Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 września 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 633/08 wstrzymał wykonanie decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] oraz decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...], w sprawie ze skargi D. Ł., R. Ł., J. Ł. i B. Ł. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 67/06 o odrzuceniu wniesionej przez D. Ł., J. Ł. i B. Ł. skargi na wskazaną wyżej decyzję Ministra Transportu i Budownictwa, wydaną w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż przedstawione we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] listopada 2005 r., argumenty dotyczące wystąpienia w sprawie niebezpieczeństwa wypłaty odszkodowania w zaniżonej wysokości świadczą o wystąpieniu w sprawie przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody majątkowej, biorąc pod uwagę stan majątkowy skarżących przedstawiony we wnioskach o przyznanie prawa pomocy. Z materiału dowodowego pozostającego w dyspozycji Sądu wynika, że w sprawie wystąpiła również przesłanka wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Budowa na prywatnym gruncie autostrady oraz związanej z nią infrastruktury powoduje trudne do odwrócenia skutki zważywszy na fakt, że droga publiczna należy do kategorii rzeczy wyłączonych z obrotu (res extra commercium). Mając powyższe na uwadze Sąd postanowił także wstrzymać wykonanie decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lipca 2005 r., jako aktu wydanego w granicach tej samej sprawy stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a.")

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Odział w Łodzi złożyła zażalenie na to postanowienie zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 P.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniając zażalenie Organ podniósł, że uchylenie decyzji o wywłaszczeniu nie spowoduje znacznej niepowetowanej szkody w majątku wywłaszczonych. Państwo Ł. nie kwestionują samego wywłaszczenia li tylko wysokość odszkodowania, która ich zdaniem jest zaniżona, wobec obecnych cen nieruchomości. Z tych względów, ewentualne wznowienia postępowania przez Sąd i uchylenie decyzji wywłaszczeniowych, nie będzie miało negatywnego wpływu na majątek strony przeciwnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że niniejsze postępowanie toczy się na skutek wniesienia przez D. Ł., R. Ł., J. Ł. i B. Ł. skargi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2006 r. o odrzuceniu skargi na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] listopada 2005 r., w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości. Zatem w pierwszej kolejności Sąd, do którego wpłynęła skarga o wznowienie postępowania, zobowiązany jest – bez względu na wnioski w niej zawarte – zbadać dopuszczalność skargi. To znaczy dokonać oceny, czy została ona wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowych podstawach wznowienia, jak tego wymaga art. 280 P.p.s.a. Tymczasem w niniejszej sprawie Sąd I instancji przystąpił do ustosunkowywania się do wniosku stron dotyczącego wstrzymania wykonania decyzji będących przedmiotem postępowania, zakończonego orzeczeniem o odrzuceniu skargi, którego wznowienia żądają strony.

Dopiero zaś po zbadaniu, czy wniesiona skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna, Sąd mógłby przystąpić do innych wniosków złożonych przez strony, w tym dotyczących wstrzymania wykonania przewidzianego w art. 284 P.ps.a. Bowiem w postępowaniu wznowieniowym toczącym się przed sądem administracyjnym, możliwe jest wstrzymanie wykonania orzeczenia, od którego wniesiono skargę o wznowienie, jak to precyzuje właśnie art. 284 P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu wniesienie skargi o wznowienie postępowania nie tamuje wykonania zaskarżonego orzeczenia. W razie uprawdopodobnienia, że zgłaszającemu wniosek grozi niepowetowana szkoda, sąd może wstrzymać wykonanie orzeczenia. Mowa tu zatem o ewentualnym wstrzymaniu orzeczenia sądu będącego przedmiotem skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, a nie decyzji badanych przez sąd administracyjny na skutek wniesienia skargi określonej w art. 50 i nast. P.p.s.a. Co więcej, wstrzymanie wykonania przedmiotowego orzeczenia możliwe jest tylko w przypadku wniesienia wniosku strony w takim zakresie, co nie miało miejsca w sprawie.

Natomiast rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji może nastąpić po wznowieniu postępowania sądowego, przy odpowiednim zastosowaniu art. 61 w związku z art. 276 P.p.s.a.

Zważywszy zatem, że w niniejszym postępowaniu Sąd I instancji nie zbadał wskazanych wyżej okoliczności, zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

..