Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. postanowieniem z dnia 26 stycznia 2012 r. o sygn. akt I SA/Łd 1582/11 odmówił M. K. i W. K. prowadzącym w formie spółki cywilnej F. U. – H. "C. II" w P. T., dalej Skarżącym, wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie opłaty paliwowej za grudzień 2007 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji podniósł, że Skarżący nie wykazali w skardze, aby egzekucja wysokości pieniężnej oznaczonej w zaskarżonej decyzji wiązała się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, zatem, że Skarżący nie spełnili, w ocenie Sądu I instancji, przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., zastosowania tej instytucji procesowej.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucili naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez nierozważenie całokształtu okoliczności w sprawie i wnieśli o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący podkreślili, że ich sytuacja materialna jest Sądowi znana, gdyż w skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] kwietnia 2010 r. ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiące od maja do grudnia 2007 r. na łączną kwotę 241.192,00 zł wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na ich trudną sytuację materialną. Ponadto Skarżący wyjaśnili, że w celu zabezpieczenia należności z tytułu podatku VAT organy podatkowe zastosowały zabezpieczenie majątkowe poprzez blokadę ich kont bankowych i zajęcie ruchomości, co uniemożliwia im prowadzenie działalności gospodarczej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, jest formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania i stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wolters Kluwer 2009, s. 206). Sąd podziela także prezentowane w orzecznictwie stanowisko wskazujące, że wnioskodawca jest zobligowany do wnikliwego przedstawienia argumentów i materiałów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, LEX nr 489786). Sąd opierając się na kompletnym materiale dowodowym jest bowiem zdolny w sposób obiektywny ocenić rzeczywistą sytuację materialną wnioskodawcy i ustalić, czy spełnia on kryteria pozwalające na wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej.

W sprawie objętej zażaleniem, Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zawartym w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. nie przedstawili żadnych okoliczności, które pozwalałyby Sądowi stwierdzić, czy zastosowanie tego konkretnego środka tymczasowej ochrony na czas trwania postępowania sądowego jest celowe i zasadne. Skarżący poprzestali wyłącznie na sformułowaniu w petitum skargi wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Sąd I instancji nie dysponował więc żadnymi informacjami dotyczącymi sytuacji majątkowej Skarżących, na podstawie których mógłby ocenić, czy egzekucja należności z tytułu podatku akcyzowego określona w decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. spowoduje nieodwracalne skutki finansowe dla Skarżących lub przyczyni się do wyrządzenia znacznej szkody w ich majątku. Dopiero na etapie postępowania zażaleniowego Skarżący podnieśli, że złożyli w wojewódzkim sądzie administracyjnym wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na inną decyzję Dyrektora Izby Celnej określającej zobowiązanie podatkowe w kwocie 241.192,00 zł oraz że organy podatkowe dokonały zablokowania kont bankowych oraz zajęcia ruchomości Skarżących w celu zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego z tytułu podatku VAT. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego są to okoliczności, które mogłyby uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż powołane w zażaleniu czynności organów podatkowych, zmierzające do zabezpieczenia wierzytelności z tytułu podatku VAT, mogą w praktyce uniemożliwić Skarżącym bieżące regulowanie zobowiązań płatniczych, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i w konsekwencji doprowadzić do nieodwracalnych skutków w postaci zaprzestania wykonywania tej działalności i pozbawienia Skarżących źródeł dochodu. Okoliczności przedstawione w zażaleniu mogłyby, zatem być potraktowane jako przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i być podstawą do wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 61 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności Sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Jakkolwiek fakty powołane przez Skarżących w zażaleniu mogłyby być uznane przez sąd kasacyjny, jako nowe okoliczności w rozumieniu art. 61 § 4 p.p.s.a. to podkreślić trzeba, że Skarżący nie przedstawili żadnych dowodów na ich poparcie chociażby takich jak decyzja organu podatkowego o zabezpieczeniu czy kopia wniosku skierowanego do Sądu I instancji o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2010 r., które pozwoliłyby Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zweryfikować autentyczność tych okoliczności.

Z wymienionych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalić zażalenie.