Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 sierpnia 2011 r.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 312/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przyznał J. F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Zdaniem Sądu I instancji, sytuacja materialna skarżącego umożliwia mu poniesienie części kosztów niniejszego postępowania. Kwota 3.320, 67 zł, z której skarżący utrzymuje się wraz z żoną i córkami daje możliwość opłacenia adwokata lub radcy prawnego, który świadczyłby pomoc prawną w niniejszej sprawie, tym bardziej, że skarżący i jego córki posiadają stałe źródło dochodów. Koszt ustanowienia adwokata, skarżący samodzielnie określił jako kwotę 280 zł.

W ocenie Sądu, z uwagi na konieczność ponoszenia stałych miesięcznych opłat wskazywana przez wnioskodawcę kwota 3.320, 67 zł nie jest wystarczająca do uiszczenia kosztów sądowych, które oprócz wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, obejmują następnie opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 zł) i wpis od skargi kasacyjnej (250 zł).

W zażaleniu na powyższe postanowienie J. F. wniósł o przyznanie mu adwokata z urzędu. Podnosił, że posiada niskie dochody oraz liczne wydatki związane m. in. z ociepleniem mieszkania oraz koniecznością zakupu lekarstw dla żony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.

Należy dodać, ze instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.

Mając na względzie powyższe uwagi oraz sytuację materialną i rodzinną wnoszącego zażalenie należy stwierdzić, że Sąd I instancji słusznie przyznał J. F. prawo pomocy przez zwolnienie w całości od kosztów sądowych, stanowiących zdecydowaną większość wydatków związanych z prowadzonym przez niego postępowaniem przed sądem administracyjnym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dopuszczalna była również odmowa przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, dotyczącym przyznania adwokata z urzędu. Wnioskodawca już na etapie wnoszenia sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wskazywał, że koszt ustanowienia adwokata wynosi 280 złotych. Zestawienie tej sumy ze stałymi miesięcznymi dochodami wnioskodawcy i członków jego rodziny prowadzących wspólnie gospodarstwo domowe sięgającymi kwoty 3.320,67 zł netto pozwala na zaakceptowanie stanowiska Sądu I instancji w tej sprawie. Podkreślenia przy tym wymaga, że wspomniana kwota 280 złotych związana z ustanowieniem adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest aktualnie jedynym kosztem, który skarżący musi ponieść.

W związku z powyższym stanowisko Sądu I instancji należy uznać za prawidłowe, a zaskarżone postanowienie za odpowiadające prawu.

Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.