Decyzja Prezes UOKiK z 29 stycznia 2013 r.

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

DIH-74- 120/( 8 )/12/CS

Warszawa, dn. 29 stycznia 2013 r.

DECYZJA DIH – 2 Nr 8/2013

Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 1, art. 24 ust. 1, 4 i 5 w związku z art. 3 us t. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości p aliw (Dz. U. nr 169, poz. 1200 ze zm.) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w pr zedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej zobowiązania przedsiębi orcy Marzeny Brożyny prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Marzena Brożyna Stac ja Paliw BRO-PAL Auto Servis w miejscowości Cergowa do uiszczenia na rachunek Urzę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowa dzonych badań laboratoryjnych próbki podstawowej oleju napędowego o numerze 0808/12/ 9451, niespełniającego wymagań jakościowych, zakończonej decyzją Prezesa Urz ędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DIH-2 Nr 97/2012 z dnia 10 grudnia 2012 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadnienie W piśmie z dnia 24 grudnia 2012 r. przedsiębiorca Marzena Brożyna pr owadząca działalność gospodarczą pod nazwą Marzena Brożyna Stacja Paliw B RO-PAL Auto Servis w miejscowości Cergowa (dalej: „Przedsiębiorca” lub „Strona”) , złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkure ncji i Konsumentów nr DIH-2 Nr 97/2012 z dnia 10 grudnia 2012 r. Opierając się na wynikach badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez laboratorium Polcargo International Sp. z o. o. w Szczecinie (protokół z badań nr 9C-3158-12), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, że pobrana w dniu 19 l ipca 2012 r. 2 próbka oleju napędowego (nr 0808/12/9451) nie spełniała wymagań jakościowych określonych w § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 gr udnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2008 r. N r 221, poz. 1441 ze zm.), zwanego dalej: ,,rozporządzeniem w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych”, z uwagi na zaniżony parametr odporność na utlenianie. Wynik b adania wyniósł 5,9 h przy wymaganiach jakościowych min. 20 h. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monit orowania i kontrolowania jakości paliw (Dz.U. Nr 169, poz. 1200 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw”, jeżeli p rzeprowadzone badania wykazały, że paliwo nie spełnia wymagań jakościowych określonych w us tawie, Zarządzający zobowiązuje kontrolowanego, w drodze decyzji, do uiszcze nia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw Zarządzając ym jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W związku z powyższym, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolow ania jakości paliw, zobowiązał Przedsiębiorcę do uiszczenia kwoty stanowiącej r ównowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki podstawowej oleju napędow ego o numerze 0808/12/9451. W piśmie z dnia 24 grudnia 2012 r. Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DI H-2 Nr 97/2012 z dnia 10 grudnia 2012 r. Przedsiębiorca nie zgodził się z treścią zaskarżonej decyzji, uznając że jej zaaprobowanie byłoby „przyznaniem się do winy” . W dalszej części wniosku Strona zakwestionowała badanie parametru – odporność na utlenianie, metodą opisaną w normie PN-EN 15751, która w jej ocenie jest problematyczna. Strona nie zgodziła się również z interpretacją art. 3 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Ponadto w ocenie Przeds iębiorcy, zakup paliwa u znanych dostawców, wystawiających świadectwa jakości dla dostarczonej partii paliwa, powoduje zwolnienie z odpowiedzialności za niezachowanie wymogów jakościowych. Pismem z dnia 5 grudnia 2012 r., Przedsiębiorca został poinformowany, że przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie, jako stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kode ksu postępowania administracyjnego, prawo wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i ma teriałów oraz 3 żądań zgłoszonych w trakcie postępowania, a także prawo do składani a wniosków dowodowych. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa.

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził:

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeanalizowaniu mate riału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności przedstawionych przez stronę argumentów, stwierdził, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżone j decyzji zobowiązującej Przedsiębiorcę do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki podstawowej oleju napędowego. Podstawą do zobowiązania Przedsiębiorcy do uiszczenia kwoty stanowi ącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki oleju napędowego, były wyni ki badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez akredytowane, niezależn e laboratorium Polcargo International Sp. z o. o. w Szczecinie (protokół z badań n r 9C-3158-12), które wykazały, że pobrana w dniu 19 lipca 2012 r. próbka oleju napędowego (nr 0808/1 2/9451) nie spełniała wymagań jakościowych określonych w § 1 pkt 2 rozporzą dzenia w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych, z uwagi na zaniżony paramet r odporność na utlenianie. Wynik badania wyniósł 5,9 h przy wymaganiach jakościowych min. 20 h. Odnosząc się do treści wniosku Strony o ponowne rozpatrzenie sprawy z dni a 24 grudnia 2012 r., należy na wstępie wyjaśnić, iż celem jaki legł u pods taw wydania ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, jest ogranic zenie negatywnych skutków oddziaływania paliw na środowisko oraz zdrowie ludzi (art. 1). D la realizacji tego celu został stworzony system monitorowania i kontrolowania jakości paliw (art. 11) mający za cel przeciwdziałanie transportowaniu, magazynowaniu, wprowadza niu do obrotu paliw niespełniających wymagań jakościowych określonych w odrębnych przepisach. Do zadań systemu należy m.in. kontrolowanie jakości paliw u przedsiębiorców. Systemem zarządza Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (art. 12), zaś czyni t o przy pomocy Inspekcji Handlowej. W toku postępowania inspektorzy Inspekcji Handlow ej pobierają dwie próbki paliwa (art. 17), a następnie sporządzają protokół pob rania próbki (art. 20 ust. 1). Próbki przekazywane są do akredytowanego laboratorium (art. 20). Prze pis art. 24 ust. 1 omawianej ustawy, w sytuacji gdy badania wykazały, że paliwo nie sp ełnia wymagań jakościowych, obliguje zarządzającego systemem do zobowiązania kont rolowanego w drodze decyzji do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przep rowadzonych badań. A zatem, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wydając dec yzję o 4 zobowiązaniu przedsiębiorcy do uiszczenia kwoty stanowiącej równow artość kosztów przeprowadzonych badań wykonuje swój ustawowy obowiązek. Odnosząc się do treści uzasadnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sp rawy w zakresie „przyznania się do winy” Przedsiębiorcy, należy wyjaśnić, iż postępowanie przed Prezesem UOKiK jest postępowaniem administracyjnym, toczącym się w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, mającym na celu zobowiązanie przedsiębiorcy do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych b adań próbki paliwa. Postępowanie to nie ma w zakresie przedmiotowym, ża dnego związku z postępowaniem przygotowawczym, toczącym się w oparciu o przep isy Kodeksu postępowania karnego, prowadzonym przez organy prokuratury, gdzie co do zasady rozstrzyga się o winie. Należy zatem ponownie wyraźnie podkreślić, i ż odpowiedzialność za niezachowanie wymogów jakościowych, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o monitorowaniu i kontrolowaniu jakości paliw, ma charakter odpowiedzia lności na zasadzie ryzyka, a nie winy. Tym samym za niezachowanie wymogów jakościowyc h ponosi się odpowiedzialność niezależnie od faktu, czy ma się tego świadomość, czy też nie. Wina przedsiębiorcy nie ma tutaj żadnego znaczenia, co jasno wynika z b rzmienia art. 3 ust. 1 ustawy o monitorowaniu i kontrolowaniu jakości paliw. A contrario przyjęcie winy jako podstawy odpowiedzialności, spowodowałoby niemożność realizacji zadań wynikających z funkcjonowania systemu monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Konsekw entnie, zobowiązanie przedsiębiorcy do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki paliwa, nie oznacza, że to tenże prz edsiębiorca spowodował pogorszenie jakości danego paliwa. Reasumując, obowiązku przedsiębiorcy – wynikającego z dyspozycji art. 24 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw - do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych b adań, nie można rozpatrywać w kategoriach winy. Biorąc powyższe pod uwagę, należy wyjaśnić, iż w sytuacji, gdy prz eprowadzone badania wykazują, że paliwo spełnia wymagania jakościowe, koszt tych badań ponosi Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jako zarządzający systemem monitor owania i kontrolowania jakości paliw. W odmiennym stanie rzeczy, tj.

gdy badania wykażą, że paliwo nie spełnia wymagań jakościowych, koszt badań ponosi kontrolowany Przeds iębiorca. Wypada także dodać, iż Strona miała prawo do złożenia wniosku o zbada nie próbki kontrolnej o numerze 5041/12/9451. Gdyby badania próbki kontrolnej wykazały, że paliwo spełnia wymagania jakościowe – niezależnie od wyniku badania próbki nr 0808/12/9451 – Strona nie byłaby zobligowana do uiszczenia równowartości kosztów pr zeprowadzonych 5 badań. Przedsiębiorca pismem z dnia 13 sierpnia 2012 r., zrezygnował jednak z możliwości złożenia wniosku o przedmiotowe badanie. Odnosząc się do sugestii Strony, iż wpływ na negatywny wynik badań mogły mieć działania dostawcy paliwa, wypada wyjaśnić, iż stosownie do posta nowień art. 23 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, kontrola jakości paliwa jest przeprowadzana również u dostawcy. Sytuacja taka miała miejsce także w niniejszej sprawie. W tym przypadku, kontrolę u dostawcy kwestionowanego paliwa przeprowa dzono w dniu 5 lipca 2012 r. Badania laboratoryjne próbek oleju napędowego pobranych w toku tej kontroli wykazały, że oferowany w dniu kontroli olej napędowy, spełniał wymagania ja kościowe określone w rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych. Wypada w tym miejscu dodać, iż stacja paliw, na której zosta ła pobrana zakwestionowana próbka oleju napędowego należy do Strony, która wprowadza ła paliwo niespełniające wymagania jakościowe do obrotu. Umowa zawarta z dostawcą paliwa na stację jest umową zawartą pomiędzy dostawcą a Przedsiębiorcą na p odstawie, której Strona może złożyć reklamację lub dochodzić swoich praw przed innymi organami. Odnosząc się do stwierdzenia Strony, iż zaniżony parametr odporność na utlenianie (metodą godzinową) badany był metodą PN-EN 15751, która według wyjaśnienia dos tawcy jest na etapie dopracowania i weryfikowania, co oznacza, że nie jest metodą do końca miarodajną, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, iż met oda opisana w normie PN-EN 15751 jest obowiązująca i wynika z rozporządzenia Mi nistra Gospodarki z dnia 25 marca 2010 r. w sprawie metod badania jakości paliw ciekły ch (Dz. U. z 2010 r. Nr 55, poz. 332) tj. pkt II ppkt 12.6 załącznika. Zgodnie z § 1 pkt 2 ww. rozporzą dzenia metody badania jakości oleju napędowego stosowanego w pojazdach, ciągnikach r olniczych, a także maszynach nieporuszających się po drogach, wyposażonych w silniki z zap łonem samoczynnym, oznaczonego kodem CN 2710 19 41 - w zakresie poszczególnych ich parametrów określa załącznik do tego rozporządzenia. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw Minister Gospodarki wydał rozporządzenie w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych, w którym w lutym 2012 r. wprowadził zmiany oznaczenia parametru odporność na utlenianie dodając oznaczenie parametru w h. W myśl § 1 pkt 2 ww. rozporządzenia wymagania jakościowe dla pali w ciekłych – w tym oleju napędowego, stosowanych w pojazdach wyposażonych w silniki z z apłonem samoczynnym oznaczonych kodami CN 2710 19 41 określa załącznik nr 2 do rozporządzenia, w którym określona jest m. in. odporność na utlenianie, metody tzw. gramo wej (g/m³) oraz 6 godzinowej (h). Metoda gramowa została opisana w normie PN-EN 15751 co jest zgodne z ppkt 12.6 pkt II do załącznika do rozporządzenia z dnia 25 marca 2010 r. w s prawie metod badania jakości paliw ciekłych. Metoda godzinowa została wykonana w op arciu o inną normę, a mianowicie normę PN ISO 12205, co jest z kolei zgodne z ppkt 1 2.4 pkt II załącznika do rozporządzenia z dnia 25 marca 2010 r. w sprawie me tod badania jakości paliw ciekłych. Metoda godzinowa jest dodatkową metodą wykonywaną obowiązkowo dla oleju napędowego zawierającego powyżej 2% estrów metylowych kwasu tłuszczow ego (FAME), a w niniejszej próbce zawartość FAME wynosiła 6,7% (V/V). W świetle powyższych przepisów oraz akt administracyjnych spr awy Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, opierając się na wynikach badań prze prowadzonych przez Polcargo International Sp. z o. o. w Szczecinie, stwierdzi ł, że pobrana w dniu 19 lipca 2012 r.

próbka oleju napędowego nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, z uwagi na zaniżony parametr odporność na utlenianie. Odnosząc się do stwierdzenia Przedsiębiorcy, iż nie godzi się na obciążenie go kosztami badań próbki, ponieważ złamany parametr nie przesąd za o ostatecznej jakości paliwa, który zdaniem strony do lutego 2012 r. i tak nie był badany, Prezes U rzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, iż w świetle obowiązujących w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych, parametr odporność na utlenianie nie spełnia wymagań jakościowych określonych w ww. rozp orządzeniu. Wynik badania wyniósł 5,9 h przy wymaganiach jakościowych min. 20 h, a zatem nies pełnienie przez badaną próbkę powyższego parametru świadczy o niespełnieni u wymagań jakościowych przez badane paliwo. Należy także dodać, że Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w ydaje decyzje w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, wskazane w treści niniejszej decyzji. Ewentualne trudności, o których Strona wspomina w treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczące badania parametru – odporność na utlenianie, nie zm ieniają faktu, że parametr ten jest wskazany w obowiązującym w dacie kontroli rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, po dokonaniu ponownej analizy zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego oraz uwzględnieniu okoliczności wskazanych przez Stronę w toku postępowania odwoławczego, że decyzja nr DIH-2 Nr 97/2012 z dnia 10 grudnia 2012 r. była prawidłowa, a tym samym bra k jest podstaw do jej uchylenia. 7 W związku z powyższym, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji. Pouczenie: Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r . Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Admini stracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręcze nia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Dr Małgorzata Krasnodębska - Tomkiel

Otrzymuje:

Marzena Brożyna Stacja Paliw BRO-PAL Auto Servis, Cergowa 306, 38-450 Dukla.