Decyzja Prezes UOKiK z 10 grudnia 2012 r.

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-74- 120/( 5 )/12/BS

Warszawa, dn. 10 grudnia 2012 r.

DECYZJA DIH – 2 Nr 97/2012

Na podstawie art. 24 ust. 1, 4 i 5 w związku z art. 12 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monito rowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. nr 169, poz. 1200 ze zm.) po przeprowadzeniu postępowa nia administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie zobowiązania kontrolowanego do uiszczenia k woty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki oleju napędowego nies pełniającego wymagań jakościowych, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zobowiązuj e przedsiębiorcę Marzenę Brożynę prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Marzen a Brożyna Stacja Paliw BRO-PAL Auto Servis w miejscowości Cergowa do uiszczenia na rac hunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 1476,00 zł (łączny koszt badania z VAT) (słownie: tysiąc czt erysta siedemdziesiąt sześć złotych), stanowiącej równowar tość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki podstawowej oleju napędowego o numerze 0808/12/9451.

Pismem z dnia 28 września 2012 r. Podkarpacki Wojew ódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Ko nsumentów protokół kontroli wraz z materiałami kontroli przeprowadzonej na stacji pali w w miejscowości Cergowa 306 należącej do przedsiębiorcy Marzeny Brożyna prowadzącej działaln ość gospodarczą pod nazwą Marzena Brożyna Stacja Paliw BRO-PAL Auto Servis w miejscowości Cer gowa (dalej: „Przedsiębiorca” lub „Strona”). W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 19 lipca 2012 r. na ww. stacji paliw, inspektorzy reprezentujący Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspekt ora Inspekcji Handlowej pobrali do badań z partii liczącej 7000 litrów próbki oleju napędowego , tj. próbkę numer 0808/12/9451 i próbkę kontrolną numer 5041/12/9451 w ilości 4 litrów każd a, na podstawie protokołu pobrania próbek paliw nr 000814. Następnie inspektorzy reprezentujący Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w dniu 20 lipca 2012 r. przekazali próbki oleju napędowego do akredytowanego, niezależnego laboratorium Polcargo International Sp. z o. o. w Szczecinie, według protokołu przyjęcia do badania numer 73/2012. 2 Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredyto wane, niezależne laboratorium Polcargo International Sp. z o. o. w Szczecinie (protokół z badań nr 9C-3158-12) wykazały, że oferowany w dniu kontroli tj. 19 lipca 2012 r. olej napędowy (o numerze próbki 0808/12/9451), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w spra wie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2008 r. Nr 221, poz. 1441 ze zm.), zwaneg o dalej: ,,rozporządzeniem w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych”, z uwagi na zaniżo ny parametr odporność na utlenianie. Wynik badania wyniósł 5,9 h przy wymaganiach jakościowych min. 20 h. Pismem z dnia 30 lipca 2012 r. Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Rzeszowie, zapoznał Stronę z wynikami badań próbki oleju napęd owego pobranej w dniu 19 lipca 2012 r. o numerze 0808/12/9451 oraz przekazał przedsiębiorcy egzemplarz protokołu z badań numer 9C-315812 w/w próbki. Pismem z dnia 6 sierpnia 2012 r. Prz edsiębiorca złożył wniosek o zbadanie próbki kontrolnej pobranej w dniu 19 lipca 2012 r. Pismem z dnia 13 sierpnia 2012 r. Strona zrezygnowała z badania próbki kontrolnej pobranej w dniu 19 lipca 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów maj ąc na uwadze wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez laboratorium Polcargo International Sp. z o. o. w Szczecinie, zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administ racyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), pismem z dnia 8 października 2012 r., powiado mił Przedsiębiorcę, jako stronę postępowania, o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości należności pieniężnej stanowiącej równowartość kosztów przepro wadzonych badań próbki oleju napędowego oraz zobowiązania przedsiębiorcy do jej uiszczenia na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Przedsiębiorca został także poinformow any, że przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie, jako stronie biorącej udzia ł w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kodeksu postępowania administr acyjnego, prawo wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań zgłoszony ch w trakcie postępowania, a także prawo do składania wniosków dowodowych. W piśmie z dnia 12 października 2012 r. Strona nie zgodziła się ze stwierdzeniem, iż posiada paliwo złej jakości. Strona twierdzi, że nie ma moż liwości badania paliwa, a jego jedynym dostawcą jest LOTOS Paliwa Sp. z o. o., u którego Przedsiębi orca złożył reklamację. Strona twierdzi, iż zaniżony parametr odporność na utlenianie badany by ł metodą PN-EN 15751, która według wyjaśnienia dostawcy jest na etapie dopracowania i weryfikowania, co oznacza, że nie jest metodą do końca sprawdzoną. Strona uważa, że zgodnie z normą PN-EN 15751 pkt. 7 „ pobieranie próbek – próbkę należy przechowywać w ciemności, w temperatu rze 4º C i poddać je badaniu możliwie niezwłocznie po otrzymaniu” a przedmiotową próbkę p oddano badaniu dopiero dnia następnego, gdzie warunki pogodowe były upalne co mogło wpłynąć na pogorszenie jakości badanego paliwa. Strona uważa, iż przekroczenie parametru odporność na utlenianie spowodowane było niewłaściwym poborem lub przechowywaniem próbki.

Przedsiębiorca nie godzi się na obciążenie go kosztami badań 3 próbki ponieważ złamany parametr nie przesądza o os tatecznej jakości paliwa, który zdaniem strony do lutego 2012 r. i tak nie był badany.

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził:

Przedsiębiorca Marzena Brożyna prowadzącą działalno ść gospodarczą pod nazwą Marzena Brożyna Stacja Paliw BRO-PAL Auto Servis w miejsco wości Cergowa wprowadziła do obrotu olej napędowy niespełniający wymagań jakościowych określ onych w rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych, wydanym na podstaw ie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania ja kości paliw (Dz.U. Nr 169, poz. 1200 ze zm.), zwanej dalej: „ustawą o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw”. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o systemie monitorow ania i kontrolowania jakości paliw, paliwa transportowane, magazynowane, wprowadzane do obrotu oraz gromadzone w stacjach zakładowych powinny spełniać wymagania jakościowe określone dla danego paliwa, ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a także maszynach nieporusza jących się po drogach. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania j akości paliw zabrania się transportowania, magazynowania, wprowadzania do obrotu oraz gromadze nia w stacjach zakładowych paliw ciekłych, jeżeli nie spełniają wymagań jakościowych określony ch w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 lub art. 6 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Opierając się na wynikach badań laboratoryjnych prz eprowadzonych przez laboratorium Polcargo International Sp. z o. o. w Szczecinie, Pr ezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, że pobrana w dniu 19 lipca 2012 r. prób ka oleju napędowego (nr 0808/12/9451) nie spełniała wymagań jakościowych określonych w § 1 pk t 2 rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych, z uwagi na zaniżon y parametr odporność na utlenianie. Wynik badania wyniósł 5,9 h przy wymaganiach jakościowych min. 20 h. Odnosząc się do zarzutów Strony, że nie ma możliwoś ci badania paliwa, a jego jedynym dostawcą jest LOTOS Paliwa Sp. z o. o., u którego P rzedsiębiorca złożył reklamację należy podkreślić, że w kontekście przedstawionych wyników badań, poza sporem pozostaje fakt, iż oferowany w dniu kontroli olej napędowy nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu. Istota regulacji zawartej w art. 3 ust. 1 ustawy o monitorowaniu i kontrolowaniu jakości paliw, sprowadza się do tego, że odpowiedzi alność za niezachowanie wymogów jakościowych ma charakter odpowiedzialności na zasadzie ryzyka, a nie winy. Tym samym za niezachowanie wymogów jakościowych ponosi się odpowiedzialność ni ezależnie od faktu, czy ma się tego świadomość, czy też nie. Stacja paliw należąca do przedsiębiorcy Marzeny Bro żyna prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Marzena Brożyna Stacja Paliw BRO-PAL Auto Servis w miejscowości 4 Cergowa, na której została pobrana próbka oleju nap ędowego należy do Strony, która wprowadzała paliwo niespełniające wymagania jakościowe do obrot u. Umowa zawarta z dostawcą paliwa na stację jest umową zawartą pomiędzy dostawcą a Przedsiębior cą na podstawie, której Strona może złożyć reklamację lub dochodzić swoich praw przed innymi organami. Odnosząc się do stwierdzenia Strony, iż zaniżony pa rametr odporność na utlenianie (metodą godzinową) badany był metodą PN-EN 15751, która wed ług wyjaśnienia dostawcy jest na etapie dopracowania i weryfikowania, co oznacza, że nie je st metodą do końca sprawdzoną Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, iż metoda opisana w normie PN-EN 15751 jest obowiązująca i wynika z rozporządzenia Ministra Gos podarki z dnia 25 marca 2010 r. w sprawie metod badania jakości paliw ciekłych (Dz. U. z 2010 r. Nr 55, poz. 332) tj. pkt. II ppkt 12.6 załącznika. Zgodnie z § 1 pkt. 2 ww. rozporządzenia metody badania jakości oleju napędowego stosowanego w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a t akże maszynach nieporuszających się po drogach, wyposażonych w silniki z zapłonem samoczyn nym, oznaczonego kodem CN 2710 19 41 - w zakresie poszczególnych ich parametrów określa załącznik do tego rozporządzenia Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw Ministe r Gospodarki wydał rozporządzenie z dnia 9 grudnia 2008 r.

w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych, w którym w lutym 2012 r. wprowadził zmiany oznaczenia parametru odporność na utlenianie dodając oznaczenie parametru w h. W myśl § 1 pkt 2 ww. rozporządzenia wymagania jako ściowe dla paliw ciekłych – oleju napędowego stosowanych w pojazdach wyposażonych w s ilniki z zapłonem samoczynnym oznaczonych kodami CN 2710 19 41 określa załącznik nr 2 do rozporządzenia, w którym określona jest m. in. odporność na utlenianie, metody tzw. gr amowej (g/m³) oraz godzinowej (h). Metoda gramowa została opisana w normie PN-EN 15751 co jes t zgodne z pkt. ppkt 12.6 pkt. II do załącznika do rozporządzenia z dnia 25 marca 2010 r. w sprawie metod badania jakości paliw ciekłych. Metoda godzinowa została wykonana w oparciu o inną normę, a mianowicie normę PN ISO 12205, co jest z kolei zgodne z ppkt. 12.4 pkt. II załącznika do ro zporządzenia z dnia 25 marca 2010 r. w sprawie metod badania jakości paliw ciekłych Metoda godzinowa jest dodatkową metodą wykonywaną o bowiązkowo dla oleju napędowego zawierającego powyżej 2% estrów metylowych kwasu tł uszczowego (FAME), a w niniejszej próbce zawartość FAME wynosiła 6,7% (V/V). W świetle powyższych przepisów oraz akt administrac yjnych sprawy Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, opierając się na wynikac h badań przeprowadzonych przez Polcargo International Sp. z o. o. w Szczecinie, stwierdził, że pobrana w dniu 19 lipca 2012 r. próbka oleju napędowego nie spełnia wymagań jakościowych określo nych w rozporządzeniu, z uwagi na zaniżony parametr odporność na utlenianie. Odnosząc się do zarzutów Strony, iż zgodnie z norm ą PN-EN 15751 pkt. 7 „ pobieranie próbek – próbkę należy przechowywać w ciemności, w tempera turze 4º C i poddać je badaniu możliwie 5 niezwłocznie po otrzymaniu” a przedmiotową próbkę, zdaniem Strony poddano badaniu dopiero dnia następnego, gdzie warunki pogodowe były upalne co mogło wpłynąć na pogorszenie jakości badanego paliwa należy stwierdzić co następujące. Zgodnie z aktami toczącego się postępowania na podstawie art. 22 ust. 1 i 2 ustawy, inspektorzy niezwłocznie przekazali pobrane próbki oleju napędowego do akredytowanego laboratorium, w warunkach uniemożliw iających zmianę jakości paliwa i jego cech charakterystycznych, jedna z próbek stanowiła próbk ę kontrolną a drugą przeznaczono do badań, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie dnia następne go w dniu 20 lipca 2012 r. Powyższy przepis nie reguluje terminu w jakim ma być zbadana pobrana próbka, nakłada jedynie obowiązek na inspektorów Inspekcji Handlowej niezwłocznego dostarczenia próbki do laboratorium. Odnosząc się do zarzutów Strony, iż przekroczenie p arametru odporność na utlenianie spowodowane było niewłaściwym poborem lub przechowy waniem próbki, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, iż w przedmiotowej sprawie w trakcie kontroli w dniu 19 lipca 2012 r. dochowano wszelkiej staranności i zachowano obowiązujące przepisy prawa podczas pobierania próbek na stacji paliw w miejscowości Ce rgowa o czym świadczą znajdujące się w aktach sprawy protokół pobrania próbek paliw nr 000814 ora z protokół przyjęcia próbek do badania numer 73/2012. Należy podkreślić, iż w aktach sprawy znajduje się protokół zabezpieczenia pomieszczenia i lodówki sporządzony dnia 19 lipca 2012 r., który ws kazuje, że przedmiotowe próbki paliwa przechowywane były w lodówce. Należy wyjaśnić, iż w protokole kontroli sporządzon ym w dniu 19 lipca 2012 r. opisany został przebieg czynności kontrolnych podjętych przez insp ektorów Inspekcji Handlowej. Próbki oleju napędowego, pobrane zostały zgodnie z postanowieni ami rozporządzenia w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłyc h oraz metodyką pobierania próbek z urządzenia służącego do dystrybucji paliwa. Pełnomocnik, który podpisał protokół kontroli, nie zgłaszał uwag do protokołu kontroli. Ponadto w ciągu 7 dni od dnia p rzedstawienia protokołu do podpisu przez kontrolowanego nie zostały złożone uwagi do protokołu kontroli. Odnosząc się do stwierdzenia Przedsiębiorcy, iż ni e godzi się na obciążenie go kosztami badań próbki ponieważ złamany parametr nie przesądza o os tatecznej jakości paliwa, który zdaniem strony do lutego 2012 r.

i tak nie był badany, Prezes Urzę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, iż w świetle obowiązujących w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych, parametr odporność na utlenianie nie spełnia wymagań jakościowych określo nych w ww. rozporządzeniu. Wynik badania wyniósł 5,9 h przy wymaganiach jakościowych min. 20 h, niespełnienie przez badaną próbkę powyższego parametru świadczy o złej jakości badanego paliwa. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o systemie monitoro wania i kontrolowania jakości paliw, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że paliwo nie speł nia wymagań jakościowych określonych w ustawie, Zarządzający zobowiązuje kontrolowanego, w drodze decyzji, do uiszczenia kwoty 6 stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych b adań. Stosownie do przepisu art. 12 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jak ości paliw, zarządzającym jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W związku z powyższym, Prezes Urzędu Ochrony Konkur encji i Konsumentów, zobowiązuje Przedsiębiorcę do uiszczenia kwoty stanowiącej równ owartość kosztów przeprowadzonych badań próbki oleju napędowego nr 0808/12/9451 w wysokości 1476,00 zł (łączny koszt badania z VAT). Zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie monitoro wania i kontrolowania jakości paliw, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił wy sokość należności pieniężnej - na podstawie faktury zbiorczej nr DL/78/2012, wystawionej w dni u 31 lipca 2012 r. przez laboratorium Polcargo International Sp. z o. o. w Szczecinie za badania próbek paliw ciekłych oraz załącznika nr 1 do faktury nr DL/78/2012 (poz. nr 60) - w wysokości 1476,00 zł (łączny koszt badania z VAT). Na podstawie art. 24 ust. 5 ww. ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw w związku z art. 2 § 2 i art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej (j.t. Dz.U. z 2012 r. Nr 749, ze zm.), oraz art. 130 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Przedsiębiorca, jest obowiązany uiścić ww. należnoś ć pieniężną na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O WARSZAWA Nr 51 1 010 1010 0078 7822 3100 0000 w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyz ji, a w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia doręc zenia decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony i Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji.

Pouczenie:

Na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 5 § 2 pkt. 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencj i i konsumentów, oraz w zw. z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego od niniejsze j decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w t erminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes

7 Otrzymuje: Marzena Brożyna Stacja Paliw BRO-PAL Auto Servis, Cergowa 306, 38-450 Dukla.