Decyzja Prezes UOKiK z 7 maja 2013 r.

Pismem z dnia 4 marca 2013 r., przedsiębiorcy Szymo n Brodzik oraz Agnieszka Brodzik, wspólnicy Spółki Cywilnej P.W. Szymon Brodzik, Agni eszka Brodzik S.C. „AJS” w Świdniku (dalej: „Przedsiębiorca” lub „Strona”), złożyli wniosek o p onowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DIH-2 Nr 10/2013 z dnia 4 lutego 2013 r., dotyczącą zobowiązania Przedsiębiorcy, do uiszczeni a na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki oleju napędowego o numerze 1208/12/5714, niespełniającego wymagań jakościowych.

W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 24 października 2012 r. na stacji paliw w Świdniku, przy ul. Mełgiewskiej 79, inspektorzy reprezentując y Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrali do badań z partii liczą cej około 2000 litrów próbki oleju napędowego, tj. próbkę numer 1208/12/5714 i próbkę kontrolną numer 4226/12/5714 w ilości 4 litrów każda, na podstawie protokołu pobrania próbek paliw nr 000677. Następnie inspektorzy reprezentujący Lubelskiego Wo jewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej za pośrednictwem inspektorów reprezentują cych Podkarpackiego Wojewódzkiego 2 Inspektora Inspekcji Handlowej w dniu 26 październi ka 2012 r. przekazali próbki oleju napędowego do akredytowanego, niezależnego laboratorium Instyt utu Nafty i Gazu w Krakowie, według protokołu przyjęcia do badania NR M/TA2/161/2012.

Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredyto wane, niezależne laboratorium Instytutu Nafty i Gazu w Krakowie (protokół z badań nr M/TA2/ 161/2012) wykazały, że oferowany w dniu kontroli, tj. 24 października 2012 r. olej napędowy (o numerze próbki 1208/12/5714), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w spra wie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2008 r. Nr 221, poz. 1441 ze zm.), zwaneg o dalej: ,,rozporządzeniem w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych”, z uwagi na zaniżo ny parametr odporność na utlenianie. Wynik badania wyniósł 9,5 h przy wymaganiach jakościowych min. 20 h.

W toku kontroli w dniu 12 listopada 2012 r. inspekt orzy reprezentujący Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Lublinie, zapoznal i Stronę z wynikami badań próbki oleju napędowego pobranej w dniu 24 października 2012 r. o numerze 1208/12/5714 oraz przekazali Przedsiębiorcy egzemplarz protokołu z badań numer M /TA2/161/2012 w/w próbki. (k. 6-10). Kontrolowany pismem z dnia 12 listopada 2012 r. zło żył wniosek o zbadanie próbki kontrolnej o numerze 4226/12/5714.

Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredyto wane, niezależne laboratorium Ośrodka Badawczo – Rozwojowego Przemysłu Rafineryjnego S. A . w Płocku (protokół z badań nr 2294/2012) wykazały, że oferowany w dniu kontroli olej napędow y (o numerze próbki kontrolnej 4226/12/5714), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w obow iązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla p aliw ciekłych, z uwagi na parametr odporność na utlenianie. Wynik badania wyniósł 8,6 h przy wymaganiach jakościowych min. 20 h. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów maj ąc na uwadze wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez laboratorium Instytutu Nafty i Gazu w Krakowie, zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.

U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), pismem z dnia 28 grudnia 2012 r., powiadomił Przeds iębiorcę, jako stronę postępowania, o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości należności pieniężnej stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych b adań próbki oleju napędowego oraz zobowiązania przedsiębiorcy do jej uiszczenia na ra chunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Przedsiębiorca został także poinformow any, że przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie, jako stronie biorącej udzia ł w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kodeksu postępowania administr acyjnego, prawo wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań zgłoszony ch w trakcie postępowania, a także prawo do składania wniosków dowodowych. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa.

Decyzją nr DIH-2 Nr 10/2013 z dnia 4 lutego 2013 r. , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zobowiązał Przedsiębiorcę do uiszczenia na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i 3 Konsumentów kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki oleju napędowego o numerze 1208/12/5714, niespełniającego wymagań jakościowych. Pismem z dnia 4 marca 2013 r. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznając że obciążenie jej kosztami badań laboratoryjnych je st niezasadne. Według Strony nie można jednoznacznie stwierdzić, że paliwo nie spełnia wymagań jakościowych. Zdaniem Przedsiębiorcy, fakt iż tylko jedna z metod badawczych potwierdza niewłaściwą jakość paliwa, nie oznacza że paliwo takie jest niewłaściwej jakości.

Przepisy bowiem nie fawo ryzują żadnej z metod, a zatem dopiero negatywny wynik badań obydwoma metodami, stanowi o wadliwej jakości paliwa. Tym samym Przedsiębiorca uznaje, iż w sprawie doszło do narus zenia art. 3 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Dodatkowo Przedsiębior ca wskazuje na nieprecyzyjność norm. Poza tym, w ocenie Strony, Prezes Urzędu Ochrony Konkure ncji i Konsumentów jest organem niewłaściwym w niniejszej sprawie. Przedsiębiorca z auważa także, iż na gruncie postępowania administracyjnego spółka cywilna nie może ponosić odpowiedzialności solidarnej. W konkluzji Strona zauważa, iż ewentualne konsekwencje związane z pali wem niewłaściwej jakości powinien ponosić jego dostawca, podkreślając że dostawy paliw pochod zą od renomowanych firm i są poświadczone certyfikatami jakości, a zatem Przedsiębiorca prowadzi działalność z należytą starannością.

Pismem z dnia 11 marca 2013 r., Prezes Urzędu Ochro ny Konkurencji i Konsumentów powiadomił Przedsiębiorcę, o wszczęciu postępowania w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją nr DIH-2 Nr 1 0/2013 z dnia 4 lutego 2013 r. Przedsiębiorca został także poinformowany, że przed wydaniem decyz ji kończącej postępowanie w sprawie, jako stronie biorącej udział w postępowaniu administracy jnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, prawo wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań zgłoszonych w trakcie postępowania, a ta kże prawo do składania wniosków dowodowych. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje.

Mając na względzie całość zebranego w sprawie mater iału dowodowego, na wstępie należy podkreślić, iż stosownie do postanowień art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200 ze zm.), dalej: „ustawa o systemie monitorowania i kontrolowania jakości pali w” – paliwa transportowane, magazynowane, wprowadzane do obrotu oraz gromadzone w stacjach za kładowych powinny spełniać wymagania jakościowe określone dla danego paliwa, ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w poja zdach, ciągnikach rolniczych, a także maszynach nieporuszających się po drogach.

Jak już podniesiono na wstępie, badania laboratoryj ne przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium Instytutu Nafty i Gazu w Krakowie (sprawozdanie z badań nr M/TA2/161/12) wykazały, że oferowany w dniu kontroli, tj. 24 paźd ziernika 2012 r. olej napędowy (o numerze próbki 4 1208/12/5714), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia, z uwagi na zaniżony parametr odporność na utlenianie. Wynik badania wyniósł 9,5 h przy wymaganiach jakościowych min. 20 h.

Negatywną jakość badanego paliwa potwierdziły badan ia laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium Ośrodka Badaw czo – Rozwojowego Przemysłu Rafineryjnego S. A. w Płocku (protokół z badań nr 2294/2012) wyka zały, że oferowany w dniu kontroli olej napędowy (o numerze próbki kontrolnej 4226/12/5714) , nie spełnia wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych, z uwagi na paramet r odporność na utlenianie. Wynik badania wyniósł 8,6 h przy wymaganiach jakościowych min. 20 h. Biorąc powyższe pod uwagę, należy podkreślić, iż za równo próbka, jak i próbka kontrolna oleju napędowego, pobrane w dniu 24 października 2012 r., nie spełniały wymagań jakościowych określonych w § 1 pkt 2 rozporządzenia, z uwagi na zaniżony parametr – odporność na utlenianie.

Zgodnie z art. 7 ust. pkt 1 ustawy o systemie mon itorowania i kontrolowania jakości paliw zabrania się transportowania, magazynowania, wprowa dzania do obrotu oraz gromadzenia w stacjach zakładowych paliw ciekłych, jeżeli nie spełniają wy magań jakościowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 lub art. 6 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. W kontekście powyższego należy stwierdzić, iż wprow adzenie do obrotu oleju napędowego, niespełniającego wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, stanowi naruszenie dyspozycji cytowanych powyżej przepisów art. 3 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw.

Odnosząc się do kluczowego – z punktu widzenia tocz ącego się postępowania – zarzutu Strony, a mianowicie niewłaściwości Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów do prowadzenia postępowania, toczącego się w oparciu o przepisy Ko deksu postępowania administracyjnego, mającego na celu zobowiązanie przedsiębiorcy do uis zczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki paliwa, na ws tępie należy zauważyć, iż Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 1 2 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, zarządza systemem monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Celem jaki legł u podstaw wydania ustawy o systemie monit orowania i kontrolowania jakości paliw, jest ograniczenie negatywnych skutków oddziaływania pali w na środowisko oraz zdrowie ludzi (art. 1).

Dla realizacji tego celu został stworzony system monitorowania i kontrolowania jakości paliw (art. 11) mający za cel przeciwdziałanie transportowaniu, mag azynowaniu, wprowadzaniu do obrotu paliw niespełniających wymagań jakościowych określonych w odrębnych przepisach. Do zadań systemu należy m.in. kontrolowanie jakości paliw u przedsiębiorców. Systemem, jak to już wskazano powyżej, zarządza Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsum entów (art. 12), zaś czyni to przy pomocy Inspekcji Handlowej. W toku postępowania inspektorz y Inspekcji Handlowej pobierają dwie próbki 5 paliwa (art. 17), a następnie sporządzają protokół pobrania próbki (art. 20 ust. 1). Próbki przekazywane są do akredytowanego laboratorium (art . 20).

Przepis art. 24 ust. 1 omawianej ustawy, w sytuacji gdy badania wykazały, że paliwo nie speł nia wymagań jakościowych, obliguje zarządzającego systemem do zobowiązania kontrolowan ego w drodze decyzji do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych b adań. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. A zatem, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wydając decyzję o zobowiązaniu przedsiębiorcy do uiszczenia kwoty sta nowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań wykonuje swój ustawowy obowiązek. Ponadto wypada wyjaśnić, iż w sytuacji, gdy przepro wadzone badania wykazują, że paliwo spełnia wymagania jakościowe, koszt tych badań pono si Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jako zarządzający systemem monitorowani a i kontrolowania jakości paliw, na podstawie umowy zawartej z akredytowanym laboratorium.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, iż za rzut Przedsiębiorcy dotyczący niewłaściwości Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w zakresie prowadzenia niniejszego postępowania, jest bezzasadny. Odnosząc się do stwierdzenia Strony, że skoro tylko jedna z metod badawczych potwierdza niewłaściwą jakość paliwa, nie oznacza to że paliwo takie jest niewłaściwej jakości, a zatem dopiero negatywny wynik badań obydwoma metodami, stanowi o wadliwej jakości paliwa, należy wyjaśnić co następuje. Badania jakości paliw, prowadzone są przez akredyto wane laboratoria w oparciu o obowiązujące przepisy w sprawie wymagań jakościowyc h dla paliw ciekłych.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o s ystemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw Minister Gospodarki wydał rozporządzenie w sp rawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych, w którym w lutym 2012 r. wprowadził zmian y oznaczenia parametru odporność na utlenianie dodając oznaczenie parametru w h. W myśl § 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, wymagania jak ościowe dla paliw ciekłych – w tym oleju napędowego, stosowanych w pojazdach wyposażon ych w silniki z zapłonem samoczynnym oznaczonych kodami CN 2710 19 41 określa załącznik nr 2 do rozporządzenia, w którym określona jest m. in. odporność na utlenianie, metody tzw. gr amowej (g/m³) oraz godzinowej (h). Metoda gramowa została opisana w normie PN-EN 12205 co jes t zgodne z ppkt 12.6 pkt II do załącznika do rozporządzenia z dnia 25 marca 2010 r. w sprawie me tod badania jakości paliw ciekłych.

Metoda godzinowa została wykonana w oparciu o inną normę, a mianowicie normę PN ISO 15751, co jest z kolei zgodne z ppkt 12.4 pkt II załącznika do rozp orządzenia z dnia 25 marca 2010 r. w sprawie metod badania jakości paliw ciekłych. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzn ał, iż metoda opisana w normie PNEN 15751 jest obowiązująca i wynika z rozporządzeni a Ministra Gospodarki z dnia 25 marca 2010 r. w sprawie metod badania jakości paliw ciekłych (Dz. U. z 2010 r. Nr 55, poz. 332) tj. pkt II ppkt 12. 6 6 załącznika. Zgodnie z § 1 pkt 2 ww. rozporządzenia metody badania jakości oleju napędowego stosowanego w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a t akże maszynach nieporuszających się po drogach, wyposażonych w silniki z zapłonem samoczyn nym, oznaczonego kodem CN 2710 19 41 - w zakresie poszczególnych ich parametrów określa załącznik do tego rozporządzenia.

Metoda godzinowa jest dodatkową metodą wykonywaną o bowiązkowo dla oleju napędowego zawierającego powyżej 2% estrów metylowych kwasu tł uszczowego (FAME), a w badanej próbce nr 1208/12/5714 zawartość FAME wynosiła 5,5% (V/V). W świetle powyższych przepisów oraz akt administrac yjnych sprawy Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, opierając się na wynikach badań przeprowadzonych przez Instytut Nafty i Gazu w Krakowie, stwierdził, że pobrana w dniu 24 października 2012 r. próbka oleju napędowego nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozp orządzeniu, z uwagi na zaniżony parametr odporność na utlenianie, który wyniósł 9,5 h, przy wymaganiach jakościowych min. 20 h, a zatem niespełnienie przez badaną próbkę powyższego parame tru świadczy o niespełnieniu wymagań jakościowych przez badane paliwo.

Dla stwierdzenia niespełnienia wymagań jakościowych, a w konsekwencji zobowiązania Przedsiębiorcy do uiszcze nia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań, bez znaczenia jest, ile parametrów i w jakim stopniu zostało naruszonych. Odnosząc się do zarzutu Strony, iż w zaskarżonej de cyzji zastosowano odpowiedzialność solidarną wspólników spółki cywilnej, należy wyjaśn ić, iż postępowanie przed Prezesem UOKiK jest postępowaniem administracyjnym, toczącym się w opar ciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, mającym na celu zobowiązanie prz edsiębiorcy do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki paliwa. W oparciu o przepisy powołane w sentencji i treści decyzji, Prezes Urzędu Ochrony K onkurencji i Konsumentów zobowiązał Stronę, tj. wspólników spółki cywilnej do solidarnego uiszczeni a wskazanej w treści decyzji kwoty.

Kwotę tą wspólnicy mogą uiścić w dowolny sposób, np. równych częściach, czy tylko jeden ze wspólników w całości. Mając na względzie stanowisko Strony, iż ewentualne konsekwencje stwierdzenia paliwa złej jakości powinni ponieść jego dostawcy, należy zauwa żyć, iż relacje pomiędzy Stroną, a dostawcami paliwa są relacjami wynikającymi z umów nie będącyc h przedmiotem niniejszego postępowania. Niemniej jednak należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 23 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw w przypadku stwierdzeni a, w wyniku kontroli, niewłaściwej jakości paliwa Zarządzający niezwłocznie wyznacza przedsięb iorcę, który dostarczył paliwo do przedsiębiorcy, u którego stwierdzono paliwo niewła ściwej jakości w celu przeprowadzenia kontroli.

W związku z powyższym w dniach 19 i 20 listopada 20 12 r. przeprowadzono kontrolę u dostawców, tj. Safari Sp.j. z siedzibą w Lublinie i Petrodon V enna Sp. z o.o. z siedzibą w Białej Podlaskiej. Pobrane próbki oleju napędowego, spełniały wymagani a jakościowe. Wypada także dodać, iż zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, kto wytwarza, transportuje, magazynuje lub wprowadza do obrotu pa liwa ciekłe, biopaliwa ciekłe, gaz skroplony 7 (LPG), sprężony gaz ziemny (CNG) lub lekki olej opa łowy niespełniające wymagań jakościowych określonych w ustawie, podlega grzywnie od 50.000 z ł do 500.000 zł lub karze pozbawienia wolności do lat 3.

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzn ał, po dokonaniu ponownej analizy zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodo wego oraz uwzględnieniu okoliczności wskazanych przez Stronę w toku postępowania odwoław czego, że decyzja nr DIH-2 Nr 10/2013 z dnia 4 lutego 2013 r. była prawidłowa, a tym samym brak jest podstaw do jej uchylenia. Zważywszy na przedstawione okoliczności należało po stanowić, jak w sentencji. Decyzja niniejsza jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Na decyzję, zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w z wiązku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu prz ed sądami administracyjnymi (Dz.

U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przysługuje skarga do Wojewódzkie go Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochron y Konkurencji i Konsumentów, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Krasnodębska - Tomkiel Otrzymują:

1. Szymon Brodzik, P.W. Szymon Brodzik, Agnieszka Brodzik S.C. „AJS” – Szymon Brodzik, ul. Mełgiewska 79, 21-040 Świdnik.

2. Agnieszka Brodzik, ul. Mełgiewska 79, 21-040 Świdnik.