Sygn. akt DIH-70/2012
PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-74-16( 31 )/12/BS Warszawa, dnia 24 września 2012 r. DECYZJA DIH-2 NR 70/2012 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 12 7 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 1, art. 24 ust. 1, 4 i 5 w zw iązku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 200 6 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości pali w (Dz. U. nr 169, poz. 1200 ze zm.) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w pr zedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej zobowiązania przedsiębiorcy Polski Konce rn Naftowy ORLEN S. A. z siedzibą w Płocku, do uiszczenia na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencj i i Konsumentów kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki oleju napędowego o numerze 1029/11/6249, niespełniającego wymagań jakościowych , zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DIH-2 Nr 31/2012 z dnia 12 kwietnia 2012 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 2 maja 2012 r., przedsiębiorca Polski Koncern Naftowy ORLEN S. A. z siedzibą w Płocku (dalej: Przedsiębiorca lub Strona), złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DIH-2 N r 31/2012 z dnia 12 kwietnia 2012 r., dotyczącej zobowiązania przedsiębiorcy Polski Konce rn Naftowy ORLEN S. A. z siedzibą w Płocku, do uiszczenia na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencj i i Konsumentów kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki oleju napędowego o numerze 1029/11/6249, niespełniającego wymagań jakościowych.
W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 15 listop ada 2011 r. na stacji paliw nr 37 w Karpaczu, przy ul. Konstytucji 3-go „aja, należącej do Polskiego Koncernu Naftowego ORLEN S. A. z siedzibą w Płocku, inspektorzy reprezentujący Dol nośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrali do badań z partii liczącej 7025 l itrów próbki oleju napędowego, tj. próbkę numer 2 1029/11/6249 i próbkę kontrolną numer 5890/11/6249 w ilości 4 litrów każda, na podstawie protokołu pobrania próbek paliw nr 0323. Następnie inspektorzy reprezentujący Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w dniu 15 listopada 2011 r. przekazali pr óbkę oleju napędowego do akredytowanego, niezależnego laboratorium Instytutu Nafty i Gazu w Krakowie, według protokołu przyjęcia próbki do badań numer „/TA2/222/2011.
Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredyto wane, niezależne laboratorium Instytutu Nafty i Gazu w Krakowie (sprawozdanie z badań nr „/ TA2/219/2011) wykazały, że oferowany w dniu kontroli tj. 15 listopada 2011 r. olej napędow y (o numerze próbki 1029/11/6249), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia „inistra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w spra wie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2008 r. Nr 221, poz. 1441), zwanego dalej : ,,rozporządzeniem”, z uwagi na zawyżony parametr – odporność na utlenianie. Wynik badania w yniósł 1988 g/m³, przy wymaganiach jakościowych max. 25 g/m³.
W toku kontroli w dniu 24 listopada 2011 r., inspek torzy reprezentujący Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, poinf ormowali Stronę o wynikach badań próbki oleju napędowego pobranego w dniu 15 listopada 2011 r. o numerze 1029/11/6249, przekazali egzemplarz sprawozdania z badań o numerze „/TA2/219 /2011 oraz poinformowali o możliwości złożenia wniosku o badanie próbki kontrolnej. Kontr olowany, pismem z dnia 25 listopada 2011 r., złożył wniosek o zbadanie próbki kontrolnej nr 5890/11/6249.
Badania laboratoryjne próbki kontrolnej nr 5890/11/ 6249 przeprowadzone przez inne laboratorium akredytowane, niezależne laboratorium Ośrodka Badawczo – Rozwojowego Przemysłu Rafineryjnego S. A. w Płocku (protokół z badań nr 2 871/2011) wykazały, że olej napędowy nie spełnia wymagań jakościowych określonych w załączni ku nr 2 rozporządzenia, z uwagi na zawyżony parametr – odporność na utlenianie. Wynik badania o znaczono jako > 30 g/m³, przy wymaganiach jakościowych max. 25 g/m³, przy czym w uwagach do p rotokołu z badań nr 2871/2011 z dnia 13 grudnia 2011 r. odnotowano dodatkowo, wynik badania poza zakresem akredytacji laboratorium, który wyniósł ~ 150 g/m³.
„ając na względzie negatywne wyniki badań laborator yjnych próbki i próbki kontrolnej oleju napędowego, decyzją Dolnośląskiego Wojewódzkiego In spektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu z dnia 23 grudnia 2011 r. (sygn. DJG-8361.238.2011, DJG-8361.251.2011), zarządzono wycofanie z obrotu 5470 litrów oleju napędowego, ze stacji pali w w Karpaczu nr 37, przy ul. Konstytucji 3 „aja, której właścicielem jest Przedsiębiorca. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów maj ąc na uwadze wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Instytut Naf ty i Gazu w Krakowie, zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.
U. z 20 00 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), pismem z dnia 17 stycznia 2012 r., powiadomił Przedsiębiorcę, jak o stronę postępowania, o wszczęciu postępowania 3 administracyjnego w sprawie dotyczącej ustalenia wy sokości należności pieniężnej stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki oleju napędowego oraz zobowiązania przedsiębiorcy do jej uiszczenia na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Przedsiębiorca został także poinformowany, że przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie, jako stronie biorącej udział w postępowani u administracyjnym przysługuje, na podstawie art. Kodeksu postępowania administracyjnego, prawo wy powiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań zgłoszonych w trakcie postępo wania, a także prawo do składania wniosków dowodowych.
Pismem z dnia 3 lutego 2012 r. Strona wniosła o zaw ieszenie postępowania w niniejszej sprawie. Przedmiotowy wniosek uzasadniono złożeniem odwołania od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu z dnia 23 grudnia 2011 r. (sygn. DJG8361.238.2011, DJG-8361.251.2011) zarządzającej wycofanie z obrotu przez Polski Koncern Naftowy ORLEN S. A. z siedzibą w Płocku, 5470 litrów oleju napędowego na jego stacji paliw nr 37 w Karpaczu, przy ul. Konstytucji 3-go „aja.
W ocenie Przedsiębiorcy w treści ww. odwołania podważono prawidłowość i wyniki badań będące podsta wą wydania zaskarżonej decyzji, a tym samym postępowanie administracyjne w sprawie dotycz ącej ustalenia wysokości należności pieniężnej stanowiącej równowartość kosztów przepro wadzonych badań próbki oleju napędowego oraz zobowiązania przedsiębiorcy Polski Koncern Naf towy ORLEN S. A. z siedzibą w Płocku do jej uiszczenia, powinno zostać zawieszone do czasu wyda nia przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzji w przedmiocie ww. wycofania z obrotu oleju napędowego. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2012 r. (sygn. DIH-74- 16/(9)/12/CS) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów odmówił uwzględnienia wni osku o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. Od postanowienia Przedsiębiorca zażalenia nie złożył.
W związku z powyższym, Prezes Urzędu Ochrony Konkur encji i Konsumentów na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i ko ntrolowania jakości paliw, decyzją DIH – 2 Nr 31/2012 z dnia 12 kwietnia 2012 r. zobowiązał Przed siębiorcę do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki oleju napędowego pobranego w dniu 15 listopada 2011 r. o numerze 1029/11/6249. W decyzji DIH – 2 Nr 31/2012 z dnia 12 kwietnia 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów odn iósł się do zarzutów dotyczących prawidłowości wyników badań laboratoryjnych, w tym zarzutu, iż pomiędzy wynikami badań próbki i próbki kontrolnej są znaczne różnice wykraczające poza zakres odtwarzalności. Pismem z dnia 2 maja 2012 r. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Strona postępowania podnosi zarzut, iż różnica wyni ków między badaniem próbki a badaniem próbki kontrolnej wykracza poza zakres odtwarzalnoś ci co powoduje według Strony, że wyniki badań nie są wiarygodne. Podkreśla także, że wyniki poszc zególnych pomiarów należy interpretować zgodnie z kryteriami podanymi w normie PN-EN ISO 42 59 Przetwory naftowe. Wyznaczanie i stosowanie precyzji metod badania. Strona uważa, że fakt rozbieżności ww. wyników poddaje w 4 wątpliwość zarówno badania jak i całe postępowanie. Ponadto uważa, że Prezes UOKiK w decyzji z dnia 12 kwietnia 2012 r. DIH 2 Nr 31/2012 nie odniósł się do przedstawionego zarzutu.
Pismem z dnia 14 maja 2012 r., Prezes Urzędu Ochron y Konkurencji i Konsumentów powiadomił Przedsiębiorcę, o wszczęciu postępowania w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją nr DIH-2 Nr 3 1/2012 z dnia 12 kwietnia 2012 r. Przedsiębiorca został także poinformowany, że przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie, jako stronie biorącej udział w postępowani u administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, prawo wy powiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań zgłoszonych w trakcie postępo wania, a także prawo do składania wniosków dowodowych. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa.
Pismem z dnia 1 czerwca 2012 r. Prezes Urzędu Ochro ny Konkurencji i Konsumentów przedłużył termin zakończenia postępowania do dnia 3 lipca 2012 r. W związku z nowymi dowodami w sprawie, będącymi odpowiedzią laboratorium Instyt ut Nafty i Gazu w Krakowie oraz laboratorium Ośrodka Badawczo – Rozwojowego Przemysłu Rafineryjn ego S. A. w Płocku na pisma Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, pismem z dnia 27 czerwca 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował Prze dsiębiorcę, że jako stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje jej, na p odstawie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, prawo wypowiedzenia się, co do z ebranych dowodów i materiałów oraz żądań zgłoszonych w trakcie postępowania, a także prawo d o składania wniosków dowodowych.
Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa Pismem z dnia 2 lipca 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedłużył termin zakończenia postępowania do dnia 3 sierpnia 2012 r. Następnie pismem z dnia 3 sierpnia 2012 r. Prezes U rzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedłużył termin zakończenia postępowania do dnia 3 września 2012 r. Pismem z dnia 3 września 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencj i i Konsumentów przedłużył termin zakończenia postępowania do dnia 17 września 2012 r. Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje. „ając na względzie całość zebranego w sprawie mater iału dowodowego, na wstępie należy podkreślić, iż stosownie do postanowień art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz.
U. Nr 169, poz. 1200 ze zm.), dalej: „ustawa o systemie monitorowania i kontrolowania jakości pali w” – paliwa transportowane, magazynowane, wprowadzane do obrotu oraz gromadzone w stacjach za kładowych powinny spełniać wymagania jakościowe określone dla danego paliwa, ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi 5 oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w poja zdach, ciągnikach rolniczych, a także maszynach nieporuszających się po drogach. Jak już podniesiono na wstępie, badania laboratoryj ne przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium Instytutu Nafty i Gazu w Kr akowie (sprawozdanie z badań nr „/TA2/219/2011) wykazały, że oferowany w dniu kontr oli olej napędowy (o numerze próbki 1029/11/6249), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia, z uwagi na zawyżony parametr – odporność na utlenianie.
Wynik badania wyniósł 1988 g/m³, przy wymaganiach jakościowych max. 25 g/m³. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie mon itorowania i kontrolowania jakości paliw zabrania się transportowania, magazynowania, wprowa dzania do obrotu oraz gromadzenia w stacjach zakładowych paliw ciekłych, jeżeli nie spełniają wy magań jakościowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 lub art. 6 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. W kontekście powyższego należy stwierdzić, iż wprow adzenie do obrotu oleju napędowego, niespełniającego wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, stanowi naruszenie dyspozycji cytowanych powyżej przepisów art. 3 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw.
Należy ponownie podkreślić, iż Prezes Urzędu Ochron y Konkurencji i Konsumentów w decyzji DIH-2 Nr 31/2012 z dnia 12 kwietnia 2012 r. wskazał, iż prezentacja wyniku badania w pozycji 13 – odporność na utlenianie, sprawozdania z badań nr „/TA2/219/2011 – „1988 g/m³” jest niezgodna z zakresem akredytacji, który dla badając ego laboratorium obejmuje dla metody PN ISO 12205 zakres od 1 g/ m³ do 30 g/m³. Powyższą niepra widłową prezentację (opisu wyniku badań) potwierdziło laboratorium w piśmie z dnia 27 styczn ia 2012 r. podając, iż zapis w rubryce Wynik w pozycji 13 sprawozdania z badań nr „/TA2/219/11 z d nia 18 listopada 2011 r., kolumna 6, powinien brzmieć następująco: „Powyżej zakresu akredytacji l aboratorium, wynoszącego 30 g/m³, około 1988 g/m³”.
Niemniej jednak Prezes UOKiK uznał, o czym poinfor mował Stronę w decyzji DIH -2 Nr 31/2012 z dnia 12 kwietnia 2012 r., że nieprawidłow a prezentacja nie zmienia faktu, iż paliwo nie spełnia wymagań jakościowych w zakresie parametru „ odporność na utlenianie”. W kontekście nieprawidłowego sposobu prezentacji wyniku, za bezp rzedmiotowe należy uznać natomiast zarzuty Strony dotyczące rozbieżności pomiędzy wynikami bad ań próbki i próbki kontrolnej. W piśmie z dnia 8 czerwca 2012 r. laboratorium Instytutu Nafty i Ga zu w Krakowie, do którego Prezes UOKiK zwrócił się o wyjaśnienia, szczegółowo opisało czyn ności podjęte w celu przeprowadzenia badań próbki oleju napędowego (nr 1029/11/6249) pobranej u Przedsiębiorcy.
W opinii laboratorium Instytutu Nafty i Gazu w Krakowie, uzyskane wyniki badań wskazały na dużą skłonność przedmiotowego paliwa do wytwarzania nierozpuszczal nych osadów przylegających podczas 6 przechowywania (całkowite osady nierozpuszczalne 1988 g/m³). Ponadto laboratorium Instytutu Nafty i Gazu w Krakowie w celu udokumentowania przeprowad zonego badania dokonało sfotografowania kolejnych etapów testu oraz w uwagach karty badań o dnotowało, iż osady oznaczone po badaniu miały charakter żeli, co powoduje produkt trudnym d o rozpuszczenia. Laboratorium Instytutu Nafty i Gazu w Krakowie nadmienia również, iż czas jaki upł ynął pomiędzy badaniami próbki i próbki kontrolnej mógł być jedyną lub główną przyczyną róż nicy wyników uzyskanych w dwóch laboratoriach.
Nie zmienia to jednak faktu, który d la sprawy jest najistotniejszy, iż zarówno badania próbki jak i próbki kontrolnej pobranych w dniu 15 listopada 2011 r., wykazały iż paliwo nie spełniało wymagań jakościowych. Należy bowiem podkreślić, iż oba laboratoria po przeprowadzeniu badań próbki podstawowej i kontrolnej jednoznacznie stwie rdziły, że ilość osadów powstałych w wyniku utleniania przekroczyła dopuszczalną normę granicy 25g/m³, powodując tym samym pogorszenie jakości paliwa.
Laboratorium Instytutu Nafty i Gazu w Krakowie, prz eprowadzające badania w oparciu o swoje doświadczenie potwierdziło, iż zwłaszcza w przypadku paliw o niskiej odporności na utlenianie, charakteryzującej się skłonnością do wytrącania prz ylegających osadów o charakterze polimerów, obserwuje się wzrost ilości osadów wytrącających si ę z paliwa w czasie przechowywania oraz towarzyszący temu coraz lepszy wynik (niższy poziom całkowitych osadów nierozpuszczalnych) badania stabilności oksydacyjnej próbki paliwa (pozbawionej wytrąconych wcześniej osadów).
Dokumentacja laboratorium Instytutu Nafty i Gazu w Krakowie towarzysząca wykonaniu badania odporności na utlenianie próbki oleju napęd owego (nr 1029/11/6249) wskazuje na uzyskanie bardzo dobrej powtarzalności wyników dla dwóch równ olegle prowadzonych oznaczeń, zarówno w odniesieniu do całkowitych osadów nierozpuszczalnych jak i jego składowych. Instytut Nafty i Gazu w Krakowie wdrożył w Zakładzie Oceny Właściwości Eksploatacyjnych (ZOWE) metodę badania odporności na utlenianie śred nich destylatów paliwowych wg ISO 12205:1995 w roku 1996 i akredytował ją w PCA w rok u 1997, a nabyte doświadczenie upoważniło do uczestniczenia specjalistów Instytutu w opracowa niu normy PN-EN ISO 12205:1997 i jej kolejnych edycji.
Pomimo, iż metoda PN-EN ISO 12205 :1997/Ap1;2002 ma wyznaczoną precyzję, w Instytucie przeprowadzono już kilkakrotnie jej wali dację w związku z rozszerzeniem zastosowania metody na oleje napędowe zawierające FA„E. Laborato rium ZOWE wypełnia w pełni obowiązki jakie nakłada na nie Kontrakt PCA Nr AB 170, dotycz ący stosowania normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005. W zakresie przedmiotowej metody badań L aboratorium prowadzi udokumentowany nadzór nad aparaturą badawczą, prowadzi szkolenia i autoryzację personelu, planuje i realizuje planowaną kontrolę jakości badań, w tym uczestniczy w badaniach porównawczych (organizowanych przez ISL – Holandia) oraz analizuje trendy uzyskiw anych wyników badań.
Podczas tego wieloletniego okresu od wdrożenia badań wg powyższy ch metod wykonano średnio 500 testów rocznie i w żadnym przypadku wyniki nie były dotych czas przedmiotem reklamacji, a w czasie 7 corocznych audytów wewnętrznych i zewnętrznych PCA nigdy nie stwierdzono niezgodności w omawianym obszarze. Należy również podkreślić, że każde akredytowane la boratorium, w tym również Laboratorium Instytutu Nafty i Gazu w Krakowie oraz badające próbkę kontrolną laboratorium Ośrodka Badawczo – Rozwojowego Przemysłu Rafineryjnego S. A. w Płocku , jest zobligowane przez PCA do brania udziału w badaniach biegłości i badań międzylaboratoryjnych potwierdzających kompetencje techniczne w obszarze akredytowanych badań.
W zakresie omawianego parametru laboratorium Ośrodk a Badawczo – Rozwojowego Przemysłu Rafineryjnego S. A. w Płocku brało udział w badaniach w 2008 oraz w 2009 r. Uzyskane wyniki przez ww. laboratorium były zadawalające. Na podstawie wyżej przedstawionych argumentów Preze s UOKiK uznał, iż badania przeprowadzone przez laboratoria są wiarygodne. O zgromadzeniu nowych dowodów w sprawie, pismem z d nia 27 czerwca 2012 r., Strona została poinformowana o przysługującym jej, zgodnie z art. 10 kpa, prawie do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań zgłosz onych w trakcie postępowania, a także prawie do składania wniosków dowodowych. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Odnosząc się do zarzutów Strony, iż wyniki poszczeg ólnych pomiarów należy interpretować zgodnie z kryteriami podanymi w normie PN-EN ISO 42 59 Przetwory naftowe.
Wyznaczanie i stosowanie precyzji metod badania należy podkreślić , że w rozporządzeniu „inistra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowy ch dla paliw ciekłych (Dz. U. Nr 221, poz. 1441 ze zm.) w załączniku nr 2 znajduje się zapis, iż wyniki poszczególnych pomiarów należy interpretować zgodnie z kryteriami podanymi w normie PN-EN ISO 4259. Jak wynika z wprowadzenia do ww. normy i jej zakres u, norma opisuje sposób statystycznej obróbki wyników badań opartych na danych statystycz nych oszacowań precyzji w celu kontroli jakości oraz sprawdzenia zgodności z wymaganiami, w łaściwości produktów naftowych znormalizowanymi metodami badań.
Norma opisuje międ zy innymi metodę obliczania precyzji na podstawie wyników badań międzylaboratoryjnych oraz procedurę, którą należy zastosować przy interpretacji wyników badań laboratoryjnych, zarówn o w odniesieniu do precyzji metod, jak i do granicznych wartości przyjętych w wymaganiach (Rozdziały od 7 do 10). W tym miejscu należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 1 7 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw inspektor w toku postęp owania kontrolnego pobiera dwie próbki (próbkę i próbkę kontrolną), z których jedna badana jest z urzędu a druga – próbka kontrolna – na wniosek strony. Do zadań laboratorium na podstawie wyników przeprowadzonych badań, należy stwierdzenie czy badane paliwo spełnia wymagania jakościowe okre ślone prawem, czy też ich nie spełnia.
Laboratorium dokonuje takiej oceny na podstawie wyn iku badania jednej próbki dostarczonej przez 8 inspektorów Inspekcji Handlowej. Oznacza to, iż bad ania próbki i próbki kontrolnej (na wniosek Przedsiębiorcy) odbyły się w dwóch niezależnych i a kredytowanych laboratoriach w odstępie czasowym. Wyniki badań próbki badanej jako pierwsze j nie były znane laboratorium badającemu próbkę kontrolną. Dlatego też interpretacji wyników badania poszczeg ólnego pomiaru (jednej próbki) należy dokonać zgodnie z kryteriami, o których mowa w norm ie PN-EN ISO 4259 w rozdziale 9 – Kontrola jakości na podstawie wymagań. Informacje zawarte w rozdziale 9 ww. normy umożliwiają ocenę jakości produktu na podstawie wymagań, w przypadku, gdy do dyspozycji jest tylko pojedynczy wynik, czyli tak jak w przypadku badania próbki pal iwa pobranej do badań w ramach systemu monitorowania i kontrolowania jakości paliw.
Dlateg o też laboratorium oceniające na podstawie otrzymanego wyniku badań, czy spełnione są wymagani a jakościowe określone w odpowiednich przepisach prawnych, dokonują oceny z uwzględnienie m wymagań pkt 9.2 lub 9.3 normy PN-EN ISO 4259, co miało miejsce w przypadku próbki 1029/11/6249 i próbki kontrolnej 5890/11/6249. Powyższy zapis został przeniesiony do sprawozdania z badań zarówno próbki 1029/11/6249 jak również próbki kontrolnej 5890/11/6249 w tabeli „Oc ena wyników. Używane formuły w pkt b)” widnieje zapis, iż „Olej napędowy po uwzględnieniu postanowień pkt 9.3 normy PN-EN ISO 4259 w zakresie badanych parametrów, nie spełnia wymagań R ozporządzenia „inistra Gospodarki z dnia 9.12.2008 w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. Nr 221 poz. 1441 ze zm.).”.
Zgodnie z pkt 9.3 - Tolerancja wyniku oznaczania u odbiorcy ww. normy, odbiorca, który nie ma innego źródła informacji o rzeczywistej wartości ba danej właściwości niż pojedynczy wynik, powinien przyjąć, że właściwości produktu nie spełn iają granic wymagań z 95% poziomem ufności. Prezentacja oceny partii paliwa odbywa się za pomoc ą pojedynczego wyniku uzyskanego przez laboratorium badające próbkę. Przedsiębiorca błędnie więc przyjął we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż interpretacji pojedynczych wyników należy dokonać na podstawie pk t 7.3 – Odtwarzalność R, normy PN-EN ISO 4259.
Jednocześnie do oceny wyników dwóch oznaczeń próbki i próbki kontrolnej oleju napędowego Prezes UOKiK posiłkował się zapisem pkt 13.2 normy metodycznej PN-EN ISO 12205 Przetwory naftowe – Oznaczenie odporności na utlenianie średn ich destylatów paliwowych (jest to norma wyznaczająca metody badania parametru odporność na utlenianie) zgodnie, z którym „Różnica pomiędzy dwoma pojedynczymi i niezależnymi wynikami uzyskanymi przez różnych wykonawców, pracujących w różnych laboratoriach, z użyciem iden tycznego materiału badawczego, w długim czasie, przy normalnym i poprawnym wykonaniu oznacz enia, może przekroczyć podane wartości tylko w jednym przypadku na dwadzieścia”.
Oznacza to, że rozbieżności pomiędzy wynikami badań , w zakresie parametru odporność na utlenianie, uzyskanymi w różnych laboratoriach są n aturalne i wynikają z warunków odtwarzalności, w jakich wykonywane są badania i zdarzają się przyp adki, co dopuszcza norma, iż wyniki otrzymane 9 w dwóch różnych laboratoriach będą się od siebie ró żnić w jednym przypadku na dwadzieścia, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Należy podkreślić, iż na podstawie dwóch pojedynczy ch wyników próbki i próbki kontrolnej oleju napędowego, próbka została określona jako niespełniająca wymagań jakościowych.
Wobec bezspornie niskiej odporności na utlenianie p rzedmiotowego paliwa oznaczonej w obydwu laboratoriach tj. laboratorium Instytutu Naf ty i Gazu w Krakowie oraz laboratorium Ośrodka Badawczo – Rozwojowego Przemysłu Rafineryjnego S. A . w Płocku, jak i wskazanych przyczyn różnic uzyskanych wyników brak jest podstaw do uchy lenia zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DIH-2 Nr 31/20 12 z dnia 12 kwietnia 2012 r., dotyczącej zobowiązania przedsiębiorcy Polski Koncern Naftowy ORLEN S. A. z siedzibą w Płocku, do uiszczenia na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki oleju napędowego o numerze 1029/11/6249, niespełniającego wymagań jakościowych Zważywszy na przedstawione okoliczności należało po stanowić, jak w sentencji.
Decyzja niniejsza jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Na decyzję, zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w z wiązku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu prz ed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przysługuje skarga do Wojewódzkie go Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochron y Konkurencji i Konsumentów, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji I Konsumentów Dr „ałgorzata Krasnodębska – Tomkiel Otrzymują: Pan Grzegorz Derecki Radca Prawny, Polski Koncern Naftowy ORLEN S. A., ul. Chemików 7, 09-411 Płock. 10