Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2011 r.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania J. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd podniósł, iż w jego ocenie skarżący nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania swojego i swojej rodziny, co stanowiłoby przesłankę przyznania mu prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Sąd podkreślił, iż we wniosku skarżący wskazał, że osiąga, wspólnie z żoną, dochód w kwocie 2643 zł i jest właścicielem nieruchomości. Ponadto strona powołała się na swój zły stan zdrowia. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku między innymi poprzez wskazanie wysokości comiesięcznych wydatków, wskazanie czy otrzymuje wsparcie z pomocy społecznej oraz przedstawienie ewentualnych wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. W zakreślonym terminie strona żądania powyższego nie wypełniła, co spowodowało oddalenie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie powołanego wyżej przepisu.

Zażalenie na to postanowienie wniósł J. P., domagając się jego zmiany i przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący zarzucił Sądowi nieuwzględnienie wszystkich okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej strony oraz niewzięcie pod uwagę, iż niniejsze postępowanie wszczęte zostało wskutek błędu organu. Żalący się podkreślił swój zły stan zdrowia, w związku z którym musi ponosić znaczne koszty na zakup leków oraz wizyty u specjalistów. Ponadto, zdaniem strony, postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało z winy organu i wskutek jego błędnych działań.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się J.P., może być udzielone osobie fizycznej jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co wynika z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a.

Instytucja przyznania prawa pomocy wprowadzona została do postępowania sądowoadministracyjnego celem umożliwienia obrony swoich praw przed sądem osobom o znikomych dochodach, lub dochodów tych pozbawionym i znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Skarżący, jako osoba uzyskująca stały miesięczny dochód – z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż dochód strony i jego żony wynosi 2643 zł miesięcznie – nie może być za taką osobę uznany. Wprawdzie wskazuje on na ponoszenie przez niego znacznych kosztów związanych ze złym stanem zdrowia (zakup leków oraz opieka lekarska), jednakże w żaden sposób nie wykazał on, jakie koszty z tego tytułu ponosi, mimo wezwania go przez Sąd I instancji do udokumentowania tego twierdzenia. Skarżący nie wykazał w ogóle jakie comiesięczne obciążenia musi ponosić, a tym samym uniemożliwił Sądowi dokonanie pełnej oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej i materialnej strony. Za zasadne uznać należy zatem stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, a zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.