Sygn. akt II OZ 683/06
SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie:
Przewodniczący:sędzia NSA Włodzimierz Ryms
po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. U. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 496/05 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. U. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno – technicznej zameldowania
oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił E. U.przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca została wezwana do nadesłania określonych w wezwaniu dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, sytuacji rodzinnej oraz dochodów i pomimo przedłużenia terminu do wykonania wezwania, do dnia wydania zaskarżonego postanowienia dokumenty te nie zostały złożone w Sądzie. Ze sformułowania art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż to na składającym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, w sposób dostateczny sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
W zażaleniu na to postanowienie skarżąca podniosła, że jest bezsporne, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i kosztów adwokackich w przedmiotowej sprawie. Zdaniem skarżącej Sąd I instancji nie uwzględnił w ogóle sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny, jak również jej stanu zdrowia. Z dostarczonych dokumentów wynika, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego swojej rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Twierdzenia skarżącej co do sytuacji materialnej i rodzinnej oraz dochodów i ponoszonych wydatków na utrzymanie nie są jednoznaczne i wymagały wyjaśnienia przez skarżącą na wezwanie Sądu. Pismem z dnia 9 listopada 2005 r. skarżąca została wezwana na podstawie art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do przedłożenia dodatkowych dokumentów oraz złożenia wyjaśnień dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów i stanu rodzinnego. Skarżąca, pomimo przedłużenia na jej wniosek terminu do wykonania wezwania, nie nadesłała żądanych dokumentów. Nie dokonała tego wnosząc sprzeciw, a następnie zażalenie na postanowienie o odmowie prawa pomocy.
Wykładnia ustawowego określenia "gdy osoba ta wykaże" sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania mu prawa pomocy. Orzeczenie sądu w tej kwestii zależy zatem od tego czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w przepisie art. 246 § pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro E. U. nie wykazała jednoznacznie w złożonym przez siebie wniosku, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i nie uzupełniła tego w zakreślonym przez Sąd I instancji terminie, to słusznie odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
