Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2018 r.

Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę E. R. (dalej również jako "skarżący") na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie chorób zawodowych w części dotyczącej ośmiu zakładów pracy.

Sąd wskazał, że skarżący, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 9 maja 2018 r., został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi z dnia [...] kwietnia 2018 r., przez nadesłanie dwudziestu siedmiu egzemplarzy odpisów skargi, w terminie 7 dnia od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący odebrał powyższe wezwanie w dniu [...] maja 2018 r. (k.11 akt sądowych). W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżący w piśmie z dnia [...] maja 2018 r., nadanym w dniu [...] maja 2018 r. (k. 13 akt sądowych), zwrócił się do Sądu o sporządzenie owych dwudziestu siedmiu kopii skargi przy jednoczesnym obciążeniu go kosztem wytworzenia tych kserokopii. Żądane kserokopie skargi zostały doręczone skarżącemu w dniu [...] czerwca 2018 r. Skarżący do dnia wydania orzeczenia o odrzuceniu skargi nie uzupełnił, wskazanego w prawidłowo doręczonym wezwaniu, braku formalnego skargi. Sąd wskazał, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników jest brakiem formalnym skargi, uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd orzekł o odrzuceniu skargi.

Zażalenie na powyższego orzeczenia wniósł E. R., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarżący podniósł, że nie jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i nie posiada wiedzy prawniczej. Wobec złożenia pisma z dnia [...] maja 2018 r., oczekiwał, że termin do złożenia wymaganych przez Sąd odpisów zostanie przedłużony do czasu, aż wykonanie wezwania będzie możliwe do spełnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 57 § 1 oraz art. 47 § 1 p.p.s.a., do skargi powinny być dołączone odpisy dla doręczenia ich stronom (uczestnikom). Brak odpisów jest brakiem formalnym, który powoduje niemożność nadania skardze prawidłowego biegu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.

W przedmiotowej sprawie istotna jest jednak treść art. 6 p.p.s.a., który stanowi, że na sądzie administracyjnym spoczywa obowiązek udzielania stronie, która nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, niezbędnych wskazówek oraz pouczeń co do czynności procesowych i ich skutkach prawnych, a także o skutkach zaniedbań w tym zakresie.

Po złożeniu skargi w niniejszej sprawie Sąd I instancji pismem z dnia 15 maja 2018 r. prawidłowo wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie jej 27 odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to skarżący odebrał [...] maja 2018 r. i pismem z dnia [...] maja 2018 r. zwrócił się z prośbą o sporządzenie przez sekretariat Sądu 27 kserokopii oryginału skargi na jego koszt. Prośbę umotywował trudną sytuacją życiową związaną z postępowaniem upadłościowym i zmianą mieszkania. Pismem z dnia 30 maja 2018 r. Wydział Informacji Sądowej WSA we Wrocławiu przesłał skarżącemu wnioskowaną ilość kserokopii skargi. Pismo to nie zawierało jednak pouczenia. Skarżący przesłał podpisane kserokopie przy piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. (data nadania [...] lipca 2018 r.), czyli już po wydaniu przez Sąd postanowienia o odrzuceniu skargi.

Zgodnie z utrwalonym poglądem, wskazówki i pouczenia sądu powinny dotyczyć wyłącznie dokonywanych przez stronę czynności procesowych na danym etapie postępowania i powstałej sytuacji procesowej. W szczególności chodzi tu o dopuszczalność, legalność, treść, formę oraz czas, miejsce i przesłanki dokonania konkretnej czynności procesowej, a także o ewentualne opłaty związane z tą czynnością (zob. J. Drachal, J. Jagielski, P. Gołaszewski [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011). Wskazówki i pouczenia mają dotyczyć tego, jakie czynności procesowe powinny zostać w sprawie podjęte; w jaki sposób i w jakim terminie powinny zostać stwierdzone przez sąd wadliwości w tych czynnościach; jakie są następstwa nieusunięcia tych braków w terminie oraz jakie skutki prawne pociągnie za sobą podjęcie tych czynności (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 49).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie mógł, bez stosownego pouczenia, wywnioskować, że od otrzymania przesyłki z Wydziału Informacji Sądowej WSA we Wrocławiu biegnie mu konkretny termin do uzupełnienia braku formalnego skargi. Brak pouczenia nie może natomiast przeszkodzić stronie w realizacji przysługującego jej prawa do sądu.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.