Decyzja Prezes UOKiK z 18 grudnia 2009 r.

W dniu 25 września 2009 r. inspektorzy reprezentujący Warmińsko - Maz urskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej rozpoczęli kontrolę w zakr esie legalności prowadzonej działalności gospodarczej oraz prawidłowości obrotu paliwem ciekłym w oparciu o posiadaną koncesję na stacji paliw w Białej Pi skiej przy Placu Mickiewicza 35, należącej do przedsiębiorcy BENZOL Sp. z o.o., w obecności prac ownika ww. przedsiębiorcy. W związku z brakiem na stacji paliw dokumentów pozwalających na przeprowadzenie kontroli w powyższym zakresie, w dniu 25 września inspektorzy popros ili, w trakcie „BENZOL” Sp. z o.o. ul. Graniczna 7 07-410 Ostrołęka

rozmowy telefonicznej z biurem przedsiębiorcy, o przesłanie akt ualnego odpisu z KRS oraz koncesji na obrót paliwami. W dniu 28 września 2009 r. do Delegatury IH w Ełku został przesłany odpis z Rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. W dniu 2 października 2009 r., do siedziby Delegatury IH w Ełku wpłynęły wyjaśnienia do protokołu kontroli z dnia 25 września oraz kserokopia koncesji wraz z zawiadomieniem z dnia 19 czerwca 2009 r. o rozszerzeniu działalnoś ci objętej koncesją nr OPC/9779/3294/W/1/2009/MZB na wymienione w zawiadomieniu stacje paliw, skierowanym do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Z treści koncesji nr OPC/9779/3294/W/1/2009/MZB z dnia 10 czerwca 2009 r. na obrót paliwami ciekłymi na okres od 16 czerwca 2009 r. do 31 grudnia 2025 r . wynikało, iż przedsiębiorca posiada koncesję na obrót paliwami przy wykorzyst aniu eksploatowanych przez koncesjonariusza pojazdów przeznaczonych do transportu paliw ciekłych. W związku z powyższym w trakcie kontynuowania czynności kontrolnych na stac ji paliw w Białej Piskiej w dniu 6 października 2009 r. została wyda na decyzja dla przedsiębiorcy BENZOL Sp. z o.o. wstrzymująca świadczenie usł ug polegających na obrocie paliwami ciekłymi: benzynami bezołowiowymi Pb 95 i Pb 98 oraz o lejem napędowym bez wymaganej koncesji na obrót paliwami. Decyzję odebrał w dniu 6 października 2009 r. pracownik BENZOL Sp. z o.o. zatrudniony na stacji paliw w Białej Piskiej, który według wyjaśnień WIIH w Olsztynie został zobowiązany do przekazania jej do zarządu spółki. Decyzja nie zost ała przesłana do przedsiębiorcy przesyłką pocztową. Pismem z dnia 7 października 2009 r., przedsiębiorca złożył odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie i wstrzymanie jej wykonania. Przedsiębiorca podniósł fakt jej nieprawidłowego doręczenia, zarzuc ając jednocześnie naruszenie przepisów: − art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 Kpa, − art. 39, art. 45, art. 110 Kpa, − art. 1 ust. 3, art. 18 ust. 1, 2 i 3 i art. 22b ustawy z dnia 15 grudnia 20 00 r. o Inspekcji Handlowej (t.j.: Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219) w zw. z art . 46 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 z późn. zm.) i art. 32 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r . Prawo energetyczne (t.j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 z późn. zm.). Pismem z dnia 26 października 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował przedsiębiorcę, że przed wydaniem decyz ji kończącej postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu a dministracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kodeksu postępowania administracyj nego, prawo wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań z głoszonych w trakcie postępowania, a także do składania wniosków dowodowych. Z możliwoś ci tej przedsiębiorca skorzystał w dniu 2 listopada 2009 r. Przedsiębiorca, pismem z dnia 5 listopada 2009 r. wypowiedział s ię w sprawie zebranego materiału dowodowego wnosząc o: a) powołanie biegłego z zakresu prawa energetycznego i ustawy o swobodzi e działalności gospodarczej w zakresie poprawności interpretacj i art. 59 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, b) sprawdzenie czy CBŚ miało podstawy prawne do poinformowania Warmińs koMazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Olszt ynie o nieprawidłowościach. Ponadto załączył do niego szereg dokumentów. 3 Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2009 r. Prezes Urzędu odmówił uwzględnien ia wniosku dotyczącego powołania biegłego z zakresu prawa energetycznego i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zakresie poprawności int erpretacji art. 59 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z uwagi na to, że przedmiotem tego dowodu są okoliczności niemające znaczenia dla sprawy oraz uwzględnił wniose k dowodowy dotyczący sprawdzenia czy Centralne Biuro Śledcze miało podstawy praw ne do poinformowania Warmińsko Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Olsztynie o nieprawidłowościach w działalności „BENZOL” Sp. z o.o.

Rozpoznając sprawę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ust alił i zważył, co następuje.

Zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów zawartych w art. 6, art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego nie zasługują na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie Warmińsko – Mazurski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handl owej działał w oparciu o obowiązujące normy prawne, tj. ustawę o Inspekcji Handlowej oraz ustawę o swobodzie działalności gospodarczej. Również decyzja z dnia 6 pa ździernika 2009 r. wydana została na podstawie przepisów prawa materialnego obow iązującego w dacie orzekania. Wyrażona w art. 7 Kpa zasada postępowania administracyjnego odnos i się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowe go jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu prz episów prawnych służących załatwieniu sprawy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym obowiązująca w dniu kontroli koncesja na obrót paliwami oraz stanowisko URE pozwal ały na pełną i dogłębną analizę sprawy. Podnoszone przez przedsiębiorcę argumenty dotyczące zgłoszenia organowi koncesyjnemu zmian w koncesji w myśl art. 59 ustawy o swobodzi e działalności gospodarczej nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Był y one bowiem w zasadzie polemiką ze stanowiskiem Urzędu Regulacji Energetyki, który w piśm ie z dnia 6 października 2009 r. (już po skierowaniu ponownego wniosku do URE) do Woj ewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej Delegatura w Ełku wyraźnie wsk azał, iż spółka „… nie może legalnie wykonywać działalności polegającej na obrocie paliw ami ciekłymi przy pomocy infrastruktury technicznej innej, niż określona zapisami aktualnie posiadanej koncesji ma obrót paliwami ciekłymi. W szczególności nie może wykonywać tego rodzaju działalności na stacjach paliw oraz w bazach paliw.”. Organy Inspekcji Handlowej nie posiadają kompetencji w zakresie weryfikacji warunków, które należy spełniać w celu uzyskania stosownej koncesji bądź rozstrzygania sporów przedsiębiorcy z innymi organami administracji w zakresi e interpretacji określonych przepisów prawa. Z zasady wyrażonej w art. 8 Kpa wynika przede wszystkim wymóg pra worządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia spra wy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasa dy praworządności. W celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrz eganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Analiza zebranych w sprawie materiałów oraz działań Wojewódzkiego Ins pektora Inspekcji Handlowej w Olsztynie wskazuje, iż zasady powyższe zostały w pełni dotrzymane. Zarzut naruszenia art. 10 Kpa również nie zasługuje na uwzględnie nie. Zgodnie z art. 10 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Realiz acją zasady 4 czynnego udziału strony w postępowaniu jest wprowadzenie warunku, od spełnie nia którego uzależnione jest uznanie przez organ administracji publicznej okoliczności faktycznej za udowodnioną. Warunkiem tym jest stworzenie przez organ administracji publicznej przesłanek realizacji przez stronę prawa do wypowiedzenia si ę co do przeprowadzonych dowodów. Przeprowadzenie dowodu dopiero wtedy czyni wiarygodną okoliczność faktyc zną, gdy strona mogła się wypowiedzieć, co do dowodu. Z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, iż strona została pouczona w upoważnieniu nr 343/09 z dnia 24 września 2009 r. (przekazanym do siedziby spółki) o przysługujących jej prawach, w tym prawie do czynnego udziału w ka żdym stadium postępowania, składaniu w toku postępowania wniosków dowodowych, przeglądania akt sprawy, zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. O realiz acji przysługujących stronie praw, w tym prawa czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzeniu się w zakresie zgromadzonych materiałów świadczy pismo strony z dnia 29 września 2009 r., s tanowiące wyjaśnienia do protokołu kontroli z dnia 25 września br. (którego fra gmenty są tożsame z treścią rozpatrywanego odwołania od decyzji), jak również spotkani e przedstawicieli spółki z Wojewódzkim Inspektorem IH w dniu 8 października 2009 r. w siedzi bie Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Olsztynie, w trakcie którego pr zedstawiciele Benzol Sp. z o.o.

przedstawili swoje uwagi do wyników przeprowadzonej kontrol i oraz poruszyli kwestie potrzeby ochrony interesu społecznego mieszkańców rejonu Białe j Piskiej wnosząc o uchylenie klauzuli natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia 6 października 2009 r. Zgodnie z art. 45 Kpa jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecz nym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odb ioru pism. Jednocześnie, w myśl przepisu art. 44 Kpa pisma doręcza się rów nież m. in. za pomocą poczty. W tej sytuacji uznać należy, iż decyzja Warmińsko – Mazurskiego W ojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Olsztynie z dnia 6 października 2009 r., wstrzymująca świadczenie usług polegających na obrocie paliwami ciekłymi: benzynami bezołowiowymi Pb 95 i Pb 98 oraz olejem napędowym bez wymaganej koncesji na obrót paliwami, nie została doręczona prawidłowo stronie postępowania. Okoliczność nieprawidłowego doręczenia stronie decyzji organu pierwsz ej instancji, nie powinna mieć jednak wpływu na bieg sprawy. Jak wynika bowiem z treści odwołania, strona zapoznała się z jej treścią wnosząc odwołanie. Brak pr awidłowego doręczenia decyzji w rozumieniu art. 45 Kpa, powinien być rozpatrywany w świetle art . 10 Kpa, zgodnie z którym strona powinna mieć prawo do czynnego udziału w postępowaniu. W przedmiotowej sytuacji trudno jest mówić o naruszeniu tego praw a strony. Miała ona okazję zapoznać się z decyzją i wniosła od niej odwołanie. Tym s amym naruszenie art. 45 Kpa jest naruszeniem proceduralnym, nie mającym jednakże istotne go wpływu na wynik postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r . Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1217 ze zm.). Takie stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 5 stycznia 2007 r. (II OSK 136/06), w analogicznej sprawie. Zgodnie z przepisami art. 46 ust. 1 pkt 3 ustawy o swobodzie działalno ści gospodarczej oraz art. 32 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo energetyczne wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami ciekłymi lub energią wymaga uzyskania koncesji. Z treści koncesji nr OPC/9779/3294/W/1/2009/MZB z dnia 10 czerwca 2009 r. ( pkt. 2.1) na obrót paliwami ciekłymi na okres od 16 czerwca 2009 r. do 31 grudn ia 2025 r. wynikało, iż przedsiębiorca posiada koncesję na obrót paliwami pr zy wykorzystaniu eksploatowanych przez koncesjonariusza, wymienionych w koncesji, pojazdó w przeznaczonych do transportu paliw ciekłych. 5 W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, iż strona prowadzi na stac ji paliw w Białej Piskiej detaliczną sprzedaż paliw pomimo braku, wym aganej przepisami prawa, koncesji na taki obrót paliwem. Nie bez znaczenia dla sprawy jest również fakt, iż pismem z dnia 6 października 2009 r. (nr DPE-413-412(2)/209/MZB Urząd Regulacji Energetyki potwierdza, iż cyt.: „… zawarte w treści powyższej koncesji zapisy w znacznym stopniu ogranicz ają jej przedmiot i zakres obowiązywania. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w punkci e I tej koncesji ograniczono jej przedmiot i zakres do działalności gospodarczej pole gającej na obrocie paliwami ciekłymi jedynie przy wykorzystaniu eksploatowanych przez Przedsiębiorcę pojazdów przeznaczonych do transportu paliw ciekłych.”. W związku z powyższym w dniu 6 października 2009 r. została wydana dec yzja dla przedsiębiorcy BENZOL Sp. z o.o. wstrzymująca świadczenie usł ug polegających na obrocie paliwami ciekłymi: benzynami bezołowiowymi Pb 95 i Pb 98 oraz o lejem napędowym bez wymaganej koncesji na obrót paliwami. Przepis art. 18 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej stanowi, iż wo jewódzki inspektor może zarządzić w toku kontroli, w drodze decyzji, m. in. wstrzymanie świ adczenia usług, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub inte res konsumentów albo interes gospodarczy państwa. Przepis ten w związku z powołanymi wyżej przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz ustawy Prawo energetyczne stanowi podstawę materialno - prawną do wydania zaskarżonej decyzji. Wydanie przez Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej decyzji wstrzymującej świadczenie usług polegających na obrocie paliwami bez wymaganej koncesji było niezbędne z uwagi na interes gospodarczy kraju, bowiem strona nie ponosi wyma ganych prawem opłat koncesyjnych w wysokości i na zasadach prawnie określonych.

Tym samym zarzuty strony dotyczące naruszenia art. 1 ust. 3, art. 18 ust. 1, 2 i 3 i art. 22b ustawy o Inspekcji Handlowej w związku z art. 46 ustawy o swobodz ie działalności gospodarczej i art. 32 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo energetyczne należy uznać za bezpodstawne. W świetle powyższego, również zarzut naruszenia przepisów art . 110 Kpa nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro bowiem strona miała okazję zapo znać się z decyzją i wniosła od niej odwołanie, a co więcej wnosiła o uchylenie kla uzuli natychmiastowej wykonalności, tym samym uznała, iż organ administracji, który wydał decyz ję, jest nią związany. Sentencja decyzji z dnia 6 października 2009 r. skierowanej do BENZOL S p. o.o. przez Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji H andlowej wstrzymuje świadczenie przez spółkę usług polegających na ob rocie paliwami ciekłymi: benzynami bezołowiowymi Pb 95 i Pb 98 oraz olejem napędowym bez wy maganej koncesji na obrót paliwami. Takie ogólne sformułowanie wskazuje, iż decyzja dotyczy całej działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę. Tymczasem, z uzasadnienia decyzji z dnia 6 października 2009 r. oraz materiałów zgromadzonych w sprawie wynika , iż decyzja ta dotyczy działalności przedsiębiorcy na stacji paliw w Białej Piskiej przy Placu Mickiewicza 35. Ponadto należy zauważyć, iż Warmińsko - Mazurski Wojewódzki Inspektor I nspekcji Handlowej, z uwagi na zakres terytorialny swojej działania, nie j est organem właściwym w kwestii wydania decyzji wstrzymującej generalnie świadczeni e usług przez „Benzol” Sp. z o.o. Jednocześnie stwierdzić należy, iż ze zgromadzonych w sprawie m ateriałów jednoznacznie wynika, iż przedsiębiorca „BENZOL” Sp. z o.o. prowadz i działalność gospodarczą polegającą na detalicznej sprzedaży paliw ciekłych na stacji paliw w Białej Piskiej przy Pl. Mickiewicza 35 bez wymaganej koncesji naruszaj ąc obowiązujące przepisy prawa. 6 W tej sytuacji, w świetle art. 18 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handl owej wstrzymanie świadczenia usług polegających na obrocie paliwami ciekłymi na stacji paliw w Białej Piskiej bez wymaganej koncesji jest niezbędne z uwagi na interes gospodar czy kraju, bowiem strona nie ponosi wymaganych prawem opłat koncesyjnych w wysokości i na zasada ch prawnie określonych. Ponadto, wstrzymanie świadczenia usług na ww. stacji paliw konieczne jest ze względu na bezpieczeństwo konsumentów, bowiem brak koncesji na obrót paliwami ciekłymi na przedmiotowej stacji wskazuje, iż nie spełnia ona wymagań z wiązanych z wykonywaniem tego rodzaju działalności i zapewnieniem bezpiecznej obsługi kons umentów. Wskazywać na to może również nie przesłanie przez stronę żadnego protokołu kontroli na stacji paliw w Białej Piskiej (w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz wym agań prawa ochrony środowiska) pomimo przedstawienia 16 protokołów kontroli przeprowadzonyc h na 8 innych stacjach, o których mowa w piśmie strony z dnia 5 listopada 2009 r. Dokumenty przywołane w ww. piśmie z dnia 5 listopada 2009 r. (i za łączone do niego) nie mają znaczenia dla rozpatrzenia przedmiotowej spra wy, bowiem zarówno protokoły kontroli w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz wymagań p rawa ochrony środowiska przeprowadzone na stacjach paliw w Chorzelach, Jakaci Dwornej, Nowogrodzie, Goworowie, Ostrołęce, Jedwabnem, Turośli i Turzynie, jak również kor espondencja pomiędzy Urzędem Regulacji Energetyki a Centralnym Biurem Śledcz ym Komendy Głównej Policji Zarząd w Białymstoku oraz zawiadomienie o podejrzeniu pop ełnienia przestępstwa skierowane do prokuratury Rejonowej Białystok – Północ nie potwierdzają , iż przedsiębiorca posiada koncesję na obrót paliwami ciekłymi na stacji paliw w Białej Piskiej.

Zważywszy na przedstawione okoliczności, należało postanowić, jak w sentencji.

Niniejsza decyzja jest ostateczna w rozumieniu art. 16 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego i na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy o Inspekcji H andlowej podlega natychmiastowemu wykonaniu.

Pouczenie Na decyzję, zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administ racyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administrac yjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.

Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Otrzymują: Małgorzata Kozak 1. „Benzol” Sp. z o.o. Wiceprezes ul. Graniczna 7 07-410 Ostrołęka 2. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej 3. A/a