Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2010 r.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) września 2009 r. Nr (...) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia (...) maja 2009 r. Nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Stowarzyszenia Kupców "(...)" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzenie z dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 2091/09 wezwał stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od w/w skargi w kwocie 500 zł. Z akt sprawy wynika, że w/w zarządzenie zostało doręczone dniu 14 grudnia 2009 r. (karta 43 – akt sądowych).

Ponieważ w wyznaczonym terminie strona skarżąca wpisu sądowego nie uiściła (karta 45 – akt sądowych), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 2091/09 skargę Stowarzyszenia Kupców "(...)" odrzucił. Przy czym jak wynik z akt sprawy przedmiotowe postanowienie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 18 lutego 2010 r. (karta 64 – akt sądowych).

W dniu 26 lutego 2010 r. (data nadania) wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek Stowarzyszenia Kupców "(...)" z siedzibą w Warszawie o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Przy czym, do wniosku dołączono dowód na uiszczenie wpisu sądowego w dniu 26 lutego 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 2091/09 odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć.

W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżący nie uprawdopodobnił, że dokonał wszelkich możliwych czynności w celu zachowania terminu, gdyż wskazując na brak winy w uchybieniu terminu podał, iż nie otrzymał zawiadomienia o złożeniu korespondencji z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w placówce pocztowej.

W konsekwencji, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podkreślił, iż argumenty wskazane przez skarżącego nie stanowią przesłanek, które usprawiedliwiałyby niezachowanie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) dalej P.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia Stowarzyszenia Kupców "(...)" do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w skrzynce pocztowej Stowarzyszenia Kupców "(...)" nie pozostawiono ani pierwszego, ani powtórnego zawiadomienia o złożeniu wraz z informacją o możliwości odbioru w placówce pocztowej korespondencji z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawierającej zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 2091/09 o wezwaniu do uiszczenie wpisu sądowego. Natomiast strona skarżąca o konieczności uiszczenia stosownego wpisu sądowego dowiedział się dopiero w dniu 19 lutego 2010 r. tj. w momencie doręczenia postanowienie o odrzuceniu skargi.

Poza tym, strona skarżąca stwierdził, że w palcówce pocztowej odmówiono jej reklamacji, z uwagi na fakt, iż nadawcą korespondencji był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i to on powinien wystąpić ze stosownym wnioskiem w tej sprawie. Natomiast Stowarzyszenia Kupców "(...)" nie ma możliwości przedstawienia dowodu na okoliczności, iż stosownego zawiadomienia nie pozostawiono, albowiem jego odbioru nie potwierdza się.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 tej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2).

W przedmiotowej sprawie ocena okoliczności wskazanych jak przesłanka brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenie wpisu sądowego od skargi sprowadza się do wyjaśnienia skutków i warunków doręczenia, o którym mowa w art. 73 P.p.s.a.

W myśl powołanego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Natomiast w przypadku niepodjęcia pisma w terminie siedmiu dni pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 tego przepisu.

Przy czym zauważyć należy zgodnie z art. 65 § 2 P.p.s.a. do doręczenia pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym.

W związku z powyższym należy wskazać, iż odesłanie zawarte w/w przepisie jest odesłaniem do przepisów wykonawczych regulujących sposób doręczania pism sądowych w sprawach cywilnych tj. do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.) dalej rozporządzenia MS.

Powyższe oznacza, że dla skuteczności doręczenia w trybie art. 73 P.p.s.a. konieczne jest dwukrotne awizowanie przesyłki sądowej i złożenie jej na kolejne siedmiodniowe okresy w placówce pocztowej. Dla wywołania skutków doręczenia zastępczego (per aviso) konieczne jest zatem odnotowanie przez listonosza oraz oddawczy urząd pocztowy następujących czynności: 1) pozostawienie zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej pocztowej placówce oddawczej w terminie siedmiu kolejnych dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia u adresata (§ 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MS); 2) dokonanie adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na potwierdzeniu odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki i złożenie swojego podpisu, a pocztowa placówka oddawcza potwierdza przyjęcie od listonosza tej przesyłki poprzez umieszczenie na stronie adresowej odcisku datownika i podpis przyjmującego pracownika (§ 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia MS); 3) jeżeli adresat nie zgłosi się po odbiór przesyłki w terminie siedmiu dni, pocztowa placówka oddawcza, sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu sporządzenia zawiadomienia, które listonosz doręcza adresatowi, zaznaczając na przesyłce adnotację "awizowano powtórnie dnia" na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki i podpisem (§ 9 ust. 3 rozporządzenia MS); 4) przesyłkę tę przechowuje się w pocztowej placówce oddawczej przez siedem kolejnych dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia u adresata, a w przypadku powtórnego awiza – kolejne siedem dni. Przesyłkę niepodjętą pocztowa placówka oddawcza opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i odsyła niezwłocznie wraz z formularzem potwierdzenia odbioru organowi wysyłającemu (§ 9 ust. 7 i 8 rozporządzenia MS).

Jak wynika z treści adnotacji znajdującej się na przesyłce zawierającej zarządzenie z dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 2091/09, przedstawiony powyżej tryb doręczenia przesyłki sądowej został zachowany. Wskazać należy bowiem, że na adresowej stronie przesyłki sporządzona została adnotacja doręczyciela o jej awizowaniu w dniu 30 listopada 2009 r. i w dniu 8 grudnia 2009 r. oraz podpis pracownika pocztowej placówki oddawczej, potwierdzający przyjęcie od listonosza awizowanej przesyłki wraz ze stosownym odciskiem datownika pocztowego. Zauważy należy również, że zarówno na kopercie, jak i zwróconym wraz z nią dokumencie potwierdzenia odbioru umieszczono następującą informacje: "Mieszkanie zamknięte. Awizo pozostawiono w skrzynce", które są opatrzone stosowny podpisem oraz datą 30 listopada 2009 r. A poza tym, stosowanie do treści § 9 ust. 8 rozporządzenia MS, w dniu 16 grudnia 2009 r. przedmiotowa przesyłka został opatrzona adnotacją "nie podjęto w terminie" (karta 43 – akt sądowych).

Wobec powyższego należy uznać, że skoro zarządzenie z dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 2091/09 zostało doręczone w dniu 14 grudnia 2009 r. to termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął w dniu 21 grudnia 2009 r. Natomiast mając na uwadze szczególny charakter doręczenia zastępczego należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił okoliczności związane z doręczeniem przedmiotowego zarządzenia i trafnie uznał, iż brak jest przesłanek do przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie.

Zauważyć należy bowiem, że przedmiotowa przesyłka została dwukrotnie awizowana i nie została odebrana w terminie czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. Natomiast, strona skarżąca nie wykazała, że niedopełnienie przez nią obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w wyznaczonym terminie wynikało z powodu przeszkody, której przy zachowaniu szczególnej staranności nie była ona w stanie przezwyciężyć.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie poparte żadnymi dowodami przyjęcie, że doszło do zagubienia awiza, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. W każdej bowiem sytuacji strona skarżąca mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo przez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało jej pozostawione (por. postanowienie NSA z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt II OZ 546/10).

Jednocześnie wskazać należy, że brak było podstaw do przeprowadzenia postępowania reklamacyjnego przez Sąd pierwszej instancji skoro przesyłka polecona należycie opatrzona została zwrócona do akt sprawy. To strona skarżąca zarzucając nieprawidłowość w jej doręczeniu powinna takie dowody przedstawić, a tego w tej sprawie nie uczyniła.

Trudno zatem uznać zarzut nieskutecznego doręczenia za uzasadniony. W konsekwencji należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie przesłanka braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie wystąpiła.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184

w związku z art. 197 § 1 i 2, art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.