Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2016 r.

Postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 165/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w wysokości 36000 zł z tytułu urządzania gier hazardowych.

Przedstawiając stan sprawy, Sąd I instancji podał, że M. P. w skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] grudnia 2015 r. zawarł m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku podał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, gdyż sparaliżowałoby to prowadzoną przez niego działalność gospodarczą i doprowadziłoby do uszczerbku utrzymania koniecznego jego i rodziny. Z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej P. w 2014 r. i 2015 r. wykazał stratę, czego dowodzą wydruki z księgi przychodów i rozchodów oraz kopie złożonych zeznań PIT-36. Skarżący podniósł, że utrzymuje się z pomocy rodziny. Ponadto w dniu [...] stycznia 2015 r. zwrócił się do ZUS z wnioskiem o umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek, co świadczy o istnieniu zaległości i potwierdza trudną sytuację finansową. Do wniosku dołączył również wyciąg z zamkniętego w 2009 r. rachunku bankowego.

Sąd I instancji, odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdził, że w przedstawionym przez skarżącego wyciągu z rachunku bankowego jako właściciel rachunku wskazany jest M. P. E., podczas gdy ze skargi wynika, że od 1 stycznia 2013 r. skarżący prowadzi działalność jako "P.". W tej sytuacji trudno przyjąć, że trudna sytuacja finansowa, podawana jako przyczyna zamknięcia rachunku, dotyczy aktualnej sytuacji skarżącego, tym bardziej, że miało to miejsce w 2009 r. Zdaniem Sądu I instancji, jest mało wiarygodne, aby osoba prowadząca działalność gospodarczą w okresie 5 lat nie posiadała żadnego rachunku bankowego. Ponadto wykazana strata z tytułu działalności gospodarczej nie oznacza wystąpienia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Sąd zauważył, że nie może też być mowy o paraliżu działalności skarżącego, skoro – jak wynika z wydruku księgi przychodów i rozchodów - od sierpnia 2015 r. takiej działalności skarżący faktycznie nie prowadzi. Ponadto zdaniem Sądu, fakt ustanowienia przez skarżącego pełnomocnika z wyboru oraz uiszczenia w terminie wpisu od skargi w kwocie 1.050 zł świadczy o tym, że sytuacja finansowa skarżącego w rzeczywistości może nie kształtować się tak, jak to przedstawione zostało we wniosku.

Sąd I instancji podniósł, że skarżący nie przedstawił żadnych danych dotyczących posiadanego majątku ruchomego i nieruchomego, zaś z akt administracyjnych wynika, że jest on co najmniej właścicielem kiosku, w którym prowadził gry na automatach i trzech automatów. Skarżący nie podał również, jaka jest jego sytuacja rodzinna i jak kształtuje się sytuacja majątkowa tych członków rodziny, którzy go wspomagają. Natomiast fakt złożenia wniosku do ZUS o umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek sam w sobie nie przesądza o istnieniu złej sytuacji finansowej wnioskodawcy.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. P., wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania decyzji.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że kwota nałożonej kary, tj. 36.000 zł jest tak znaczna, że kierując się samymi zasadami doświadczenia życiowego można stwierdzić, że jej natychmiastowa egzekucja może narazić każdego przeciętnego obywatela na utratę możliwości zaspokajania bieżących życiowych potrzeb.

Skarżący podkreślił, że przedłożył zeznania podatkowe za lata 2013 i 2014, oraz księgę przychodów i rozchodów od 2013 r., zatem przedłożone dokumenty dają pełny i wiarygodny obraz jego sytuacji finansowej. Jednocześnie nie miał jak udowodnić, że nie posiadał rachunku bankowego, zaś brak jest przepisu prawa obligującego mikroprzedsiębiorcę do posiadania takiego rachunku.

Skarżący nie zgodził się również z argumentem Sądu I instancji, że skoro uiścił wpis od skargi oraz ma pełnomocnika, to oznacza, że jego sytuacja finansowa wcale nie jest tak zła, jak to przedstawia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił dostatecznie występowania w rozpoznawanej sprawie tego rodzaju okoliczności. Dołączony do skargi wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został bowiem w sposób wystarczający uzasadniony.

Należy mieć na uwadze, że Sąd I instancji, wydając orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, opiera swoje rozstrzygnięcie zarówno na ocenie wniosku skarżącego, jak i na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Jednakże uprawdopodobnienie przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania spoczywa na stronie skarżącej. Skarżący dołączył do zażalenia zeznanie podatkowe PIT 36, z którego wynika, że w latach 2013-2014 poniósł stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, a także potwierdzający powyższy fakt wyciąg z księgi przychodów i rozchodów. Skarżący przedstawił także wyciąg z rachunku bankowego z 2009 r. oraz pismo ZUS na okoliczność złożenia wniosku o umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy zgodzić się z Sądem I instancji, że przedstawione informacje są dalece niewystarczające do dokonania miarodajnej oceny sytuacji finansowej skarżącego. W pierwszej kolejności skarżący nie podał innych źródeł dochodu, z których się utrzymuje. W aktach sprawy brak jest informacji o jego sytuacji rodzinnej, pomimo że skarżący oświadczył, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego jego i jego rodziny. Skarżący nie podał, jakie dochody osiągają utrzymujący go członkowie rodziny oraz jak kształtują się jego miesięczne wydatki. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, skarżący nie udzielił informacji o posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym.

Odnosząc się do argumentów skarżącego, należy zauważyć, że wprawdzie uiszczenie kwoty 36000 zł może zostać uznane za znaczący wydatek dla "przeciętnego obywatela", jednak sąd rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie ocenia skutków jej wykonania dla przeciętnego obywatela lecz dla konkretnego wnioskodawcy, którego sytuację materialną i życiową ocenia na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przedłożonych przez stronę dokumentów.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że w związku z niepełnym przedstawieniem przez skarżącego jego sytuacji finansowej oraz rodzinnej, zarówno Sąd I instancji, jak i Naczelny Sąd Administracyjny zostały pozbawione możliwości dokonania oceny, czy wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W związku z powyższym należy przyjąć, że Sąd I instancji trafnie uznał, iż skarżący nie wykazał, że w jego przypadku zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zażalenie nie zasługiwało zatem na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.