowywaniu poziomów odniesienia;
h)
współpracować, w stosownych przypadkach, z innymi instytucjami, organami i jednostkami organizacyjnymi Unii, jak również unijnymi grupami ekspertów i sieciami, w szczególności w dziedzinie bezpieczeństwa produktów, cyberbezpieczeństwa, konkurencyjności, usług cyfrowych i medialnych, usług finansowych, ochrony konsumentów, ochrony danych oraz ochrony praw podstawowych;
i)
przyczyniać się do skutecznej współpracy z właściwymi organami państw trzecich i z organizacjami międzynarodowymi;
j)
wspierać właściwe organy krajowe i Komisję w rozwijaniu organizacyjnej i technicznej wiedzy fachowej wymaganej do wdrożenia niniejszego rozporządzenia, w tym poprzez przyczynianie się do oceny potrzeb szkoleniowych personelu państw członkowskich uczestniczącego we wdrażaniu niniejszego rozporządzenia;
k)
wspierać Urząd ds. AI w udzielaniu wsparcia właściwym organom krajowym w ustanawianiu i rozwoju piaskownic regulacyjnych w zakresie AI oraz ułatwiać współpracę i wymianę informacji między piaskownicami regulacyjnymi w zakresie AI;
l)
wnosić wkład w opracowanie dokumentów zawierających wytyczne i udzielać stosownych porad w tym zakresie;
m)
doradzać Komisji w odniesieniu do międzynarodowych kwestii dotyczących AI;
n)
przedstawiać Komisji opinie na temat ostrzeżeń kwalifikowanych dotyczących modeli AI ogólnego przeznaczenia;
o)
przyjmować od państw członkowskich opinie dotyczące ostrzeżeń kwalifikowanych dotyczących modeli AI ogólnego przeznaczenia oraz opinie na temat krajowych doświadczeń i praktyk w zakresie monitorowania i zgodnego z prawem wdrażania systemów AI, w szczególności systemów integrujących modele AI ogólnego przeznaczenia.
Artykuł 67
Forum doradcze
1.
Ustanawia się forum doradcze, które ma za zadanie dostarczać fachowej wiedzy technicznej i doradzać Radzie ds. AI i Komisji oraz wnosić wkład w ich zadania wynikające z niniejszego rozporządzenia.
2.
Skład forum doradczego stanowi wyważony dobór zainteresowanych stron, w tym przemysłu, przedsiębiorstw typu start-up, MŚP, społeczeństwa obywatelskiego i środowisk akademickich. Skład forum doradczego jest zrównoważony pod względem interesów handlowych i niehandlowych, a w ramach kategorii interesów handlowych – w odniesieniu do MŚP i innych przedsiębiorstw.
3.
Komisja zgodnie z kryteriami określonymi w ust. 2 powołuje członków forum doradczego spośród zainteresowanych stron, którzy dysponują uznaną wiedzą fachową w dziedzinie AI.
4.
Kadencja członków forum doradczego trwa dwa lata i może zostać przedłużona o maksymalnie cztery lata.
5.
Stałymi członkami forum doradczego są: Agencja Praw Podstawowych, ENISA, Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN), Europejski Komitet Normalizacyjny Elektrotechniki (CENELEC) oraz Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych (ETSI).
6.
Forum doradcze sporządza swój regulamin. Forum doradcze wybiera dwóch współprzewodniczących spośród swoich członków, zgodnie z kryteriami określonymi w ust. 2. Kadencja współprzewodniczących trwa dwa lata z możliwością jednokrotnego odnowienia.
7.
Forum doradcze odbywa posiedzenia co najmniej dwa razy w roku. Forum doradcze może zapraszać na swoje posiedzenia ekspertów i inne zainteresowane strony.
8.
Forum doradcze może na wniosek Rady ds. AI lub Komisji przygotowywać opinie, zalecenia i uwagi na piśmie.
9.
W stosownych przypadkach forum doradcze może utworzyć stałe lub tymczasowe podgrupy do badania konkretnych kwestii związanych z celami niniejszego rozporządzenia.
10.
Forum doradcze przygotowuje roczne sprawozdanie ze swoich działań. Sprawozdanie to jest podawane do wiadomości publicznej.
Artykuł 68
Panel naukowy niezależnych ekspertów
1.
Komisja w drodze aktu wykonawczego ustanawia przepisy dotyczące utworzenia panelu naukowego niezależnych ekspertów (zwanego dalej „panelem naukowym”), którego celem jest udzielanie wsparcia w egzekwowaniu działań na podstawie niniejszego rozporządzenia. Ten akt wykonawczy przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 98 ust. 2.
2.
Panel naukowy składa się z ekspertów, którzy zostali wybrani przez Komisję na podstawie aktualnej wiedzy naukowej lub technicznej w dziedzinie AI niezbędnej do realizacji zadań określonych w ust. 3 i którzy są w stanie wykazać, że spełniają wszystkie następujące warunki:
a)
posiadanie szczególnej wiedzy fachowej i kompetencji oraz naukowej lub technicznej wiedzy fachowej w dziedzinie AI;
b)
niezależność od dostawców systemów AI lub modeli AI ogólnego przeznaczenia;
c)
zdolność do wykonywania zadań w sposób staranny, dokładny i obiektywny.
Komisja w porozumieniu z Radą ds. AI określa liczbę ekspertów wchodzących w skład panelu w zależności od potrzeb i zapewnia sprawiedliwą reprezentację pod względem płci i zakresu geograficznego.
3.
Panel naukowy doradza i wspiera Urząd ds. AI, w szczególności w odniesieniu do następujących zadań:
a)
wspieranie wdrażania i egzekwowania niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do modeli i systemów AI ogólnego przeznaczenia, w szczególności poprzez:
i)
ostrzeganie Urzędu ds. AI zgodnie z art. 90 o ewentualnym ryzyku systemowym na poziomie Unii związanym z modelami AI ogólnego przeznaczenia;
(ii) przyczynianie się do opracowywania narzędzi i metodologii oceny zdolności modeli i systemów AI ogólnego przeznaczenia, w tym za pomocą poziomów odniesienia;
(iii) świadczenie doradztwa w zakresie klasyfikacji modeli AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym;
(iv) świadczenie doradztwa w zakresie klasyfikacji różnych modeli i systemów AI ogólnego przeznaczenia;
v)
przyczynianie się do opracowywania narzędzi i wzorów;
b)
wspieranie organów nadzoru rynku – na ich wniosek;
c)
wspieranie transgranicznych działań w zakresie nadzoru rynku, o których mowa w art. 74 ust. 11, bez uszczerbku dla uprawnień organów nadzoru rynku;
d)
wspieranie Urzędu ds. AI w wykonywaniu jego obowiązków w kontekście unijnej procedury ochronnej zgodnie z art. 81.
4.
Eksperci uczestniczący w panelu naukowym wykonują swoje zadania w sposób bezstronny i obiektywny oraz zapewniają poufność informacji i danych uzyskanych podczas wykonywania swoich zadań i działań. Przy wykonywaniu swoich zadań zgodnie z ust. 3 nie zwracają się do nikogo o instrukcje ani ich od nikogo nie przyjmują. Każdy ekspert sporządza deklarację interesów, którą podaje się do wiadomości publicznej. Urząd ds. AI ustanawia systemy i procedury mające na celu aktywne zarządzanie i zapobieganie potencjalnym konfliktom interesów.
5.
Akt wykonawczy, o którym mowa w ust. 1, zawiera przepisy dotyczące warunków, procedur i szczegółowych zasad w zakresie wydawania ostrzeżeń przez panel naukowy i jego członków oraz zwracania się do Urzędu ds. AI o pomoc w realizacji zadań panelu naukowego.
Artykuł 69
Dostęp państw członkowskich do zespołu ekspertów
1.
Państwa członkowskie mogą zwracać się do ekspertów panelu naukowego o wsparcie ich działań w zakresie egzekwowania przepisów na podstawie niniejszego rozporządzenia.
2.
Państwa członkowskie mogą być zobowiązane do uiszczania opłat za doradztwo i wsparcie świadczone przez ekspertów według stawki równoważnej stawkom wynagrodzeń obowiązujących Komisję na podstawie aktu wykonawczego, o którym mowa w art. 68 ust. 1.
3.
Komisja ułatwia państwom członkowskim terminowy dostęp do ekspertów, stosownie do potrzeb, i zapewnia, by połączenie działań wspierających prowadzonych przez unijne struktury wsparcia testowania AI zgodnie z art. 84 i przez ekspertów zgodnie z niniejszym artykułem było sprawnie zorganizowane i przynosiło możliwie największą wartość dodaną.
Artykuł 70
Wyznaczanie właściwych organów krajowych oraz pojedynczych punktów kontaktowych
1.
Do celów niniejszego rozporządzenia każde państwo członkowskie ustanawia lub wyznacza co najmniej jeden organ notyfikujący i co najmniej jeden organ nadzoru rynku jako właściwe organy krajowe. Te właściwe organy krajowe wykonują swoje uprawnienia w sposób niezależny, bezstronny i wolny od uprzedzeń, aby chronić obiektywizm ich działań i zadań oraz zapewnić stosowanie i wdrożenie niniejszego rozporządzenia. Członkowie tych organów powstrzymują się od wszelkich czynności niezgodnych z charakterem ich obowiązków. Takie działania i zadania mogą być wykonywane przez jeden lub kilka wyznaczonych organów zgodnie z potrzebami organizacyjnymi państwa członkowskiego, pod warunkiem poszanowania tych zasad.
2.
Państwa członkowskie przekazują Komisji dane organów notyfikujących i organów nadzoru rynku oraz informacje o zadaniach tych organów, jak również o wszelkich późniejszych zmianach w tym zakresie. Do dnia 2 sierpnia 2025 r. państwa członkowskie podają, do wiadomości publicznej, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, informacje o sposobach kontaktowania się z właściwymi organami i pojedynczymi punktami kontaktowymi. Państwa członkowskie wyznaczają organ nadzoru rynku do działania w charakterze pojedynczego punktu kontaktowego do celów niniejszego rozporządzenia i przekazuje Komisji dane tego pojedynczego punktu kontaktowego. Komisja podaje do wiadomości publicznej wykaz pojedynczych punktów kontaktowych.
3.
Państwa członkowskie zapewniają, aby ich właściwe organy krajowe dysponowały odpowiednimi zasobami technicznymi, finansowymi i ludzkimi, a także infrastrukturą niezbędnymi do skutecznego wykonywania zadań powierzonych im na podstawie niniejszego rozporządzenia. Właściwe organy krajowe muszą w szczególności stale mieć do dyspozycji wystarczającą liczbą pracowników, których kompetencje i wiedza fachowa obejmują dogłębną znajomość kwestii z zakresu technologii AI, danych i metod przetwarzania danych, ochrony danych osobowych, cyberbezpieczeństwa, praw podstawowych, ryzyka dla zdrowia i bezpieczeństwa oraz wiedzę na temat obowiązujących norm i wymogów prawnych. Państwa członkowskie co roku oceniają i w razie potrzeby aktualizują wymogi dotyczące kompetencji i zasobów, o których mowa w niniejszym ustępie.
4.
Właściwe organy krajowe podejmują odpowiednie środki w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu cyberbezpieczeństwa.
5.
Wykonując swoje zadania, właściwe organy krajowe działają zgodnie z obowiązkami dotyczącymi poufności określonymi w art. 78.
6.
Do dnia 2 sierpnia 2025 r., a następnie co dwa lata państwa członkowskie przekazują Komisji sprawozdania dotyczące stanu zasobów finansowych i ludzkich właściwych organów krajowych wraz z oceną ich odpowiedniości. Komisja przekazuje te informacje Radzie ds. AI w celu ich omówienia i ewentualnego wydania zaleceń.
7.
Komisja ułatwia wymianę doświadczeń między właściwymi organami krajowymi.
8.
Właściwe organy krajowe mogą udzielać wskazówek i porad w zakresie wdrażania niniejszego rozporządzenia, w szczególności MŚP, w tym przedsiębiorstwom typu start-up, i małym spółkom o średniej kapitalizacji, przy uwzględnieniu, w stosownych przypadkach, wskazówek i porad Rady ds. AI i Komisji. W każdym przypadku gdy właściwe organy krajowe zamierzają udzielić wskazówek i porad dotyczących systemu AI w dziedzinach objętych innymi przepisami prawa Unii, są zobowiązane – w stosownych przypadkach – zasięgnąć opinii właściwych organów krajowych wyznaczonych na podstawie tych przepisów prawa Unii.
9.
W przypadku gdy instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii są objęte zakresem niniejszego rozporządzenia, Europejski Inspektor Ochrony Danych działa w charakterze właściwego organu odpowiedzialnego za sprawowanie nad nimi nadzoru.
ROZDZIAŁ VIII BAZA DANYCH UE DLA SYSTEMÓW AI WYSOKIEGO RYZYKA
Artykuł 71
Baza danych UE dla systemów AI wysokiego ryzyka wymienionych w załączniku III
1.
Komisja – we współpracy z państwami członkowskimi – tworzy i prowadzi bazę danych UE zawierającą informacje, o których mowa w ust. 2 i 3 niniejszego artykułu, dotyczącą systemów AI wysokiego ryzyka, o których mowa w art. 6 ust. 2, które zostały zarejestrowane zgodnie z art. 49 i 60 oraz systemów AI, których nie uznaje się za systemy AI wysokiego ryzyka na podstawie art. 6 ust. 3 i które zostały zarejestrowane zgodnie z art. 6 ust. 4 i art. 49. Przy ustalaniu specyfikacji funkcjonalnych takiej bazy danych Komisja konsultuje się z odpowiednimi ekspertami, a przy aktualizacji specyfikacji funkcjonalnych takiej bazy danych Komisja konsultuje się z Radą ds. AI.
2.
Dane wymienione w załączniku VIII sekcje A i B są wprowadzane do bazy danych UE przez dostawcę lub – w stosownych przypadkach – przez upoważnionego przedstawiciela.
3.
Dane wymienione w załączniku VIII sekcja C są wprowadzane do bazy danych UE przez podmiot stosujący będący organem publicznym, agencją lub jednostką organizacyjną zgodnie z art. 49 ust. 3 i 4, lub działający w imieniu takiego organu, agencji lub jednostki.
4.
Z wyjątkiem sekcji, o której mowa w art. 49 ust. 4 i art. 60 ust. 4 lit. c), informacje zawarte w bazie danych UE zarejestrowane zgodnie z art. 49 są dostępne publicznie w sposób przyjazny dla użytkownika. Informacje powinny być łatwe w nawigacji i nadawać się do odczytu maszynowego. Informacje zarejestrowane zgodnie z art. 60 są dostępne wyłącznie dla organów nadzoru rynku i dla Komisji, chyba że potencjalny dostawca lub dostawca wyrazili zgodę na udostępnienie tych informacji również ogółowi społeczeństwa.
5.
Baza danych UE zawiera dane osobowe wyłącznie w zakresie, w jakim jest to konieczne do celów związanych ze zbieraniem i przetwarzaniem informacji zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Informacje te obejmują imiona i nazwiska oraz dane kontaktowe osób fizycznych, które są odpowiedzialne za rejestrację systemu i są upoważnione do reprezentowania dostawcy lub, w stosownych przypadkach, podmiotu stosującego.
6.
Komisja pełni funkcję administratora bazy danych UE. Komisja zapewnia dostawcom, potencjalnym dostawcom oraz podmiotom stosującym odpowiednie wsparcie techniczne i administracyjne. Baza danych UE musi być zgodna z mającymi zastosowanie wymogami dostępności.
ROZDZIAŁ IX MONITOROWANIE PO WPROWADZENIU DO OBROTU, WYMIANA INFORMACJI ORAZ NADZÓR RYNKU
Artykuł 72
Prowadzone przez dostawców monitorowanie po wprowadzeniu do obrotu i plan monitorowania systemów AI wysokiego ryzyka po ich wprowadzeniu do obrotu
1.
Dostawcy ustanawiają i dokumentują – w sposób proporcjonalny do charakteru technologii AI i ryzyka związanego z wykorzystaniem danego systemu AI wysokiego ryzyka – system monitorowania po wprowadzeniu do obrotu.
2.
W ramach systemu monitorowania po wprowadzeniu do obrotu w aktywny i systematyczny sposób zbiera się, dokumentuje i analizuje stosowne dane dotyczące skuteczności działania systemów AI wysokiego ryzyka w całym cyklu ich życia, które to dane mogą być przekazywane przez podmioty stosujące lub mogą być zbierane z innych źródeł; system ten pozwala dostawcy oceniać, czy zapewniona jest ciągła zgodność systemów AI z wymogami ustanowionymi w rozdziale III sekcja 2. W stosownych przypadkach monitorowanie po wprowadzeniu do obrotu obejmuje analizę interakcji z innymi systemami AI. Obowiązek ten nie obejmuje wrażliwych danych operacyjnych podmiotów stosujących będących organami ścigania.
3.
System monitorowania po wprowadzeniu do obrotu jest oparty na planie monitorowania po wprowadzeniu do obrotu. Plan monitorowania po wprowadzeniu do obrotu stanowi jeden z elementów dokumentacji technicznej, o której mowa w załączniku IV. Do dnia 2 września 2027 r. Komisja, uwzględniając w możliwie największym stopniu opinię Rady ds. AI, przyjmuje wytyczne, w tym wzór, dotyczące planu monitorowania po wprowadzeniu do obrotu.
4.
W odniesieniu do systemów AI wysokiego ryzyka objętych unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I sekcja A, w przypadku gdy zgodnie z tym prawodawstwem ustanowiono już system i plan monitorowania po wprowadzeniu do obrotu, w celu zapewnienia spójności, unikania powielania prac i zminimalizowania dodatkowych obciążeń, dostawcy mogą się w stosownych przypadkach zdecydować na zintegrowanie – korzystając ze wzoru, o którym mowa w ust. 3 – niezbędnych elementów opisanych w ust. 1, 2 i 3 z systemami i planami istniejącymi już na podstawie tego prawodawstwa, pod warunkiem że zapewnia ono równoważny poziom ochrony.
Akapit pierwszy niniejszego artykułu stosuje się również do systemów AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III pkt 5, wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku przez instytucje finansowe objęte na podstawie przepisów prawa Unii dotyczących usług finansowych wymogami dotyczącymi ich systemu zarządzania wewnętrznego, uzgodnień lub procedur.
Artykuł 73
Zgłaszanie poważnych incydentów
1.
Dostawcy systemów AI wysokiego ryzyka wprowadzonych do obrotu na rynku Unii zgłaszają wszelkie poważne incydenty organom nadzoru rynku tego państwa członkowskiego, w którym wystąpił dany incydent.
2.
Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się natychmiast po ustaleniu przez dostawcę związku przyczynowego między systemem AI a poważnym incydentem lub dostatecznie wysokiego prawdopodobieństwa wystąpienia takiego związku, nie później jednak niż w terminie 15 dni od dnia, w którym dostawca lub, w stosownych przypadkach, podmiot stosujący dowiedzieli się o wystąpieniu poważnego incydentu.
Termin na dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w akapicie pierwszym, uwzględnia dotkliwość danego poważnego incydentu.
3.
Niezależnie od ust. 2 niniejszego artykułu w przypadku powszechnego naruszenia lub poważnego incydentu zdefiniowanego w art. 3 pkt 49 lit. b) zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, dokonuje się natychmiast, nie później jednak niż w terminie dwóch dni od dnia, w którym dostawca lub, w stosownych przypadkach, podmiot stosujący dowiedzieli się o wystąpieniu tego incydentu.
4.
Niezależnie od ust. 2 w przypadku gdy nastąpi śmierć osoby, zgłoszenia dokonuje się natychmiast po stwierdzeniu przez dostawcę lub podmiot stosujący wystąpienia lub podejrzenia wystąpienia związku przyczynowego między systemem AI wysokiego ryzyka a poważnym incydentem, nie później jednak niż w terminie 10 dni od dnia, w którym dostawca lub, w stosownych przypadkach, podmiot stosujący AI dowiedzieli się o wystąpieniu danego poważnego incydentu.
5.
W przypadku gdy jest to konieczne do zapewnienia terminowego zgłoszenia, dostawca lub, w stosownych przypadkach, podmiot stosujący mogą dokonać niepełnego zgłoszenia wstępnego, a następnie zgłoszenia kompletnego.
6.
W następstwie zgłoszenia poważnego incydentu zgodnie z ust. 1 dostawca niezwłocznie przeprowadza niezbędne postępowanie wyjaśniające dotyczące poważnego incydentu oraz przedmiotowego systemu AI. Obejmuje ono ocenę ryzyka danego incydentu oraz działania naprawcze.
Podczas postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w akapicie pierwszym, dostawca współpracuje z właściwymi organami oraz – w stosownych przypadkach – z zainteresowaną jednostką notyfikowaną i nie podejmuje żadnego działania, które obejmowałoby zmianę danego systemu AI w taki sposób, który mógłby wpłynąć na późniejszą ocenę przyczyn incydentu, dopóki nie poinformuje o takim działaniu właściwego organu.
7.
Po otrzymaniu zgłoszenia dotyczącego poważnego incydentu, o którym mowa w art. 3 pkt 49 lit. c), odpowiedni organ nadzoru rynku informuje o tym krajowe organy lub podmioty publiczne, o których mowa w art. 77 ust. 1. Komisja opracowuje specjalne wskazówki ułatwiające spełnienie obowiązków ustanowionych w ust. 1 niniejszego artykułu. Wskazówki wydaje się do dnia 2 sierpnia 2025 r. i podlegają one regularnej ocenie.
8.
W terminie siedmiu dni od daty otrzymania powiadomienia, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, organ nadzoru rynku podejmuje odpowiednie środki przewidziane w art. 19 rozporządzenia (UE) 2019/1020 i postępuje zgodnie z procedurami powiadamiania przewidzianymi w tym rozporządzeniu.
9.
W przypadku systemów AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III, wprowadzanych do obrotu lub oddawanych do użytku przez dostawców podlegających unijnym instrumentom prawnym ustanawiającym obowiązki w zakresie zgłaszania równoważne obowiązkom określonym w niniejszym rozporządzeniu, zgłaszanie poważnych incydentów ogranicza się do tych z nich, o których mowa w art. 3 pkt 49 lit. c).
10.
W przypadku systemów AI wysokiego ryzyka, które są związanymi z bezpieczeństwem elementami wyrobów podlegających przepisom rozporządzeń (UE) 2017/745 i (UE) 2017/746, lub które same są takimi wyrobami, zgłaszanie poważnych incydentów ogranicza się do incydentów, o których mowa w art. 3 pkt 49) lit. c) niniejszego rozporządzenia, i dokonuje się go do właściwego organu krajowego wybranego do tego celu przez państwo członkowskie, w którym wystąpił dany incydent.
11.
Właściwe organy krajowe natychmiast powiadamiają Komisję o każdym poważnym incydencie zgodnie z art. 20 rozporządzenia (UE) 2019/1020, niezależnie od tego, czy podjęły w związku z nim jakiekolwiek działania.
Artykuł 74
Nadzór rynku i kontrola systemów AI na rynku Unii
1.
Do systemów AI objętych niniejszym rozporządzeniem stosuje się przepisy rozporządzenia (UE) 2019/1020. Do celów skutecznego egzekwowania przepisów niniejszego rozporządzenia:
a)
wszelkie odniesienia do podmiotu gospodarczego w rozporządzeniu (UE) 2019/1020 należy rozumieć jako obejmujące wszystkich operatorów zidentyfikowanych w art. 2 ust. 1 niniejszego rozporządzenia;
b)
wszelkie odniesienia do produktu w rozporządzeniu (UE) 2019/1020 należy rozumieć jako obejmujące wszystkie systemy AI wchodzące w zakres stosowania niniejszego rozporządzenia.
2.
W ramach swoich obowiązków w zakresie sprawozdawczości określonych w art. 34 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2019/1020 organy nadzoru rynku co roku przekazują Komisji i odpowiednim krajowym organom ochrony konkurencji wszelkie informacje zebrane w wyniku działań w zakresie nadzoru rynku, które potencjalnie mogą być istotne z punktu widzenia stosowania reguł konkurencji przewidzianych w prawie Unii. Co roku składają one sprawozdania również Komisji dotyczące stwierdzonego w danym roku stosowania zakazanych praktyk oraz podjętych w tym względzie środków.
3.
W przypadku systemów AI wysokiego ryzyka, które są powiązane z produktami objętymi unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I sekcja A, za organ nadzoru rynku do celów niniejszego rozporządzenia uznaje się odpowiedzialny za działania w zakresie nadzoru rynku organ wyznaczony na podstawie tych aktów prawnych.
W drodze odstępstwa od akapitu pierwszego i w odpowiednich okolicznościach państwa członkowskie mogą wyznaczyć do działania w charakterze organu nadzoru rynku inny odpowiedni organ, pod warunkiem że zapewnią koordynację między odpowiednimi sektorowymi organami nadzoru rynku odpowiedzialnymi za egzekwowanie unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I.
4.
Procedur, o których mowa w art. 79–83 niniejszego rozporządzenia, nie stosuje się do systemów AI, które są powiązane z produktami objętymi unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I sekcja A, w przypadku gdy w tych aktach prawnych przewidziano już procedury zapewniające równoważny poziom ochrony i mające taki sam cel. W takich przypadkach stosuje się procedury sektorowe.
5.
Bez uszczerbku dla uprawnień organów nadzoru rynku na podstawie art. 14 rozporządzenia (UE) 2019/1020 do celów zapewnienia skutecznego egzekwowania przepisów niniejszego rozporządzenia organy nadzoru rynku mogą w stosownych przypadkach wykonywać uprawnienia, o których mowa w art. 14 ust. 4 lit. d) i j) tego rozporządzenia, w sposób zdalny.
6.
W przypadku systemów AI wysokiego ryzyka wprowadzonych do obrotu, oddanych do użytku lub wykorzystywanych przez instytucje finansowe podlegające przepisom prawa Unii dotyczącym usług finansowych organem nadzoru rynku do celów niniejszego rozporządzenia jest odpowiedni organ krajowy odpowiedzialny na mocy tych przepisów prawa za nadzór finansowy nad tymi instytucjami, w zakresie, w jakim wprowadzanie do obrotu, oddawanie do użytku lub wykorzystywanie danego systemu AI jest bezpośrednio związane ze świadczeniem tych usług finansowych.
7.
W drodze odstępstwa od ust. 6, w odpowiednich okolicznościach i pod warunkiem zapewnienia koordynacji, państwo członkowskie może do celów niniejszego rozporządzenia wyznaczyć inny odpowiedni organ jako organ nadzoru rynku.
Krajowe organy nadzoru rynku nadzorujące instytucje kredytowe uregulowane w dyrektywie 2013/36/UE, które uczestniczą w jednolitym mechanizmie nadzorczym ustanowionym rozporządzeniem (UE) nr 1024/2013, powinny niezwłocznie przekazywać Europejskiemu Bankowi Centralnemu wszelkie informacje zebrane w trakcie prowadzonych przez siebie działań w zakresie nadzoru rynku, które potencjalnie mogą mieć znaczenie z punktu widzenia określonych w tym rozporządzeniu zadań EBC dotyczących nadzoru ostrożnościowego.
8.
W odniesieniu do systemów AI wysokiego ryzyka wymienionych w załączniku III pkt 1 do niniejszego rozporządzenia, w zakresie, w jakim systemy te są wykorzystywane do celów ścigania przestępstw, kontroli granicznej oraz w kontekście wymiaru sprawiedliwości i demokracji, oraz w odniesieniu do systemów AI wysokiego ryzyka wymienionych w załączniku III pkt 6, 7 i 8 niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie wyznaczają jako organy nadzoru rynku do celów niniejszego rozporządzenia właściwe organy nadzorcze ds. ochrony danych na podstawie rozporządzenia (UE) 2016/679 lub dyrektywy (UE) 2016/680 albo inne organy wyznaczone zgodnie z tymi samymi warunkami ustanowionymi w art. 41–44 dyrektywy (UE) 2016/680. Działania w zakresie nadzoru rynku nie mogą w żaden sposób wpływać na niezależność organów wymiaru sprawiedliwości, ani w żaden inny sposób zakłócać ich czynności związanych ze sprawowaniem przez nie wymiaru sprawiedliwości.
9.
W przypadku gdy zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia objęte są instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii, Europejski Inspektor Ochrony Danych działa w stosunku do nich w charakterze organu nadzoru rynku, z wyjątkiem Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przypadkach sprawowania przez niego sprawiedliwości.
10.
Państwa członkowskie ułatwiają koordynację działań między organami nadzoru rynku wyznaczonymi na podstawie niniejszego rozporządzenia a innymi odpowiednimi organami lub podmiotami krajowymi sprawującymi nadzór nad stosowaniem unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I lub w innych przepisach prawa Unii, które mogą być istotne w kontekście systemów AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III.
11.
Organy nadzoru rynku i Komisja mogą proponować wspólne działania, w tym wspólne postępowania, prowadzone przez organy nadzoru rynku albo przez organy nadzoru rynku wspólnie z Komisją, mające na celu promowanie zgodności, wykrywanie przypadków niezgodności, podnoszenie świadomości lub zapewnianie wskazówek dotyczących niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do szczególnych kategorii systemów AI wysokiego ryzyka, w przypadku których zgodnie z art. 9 rozporządzenia (UE) 2019/1020 stwierdzono, że stwarzają poważne ryzyko w co najmniej dwóch państwach członkowskich. Urząd ds. AI zapewnia wsparcie w zakresie koordynacji wspólnych postępowań.
12.
Bez uszczerbku dla uprawnień przewidzianych w rozporządzeniu (UE) 2019/1020 oraz w stosownych przypadkach i w zakresie ograniczonym do tego, co jest niezbędne do wykonywania ich zadań, dostawcy udzielają organom nadzoru rynku pełnego dostępu do dokumentacji, a także do zbiorów danych treningowych, walidacyjnych i testowych wykorzystywanych do rozwoju systemów AI wysokiego ryzyka, w tym, w stosownych przypadkach i z zastrzeżeniem gwarancji bezpieczeństwa, za pośrednictwem interfejsów programowania aplikacji (API) lub innych odpowiednich środków i narzędzi technicznych umożliwiających zdalny dostęp.
13.
Organom nadzoru rynku udziela się na ich uzasadniony wniosek dostępu do kodu źródłowego systemu AI wysokiego ryzyka i wyłącznie wtedy, gdy spełnione są oba następujące warunki:
a)
dostęp do kodu źródłowego jest niezbędny do oceny zgodności systemu AI wysokiego ryzyka z wymogami ustanowionymi w rozdziale III sekcja 2; oraz
b)
zostały wyczerpane lub okazały się niewystarczające procedury testowania lub audytu i weryfikacji w oparciu o dane i dokumentację dostarczone przez dostawcę.
14.
Wszelkie informacje lub dokumenty uzyskane przez organy nadzoru rynku traktuje się zgodnie z obowiązkami dotyczącymi poufności określonymi w art. 78.
Artykuł 75
Nadzór rynku i kontrola systemów AI oraz wzajemna pomoc
1.
Urząd ds. AI posiada wyłączną kompetencję do nadzorowania i egzekwowania obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do następujących systemów AI:
a)
systemy AI oparte na modelach AI ogólnego przeznaczenia, w przypadku gdy model i system są opracowywane przez tego samego dostawcę lub przez dostawców stanowiących część tego samego przedsiębiorstwa co ten dostawca, z wyjątkiem:
i)
systemów AI związanych z produktami objętymi unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I;
(ii) systemów AI, o których mowa w załączniku III pkt 2;
(iii) systemów AI dostarczanych przez organy ścigania, organy zarządzania granicami i instytucje finansowe, o ile te systemy AI są objęte art. 74 ust. 6; oraz
(iv) systemów AI, o których mowa w załączniku III pkt 8 i które odnoszą się do administracji wymiaru sprawiedliwości;
b)
systemy AI, które stanowią bardzo dużą platformę internetową lub bardzo dużą wyszukiwarkę internetową bądź są zintegrowane z takimi platformami lub wyszukiwarkami wyznaczonymi zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2022/2065.
Wyłączna kompetencja, o której mowa w akapicie pierwszym, ma zastosowanie do dostawców tych systemów. Ma ona zastosowanie do podmiotów stosujących te systemy tylko wtedy, gdy są one również dostawcami lub stanowią część tego samego przedsiębiorstwa co dostawca.
1a.
Na zasadzie odstępstwa od art. 73 dostawcy systemów AI wysokiego ryzyka podlegający kompetencji Urzędu ds. AI zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu zgłaszają Urzędowi ds. AI wszelkie poważne incydenty. Przepisy art. 73 ust. 2–9 stosuje się odpowiednio. Urząd ds. AI niezwłocznie przekazuje odpowiednie informacje organowi nadzoru rynku państwa członkowskiego, na którego terytorium znajduje się dostawca lub jego przedstawiciel prawny.
1b.
Organy zaangażowane w stosowanie niniejszego rozporządzenia aktywnie współpracują z Urzędem ds. AI i udzielają mu niezbędnej pomocy w wykonywaniu jego uprawnień, w tym, w razie potrzeby, w związku z inspekcjami lub innymi działaniami w zakresie egzekwowania przepisów przeprowadzanymi na terytorium państwa członkowskiego. W tym celu organom tym przysługują uprawnienia przewidziane na podstawie niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (UE) 2019/1020 oraz, w stosownych przypadkach i w zakresie ograniczonym do tego, co jest niezbędne do wykonywania ich zadań na podstawie niniejszego ustępu, zgodnie z mającymi zastosowanie procedurami krajowymi.
1c.
Przy podejmowaniu na terytorium państwa członkowskiego czynności w ramach postępowania przygotowawczego lub czynności w zakresie egzekwowania, które wiążą się z dostępem do danych lub systemu AI organu publicznego, Urząd ds. AI jest wspierany przez odpowiedni organ nadzoru rynku.
1d.
Przed podjęciem decyzji, która skutkowałaby zakazem lub ograniczeniem udostępnienia lub oddania do użytku systemu AI na rynku krajowym, lub przed podjęciem decyzji o wycofaniu z rynku lub wycofaniu z użytku systemu AI z takiego rynku, Urząd ds. AI bez zbędnej zwłoki powiadamia organ nadzoru rynku właściwy dla tego rynku o zamiarze podjęcia takiej decyzji. W stosownych przypadkach Urząd ds. AI konsultuje się z organami zaangażowanymi w stosowanie niniejszego rozporządzenia we wszelkich kwestiach związanych ze stosowaniem i egzekwowaniem niniejszego rozporządzenia.
1e.
Urząd ds. AI odpowiada za oceny zgodności i testy systemów AI, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, sklasyfikowanych jako systemy wysokiego ryzyka i podlegających ocenie zgodności przeprowadzanej przez stronę trzecią zgodnie z art. 43, przed wprowadzeniem takich systemów AI do obrotu lub oddaniem ich do użytku. Te testy i oceny służą sprawdzeniu, czy systemy spełniają odpowiednie wymogi niniejszego rozporządzenia i czy mogą być wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku w Unii zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Komisja powierza przeprowadzenie tych testów lub ocen jednostkom notyfikowanym wyznaczonym zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, w którym to przypadku jednostka notyfikowana działa w imieniu Komisji. Jeżeli jednostka notyfikowana, której Komisja przekazała zadania na podstawie niniejszego ustępu, nie wykonuje tych zadań w odpowiedni sposób, Komisja może wycofać to przekazanie ze skutkiem natychmiastowym.
Opłaty za działania w zakresie testowania i oceny pobiera się od dostawcy systemu AI wysokiego ryzyka, który złożył do Komisji wniosek o przeprowadzenie oceny zgodności przez stronę trzecią. Dostawca pokrywa koszty związane z usługami powierzonymi przez Komisję jednostkom notyfikowanym zgodnie z niniejszym artykułem bezpośrednio na rzecz jednostki notyfikowanej.
2.
W przypadku gdy odpowiednie organy nadzoru rynku mają wystarczające powody, by systemy AI ogólnego przeznaczenia, które mogą być wykorzystywane bezpośrednio przez podmioty stosujące do co najmniej jednego celu, który zgodnie z niniejszym rozporządzeniem został zaklasyfikowany jako wysokiego ryzyka, uznać za niezgodne z wymogami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu, organy te współpracują z Urzędem ds. AI w zakresie przeprowadzenia ocen zgodności i informują o tym odpowiednio Radę ds. AI i pozostałe organy nadzoru rynku.
2a.
Jeżeli organ nadzoru rynku ma uzasadnione i wystarczające powody, aby podejrzewać, że dostawca lub podmiot stosujący system AI, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, naruszył niniejsze rozporządzenie, może on, za pośrednictwem odpowiedniego pojedynczego punktu kontaktowego wyznaczonego zgodnie z art. 70 ust. 2, zwrócić się do Urzędu ds. AI o dokonanie oceny sprawy w celu podjęcia niezbędnych środków nadzoru i egzekwowania przepisów, aby zapewnić niezwłoczne przestrzeganie niniejszego rozporządzenia. Taki wniosek musi być należycie uzasadniony i zawierać co najmniej:
a)
nazwę danego dostawcy lub podmiotu stosującego;
b)
opis istotnych faktów, przepisy niniejszego rozporządzenia, które miały zostać naruszone, oraz uzasadnione i wystarczające powody, aby podejrzewać naruszenie, w tym, w stosownych przypadkach, opis negatywnych skutków zarzucanego naruszenia;
c)
organ nadzoru rynku występujący z wnioskiem.
Urząd ds. AI w jak największym stopniu uwzględnia wniosek, a organ nadzoru rynku aktywnie współpracuje z Urzędem ds. AI i udziela mu niezbędnej pomocy w wykonywaniu jego uprawnień zgodnie z ust. 1a.
Urząd ds. AI bez zbędnej zwłoki, a w każdym razie nie później niż cztery miesiące po otrzymaniu wniosku, informuje pojedynczy punkt kontaktowy o zamiarze wykonania swoich uprawnień zgodnie z art. 75a lub o powodach niewykonania swoich uprawnień. Jeżeli Urząd ds. AI postanowi wykonywać swoje uprawnienia zgodnie z art. 75a, okresowo informuje ten pojedynczy punkt kontaktowy o istotnych zmianach w postępowaniu i o wyniku takiego postępowania, nie ujawniając żadnych informacji poufnych.
3.
W przypadku gdy organ nadzoru rynku nie jest w stanie zakończyć postępowania dotyczącego systemu AI wysokiego ryzyka z uwagi na niemożność dostępu do niektórych informacji związanych z danym modelem AI ogólnego przeznaczenia pomimo podjęcia wszystkich stosownych wysiłków w zakresie uzyskania tych informacji, może zwrócić się z uzasadnionym wnioskiem do Urzędu ds. AI, który wyegzekwuje dostęp do takich informacji. W takim przypadku Urząd ds. AI udziela organowi wnioskującemu niezwłocznie, a w każdym razie w terminie 30 dni, wszelkich informacji, które Urząd ds. AI uznaje za istotne do celów ustalenia, czy dany system AI wysokiego ryzyka jest niezgodny z wymogami. Organy nadzoru rynku zapewniają poufność otrzymywanych informacji zgodnie z art. 78 niniejszego rozporządzenia. Odpowiednio stosuje się procedurę przewidzianą w rozdziale VI rozporządzenia (UE) 2019/1020.
Artykuł 75a
Uprawnienia Urzędu ds. AI w zakresie nadzoru i egzekwowania przepisów
1.
Wykonując swoje zadania w zakresie nadzoru i egzekwowania przepisów określone w art. 75 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, Urząd ds. AI ma wszystkie uprawnienia organu nadzoru rynku przewidziane w niniejszej sekcji oraz w art. 14 ust. 4 i art. 16 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2019/1020. Urząd ds. AI jest uprawniony do pełnego odzyskania od właściwego podmiotu gospodarczego całości kosztów swoich działań w zakresie nadzoru i egzekwowania przepisów w odniesieniu do przypadków niezgodności, w tym kosztów zasobów ludzkich i technicznych, zgodnie z art. 15 rozporządzenia (UE) 2019/1020. Art. 17 rozporządzenia (UE) 2019/1020 stosuje się odpowiednio.
2.
Jeżeli Urząd ds. AI ma uzasadnione podstawy, aby podejrzewać, że dostawca lub podmiot stosujący system AI, o którym mowa w art. 75 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, nie przestrzega niniejszego rozporządzenia, może on przyjąć decyzję o wszczęciu postępowania przygotowawczego w sprawie tego nieprzestrzegania zgodnie z art. 14 ust. 4 lit. f) rozporządzenia (UE) 2019/1020. Z chwilą wszczęcia takiego postępowania przygotowawczego Urząd ds. AI powiadamia operatora danego systemu AI. Urząd ds. AI może wykonywać uprawnienia, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, z własnej inicjatywy lub w następstwie skargi otrzymanej na podstawie art. 85 niniejszego rozporządzenia, nawet przed wszczęciem postępowania przygotowawczego na podstawie art. 14 ust. 4 lit. f) rozporządzenia (UE) 2019/1020.
W przypadku gdy organ nadzoru rynku ma powody, aby podejrzewać, że dostawca lub podmiot stosujący system AI, o którym mowa w art. 75 ust. 1, nie przestrzega niniejszego rozporządzenia, może on skierować do Urzędu ds. AI wniosek o ocenę sprawy.
3.
Urząd ds. AI może wykonywać uprawnienia wymienione w art. 14 ust. 4 lit. a), b) i c) rozporządzenia (UE) 2019/1020 oraz w art. 74 ust. 12 i 13 niniejszego rozporządzenia w drodze zwykłego wniosku lub decyzji.
Występując z wnioskiem o udzielenie informacji, Urząd ds. AI podaje podstawę prawną i cel wniosku, określa, jakie informacje są wymagane, oraz wyznacza termin, w którym informacje te mają zostać przekazane. Jeżeli wniosek ma formę zwykłego wniosku, Urząd ds. AI informuje dodatkowo, że chociaż nie ma obowiązku udzielenia żądanych informacji, to w przypadku dobrowolnej odpowiedzi informacje te muszą być prawidłowe i nie mogą wprowadzać w błąd, a także informuje o potencjalnych karach pieniężnych określonych w art. 99 ust. 5 za przekazanie nieprawidłowych lub wprowadzających w błąd informacji. Jeżeli wniosek ma formę decyzji, Urząd ds. AI dodatkowo informuje o karach pieniężnych określonych w art. 99 ust. 5 za przekazanie nieprawidłowych, niekompletnych lub wprowadzających w błąd informacji oraz o prawie do kontroli decyzji przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Urząd ds. AI przesyła kopię wniosku organowi nadzoru rynku państwa członkowskiego, na którego terytorium znajduje się operator lub jego przedstawiciel prawny.
4.
W celu wykonywania zadań powierzonych mu na podstawie niniejszej sekcji Urząd ds. AI może przeprowadzać wszelkie niezbędne kontrole zdalne lub na miejscu na podstawie uprawnień określonych w art. 14 ust. 4 lit. d) i e) rozporządzenia (UE) 2019/1020 oraz w art. 74 ust. 5 niniejszego rozporządzenia. Przeprowadzając kontrolę, Urząd ds. AI informuje danego dostawcę o przedmiocie i celu postępowania przygotowawczego, o karach pieniężnych, o których mowa w art. 99 ust. 5 niniejszego rozporządzenia, oraz o prawie do kontroli decyzji przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przed przeprowadzeniem kontroli Urząd ds. AI informuje organ nadzoru rynku państwa członkowskiego, na którego terytorium znajduje się operator lub jego przedstawiciel prawny.
Podczas takiej kontroli urzędnicy Urzędu ds. AI są uprawnieni do:
a)
wstępu do dowolnego lokalu, na dowolny teren lub do dowolnej nieruchomości danego operatora znajdujących się w Unii;
b)
wglądu w księgi, dane i inne materiały mające znaczenie z punktu widzenia realizacji ich zadań, niezależnie od nośnika, na jakim są przechowywane;
c)
sporządzania lub uzyskiwania, w dowolnej formie, kopii lub wyciągów z ksiąg, danych i innych zapisów;
d)
żądania od wszelkich osób objętych kontrolą, ich przedstawicieli lub personelu ustnych lub pisemnych wyjaśnień na temat czynników lub dokumentów związanych z przedmiotem i celem kontroli oraz rejestrowania odpowiedzi;
e)
pieczętowania wszelkich lokali przedsiębiorstwa oraz ksiąg lub zapisów na czas i w zakresie koniecznym do przeprowadzenia kontroli.
Jeżeli Urząd ds. AI stwierdzi, że osoba fizyczna lub prawna sprzeciwia się kontroli lub ją utrudnia, właściwy organ krajowy danego państwa członkowskiego udziela mu niezbędnej pomocy, zwracając się w razie potrzeby o pomoc policji lub równorzędnego organu ścigania, aby umożliwić mu przeprowadzenie kontroli na miejscu.
Jeżeli przeprowadzenie kontroli na miejscu w lokalach przedsiębiorstwa, na jego terenie lub w jego nieruchomościach wymaga uzyskania zgody organu sądowego zgodnie z prawem krajowym, Urząd ds. AI występuje o taką zgodę. Urząd ds. AI może również wystąpić o taką zgodę zapobiegawczo. W przypadku wystąpienia o taką zgodę krajowy organ sądowy niezwłocznie sprawdza, czy przewidziane środki przymusu nie są arbitralne ani nadmierne, biorąc pod uwagę przedmiot postępowania przygotowawczego lub kontroli oraz dokumenty przedstawione przez Urząd ds. AI wraz z decyzją. Sprawdzając, czy środki przymusu są proporcjonalne, krajowy organ sądowy może zwrócić się do Urzędu ds. AI o szczegółowe wyjaśnienia, w szczególności dotyczące przesłanek, na podstawie których Urząd ds. AI podejrzewa, że doszło do naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia, a także do wagi podejrzewanego naruszenia oraz – w stosownych przypadkach – charakteru udziału osoby, wobec której stosowane są środki przymusu. Krajowy organ sądowy nie może badać konieczności przeprowadzenia postępowania przygotowawczego lub kontroli ani żądać informacji z akt sprawy Urzędu ds. AI. Zgodnie z Traktatami legalność decyzji Urzędu ds. AI podlega wyłącznie kontroli Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
5.
Na wniosek Urzędu ds. AI właściwy organ nadzoru rynku państwa członkowskiego może przeprowadzić na swoim własnym terytorium wszelkie czynności w ramach postępowania przygotowawczego, kontrole lub inne czynności wyjaśniające w imieniu i na potrzeby Urzędu ds. AI w celu ustalenia, czy doszło do naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia. Urzędnicy właściwych organów państw członkowskich odpowiedzialni za przeprowadzanie takich postępowań przygotowawczych, kontroli lub innych czynności wyjaśniających, jak również osoby przez nich upoważnione lub wyznaczone, wykonują swoje uprawnienia zgodnie z prawem krajowym.
6.
Oprócz uprawnień określonych w ust. 1 niniejszego artykułu Urząd ds. AI, wykonując swoje kompetencje, o których mowa w art. 75 ust. 1, może:
a)
nakazać operatorom zapewnienie dostępu do ich systemów AI oraz przedstawienie wyjaśnień dotyczących tych systemów;
b)
nałożyć na operatora obowiązek przechowywania wszelkich danych i dokumentów uznanych za niezbędne do oceny wdrożenia i przestrzegania obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia.
7.
Aby móc łatwiej monitorować skuteczne wdrażanie i przestrzeganie odpowiednich przepisów niniejszego rozporządzenia oraz zapewnić sobie szczególną wiedzę ekspercką lub specjalistyczną przy wykonywaniu swoich kompetencji na podstawie art. 75 ust. 1, Urząd ds. AI może za zgodą zainteresowanego organu mianować niezależnych ekspertów zewnętrznych i audytorów, a także ekspertów, zespoły dochodzeniowo-śledcze i audytorów z właściwych organów państwa członkowskiego. Informacje uzyskane w wyniku takich działań monitorujących udostępnia się właściwym organom zainteresowanych państw członkowskich.
8.
Informacje zgromadzone na podstawie niniejszego artykułu wykorzystuje się wyłącznie do celów niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 75b
Zobowiązania
Jeżeli w toku postępowania na podstawie art. 75a ust. 2 dany operator zaproponuje podjęcie zobowiązań mających na celu zapewnienie zgodności z odpowiednimi przepisami niniejszego rozporządzenia, Urząd ds. AI może, w drodze decyzji, nadać tym zobowiązaniom moc wiążącą wobec danego operatora i stwierdzić, że nie ma dalszych podstaw do przeprowadzenia czynności. Urząd ds. AI może, na wniosek lub z własnej inicjatywy, wznowić postępowanie, jeżeli:
a)
nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego, na podstawie którego decyzja została podjęta;
b)
operator działa w sposób sprzeczny ze swoimi zobowiązaniami; lub
c)
decyzja została podjęta na podstawie niekompletnych, nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji dostarczonych przez danego operatora.
Jeżeli Urząd ds. AI uzna, że zobowiązania zaproponowane przez danego operatora nie są w stanie zapewnić skutecznej zgodności z odpowiednimi przepisami niniejszego rozporządzenia, odrzuca te zobowiązania w drodze uzasadnionej decyzji podczas zamknięcia postępowania.
Artykuł 75c
Nieprzestrzeganie przepisów, kary pieniężne i okresowe kary
1.
W przypadku gdy Urząd ds. AI stwierdzi, że operator objęty zakresem stosowania art. 75 ust. 1 nie przestrzega odpowiednich przepisów niniejszego rozporządzenia lub zobowiązań, którym nadano charakter wiążący zgodnie z art. 75b, przyjmuje on decyzję stwierdzającą takie nieprzestrzeganie.
2.
Przed przyjęciem decyzji na podstawie ust. 1 Urząd ds. AI przedstawia swoje wstępne ustalenia danemu operatorowi. We wstępnych ustaleniach Urząd ds. AI wyjaśnia środki, których przyjęcie rozważa lub które jego zdaniem dany operator powinien przyjąć w celu skutecznego zastosowania się do wstępnych ustaleń.
3.
W decyzji na podstawie ust. 1 niniejszego artykułu Urząd ds. AI, w stosownych przypadkach, nakazuje danemu operatorowi podjęcie niezbędnych środków w celu zapewnienia zgodności z odpowiednimi przepisami niniejszego rozporządzenia w określonym w niej rozsądnym terminie oraz udzielenie informacji na temat środków, jakie ten operator zamierza przyjąć w celu wykonania decyzji. Dany operator przedstawia Urzędowi ds. AI opis środków, które przyjął w celu zapewnienia zgodności z decyzją, niezwłocznie po ich wdrożeniu. Przed wystąpieniem o zastosowanie jakiegokolwiek środka Urząd ds. AI może podjąć zorganizowany dialog z operatorem danego systemu AI. Podczas tego dialogu operator może zaproponować zobowiązania zgodnie z art. 75b.
4.
Decyzji wydanej na podstawie ust. 1 niniejszego artykułu może towarzyszyć nałożenie kar zgodnie z art. 99 ust. 3–7, które to przepisy stosuje się odpowiednio do Urzędu ds. AI przy wykonywaniu jego zadań w zakresie nadzoru i egzekwowania przepisów, o których mowa w art. 75 ust. 1.
Administracyjnym karom pieniężnym, o których mowa w art. 99 ust. 4, podlega w szczególności:
a)
naruszenie przepisu niniejszego rozporządzenia mającego zastosowanie, w tym przepisów niewymienionych w art. 99 ust. 4;
b)
niezastosowanie się do decyzji lub środków przyjętych na podstawie uprawnień wymienionych w art. 14 ust. 4 lub art. 16 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2019/1020, a także środków określonych w art. 75a niniejszego rozporządzenia;
c)
niedopełnienie zobowiązania, któremu nadano charakter wiążący w drodze decyzji zgodnie z art. 75b.
Przedstawienie Urzędowi ds. AI nieprawdziwych, niepełnych lub wprowadzających w błąd informacji w odpowiedzi na żądanie podlega administracyjnym karom pieniężnym, o których mowa w art. 99 ust. 5.
5.
Urząd ds. AI może wydać decyzję o nałożeniu okresowych kar w celu zmuszenia operatorów podlegających jego kompetencji na podstawie art. 75 ust. 1 do:
a)
współpracy w ramach postępowania przygotowawczego;
b)
zastosowania się do żądania udzielenia informacji, z którym wystąpiono w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 75a ust. 3;
c)
poddania się kontroli zarządzonej decyzją na podstawie art. 75a ust. 4;
d)
udzielenia prawidłowych lub kompletnych odpowiedzi bądź wyjaśnień w kontekście kontroli zarządzonej decyzją na podstawie art. 75a ust. 4;
e)
zastosowania się do działań naprawczych zarządzonych na podstawie uprawnień wymienionych w art. 16 rozporządzenia (UE) 2019/1020;
f)
zastosowania się do zobowiązań, którym nadano charakter prawnie wiążący w drodze decyzji na podstawie art. 75b; lub
g)
zastosowania się do decyzji wydanej na podstawie ust. 1 niniejszego artykułu.
Te okresowe kary muszą być skuteczne i proporcjonalne, a w stosownych przypadkach nie mogą przekraczać 5 % średniego dziennego dochodu lub rocznego światowego obrotu w poprzednim roku obrotowym za każdy dzień, licząc od daty wskazanej w decyzji.
6.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma nieograniczoną właściwość do orzekania w sprawie decyzji Urzędu ds. AI nakładających karę pieniężną lub okresową karę na podstawie niniejszego artykułu. Może on uchylić, zmniejszyć lub zwiększyć nałożoną karę pieniężną lub okresową karę.
7.
Środki finansowe pochodzące z kar pieniężnych lub okresowych kar nałożonych na podstawie niniejszego artykułu zasilają budżet ogólny Unii.
8.
Uprawnienia przyznane Urzędowi ds. AI na mocy niniejszego artykułu podlegają terminowi przedawnienia wynoszącemu pięć lat. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się w dniu, w którym dopuszczono się naruszenia. Jednakże w przypadku ciągłych lub powtarzających się naruszeń bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia zaprzestania naruszenia.
Uprawnienia Urzędu ds. AI do wykonania decyzji wydanych na podstawie niniejszego artykułu podlegają terminowi przedawnienia wynoszącemu pięć lat. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się w dniu, w którym decyzja stała się ostateczna.
W akcie wykonawczym, o którym mowa w art. 75d ust. 3, określa się akapity pierwszy i drugi niniejszego ustępu, w tym okoliczności, w których bieg terminów przedawnienia ulega przerwaniu.
9.
Jeżeli Urząd ds. AI stwierdzi, że nie ma podstaw do wydania decyzji stwierdzającej nieprzestrzeganie przepisów, zamyka postępowanie w drodze decyzji. Decyzję tę stosuje się ze skutkiem natychmiastowym.
Artykuł 75d
Zabezpieczenia i dalsze uszczegółowienie
1.
Art. 18 rozporządzenia (UE) 2019/1020 stosuje się odpowiednio do operatorów podlegających kompetencji Urzędu ds. AI na podstawie art. 75 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych praw procesowych przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu.
2.
W trakcie postępowania w pełni respektuje się prawo do obrony oraz prawo dostępu do akt operatorów objętych zakresem stosowania art. 75 ust. 1. Z myślą o możliwym przyjęciu decyzji na podstawie art. 75c ust. 1 operatorzy ci są uprawnieni do dostępu do akt Urzędu ds. AI na warunkach wynegocjowanego ujawnienia, z zastrzeżeniem uzasadnionego interesu operatora lub innej zainteresowanej osoby w zakresie ochrony ich tajemnic handlowych. Urząd ds. AI jest uprawniony do przyjmowania decyzji określających takie warunki ujawniania w przypadku braku porozumienia między stronami. Prawo dostępu do akt nie obejmuje informacji poufnych i dokumentów wewnętrznych Urzędu ds. AI, Rady ds. AI, właściwych organów nadzoru rynku ani innych organów publicznych państw członkowskich. W szczególności prawo dostępu nie obejmuje korespondencji między Urzędem ds. AI a tymi organami. Niniejszy ustęp nie uniemożliwia Urzędowi ds. AI ujawnienia i wykorzystania informacji koniecznych do udowodnienia naruszenia.
3.
Komisja może przyjmować akty wykonawcze dotyczące praktycznych ustaleń w zakresie dostępu do akt oraz wynegocjowanego ujawnienia, o których mowa w ust. 2.
4.
Urząd ds. AI podaje do wiadomości publicznej decyzje, które przyjmuje na podstawie art. 75b i 75c. Taka publikacja zawiera wskazanie stron i najważniejsze elementy decyzji, w tym nałożone kary. Publikacji dokonuje się z poszanowaniem praw i uzasadnionych interesów każdej zainteresowanej osoby w zakresie ochrony jej informacji poufnych.
Artykuł 76
Nadzór organów nadzoru rynku nad testami w warunkach rzeczywistych
1.
Organy nadzoru rynku mają kompetencje i uprawnienia w celu zapewnienia, by testy w warunkach rzeczywistych odbywały się zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
W przypadku gdy testy w warunkach rzeczywistych opierają się na art. 60a, wszelkie odniesienia do organu nadzoru rynku w niniejszym artykule uważa się za odniesienia do właściwego organu krajowego lub odpowiedniego organu na mocy unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja B, a odniesienia do art. 60 uważa się za odniesienia do art. 60a, stosownie do przypadku.
2.
W przypadku testów w warunkach rzeczywistych prowadzonych na systemach AI nadzorowanych w ramach piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI na podstawie art. 58 organy nadzoru rynku weryfikują zgodność z art. 60 w ramach swojej roli nadzorczej w odniesieniu do piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI. Organy te mogą, w stosownych przypadkach, zezwolić na prowadzenie przez dostawcę lub potencjalnego dostawcę testów w warunkach rzeczywistych z zastosowaniem odstępstwa od warunków ustanowionych w art. 60 ust. 4 lit. f) i g).
3.
W przypadku gdy organ nadzoru rynku został przez potencjalnego dostawcę, dostawcę lub stronę trzecią poinformowany o poważnym incydencie lub ma podstawy sądzić, że nie są spełniane warunki ustanowione w art. 60 i 61, może na swoim terytorium podjąć w stosownych przypadkach którąkolwiek z następujących decyzji:
a)
zawiesić lub zakończyć testy w warunkach rzeczywistych;
b)
zobowiązać dostawcę lub potencjalnego dostawcę oraz podmiot stosujący i potencjalny podmiot stosujący do zmiany któregokolwiek aspektu testów w warunkach rzeczywistych.
4.
W przypadku gdy organ nadzoru rynku podjął decyzję, o której mowa w ust. 3 niniejszego artykułu, lub zgłosił sprzeciw w rozumieniu art. 60 ust. 4 lit. b), w decyzji lub sprzeciwie podaje się ich uzasadnienie oraz warunki, na jakich dostawca lub potencjalny dostawca mogą zaskarżyć tę decyzję lub sprzeciw.
5.
W przypadku gdy organ nadzoru rynku podjął decyzję, o której mowa w ust. 3, informuje w stosownych przypadkach o powodach takiej decyzji organy nadzoru rynku pozostałych państw członkowskich, w których dany system AI był testowany zgodnie z planem testów.
Artykuł 77
Uprawnienia organów zajmujących się ochroną praw podstawowych i współpraca z organami nadzoru rynku
1.
Krajowe organy lub podmioty publiczne, które nadzorują lub egzekwują przestrzeganie obowiązków wynikających z prawa Unii w zakresie ochrony praw podstawowych, w tym prawa do niedyskryminacji, są uprawnione do wystąpienia z wnioskiem o przedstawienie informacji lub sporządzonej lub prowadzonej dokumentacji do właściwego organu nadzoru rynku na podstawie niniejszego rozporządzenia w przystępnym języku i formacie nadającym się do odczytu maszynowego za pomocą środków elektronicznych, i uzyskania do nich dostępu, kiedy dostęp do tych informacji lub tej dokumentacji jest im niezbędny do skutecznego wypełniania ich mandatów w granicach ich właściwości. Niniejszy artykuł pozostaje bez uszczerbku dla kompetencji, zadań, uprawnień i niezależności odpowiednich krajowych organów lub podmiotów publicznych w granicach ich mandatów.
1a.
Z zastrzeżeniem warunków określonych w niniejszym artykule organ nadzoru rynku udziela właściwemu organowi lub podmiotowi publicznemu, o którym mowa w ust. 1, dostępu do takich informacji lub dokumentów, w tym w razie potrzeby i bez zbędnej zwłoki poprzez zwrócenie się do dostawcy lub podmiotu stosującego o takie informacje lub dokumenty.
1b.
Organy nadzoru rynku oraz organy lub podmioty publiczne, o których mowa w ust. 1, ściśle ze sobą współpracują i udzielają sobie wzajemnej pomocy niezbędnej do wypełniania ich odpowiednich mandatów w celu zapewnienia spójnego stosowania niniejszego rozporządzenia i prawa Unii w zakresie ochrony praw podstawowych oraz usprawnienia procedur, z poszanowaniem ich odpowiednich kompetencji, zadań, uprawnień i niezależności. Obejmuje to w szczególności wymianę informacji, jeżeli jest to konieczne do skutecznego nadzoru lub egzekwowania niniejszego rozporządzenia i odpowiednich innych przepisów Unii.
2.
Do dnia 2 listopada 2024 r. każde państwo członkowskie wskazuje organy lub podmioty publiczne, o których mowa w ust. 1, i podaje ich wykaz do wiadomości publicznej. Państwa członkowskie przekazują ten wykaz Komisji i pozostałym państwom członkowskim oraz na bieżąco go aktualizują.
3.
W przypadku gdy dokumentacja, o której mowa w ust. 1, jest niewystarczająca do stwierdzenia, czy nastąpiło naruszenie obowiązków wynikających z prawa Unii w zakresie ochrony praw podstawowych, organ lub podmiot publiczny, o którym mowa w ust. 1, może wystąpić do organu nadzoru rynku z uzasadnionym wnioskiem o zorganizowanie testów systemu AI wysokiego ryzyka przy użyciu środków technicznych. Organ nadzoru rynku w rozsądnym terminie po otrzymaniu wniosku organizuje testy w ścisłej współpracy z organem lub podmiotem publicznym, które wystąpiły z wnioskiem.
4.
Wszelkie informacje lub dokumenty uzyskane zgodnie z niniejszym artykułem przez krajowe organy lub podmioty publiczne, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, traktuje się zgodnie z obowiązkami dotyczącymi poufności określonymi w art. 78.
Artykuł 78
Poufność
1.
Komisja, organy nadzoru rynku i jednostki notyfikowane oraz wszelkie inne osoby fizyczne lub prawne zaangażowane w stosowanie niniejszego rozporządzenia przestrzegają, zgodnie z prawem Unii lub prawem krajowym, poufności informacji i danych uzyskanych podczas wykonywania swoich zadań i swojej działalności, aby w szczególności chronić:
a)
prawa własności intelektualnej oraz poufne informacje handlowe lub tajemnice przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub prawnej, w tym kod źródłowy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 5 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/943 (
2
);
b)
skuteczne wdrożenie niniejszego rozporządzenia, w szczególności na potrzeby kontroli, postępowań lub audytów;
c)
interesy bezpieczeństwa publicznego i narodowego;
d)
przebieg postępowań karnych i administracyjnych;
e)
informacje niejawne zgodnie z prawem Unii lub prawem krajowym.
2.
Organy zaangażowane w stosowanie niniejszego rozporządzenia zgodnie z ust. 1 zwracają się z wnioskiem o przedstawienie wyłącznie takich danych, które są im bezwzględnie konieczne do oceny ryzyka stwarzanego przez systemy AI i do wykonywania ich uprawnień zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i z rozporządzeniem (UE) 2019/1020. Wprowadzają one odpowiednie i skuteczne środki w zakresie cyberbezpieczeństwa, aby chronić bezpieczeństwo i poufność uzyskanych informacji i danych oraz usuwają zebrane dane, gdy tylko przestaną one być potrzebne do celu, w jakim je uzyskano, zgodnie z mającym zastosowanie prawem Unii lub prawem krajowym.
3.
Bez uszczerbku dla ust. 1 i 2, informacji wymienianych na zasadzie poufności między właściwymi organami krajowymi oraz między właściwymi organami krajowymi a Komisją nie można ujawniać bez uprzedniej konsultacji z właściwym organem krajowym, który je przekazał, oraz z podmiotem stosującym, w przypadku gdy systemy AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III pkt 1, 6 i 7, wykorzystują organy ścigania, organy kontroli granicznej, organy imigracyjne lub organy azylowe, jeżeli takie ujawnienie mogłoby zagrozić interesom bezpieczeństwa publicznego i narodowego. Ta wymiana informacji nie obejmuje wrażliwych danych operacyjnych związanych z działaniami organów ścigania, organów kontroli granicznej, organów imigracyjnych lub azylowych.
Jeżeli dostawcami systemów AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III pkt 1, 6 lub 7, są organy ścigania, organy imigracyjne lub organy azylowe, dokumentację techniczną, o której mowa w załączniku IV, przechowuje się w siedzibie tych organów. Organy te zapewniają, aby organy nadzoru rynku, o których mowa odpowiednio w art. 74 ust. 8 i 9, mogły uzyskać na wniosek natychmiastowy dostęp do tej dokumentacji lub otrzymać jej kopię. Dostęp do tej dokumentacji lub jej kopii zastrzeżony jest wyłączenia dla pracowników organu nadzoru rynku posiadających poświadczenie bezpieczeństwa na odpowiednim poziomie.
4.
Ust. 1, 2 i 3 nie mają wpływu na prawa i obowiązki Komisji, państw członkowskich i ich odpowiednich organów, a także jednostek notyfikowanych, w zakresie wymiany informacji i rozpowszechnianie ostrzeżeń, w tym w kontekście współpracy transgranicznej; nie mają one również wpływu na obowiązki zainteresowanych stron w zakresie udzielania informacji zgodnie z prawem karnym państw członkowskich.
5.
Komisja i państwa członkowskie mogą, w razie potrzeby i zgodnie z odpowiednimi postanowieniami umów międzynarodowych i handlowych, wymieniać informacje poufne z organami regulacyjnymi państw trzecich, z którymi zawarły dwustronne lub wielostronne porozumienia o poufności gwarantujące odpowiedni stopień poufności.
Artykuł 79
Procedura postępowania na poziomie krajowym w przypadku systemów AI stwarzających ryzyko
1.
Systemy AI stwarzające ryzyko uznaje się za „produkt stwarzający ryzyko” w rozumieniu art. 3 pkt 19 rozporządzenia (UE) 2019/1020 w zakresie, w jakim stwarzane przez nie ryzyko dotyczy zdrowia i bezpieczeństwa lub praw podstawowych osób.
2.
W przypadku gdy organ nadzoru rynku państwa członkowskiego ma wystarczające powody, aby uznać, że system AI stwarza ryzyko, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, organ ten przeprowadza ocenę danego systemu AI pod względem jego zgodności ze wszystkimi wymogami i obowiązkami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na systemy AI stwarzające ryzyko dla grup szczególnie wrażliwych. W przypadku gdy zostanie stwierdzone ryzyko dla praw podstawowych, organ nadzoru rynku informuje o tym również odpowiednie krajowe organy lub podmioty publiczne, o których mowa w art. 77 ust. 1, i współpracuje z nimi w pełnym zakresie. Odpowiedni operatorzy współpracują w razie potrzeby z organem nadzoru rynku i innymi krajowymi organami lub podmiotami publicznymi, o których mowa w art. 77 ust. 1.
W przypadku gdy w trakcie tej oceny organ nadzoru rynku lub, w stosownych przypadkach, organ nadzoru rynku we współpracy z krajowym organem publicznym, o którym mowa w art. 77 ust. 1, ustalą, że system AI nie jest zgodny z wymogami i obowiązkami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu, bez zbędnej zwłoki zobowiązuje odpowiedniego operatora do podjęcia wszelkich odpowiednich działań naprawczych, aby zapewnić zgodność tego systemu AI z wymogami, wycofać ten system z rynku lub z użytku w terminie, który może zostać wyznaczony przez organ nadzoru rynku, a w każdym razie w terminie krótszym niż 15 dni roboczych lub przewidzianym w odpowiednim unijnym prawodawstwie harmonizacyjnym.
Organ nadzoru rynku informuje o tym odpowiednią jednostkę notyfikowaną. Do środków, o których mowa w akapicie drugim niniejszego ustępu, stosuje się art. 18 rozporządzenia (UE) 2019/1020.
3.
W przypadku gdy organ nadzoru rynku uzna, że niezgodność nie ogranicza się do terytorium jego państwa, bez zbędnej zwłoki informuje Komisję i pozostałe państwa członkowskie o wynikach oceny i działaniach, do których podjęcia zobowiązał operatora.
4.
Operator zapewnia podjęcie wszelkich odpowiednich działań naprawczych w odniesieniu do wszystkich systemów AI, które udostępnił na rynku Unii.
5.
W przypadku niepodjęcia przez operatora systemu AI odpowiednich działań naprawczych w terminie, o którym mowa w ust. 2, organ nadzoru rynku podejmuje wszelkie odpowiednie środki tymczasowe w celu zakazania lub ograniczenia udostępniania lub oddawania do użytku tego systemu AI na podległym mu rynku krajowym, lub w celu wycofania produktu lub samodzielnego systemu AI z tego rynku lub z użytku. Organ ten bez zbędnej zwłoki powiadamia o tych środkach Komisję i pozostałe państwa członkowskie.
6.
W powiadomieniu, o którym mowa w ust. 5, zawiera się wszelkie dostępne informacje szczegółowe, w szczególności takie jak informacje niezbędne do identyfikacji niezgodności systemu AI, pochodzenie systemu AI i informacje na temat jego łańcucha dostaw, charakter zarzucanej niezgodności i związanego z nią ryzyka, charakter i okres obowiązywania podjętych środków krajowych oraz argumenty przedstawione przez odpowiedniego operatora. W szczególności organy nadzoru rynku wskazują, czy niezgodność wynika z jednego z następujących czynników:
a)
nieprzestrzegania zakazu praktyk w zakresie AI, o których mowa w art. 5;
b)
niespełnienia przez system AI wysokiego ryzyka wymogów określonych w rozdziale III sekcja 2;
c)
braków w normach zharmonizowanych lub wspólnych specyfikacjach, o których mowa w art. 40 i 41, stanowiących podstawę domniemania zgodności;
d)
niezgodności z art. 50.
7.
Organy nadzoru rynku inne niż organ nadzoru rynku państwa członkowskiego, w którym wszczęto postępowanie, bez zbędnej zwłoki informują Komisję i pozostałe państwa członkowskie o wszelkich przyjętych środkach i o wszelkich posiadanych dodatkowych informacjach dotyczących niezgodności danego systemu AI, a w przypadku gdy nie zgadzają się ze środkiem krajowym, o którym zostały powiadomione – o swoim sprzeciwie.
8.
W przypadku gdy w terminie trzech miesięcy od dnia powiadomienia, o którym mowa w ust. 5 niniejszego artykułu, organ nadzoru rynku jednego z państw członkowskich, ani Komisja nie zgłoszą sprzeciwu wobec środka tymczasowego przyjętego przez organ nadzoru rynku innego państwa członkowskiego, środek ten uznaje się za uzasadniony. Pozostaje to bez uszczerbku dla praw proceduralnych danego operatora określonych w art. 18 rozporządzenia (UE) 2019/1020. Termin trzech miesięcy, o którym mowa w niniejszym ustępie, skraca się do 30 dni w przypadku nieprzestrzegania zakazu praktyk w zakresie AI, o których mowa w art. 5 niniejszego rozporządzenia.
9.
Organy nadzoru rynku zapewniają, by bez zbędnej zwłoki zostały podjęte odpowiednie środki ograniczające w odniesieniu do danego produktu lub systemu AI, takie jak wycofanie produktu lub systemu AI z podległego im rynku.
Artykuł 80
Procedura postępowania w przypadku systemów AI zaklasyfikowanych przez dostawcę jako niebędące systemami wysokiego ryzyka w zastosowaniu załącznika III
1.
W przypadku gdy organ nadzoru rynku ma wystarczające powody, by sądzić, że system AI zaklasyfikowany przez dostawcę zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt I jako niebędący systemem wysokiego ryzyka jest w istocie systemem wysokiego ryzyka, organ ten przeprowadza ocenę danego systemu AI w zakresie jego klasyfikacji jako system AI wysokiego ryzyka na podstawie warunków ustanowionych w art. 6 ust. 3 i wytycznych Komisji.
2.
W przypadku gdy w trakcie tej oceny organ nadzoru rynku ustali, że dany system AI jest systemem wysokiego ryzyka, bez zbędnej zwłoki zobowiązuje danego dostawcę do podjęcia wszystkich działań niezbędnych do osiągnięcia zgodności systemu AI z wymogami i obowiązkami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu, jak również podjęcia odpowiednich działań naprawczych w terminie, który może zostać wyznaczony przez organ nadzoru rynku.
3.
W przypadku gdy organ nadzoru rynku uzna, że wykorzystywanie danego systemu AI nie ogranicza się do terytorium jego państwa, bez zbędnej zwłoki informuje Komisję i pozostałe państwa członkowskie o wynikach oceny i działaniach, do których podjęcia zobowiązał dostawcę.
4.
Dostawca zapewnia podjęcie wszystkich działań niezbędnych do zapewnienia zgodności danego systemu AI z wymogami i obowiązkami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu. W przypadku gdy dostawca danego systemu AI nie zapewni zgodności tego systemu z tymi wymogami i obowiązkami w terminie, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, dostawca ten podlega karom pieniężnym zgodnie z art. 99.
5.
Dostawca zapewnia podjęcie wszelkich odpowiednich działań naprawczych w odniesieniu do wszystkich systemów AI, które udostępnił na rynku Unii.
6.
W przypadku gdy dostawca danego systemu AI nie podejmie odpowiednich działań naprawczych w terminie, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, stosuje się art. 79 ust. 5–9.
7.
W przypadku gdy w trakcie oceny zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu organ nadzoru rynku ustali, że dany system AI został przez dostawcę błędnie zaklasyfikowany jako system niebędący systemem wysokiego ryzyka w celu obejścia stosowania wymogów ustanowionych w rozdziale III sekcja 2, dostawca ten podlega karom pieniężnym zgodnie z art. 99.
8.
Wykonując swoje uprawnienia w zakresie monitorowania stosowania niniejszego artykułu oraz zgodnie z art. 11 rozporządzenia (UE) 2019/1020 organy nadzoru rynku mogą przeprowadzać odpowiednie kontrole, uwzględniając w szczególności informacje przechowywane w bazie danych UE, o której mowa w art. 71 niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 81
Unijna procedura ochronna
1.
W przypadku gdy w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania powiadomienia, o którym mowa w art. 79 ust. 5, lub w terminie 30 dni w przypadku nieprzestrzegania zakazu praktyk w zakresie AI, o których mowa w art. 5, organ nadzoru rynku jednego z państw członkowskich zgłosi sprzeciw wobec środka podjętego przez inny organ nadzoru rynku lub w przypadku gdy Komisja uzna taki środek za sprzeczny z prawem Unii, Komisja bez zbędnej zwłoki przystępuje do konsultacji z organem nadzoru rynku danego państwa członkowskiego i operatorem lub operatorami i dokonuje oceny takiego środka krajowego. Na podstawie wyników tej oceny Komisja w terminie sześciu miesięcy lub 60 dni – w przypadku nieprzestrzegania zakazu praktyk w zakresie AI, o których mowa w art. 5 – licząc od dnia otrzymania powiadomienia, o którym mowa w art. 79 ust. 5, rozstrzyga, czy środek krajowy jest uzasadniony i powiadamia o swojej decyzji organ nadzoru rynku zainteresowanego państwa członkowskiego. Komisja powiadamia również wszystkie pozostałe krajowe organy nadzoru rynku o swojej decyzji.
2.
W przypadku gdy Komisja uzna, że środek podjęty przez dane państwo członkowskie jest uzasadniony, wszystkie państwa członkowskie zapewniają podjęcie bez zbędnej zwłoki odpowiednich środków ograniczających w odniesieniu do danego systemu AI, takich jak zobowiązujące do wycofania tego systemu AI z ich rynku, oraz informują o tym Komisję. W przypadku gdy Komisja uzna środek krajowy za nieuzasadniony, zainteresowane państwo członkowskie cofa dany środek oraz informuje odpowiednio Komisję.
3.
W przypadku uznania krajowego środka za uzasadniony i stwierdzenia, że niezgodność systemu AI wynika z braków w normach zharmonizowanych lub wspólnych specyfikacjach, o których mowa w art. 40 i 41 niniejszego rozporządzenia, Komisja stosuje procedurę przewidzianą w art. 11 rozporządzenia (UE) nr 1025/2012.
Artykuł 82
Zgodne systemy AI stwarzające ryzyko
1.
W przypadku gdy po przeprowadzeniu oceny zgodnie z art. 79, po konsultacji z odpowiednim krajowym organem publicznym, o którym mowa w art. 77 ust. 1, organ nadzoru rynku państwa członkowskiego ustali, że chociaż system AI wysokiego ryzyka jest zgodny z niniejszym rozporządzeniem, stwarza jednak ryzyko dla zdrowia lub bezpieczeństwa osób, dla praw podstawowych lub dla innych aspektów ochrony interesu publicznego, organ ten zobowiązuje właściwego operatora do podjęcia bez zbędnej zwłoki wszelkich odpowiednich środków w celu zapewnienia, aby dany system AI po wprowadzeniu do obrotu lub oddaniu do użytku nie stwarzał już takiego ryzyka, w terminie, który może zostać wyznaczony przez ten organ.
2.
Dostawca lub inny właściwy operator zapewniają podjęcie działań naprawczych w odniesieniu do wszystkich systemów AI, które udostępnili na rynku Unii, w terminie wyznaczonym przez organ nadzoru rynku państwa członkowskiego, o którym mowa w ust. 1.
3.
Państwa członkowskie natychmiast powiadamiają Komisję i pozostałe państwa członkowskie o swoim ustaleniu zgodnie z ust. 1. W powiadomieniu tym zawiera się wszelkie dostępne szczegółowe informacje, w szczególności dane niezbędne do identyfikacji danego systemu AI, pochodzenie systemu AI i informacje na temat jego łańcucha dostaw, charakter przedmiotowego ryzyka oraz charakter i okres obowiązywania podjętych środków krajowych.
4.
Komisja bez zbędnej zwłoki przystępuje do konsultacji z zainteresowanymi państwami członkowskim i właściwymi operatorami i ocenia podjęte środki krajowe. Na podstawie wyników tej oceny Komisja podejmuje decyzję, czy środek krajowy jest uzasadniony i w razie potrzeby proponuje inne odpowiednie środki.
5.
Komisja natychmiast przekazuje swoją decyzję do zainteresowanych państw członkowskich i operatorów. Komisja powiadamia również pozostałe państwa członkowskie.
Artykuł 83
Niezgodność formalna
1.
Organ nadzoru rynku państwa członkowskiego zobowiązuje właściwego dostawcę do usunięcia niezgodności w terminie, który może zostać wyznaczony przez ten organ, w przypadku gdy ustali, że:
a)
oznakowanie CE zostało umieszczone z naruszeniem art. 48;
b)
oznakowanie CE nie zostało umieszczone;
c)
deklaracja zgodności UE, o której mowa w art. 47, nie została sporządzona;
d)
deklaracja zgodności UE, o której mowa w art. 47, została sporządzona nieprawidłowo;
e)
rejestracja w bazie danych, o której mowa w art. 71, UE nie została dokonana;
f)
upoważniony przedstawiciel nie został, w stosownych przypadkach, ustanowiony;
g)
brakuje dokumentacji technicznej.
2.
W przypadku gdy niezgodność, o której mowa w ust. 1, utrzymuje się, krajowy organ nadzoru rynku zainteresowanego państwa członkowskiego podejmuje wszelkie odpowiednie i proporcjonalne środki w celu ograniczenia lub zakazania udostępniania na rynku takiego systemu AI wysokiego ryzyka lub zapewnienia, aby system ten niezwłocznie wycofano z użytku lub z rynku.
Artykuł 84
Unijne struktury wsparcia testowania AI
1.
Komisja wyznacza co najmniej jedną unijną strukturę wsparcia testowania AI do wykonywania w obszarze AI zadań wymienionych w art. 21 ust. 6 rozporządzenia (UE) 2019/1020.
2.
Bez uszczerbku dla zadań, o których mowa w ust. 1, unijne struktury wsparcia testowania AI zapewniają również niezależne doradztwo techniczne lub naukowe na wniosek Rady ds. AI, Komisji lub organów nadzoru rynku.
Artykuł 85
Prawo do wniesienia skargi do organu nadzoru rynku
Bez uszczerbku dla innych administracyjnych lub sądowych środków ochrony prawnej każda osoba fizyczna lub prawna mająca podstawy, by uznać, że zostały naruszone przepisy niniejszego rozporządzenia, może wnieść skargę do odpowiedniego organu nadzoru rynku.
Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2019/1020 takie skargi bierze się pod uwagę do celów prowadzenia działań w zakresie nadzoru rynku i rozpatruje się je zgodnie ze specjalnymi procedurami ustanowionymi w związku z tym przez organy nadzoru rynku.
Artykuł 86
Prawo do uzyskania wyjaśnienia na temat procedury podejmowania decyzji w indywidualnej sprawie
1.
Każda osoba, na którą AI ma wpływ, będąca przedmiotem decyzji podjętej przez podmiot stosujący na podstawie wyników systemu AI wysokiego ryzyka wymienionego w załączniku III, z wyjątkiem systemów wymienionych w pkt 2 tego załącznika, która to decyzja wywołuje skutki prawne lub w podobny sposób oddziałuje na tę osobę na tyle znacząco, że uważa ona, iż ma to niepożądany wpływ na jej zdrowie, bezpieczeństwo lub prawa podstawowe, ma prawo uzyskania od podmiotu stosującego jasnego i merytorycznego wyjaśnienia roli tego systemu AI w procedurze podejmowania decyzji oraz głównych elementów podjętej decyzji.
2.
Ust. 1 nie stosuje się do wykorzystywania systemów AI, w odniesieniu do których z prawa Unii lub zgodnego z prawem Unii prawa krajowego wynikają wyjątki lub ograniczenia dotyczące stosowania obowiązku ustanowionego w tym ustępie.
3.
Niniejszy artykuł stosuje się jedynie w zakresie, w jakim prawo, o którym mowa w ust. 1, nie zostało inaczej ustanowione w prawie Unii.
Artykuł 87
Zgłaszanie naruszeń i ochrona osób dokonujących zgłoszeń
Do zgłaszania naruszeń niniejszego rozporządzenia oraz w kwestiach ochrony osób zgłaszających takie naruszenia stosuje się przepisy dyrektywy (UE) 2019/1937.
Artykuł 88
Egzekwowanie obowiązków dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia
1.
Komisja ma wyłączne uprawnienia do nadzorowania i egzekwowania przestrzegania przepisów rozdziału V, przy uwzględnieniu gwarancji proceduralnych na podstawie art. 94. Komisja powierza realizację tych zadań Urzędowi ds. AI, bez uszczerbku dla uprawnień organizacyjnych Komisji i podziału kompetencji między państwami członkowskimi a Unią na podstawie Traktatów.
2.
Bez uszczerbku dla art. 75 ust. 3 organy nadzoru rynku mogą zwrócić się do Komisji o wykonanie uprawnień ustanowionych w niniejszej sekcji, w przypadku gdy jest to konieczne i proporcjonalne w kontekście realizacji ich zadań na podstawie niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 89
Działania monitorujące
1.
Do celów wykonywania zadań powierzonych w niniejszej sekcji Urząd ds. AI może podejmować działania niezbędne do monitorowania skutecznego wdrożenia i zapewnienia zgodności z niniejszym rozporządzeniem przez dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia, w tym przestrzegania przez nich zatwierdzonych kodeksów praktyk.
2.
Dostawcy niższego szczebla mają prawo wniesienia skargi dotyczącej naruszenia niniejszego rozporządzenia. Skarga musi być należycie uzasadniona i zawierać co najmniej:
a)
dane kontaktowe danego dostawcy modelu AI ogólnego przeznaczenia;
b)
opis istotnych faktów, stosowne przepisy niniejszego rozporządzenia oraz powody, dla których dostawca niższego szczebla uważa, że dostawca systemu AI ogólnego przeznaczenia naruszył niniejsze rozporządzenie;
c)
wszelkie inne informacje uznane za istotne przez dostawcę niższego szczebla, który wysłał zgłoszenie, w tym, w stosownych przypadkach, informacje zebrane z własnej inicjatywy.
Artykuł 90
Ostrzeżenia o ryzyku systemowym wydawane przez panel naukowy
1.
Panel naukowy może wydawać ostrzeżenia kwalifikowane skierowane do Urzędu ds. AI, w przypadku gdy ma powody podejrzewać, że:
a)
model AI ogólnego przeznaczenia stwarza konkretne możliwe do zidentyfikowania ryzyko na poziomie Unii; lub
b)
model AI ogólnego przeznaczenia spełnia warunki, o których mowa w art. 51.
2.
Po otrzymaniu takiego ostrzeżenia kwalifikowanego Komisja, za pośrednictwem Urzędu ds. AI i po poinformowaniu Rady ds. AI, może wykonać uprawnienia ustanowione w niniejszej sekcji do celów oceny danej sprawy. Urząd ds. AI informuje Radę ds. AI o wszelkich środkach zgodnie z art. 91–94.
3.
Ostrzeżenie kwalifikowane musi być należycie uzasadnione i zawierać co najmniej:
a)
dane kontaktowe danego dostawcy modelu AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym;
b)
opis stosownych faktów i uzasadnienie wydania ostrzeżenia przez panel naukowy;
c)
wszelkie inne informacje, które panel naukowy uważa za istotne, w tym, w stosownych przypadkach, informacje zebrane z własnej inicjatywy.
Artykuł 91
Uprawnienie do zwracania się z wnioskiem o przedstawienie dokumentacji i informacji
1.
Komisja może zwrócić się do dostawcy danego modelu AI ogólnego przeznaczenia z wnioskiem o przedstawienie dokumentacji sporządzonej przez niego zgodnie art. 53 i 55 lub wszelkich dodatkowych informacji niezbędnych do celów oceny zgodności dostawcy z niniejszym rozporządzeniem.
2.
Przed wysłaniem wniosku o przedstawienie informacji Urząd ds. AI może rozpocząć zorganizowany dialog z dostawcą modelu AI ogólnego przeznaczenia.
3.
Na należycie uzasadniony wniosek panelu naukowego Komisja może skierować do dostawcy modelu AI ogólnego przeznaczenia wniosek o przedstawienie informacji, w przypadku gdy dostęp do informacji jest niezbędny i proporcjonalny do realizacji zadań panelu naukowego na podstawie art. 68 ust. 2.
4.
We wniosku o przekazanie informacji wskazuje się podstawę prawną i cel wniosku, podaje, jakie informacje stanowią przedmiot wniosku oraz określa się termin na przekazanie tych informacji, a także wskazuje przewidziane w art. 101 kary pieniężne za dostarczenie informacji nieprawidłowych, niekompletnych lub wprowadzających w błąd.
5.
Dostawca danego modelu AI ogólnego przeznaczenia lub jego przedstawiciel dostarczają informacje stanowiące przedmiot wniosku. W przypadku osób prawnych, spółek lub firm lub w przypadku gdy dostawca nie ma osobowości prawnej, osoby upoważnione do ich reprezentowania z mocy prawa lub na podstawie aktu założycielskiego dostarczają w imieniu dostawcy danego modelu AI ogólnego przeznaczenia informacje stanowiące przedmiot wniosku. Prawnicy należycie upoważnieni do działania mogą dostarczać informacje w imieniu swoich klientów. Klienci ponoszą jednak pełną odpowiedzialność, jeśli dostarczone informacje są nieprawidłowe, niekompletne lub wprowadzające w błąd.
Artykuł 92
Uprawnienia do przeprowadzania ocen
1.
Urząd ds. AI po konsultacji z Radą ds. AI może przeprowadzać oceny danego modelu AI ogólnego przeznaczenia:
a)
do celów oceny spełniania przez danego dostawcę obowiązków na podstawie niniejszego rozporządzenia, w przypadku gdy informacje zgromadzone zgodnie z art. 91 są niewystarczające; lub
b)
do celów badania na poziomie Unii ryzyka systemowego modeli AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym, w szczególności w następstwie ostrzeżenia kwalifikowanego panelu naukowego zgodnie z art. 90 ust. 1 lit. a).
2.
Komisja może podjąć decyzję o powołaniu niezależnych ekspertów do przeprowadzania ocen w jej imieniu, w tym z panelu naukowego ustanowionego zgodnie z art. 68. Niezależni eksperci powołani do tego zadania muszą spełniać kryteria określone w art. 68 ust. 2.
3.
Do celów ust. 1 Komisja może zwrócić się z wnioskiem o udzielenie dostępu do danego modelu AI ogólnego przeznaczenia za pośrednictwem API lub innych odpowiednich środków i narzędzi technicznych, w tym do kodu źródłowego.
4.
We wniosku o udzielenie dostępu wskazuje się podstawę prawną, cel i uzasadnienie wniosku oraz określa się termin na udzielenie tego dostępu, a także wskazuje przewidziane w art. 101 kary pieniężne za nieudzielenie dostępu.
5.
Dostawcy modeli AI ogólnego przeznaczenia oraz ich przedstawiciele dostarczają informacji stanowiących przedmiot wniosku. W przypadku osób prawnych, spółek lub firm lub w przypadku gdy dostawca nie posiada osobowości prawnej, osoby upoważnione do ich reprezentowania z mocy prawa lub na podstawie aktu założycielskiego udzielają w imieniu danego dostawcy modelu AI ogólnego przeznaczenia dostępu stanowiącego przedmiot wniosku.
6.
Komisja przyjmuje akty wykonawcze określające szczegółowe zasady i warunki przeprowadzania ocen, w tym szczegółowe zasady dotyczące udziału niezależnych ekspertów, oraz procedurę ich wyboru. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 98 ust. 2.
7.
Przed wystąpieniem z wnioskiem o udzielenie dostępu do danego modelu AI ogólnego przeznaczenia Urząd ds. AI może rozpocząć zorganizowany dialog z dostawcą danego modelu AI ogólnego przeznaczenia, aby zgromadzić więcej informacji na temat wewnętrznych testów modelu, wewnętrznych zabezpieczeń w celu zapobieżenia ryzyku systemowemu oraz innych wewnętrznych procedur i środków, jakie dostawca podjął w celu ograniczenia takiego ryzyka.
Artykuł 93
Uprawnienia do żądania podjęcia środków
1.
W miarę konieczności i w stosownych przypadkach Komisja może zwrócić się do dostawców z żądaniem dotyczącym:
a)
podjęcia odpowiednich środków w celu spełnienia obowiązków określonych w art. 53 i 54;
b)
wdrożenia środków zaradczych, w przypadku gdy z oceny przeprowadzonej zgodnie z art. 92 wynika poważna i uzasadniona obawa wystąpienia ryzyka systemowego na poziomie Unii;
c)
ograniczenia udostępniania modelu na rynku, wycofania modelu z rynku lub z użytku.
2.
Przed wystąpieniem z żądaniem podjęcia środka Urząd ds. AI może rozpocząć zorganizowany dialog z dostawcą modelu AI ogólnego przeznaczenia.
3.
Jeśli w trakcie zorganizowanego dialogu, o którym mowa w ust. 2, dostawca modelu AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym zobowiąże się do wdrożenia środków zaradczych w celu przeciwdziałania ryzyku systemowemu na poziomie Unii, Komisja może w drodze decyzji uczynić te zobowiązania wiążącymi i oświadczyć, że nie ma podstaw do dalszych działań.
Artykuł 94
Prawa proceduralne podmiotów gospodarczych będących dostawcami modeli AI ogólnego przeznaczenia
Art. 18 rozporządzenia (UE) 2019/1020 stosuje się odpowiednio do dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia, bez uszczerbku dla bardziej szczególnych praw proceduralnych przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu.
ROZDZIAŁ X KODEKSY POSTĘPOWANIA I WYTYCZNE
Artykuł 95
Kodeksy postępowania do celów dobrowolnego stosowania szczególnych wymogów
1.
Urząd ds. AI i państwa członkowskie zachęcają do opracowywania kodeksów postępowania, w tym powiązanych mechanizmów zarządzania, i ułatwiają opracowywanie takich kodeksów, których celem jest propagowanie dobrowolnego stosowania w odniesieniu do systemów AI niebędących systemami wysokiego ryzyka niektórych lub wszystkich wymogów ustanowionych w rozdziale III sekcja 2, przy uwzględnieniu dostępnych rozwiązań technicznych i najlepszych praktyk branżowych umożliwiających stosowanie takich wymogów.
2.
Urząd ds. AI i państwa członkowskie ułatwiają opracowywanie kodeksów postępowania dotyczących dobrowolnego stosowania, również przez podmioty stosujące, szczególnych wymogów w odniesieniu do wszystkich systemów AI, na podstawie jasnych celów i kluczowych wskaźników skuteczności działania służących do pomiaru stopnia realizacji tych celów, w tym między innymi następujących elementów:
a)
mające zastosowanie elementy przewidziane w unijnych wytycznych etycznych dotyczących godnej zaufania AI;
b)
ocena i minimalizacja oddziaływania systemów AI na zrównoważenie środowiskowe, w tym w odniesieniu do energooszczędnego programowania i technik wydajnego projektowania, trenowania i wykorzystywania AI;
c)
promowanie kompetencji w zakresie AI, w szczególności w odniesieniu do osób mających związek z rozwojem, działaniem i wykorzystywaniem AI;
d)
sprzyjanie inkluzywności i różnorodności przy projektowaniu systemów AI, w tym poprzez tworzenie inkluzywnych i różnorodnych zespołów programistycznych oraz promowanie udziału zainteresowanych stron w tym procesie;
e)
ocena i zapobieganie negatywnemu oddziaływaniu systemów AI na osoby szczególnie wrażliwe lub grupy osób szczególnie wrażliwych, w tym z punktu widzenia dostępności dla osób z niepełnosprawnościami, jak również na równość płci.
3.
Kodeksy postępowania mogą być opracowywane przez poszczególnych dostawców systemów AI lub podmioty stosujące systemy AI lub przez reprezentujące ich organizacje, w tym przy udziale wszelkich zainteresowanych stron oraz reprezentujących je organizacji, w tym organizacji społeczeństwa obywatelskiego i środowiska akademickiego. Kodeksy postępowania mogą obejmować jeden lub większą liczbę systemów AI, przy uwzględnieniu podobieństw w przeznaczeniu danych systemów.
4.
W ramach zachęcania do opracowywania kodeksów postępowania i ułatwiania ich opracowywania Urząd ds. AI i państwa członkowskie uwzględniają szczególne interesy i potrzeby MŚP, w tym przedsiębiorstw typu start-up, i małych spółek o średniej kapitalizacji.
Artykuł 96
Wytyczne Komisji w sprawie wdrożenia niniejszego rozporządzenia
1.
Komisja opracowuje wytyczne dotyczące praktycznego wdrażania niniejszego rozporządzenia, a w szczególności:
a)
stosowania wymogów i obowiązków, o których mowa w art. 8–15 i art. 25 i 26;
b)
zakazanych praktyk, o których mowa w art. 5;
c)
praktycznego wdrażania przepisów dotyczących istotnych zmian;
d)
praktycznego wdrażania obowiązków w zakresie przejrzystości ustanowionych w art. 50;
e)
podawania szczegółowych informacji na temat powiązań między niniejszym rozporządzeniem a unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I, jak również z innym odpowiednim prawem Unii, w tym w odniesieniu do spójności jego egzekwowania;
f)
stosowania definicji systemu AI określonej w art. 3 pkt 1;
g)
praktyczne wdrożenie art. 8 ust. 2, art. 9 ust. 10 i art. 17 ust. 3 zgodnie z zasadą komplementarności i proporcjonalności w celu zapewnienia spójności, uniknięcia powielania działań oraz zminimalizowania dodatkowych obciążeń związanych ze spełnianiem wymogów niniejszego rozporządzenia oraz wymogów unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja A; takie wytyczne publikuje się do dnia 1 sierpnia 2027 r.
Przy wydawaniu takich wytycznych Komisja angażuje Radę ds. AI i zwraca szczególną uwagę na potrzeby MŚP, w tym przedsiębiorstw typu start-up, i małych spółek o średniej kapitalizacji, lokalnych organów publicznych i sektorów, na które niniejsze rozporządzenie może mieć największy wpływ.
Wytyczne, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, uwzględniają powszechnie uznany stan wiedzy technicznej w zakresie AI, jak również odpowiednie normy zharmonizowane i wspólne specyfikacje, o których mowa w art. 40 i 41, lub te normy zharmonizowane lub specyfikacje techniczne, które zostały określone zgodnie z unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym.
2.
Na wniosek państw członkowskich lub Urzędu ds. AI lub z własnej inicjatywy Komisja aktualizuje przyjęte wcześniej wytyczne, jeżeli zostanie to uznane za konieczne.
ROZDZIAŁ XI PRZEKAZANIE UPRAWNIEŃ I PROCEDURA KOMITETOWA
Artykuł 97
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1.
Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.
2.
Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 6 ust. 6 i 7, art. 7 ust. 1 i 3, art. 11 ust. 3, art. 43 ust. 5 i 6, art. 47 ust. 5, art. 51 ust. 3, art. 52 ust. 4 i art. 53 ust. 5 i 6, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia 1 sierpnia 2024 r. Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 2 ust. 13 i art. 30 ust. 2, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia 27 lipca 2026 r. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.
3.
Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 2 ust. 13, w art. 6 ust. 6 i 7, art. 7 ust. 1 i 3, art. 11 ust. 3, art. 30 ust. 2, art. 43 ust. 5 i 6, art. 47 ust. 5, art. 51 ust. 3, art. 52 ust. 4 i art. 53 ust. 5 i 6, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.
4.
Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa.
5.
Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
6.
Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 2 ust. 13, art. 6 ust. 6 lub 7, art. 7 ust. 1 lub 3, art. 11 ust. 3, art. 30 ust. 2, art. 43 ust. 5 lub 6, art. 47 ust. 5, art. 51 ust. 3, art. 52 ust. 4 lub art. 53 ust. 5 lub 6 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie trzech miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o trzy miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Artykuł 98
Procedura komitetowa
1.
Komisję wspomaga komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2.
W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
ROZDZIAŁ XII KARY
Artykuł 99
Kary
1.
Zgodnie z zasadami i warunkami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące kar i innych środków egzekwowania prawa, które mogą również obejmować administracyjne kary pieniężne, ostrzeżenia i środki niepieniężne, mających zastosowanie w przypadku wszelkich naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia przez operatorów i podejmują wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich właściwego i skutecznego wykonywania, z uwzględnieniem wytycznych wydanych przez Komisję zgodnie z art. 96. Przewidziane kary muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Nakładając kary, państwa członkowskie uwzględniają interesy MŚP, w tym przedsiębiorstw typu start-up, i małych spółek o średniej kapitalizacji oraz ich sytuację ekonomiczną.
2.
Państwa członkowskie niezwłocznie, nie później jednak niż do dnia rozpoczęcia stosowania, powiadamiają Komisję o przepisach dotyczących kar i innych środków egzekwowania prawa, o których mowa w ust. 1, jak również o ich wszelkich późniejszych zmianach.
3.
Nieprzestrzeganie zakazu praktyk w zakresie AI, o których mowa w art. 5, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości do 35 000 000 EUR lub – jeżeli sprawcą naruszenia jest przedsiębiorstwo – w wysokości do 7 % jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, w zależności od tego, która z tych kwot jest wyższa.
4.
Nieprzestrzeganie któregokolwiek z przepisów dotyczących operatorów lub jednostek notyfikowanych, innych niż przepisy ustanowione w art. 5, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości do 15 000 000 EUR lub – jeżeli sprawcą naruszenia jest przedsiębiorstwo – w wysokości do 3 % jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, w zależności od tego, która z tych kwot jest wyższa:
a)
obowiązki dostawców zgodnie z art. 16;
b)
obowiązki upoważnionych przedstawicieli zgodnie z art. 22;
c)
obowiązki importerów zgodnie z art. 23;
d)
obowiązki dystrybutorów zgodnie z art. 24;
da) obowiązki dostawców i operatorów na podstawie art. 25 ust. 2 i 4;
e)
obowiązki podmiotów stosujących zgodnie z art. 26;
f)
wymogi i obowiązki jednostek notyfikowanych zgodnie z art. 31, art. 33 ust. 1, 3 i 4 lub art. 34;
g)
obowiązki dostawców i podmiotów stosujących w zakresie przejrzystości zgodnie z art. 50.
5.
Dostarczanie nieprawidłowych, niekompletnych lub wprowadzających w błąd informacji jednostkom notyfikowanym lub właściwym organom krajowym w odpowiedzi na ich wniosek podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości do 7 500 000 EUR lub – jeżeli sprawcą naruszenia jest przedsiębiorstwo – w wysokości do 1 % jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, w zależności od tego, która z tych kwot jest wyższa.
6.
W przypadku MŚP, w tym przedsiębiorstw typu start-up, wysokość kary pieniężnej, o której mowa w niniejszym artykule, nie przekracza wartości procentowej lub kwoty, o których mowa w ust. 3, 4 i 5, w zależności od tego, która z tych kwot jest niższa.
6a.
W przypadku małych spółek o średniej kapitalizacji każda kara pieniężna, o której mowa w ust. 4 i 5, nie przekracza wartości procentowych lub kwoty, o której mowa w tych ustępach, w zależności od tego, która z tych wartości jest niższa.
7.
Przy podejmowaniu decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej, oraz przy ustalaniu jej wysokości w każdej indywidualnej sprawie, uwzględnia się wszystkie istotne okoliczności danej sytuacji w każdym indywidualnym przypadku i zwraca się w stosownych przypadkach uwagę na:
a)
charakter, wagę i czas trwania naruszenia oraz jego konsekwencji, przy uwzględnieniu przeznaczenia systemu AI, a także, w stosownych przypadkach, liczby poszkodowanych osób oraz rozmiaru poniesionej przez nie szkody;
b)
to, czy inne organy nadzoru rynku nałożyły już na tego samego operatora administracyjne kary pieniężne za to samo naruszenie;
c)
to, czy inne organy nałożyły już administracyjne kary pieniężne na tego samego operatora za naruszenia innych przepisów prawa Unii lub prawa krajowego, w przypadku gdy takie naruszenia wynikają z tego samego działania lub zaniechania stanowiącego odpowiednie naruszenie niniejszego rozporządzenia;
d)
wielkość operatora dopuszczającego się naruszenia, jego roczny obrót i udział w rynku;
e)
wszelkie inne obciążające lub łagodzące czynniki mające zastosowanie do okoliczności sprawy, takie jak powiązane bezpośrednio lub pośrednio z danym naruszeniem osiągnięte korzyści finansowe lub uniknięte straty;
f)
stopień współpracy z właściwymi organami krajowymi w celu usunięcia naruszenia oraz złagodzenia jego ewentualnych niepożądanych skutków;
g)
stopień odpowiedzialności operatora, z uwzględnieniem wdrożonych przez niego środków technicznych i organizacyjnych;
h)
sposób, w jaki właściwe organy krajowe dowiedziały się o naruszeniu, w szczególności, czy i w jakim zakresie operator zgłosił naruszenie;
i)
umyślny lub wynikający z zaniedbania charakter naruszenia;
j)
wszelkie działania podjęte przez operatora w celu złagodzenia szkody poniesionej przez poszkodowane osoby.
8.
Każde państwo członkowskie ustanawia przepisy dotyczące określenia, w jakim zakresie na organy i podmioty publiczne ustanowione w tym państwie członkowskim można nakładać administracyjne kary pieniężne.
9.
W zależności od systemu prawnego państw członkowskich przepisy dotyczące administracyjnych kar pieniężnych można stosować w taki sposób, że kary w tych państwach członkowskich są nakładane, stosownie do przypadku, przez właściwe sądy krajowe lub inne odpowiednie organy. Stosowanie takich przepisów w tych państwach członkowskich ma skutek równoważny.
10.
Wykonywanie uprawnień na podstawie niniejszego artykułu podlega odpowiednim zabezpieczeniom proceduralnym zgodnie z prawem Unii i prawem krajowym, obejmującym prawo do skutecznych środka zaskarżenia i rzetelnego postępowania sądowego.
11.
Państwa członkowskie co roku składają Komisji sprawozdanie dotyczące administracyjnych kar pieniężnych, które nałożyły w danym roku zgodnie z niniejszym artykułem, oraz dotyczące wszelkich powiązanych sporów lub postępowań sądowych.
Artykuł 100
Administracyjne kary pieniężne nakładane na instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii
1.
Europejski Inspektor Ochrony Danych może nakładać administracyjne kary pieniężne na instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii objęte zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia. Przy podejmowaniu decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej oraz przy ustalaniu jej wysokości, uwzględnia się wszystkie istotne okoliczności danej sytuacji w każdym indywidualnym przypadku i zwraca się należytą uwagę na:
a)
charakter, wagę i czas trwania naruszenia oraz jego konsekwencji; przy uwzględnieniu przeznaczenia systemu AI, a także, w stosownych przypadkach, liczby poszkodowanych osób oraz rozmiaru poniesionej przez nie szkody;
b)
stopień odpowiedzialności instytucji, organu lub jednostki organizacyjnej Unii, z uwzględnieniem wdrożonych przez nie środków technicznych i organizacyjnych;
c)
wszelkie działania podjęte przez instytucję, organ lub jednostkę organizacyjną Unii w celu złagodzenia szkody poniesionej przez osoby poszkodowane;
d)
stopień współpracy z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych w celu usunięcia naruszenia i złagodzenia jego ewentualnych niepożądanych skutków, w tym zastosowanie się do wszelkich środków zarządzonych wcześniej przez Europejskiego Inspektora Ochrony Danych wobec danej instytucji, organu lub jednostki organizacyjnej Unii w odniesieniu do tej samej kwestii;
e)
wszelkie podobne wcześniejsze naruszenia dokonane przez instytucję, organ, lub jednostkę organizacyjną Unii;
f)
sposób, w jaki Europejski Inspektor Ochrony Danych dowiedział się o naruszeniu, w szczególności, czy i w jakim zakresie instytucja, organ lub jednostka organizacyjna Unii zgłosili naruszenie;
g)
roczny budżet instytucji, organu lub jednostki organizacyjnej Unii.
2.
Nieprzestrzeganie zakazu praktyk w zakresie AI, o których mowa w art. 5, podlega administracyjnym karom pieniężnym w wysokości do 1 500 000 EUR.
3.
Niezgodność systemu AI z jakimikolwiek wymogami lub obowiązkami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia, innymi niż te ustanowione w art. 5, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości do 750 000 EUR.
4.
Przed podjęciem decyzji na podstawie niniejszego artykułu Europejski Inspektor Ochrony Danych zapewnia instytucji, organowi lub jednostce organizacyjnej Unii, które są przedmiotem postępowania prowadzonego przez Europejskiego Inspektora Ochrony Danych, możliwość bycia wysłuchanym w sprawie dotyczącej ewentualnego naruszenia. Podstawą decyzji wydanej przez Europejskiego Inspektora Ochrony Danych mogą być wyłącznie elementy i okoliczności, co do których zainteresowane strony mogły się wypowiedzieć. Skarżący, jeżeli tacy istnieją, musza zostać ściśle włączeni w postępowanie.
5.
W toku postępowania w pełni respektuje się prawo zainteresowanych stron do obrony. Strony mają prawo dostępu do akt Europejskiego Inspektora Ochrony Danych, z zastrzeżeniem prawnie uzasadnionego interesu osób fizycznych i przedsiębiorstw w zakresie ochrony ich danych osobowych lub tajemnic handlowych.
6.
Środki finansowe pochodzące z kar pieniężnych nałożonych na podstawie niniejszego artykułu zasilają budżet ogólny Unii. Te kary pieniężne nie mogą mieć wpływu na skuteczne funkcjonowanie instytucji, organu lub jednostki organizacyjnej Unii, na które nałożono karę.
7.
Europejski Inspektor Ochrony Danych co roku powiadamia Komisję o administracyjnych karach pieniężnych, które nałożył zgodnie z niniejszym artykułem, oraz o wszelkich wszczętych przez siebie postępowaniach spornych lub sądowych.
Artykuł 101
Kary pieniężne dla dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia
1.
Komisja może nakładać na dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia kary pieniężne nieprzekraczające 3 % ich całkowitego rocznego światowego obrotu w poprzednim roku obrotowym lub 15 000 000 EUR, w zależności od tego, która z tych kwot jest wyższa, jeśli ustali, że dostawca celowo lub w wyniku zaniedbania:
a)
naruszył odpowiednie przepisy niniejszego rozporządzenia;
b)
nie zastosował się do wniosku o przedstawienie dokumentu lub informacji zgodnie z art. 91 lub dostarczył informacje nieprawidłowe, niekompletne lub wprowadzające w błąd;
c)
nie zastosował się do środka wymaganego na podstawie art. 93;
d)
nie udzielił Komisji dostępu – w celu przeprowadzenia oceny zgodnie z art. 92 – do modelu AI ogólnego przeznaczenia lub modelu AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym.
Przy ustalaniu kwoty kary pieniężnej lub okresowej kary pieniężnej bierze się pod uwagę charakter, wagę i czas trwania naruszenia, z należytym uwzględnieniem zasad proporcjonalności i adekwatności. Komisja uwzględnia również zobowiązania podjęte zgodnie z art. 93 ust. 3 lub podjęte w odpowiednich kodeksach praktyki zgodnie z art. 56.
2.
Przed przyjęciem decyzji na podstawie ust. 1 Komisja przekazuje swoje wstępne ustalenia dostawcy modelu AI ogólnego przeznaczenia i daje mu możliwość bycia wysłuchanym.
3.
Kary pieniężne nakładane zgodnie z niniejszym artykułem muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
4.
Informacje na temat kar pieniężnych nałożonych na podstawie niniejszego artykułu przekazuje się w stosownych przypadkach również Radzie ds. AI.
5.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma nieograniczoną jurysdykcję w zakresie przeprowadzania kontroli decyzji Komisji ustalających karę pieniężną na podstawie niniejszego artykułu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej może uchylić, obniżyć lub podwyższyć nałożoną karę pieniężną.
6.
Komisja przyjmuje akty wykonawcze zawierające szczegółowe zasady oraz zabezpieczenia proceduralne dotyczące postępowania w celu ewentualnego przyjęcia decyzji na podstawie ust. 1 niniejszego artykułu. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 98 ust. 2.
ROZDZIAŁ XIII PRZEPISY KOŃCOWE
Artykuł 102
Zmiana rozporządzenia (WE) nr 300/2008
W art. 4 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 300/2008 dodaje się akapit w brzmieniu:
„Przy przyjmowaniu szczegółowych środków związanych ze specyfikacjami technicznymi i procedurami zatwierdzania sprzętu służącego do ochrony i korzystania z niego w przypadku systemów AI w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 (
*1
) uwzględnia się wymogi ustanowione w rozdziale III sekcja 2 tego rozporządzenia.
Artykuł 103
Zmiana rozporządzenia (UE) nr 167/2013
W art. 17 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 167/2013 dodaje się akapit w brzmieniu:
„Przy przyjmowaniu aktów delegowanych na podstawie akapitu pierwszego dotyczących systemów sztucznej inteligencji, które są związanymi z bezpieczeństwem elementami w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 (
*2
), uwzględnia się wymogi określone w rozdziale III sekcja 2 tego rozporządzenia.
Artykuł 104
Zmiana rozporządzenia (UE) nr 168/2013
W art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 168/2013 dodaje się akapit w brzmieniu:
„Przy przyjmowaniu aktów delegowanych na podstawie akapitu pierwszego dotyczących systemów sztucznej inteligencji, które są związanymi z bezpieczeństwem elementami w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 (
*3
), uwzględnia się wymogi określone w rozdziale III sekcja 2 tego rozporządzenia.
Artykuł 105
Zmiana dyrektywy 2014/90/UE
W art. 8 dyrektywy 2014/90/UE dodaje się ustęp w brzmieniu:
„5.
W odniesieniu do systemów sztucznej inteligencji, które są związanymi z bezpieczeństwem elementami w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 (
*4
), przy wykonywaniu swoich działań zgodnie z ust. 1 oraz przy przyjmowaniu specyfikacji technicznych i norm badań zgodnie z ust. 2 i 3 Komisja uwzględnia wymogi określone w rozdziale III sekcja 2 tego rozporządzenia.
Artykuł 106
Zmiana dyrektywy (UE) 2016/797
W art. 5 dyrektywy (UE) 2016/797 dodaje się ustęp w brzmieniu:
„12.
Przy przyjmowaniu aktów delegowanych na podstawie ust. 1 oraz aktów wykonawczych na podstawie ust. 11 dotyczących systemów sztucznej inteligencji, które są związanymi z bezpieczeństwem elementami w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 (
*5
), uwzględnia się wymogi określone w rozdziale III sekcja 2 tego rozporządzenia.
Artykuł 107
Zmiana rozporządzenia (UE) 2018/858
W art. 5 rozporządzenia (UE) 2018/858 dodaje się ustęp w brzmieniu:
„4.
Przy przyjmowaniu aktów delegowanych na podstawie ust. 3 dotyczących systemów sztucznej inteligencji, które są związanymi z bezpieczeństwem elementami w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 (
*6
), uwzględnia się wymogi określone w rozdziale III sekcja 2 tego rozporządzenia.
Artykuł 108
Zmiany w rozporządzeniu (UE) 2018/1139
W rozporządzeniu (UE) 2018/1139 wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 17 dodaje się ustęp w brzmieniu:
„3.
Bez uszczerbku dla ust. 2 przy przyjmowaniu aktów wykonawczych na podstawie ust. 1 dotyczących systemów sztucznej inteligencji, które są związanymi z bezpieczeństwem elementami w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 (
*7
), uwzględnia się wymogi określone w rozdziale III sekcja 2 tego rozporządzenia.
2)
w art. 19 dodaje się ustęp w brzmieniu:
„4.
Przy przyjmowaniu aktów delegowanych na podstawie ust. 1 i 2 dotyczących systemów sztucznej inteligencji, które są związanymi z bezpieczeństwem elementami w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2024/1689, uwzględnia się wymogi określone w rozdziale III sekcja 2 tego rozporządzenia.”
;
3)
w art. 43 dodaje się ustęp w brzmieniu:
„4.
Przy przyjmowaniu aktów wykonawczych na podstawie ust. 1 dotyczących systemów sztucznej inteligencji, które są związanymi z bezpieczeństwem elementami w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2024/1689, uwzględnia się wymogi określone w rozdziale III sekcja 2 tego rozporządzenia.”.
4)
w art. 47 dodaje się ustęp w brzmieniu:
„3.
Przy przyjmowaniu aktów delegowanych na podstawie ust. 1 i 2 dotyczących systemów sztucznej inteligencji, które są związanymi z bezpieczeństwem elementami w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2024/1689, uwzględnia się wymogi określone w rozdziale III sekcja 2 tego rozporządzenia.”
;
5)
w art. 57 dodaje się akapit w brzmieniu:
„Przy przyjmowaniu tych aktów wykonawczych dotyczących systemów sztucznej inteligencji, które są związanymi z bezpieczeństwem elementami w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2024/1689, uwzględnia się wymogi określone w rozdziale III sekcja 2 tego rozporządzenia.”
;
6)
w art. 58 dodaje się ustęp w brzmieniu:
„3.
Przy przyjmowaniu aktów delegowanych na podstawie ust. 1 i 2 dotyczących systemów sztucznej inteligencji, które są związanymi z bezpieczeństwem elementami w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2024/1689, uwzględnia się wymogi określone w rozdziale III sekcja 2 tego rozporządzenia.”.
Artykuł 109
Zmiana rozporządzenia (UE) 2019/2144
W art. 11 rozporządzenia (UE) 2019/2144 dodaje się ustęp w brzmieniu:
„3.
Przy przyjmowaniu aktów wykonawczych na podstawie ust. 2 dotyczących systemów sztucznej inteligencji, które są związanymi z bezpieczeństwem elementami w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 (
*8
), uwzględnia się wymogi określone w rozdziale III sekcja 2 tego rozporządzenia.
Artykuł 110
Zmiana dyrektywy (UE) 2020/1828
W załączniku I do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1828 (
3
) dodaje się punkt w brzmieniu:
„(68)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji oraz zmiany rozporządzeń (WE) nr 300/2008, (UE) nr 167/2013, (UE) nr 168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1139 i (UE) 2019/2144 oraz dyrektywy 2014/90/UE, (UE) 2016/797 i (UE) 2020/1828 (akt w sprawie sztucznej inteligencji) (Dz.U. L, 2024/1689, 12.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj).”.
Artykuł 111
Systemy AI już wprowadzone do obrotu lub oddane do użytku oraz modele AI ogólnego przeznaczenia już wprowadzone do obrotu
1.
Bez uszczerbku dla stosowania art. 5 zgodnie z art. 113 akapit trzeci lit. a), do dnia 31 grudnia 2030 r. zapewnia się zgodność z niniejszym rozporządzeniem w odniesieniu do systemów AI, które stanowią elementy wielkoskalowych systemów informatycznych utworzonych na podstawie aktów prawnych wymienionych w załączniku X i które wprowadzono do obrotu lub oddano do użytku przed dniem 2 sierpnia 2027 r.
Wymogi ustanowione w niniejszym rozporządzeniu uwzględnia się w ocenach każdego wielkoskalowego systemu informatycznego utworzonego na podstawie aktów prawnych wymienionych w załączniku X, które to oceny przeprowadza się zgodnie z tymi aktami oraz w przypadku gdy te akty prawne są zastępowane lub zmieniane.
2.
Bez uszczerbku dla stosowania art. 5 zgodnie z art. 113 akapit trzeci lit. a) niniejsze rozporządzenie stosuje się do operatorów systemów AI wysokiego ryzyka innych niż systemy, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, które zostały wprowadzone do obrotu lub oddane do użytku przed datą rozpoczęcia stosowania rozdziału III zgodnie z art. 113, tylko wtedy, gdy po tej dacie w systemach tych wprowadzane będą istotne zmiany w ich projekcie. W każdym razie dostawcy systemów AI wysokiego ryzyka i podmioty stosujące takie systemy, które są przeznaczone do wykorzystywania przez organy publiczne, podejmują niezbędne kroki w celu zapewnienia zgodności z wymogami i spełnienia obowiązków ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu do dnia 2 sierpnia 2030 r.
3.
Dostawcy modeli AI ogólnego przeznaczenia, które zostały wprowadzone do obrotu przed dniem 2 sierpnia 2025 r., podejmują niezbędne kroki w celu spełnienia obowiązków ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu do dnia 2 sierpnia 2027 r.
4.
Dostawcy systemów AI, w tym systemów AI ogólnego przeznaczenia, generujących treści w postaci syntetycznych dźwięków, obrazów, wideo lub tekstu, które wprowadzono do obrotu przed dniem 2 sierpnia 2026 r., podejmują niezbędne kroki w celu zapewnienia zgodności z art. 50 ust. 2 do dnia 2 grudnia 2026 r.
Artykuł 112
Ocena i przegląd
1.
Komisja ocenia potrzebę wprowadzenia zmian w wykazie zawartym w załączniku III oraz w ustanowionym w art. 5 wykazie zakazanych praktyk w zakresie AI raz w roku, począwszy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia do końca okresu przekazania uprawnień ustanowionych w art. 97. Komisja przedstawia ustalenia z tej oceny Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
2.
Do dnia 2 sierpnia 2028 r., a następnie co cztery lata Komisja przeprowadza ocenę i przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące:
a)
konieczności zmian w postaci rozszerzenia istniejących nagłówków dotyczących obszarów lub dodania nowych nagłówków dotyczących obszarów w załączniku III;
b)
zmian wykazu systemów AI wymagających dodatkowych środków w zakresie przejrzystości określonych w art. 50;
c)
zmian w celu poprawy skuteczności systemu nadzoru i zarządzania.
3.
Do dnia 2 sierpnia 2029 r., a następnie co cztery lata Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z oceny i przeglądu niniejszego rozporządzenia. Sprawozdanie zawiera ocenę struktury egzekwowania przepisów i ewentualnej konieczności usunięcia wszelkich stwierdzonych niedociągnięć przez agencję Unii. Na podstawie tych ustaleń do sprawozdania dołącza się, w stosownych przypadkach, wniosek dotyczący zmiany niniejszego rozporządzenia. Sprawozdania te są podawane do wiadomości publicznej.
4.
W sprawozdaniach, o których mowa w ust. 2, szczególną uwagę zwraca się na następujące kwestie:
a)
stan zasobów finansowych, technicznych i ludzkich właściwych organów krajowych konieczny, by mogły one skutecznie wykonywać zadania powierzone im na podstawie niniejszego rozporządzenia;
b)
sytuację w zakresie kar, a w szczególności administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 99 ust. 1, nakładanych przez państwa członkowskie w przypadku naruszenia niniejszego rozporządzenia;
c)
przyjęte normy zharmonizowane i wspólne specyfikacje opracowane w celu wsparcia niniejszego rozporządzenia;
d)
liczbę przedsiębiorstw wchodzących na rynek po rozpoczęciu stosowania niniejszego rozporządzenia oraz jaką część z nich stanowią MŚP.
5.
Do dnia 2 sierpnia 2028 r. Komisja ocenia funkcjonowanie Urzędu ds. AI, czy przyznano mu uprawnienia i kompetencje wystarczające do wykonywania jego zadań oraz czy dla właściwego wdrożenia i egzekwowania niniejszego rozporządzenia stosowne i potrzebne byłoby wzmocnienie Urzędu ds. AI i zwiększenie jego uprawnień w zakresie egzekucji, a także zwiększenie jego zasobów. Komisja przedkłada sprawozdanie z oceny Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
6.
Do dnia 2 sierpnia 2028 r., a następnie co cztery lata, Komisja przedkłada sprawozdanie z przeglądu postępów w opracowywaniu dokumentów normalizacyjnych dotyczących wydajnego pod względem energii rozwoju modeli AI ogólnego przeznaczenia oraz ocenia konieczność podjęcia dalszych środków lub działań, w tym wiążących środków lub działań. Sprawozdanie to przedkłada się Parlamentowi Europejskiemu i Radzie i podaje do wiadomości publicznej.
7.
Do dnia 2 sierpnia 2028 r., a następnie co trzy lata Komisja ocenia wpływ i skuteczność dobrowolnych kodeksów postępowania mających na celu propagowanie wymogów ustanowionych w rozdziale III sekcja 2 w odniesieniu do systemów AI innych niż systemy AI wysokiego ryzyka oraz ewentualnie innych dodatkowych wymogów dotyczących systemów AI, w tym w zakresie zrównoważenia środowiskowego.
8.
Do celów ust. 1–7 Rada ds. AI, państwa członkowskie i właściwe organy krajowe przekazują Komisji informacje na jej wniosek i bez zbędnej zwłoki.
9.
Dokonując ocen i przeglądów, o których mowa w ust. 1–7, Komisja uwzględnia stanowiska i ustalenia Rady ds. AI, Parlamentu Europejskiego, Rady oraz innych stosownych podmiotów lub źródeł.
10.
W razie potrzeby Komisja przedkłada odpowiednie wnioski dotyczące zmiany niniejszego rozporządzenia, uwzględniając w szczególności rozwój technologii, wpływ systemów AI na zdrowie i bezpieczeństwo oraz na prawa podstawowe, oraz postępy dokonane w społeczeństwie informacyjnym.
11.
W celu ukierunkowania ocen i przeglądów, o których mowa w ust. 1–7 niniejszego artykułu, Urząd ds. AI opracowuje obiektywną i partycypacyjną metodykę oceny poziomów ryzyka w oparciu o kryteria określone w odpowiednich artykułach i włączania nowych systemów do:
a)
wykazu określonego w załączniku III, łącznie z rozszerzeniem istniejących nagłówków dotyczących obszarów lub dodaniem nowych nagłówków dotyczących obszarów w tym załączniku;
b)
określonego w art. 5 wykazu zakazanych praktyk; oraz
c)
wykazu systemów AI wymagających dodatkowych środków w zakresie przejrzystości zgodnie z art. 50.
12.
Wszelkie zmiany niniejszego rozporządzenia zgodnie z ust. 10 lub odpowiednie akty delegowane i wykonawcze, które dotyczą unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I sekcja B, uwzględniają specyfikę regulacyjną każdego sektora oraz istniejące mechanizmy zarządzania, oceny zgodności i egzekwowania, jak również działalność organów ustanowionych dla danego sektora.
13.
Do dnia 2 sierpnia 2031 r. Komisja przeprowadza ocenę egzekwowania niniejszego rozporządzenia i przedkłada sprawozdanie z tej oceny Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu, uwzględniając pierwsze lata stosowania niniejszego rozporządzenia. Na podstawie dokonanych ustaleń do sprawozdania tego dołącza się, w stosownych przypadkach, wniosek dotyczący zmiany niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do struktury egzekwowania przepisów i potrzeby usunięcia wszelkich stwierdzonych niedociągnięć przez agencję Unii.
Artykuł 113
Wejście w życie i rozpoczęcie stosowania
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 2 sierpnia 2026 r.
Jednakże:
a)
rozdziały I i II stosuje się od dnia 2 lutego 2025 r., z wyjątkiem art. 5 ust. 1 akapit pierwszy lit. ba) i bb) oraz art. 5 ust. 1a i 1b, które stosuje się od dnia 2 grudnia 2026 r.;
b)
rozdział III sekcja 4, rozdział V, rozdział VII i rozdział XII oraz art. 78 stosuje się od dnia 2 sierpnia 2025 r., z wyjątkiem art. 101;
c)
rozdział III sekcje 1, 2 i 3, z wyjątkiem art. 6 ust. 5, stosuje się od dnia:
i)
2 grudnia 2027 r. w odniesieniu do systemów AI sklasyfikowanych jako systemy wysokiego ryzyka zgodnie z art. 6 ust. 2 i załącznikiem III; oraz
(ii) 2 sierpnia 2028 r. w odniesieniu do systemów AI sklasyfikowanych jako systemy wysokiego ryzyka zgodnie z art. 6 ust. 1 i załącznikiem I;
d)
art. 102–110 stosuje się od dnia 27 lipca 2026 r.
© Unia Europejska, https://eur-lex.europa.eu
