Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2011 r.

Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] września 2009 r. w przedmiocie skierowanie na egzamin w zakresie prawa jazdy, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w części określającej termin przedłożenia wyniku pozytywnego egzaminu oraz oddalił skargę w pozostałej części.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Prezydent Miasta Kielce, na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 138 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), § 26 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz.U. Nr 217, poz. 1834), po rozpoznaniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach z dnia [...] marca 2006 r. w sprawie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień skarżącego, w związku z naruszeniem zasad ruchu drogowego i przekroczeniem 24 pkt karnych – orzekł o skierowaniu skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie kat. AB prawa jazdy w części teoretycznej i praktycznej, wyznaczył termin przedłożenia pozytywnego egzaminu państwowego – 3 miesiące od dnia otrzymania decyzji, zatrzymał dokument prawa jazdy kat. AB nr [...] wydany w dniu 19 kwietnia 2006 r. na druku [...]przez Prezydenta Miasta Kielce i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Komendant Wojewódzki Policji w Kielcach wnioskiem z dnia 23 marca 2006 r. wystąpił do Prezydenta Miasta Kielce o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami w ramach posiadanych przez niego uprawnień, wskazując na 5 przypadków naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia 24 czerwca 2006 r. do dnia 26 lutego 2007 r., za co uzyskał łącznie 25 punktów i tym samym przekroczył dozwolony przepisami limit punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wniosek ten wpłynął do organu I instancji w dniu 29 marca 2007 r. W dniu 27 kwietnia 2007 r. skarżący poinformował organ I instancji, o zakwestionowaniu zasadności nałożenia na niego mandatu karnego z dnia 24 czerwca 2006 r. i zarzucił, że w trakcie przeprowadzonej kontroli drogowej w dniu 24 czerwca 2006 r. doszło do przerobienia przez funkcjonariusza policji drogowej mandatu karnego poprzez zmianę wpisu o przekroczeniu prędkości z 25 km na 35 km/godz. Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania. Organ I instancji wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach o udzielenie informacji czy w przedmiotowej sprawie prowadzone jest postępowanie wyjaśniające. W odpowiedzi na powyższe Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji poinformował, że w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie potwierdzono zarzutu przerobienia dokumentu przez policjanta, gdyż było to poprawienie oczywistej omyłki pisarskiej. Jednocześnie przesłano materiał zebrany w niniejszej sprawie do wyjaśnienia i oceny do Prokuratury Rejonowej w Końskich.

Prokuratur Rejonowy w Końskich postanowieniem z dnia 14 czerwca 2007 r. odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, a zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2007 r. Sędzia Sądu Rejonowego w Końskich odmówił także przyjęcia środka zaskarżenia złożonego przez skarżącego od mandatu karnego nałożonego w dniu 24 czerwca 2006 r. Organ odwoławczy wskazał, że zakwestionowany mandat jest prawomocny, stanowił podstawę ostatecznego wpisu i nie może być podważony.

Odnosząc się do zarzutu, że w sprawie nastąpiło przedawnienie organ odwoławczy wskazał, że powołany przez skarżącego art. 45 Kodeksu wykroczeń nie ma w sprawie zastosowania, albowiem artykuł ten stanowi, że karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok a jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od popełnienia czynu. Tak więc przepis ten odnosi się do sytuacji, w której za popełnione wykroczenie sprawca czynu zabronionego nie został ukarany w okresie jednego roku. W przedmiotowej sprawie za wszystkie przypadki wskazane we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji popełniane przez skarżącego został on ukarany mandatami karnymi, które są prawomocne.

W skardze do Sądu I instancji skarżący wskazał, że organy policji dopuściły się zaniedbań w postaci omyłek w dacie wystawienia wniosku o skierowania na egzamin kontrolny, jak również w przerobieniu druku mandatu karnego. Ponadto skarżący wskazał, że powinien mieć zastosowanie w niniejszej sprawie art. 45 Kodeksu wykroczeń.

Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżący za wszystkie pięć przypadków naruszeń przepisów ruchu drogowego został uznany za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, stanowiących wykroczenia i został ukarany mandatami karnymi, które są prawomocne. Skarżący kwestionował zasadność nałożenia na niego jednego mandatu karnego z dnia 24 czerwca 2006 r. Jak wynika z akt sprawy postępowanie w tym przedmiocie zostały prawomocnie zakończone i nie potwierdziły zarzutów skarżącego.

Wszystkie pięć prawomocnych mandatów karnych stanowiło podstawę do wpisów ostatecznych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

W ocenie Sądu I instancji, organ administracji nie był uprawniony do badania oraz kwestionowania prawomocnego rozstrzygnięcia stwierdzającego fakt popełnienia przez skarżącego wykroczeń oraz nakładającego na niego karę za ich popełnienie. Organ w tej sytuacji był zobligowany do skierowania skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami. Ponadto Sąd I instancji wyjaśnił, że organ I instancji właściwie nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, lecz bez podstawy prawnej wyznaczył skarżącemu termin przedłożenia pozytywnego egzaminu państwowego – “3 miesiące od dnia otrzymania decyzji", a organ odwoławczy tę decyzję zaakceptował. W przepisach o ruchu drogowym brak jest podstawy do określania przez organ terminu wykonania omawianego skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Dlatego też Sąd I instancji stwierdził nieważność decyzji w tym zakresie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że organy rażąco naruszyły art. 7 i art. 77 k.p.a., bowiem wniosek Komendanta oparty był na wątpliwym co do wiarygodności dowodzie – mandacie karnym o przerobionej treści, a ponadto nie zbadano czy faktycznie doszło do naruszenia przepisów ruchu drogowego przez skarżącego w dniach od 24 czerwca 2006 r. do dnia 26 lutego 2007 r. W ocenie skarżącego doszło również do naruszenia przepisu art. 65 § 1 k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania na podstawie nieuzupełnionego wniosku Komendanta.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem doszło do przedawnienia popełnionych wykroczeń.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione.

Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Kielc z dnia [...] lipca 2009 r. o skierowaniu Jarosława Kandziora na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje do kierowania pojazdami. Podstawą do wydania tej decyzji był wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji informujący organ kierujący na egzamin o przekroczeniu przez J.K. [...] punktów wpisywanych do ewidencji w związku z naruszeniem przez kierowcę przepisów ruchu drogowego. Zasady wpisywania takich punktów regulują przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.). Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenia zostaną stwierdzone prawomocnymi wyrokami sądów, postanowieniami sądów o warunkowym umorzeniu postępowania albo mandatami karnymi. Organ administracyjny kierujący, zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ prawa o ruchu drogowym, osobę posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie jej kwalifikacji nie jest uprawniony do samodzielnego rozstrzygania o ilości nałożonych na posiadacza prawa jazdy punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego ani o zasadności kar za wykroczenia drogowe. Kwestie te rozstrzygane są w odpowiednim trybie przez policję i sądy powszechne orzekające w sprawach karnych. Dlatego o zasadności ukarania Jarosława Kandziory za przekroczenie dopuszczalnej prędkości w dniu 24 czerwca 2006 r. i nałożenia w związku z tym odpowiedniej ilości punktów rozstrzygnął Sąd Rejonowy w Końskich w sprawie VI Ko 658/07 i Prokuratura Rejonowa w Końskich postanowieniem z dnia 14 czerwca 2007 r., którym odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie sfałszowania nałożonego w tym dniu na skarżącego mandatu karnego. Organ administracyjny kierujący skarżącego na egzamin był związany tymi ustaleniami i nie mógł badać czy skarżący rzeczywiście w okresie od 24 czerwca 2006 r. do dnia 26 lutego 2007 r. popełnił wykroczenia drogowe, za które w ewidencji wpisano mu 25 punktów. W tej sytuacji za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i art. 65 § 1 k.p.a. przez oparcie się na wątpliwym – zdaniem strony – mandacie karnym i bez zbadania, czy faktycznie naruszył on przepisy drogowe w zakresie podanym we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach.

Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 46 § 1 Kodeksu wykroczeń przez nieuwzględnienie faktu, iż zgodnie z ostatnio wymienionym przepisem ukaranie uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od wykroczenia, darowania lub przedawnienia wykonania kary. Przepis o zatarciu skazania za wykroczenie, stwarzający prawną fikcję niekaralności, dotyczy wyłącznie kwestii związanej z karalnością za wykroczenia. Zatarcie faktu karalności za wykroczenia drogowe powoduje wprawdzie usunięcie punktów wpisanych do ewidencji prowadzonej na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym (§ 5 ust. 2 wymienionego wyżej rozporządzenia MSWiA z 20 grudnia 2002 r.), lecz nie podważa faktu uzyskania przez kierowcę punktów za naruszenia przepisów o ruchu drogowym w dacie wystąpienia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów. Ponieważ skarżący przekroczył liczbę 24 punktów za takie naruszenia w dniu 26 lutego 2007 r. wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji znajdował prawne uzasadnienie.

Dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna, jako nieuzasadniona, podlega oddaleniu.