Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 sierpnia 2013 r.

Postanowieniem z dnia 6 maja 2013 r., sygn. akt IV SO/GL 13/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 100 zł za nieprzekazanie Sądowi skargi M. W. wraz z odpowiedzią i aktami administracyjnymi.

We wniosku o ukaranie organu grzywną, który wpłynął do Sądu w dniu 25 marca 2013 r., podniesiono, że skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. została wniesiona do organu w dniu 25 lutego 2013 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Mimo upływu 15-dniowego terminu określonego w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 poz. 1198, dalej u.d.i.p.) organ nie przekazał Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

Natomiast organ w odpowiedzi na wniosek wyjaśnił, że przekazał pismem z dnia 6 marca 2013 r. kopie dokumentów istotnych w sprawie wraz z ustosunkowaniem się do zarzutów skarżącego, organowi wyższej instancji, który następnie niniejszą dokumentację przesłał do Sądu. Ponadto PINB w dniu 5 kwietnia 2013 r. przekazał do Sądu uwiarygodnione dokumenty w sprawie, w związku z czym organ wniósł o odstąpienie od wymierzenie grzywny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie akt sprawy zarejestrowanej pod sygn. akt IV SAB/Gl 24/13 oraz IV SO/Gl 13/13 ustalił, że M. W. pismem z dnia 25 lutego 2013 r. skierował do Sądu za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. skargę na bezczynność tego organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Sąd I instancji wskazał, że organ zobowiązany był do przekazania skargi w terminie 15 dni, który upływał w dniu 12 marca 2013 r. Organ błędnie nadał w dniu 12 marca 2013 r. skargę wraz z aktami do organu wyższego stopnia – Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zamiast do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarga po przekazaniu w dniu 20 marca 2013 r. przez ten organ wpłynęła do Sądu w dniu 22 marca 2013 r. Dopiero w wykonaniu wezwania Sądu organ w dniu 9 kwietnia 2013 r. wysłał odpowiedź na skargę wraz potwierdzonymi za zgodność oraz uzupełnionymi aktami administracyjnymi. A więc organ wykonał obowiązek wynikający z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) dopiero 43 dni od dnia jej wpływu do organu, w związku z czym Sąd I instancji wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł.

Na powyższe postanowienie wniesione zażalenie, w którym wskazano, że PINB zgodnie z kompetencjami wynikającymi z przepisów Prawa budowlanego przekazał pismem z dnia 6 marca 2013 r. kopie dokumentów istotnych w sprawie wraz z wyjaśnieniem i ustosunkowaniem się do zarzutów zawartych w niniejszej skardze, organowi wyższego stopnia, który zgodnie z właściwością bezzwłocznie przekazał sprawę do Sądu. Nadto wskazał, że o błędzie proceduralnym dowiedział się z pisma WINB z dnia 19 marca 2013 r., który został bezzwłocznie poprawiony i w dniu 5 kwietnia 2013 r. zostały przekazane uwiarygodnione kopie dokumentów istotnych w sprawie wraz z relacją i wyjaśnieniem. Zaznaczył również, że to pierwsza tego typy skarga na bezczynność organu, na której przećwiczono procedurę, która stała się nauczką.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 21 pkt 1 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.

Zgodnie art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przy czym w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., to jest do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Wyjaśnić należy, że grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a, pełni funkcję dyscyplinującą, a także funkcję represyjną. Funkcja represyjna realizowana przez wymierzenie grzywny, o której mowa w wymienionym przepisie służy bowiem ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Mimo, że przywołana regulacja konstytucyjna odnosi się do sądu, to jednak działanie sądu jest w tym wypadku uzależnione od wykonania przez organ obowiązków, o których mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. w związku z art. 54 § 2 p.p.s.a. Z tej przyczyny ponosi on odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji tego prawa przez stronę. Poza tym, grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszenia prawa celem przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest bowiem jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 p.p.s.a.).

Należy wskazać, że okoliczności, które spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi oraz okres tego uchybienia pozostają bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny. Ustawodawca pozostawił sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny swobodny zakres ustalenia jej wysokości tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a.). Powyższy przepis pozwala na wymierzenie grzywny w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., uwzględnienia okresu w jakim pozostawał on w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ ustawowemu terminowi na przekazanie sprawy do Sądu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd Wojewódzki przyjął, że postępowanie organu wypełnia przesłankę określoną w art. 55 § 1 p.p.s.a., warunkującą możliwość wymierzenia grzywny. Organ nie wykonał bowiem ustawowego obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi w terminie piętnastu dni od dnia jej wniesienia.

Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.