Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 sierpnia 2018 r.

Postanowieniem z dnia 1 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 485/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi D. P. i S. P. (dalej również jako "skarżący") na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej również jako "GINB") z dnia [...] grudnia 2015 r., w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania postanowienia, odmówił wstrzymania wykonania zaskarzonego postanowienia.

W uzasadnieniu wskazano, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może znaleźć zastosowanie jedynie w stosunku do takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. W ocenie Sądu I instancji postanowienie GINB z dnia [...] grudnia 2015 r. objęte skargą, o którego wstrzymanie skarżący wnieśli, do takich aktów nie należy. Z tych też względów wnioskodawcy nie mogli skutecznie wywodzić naruszenia w warunkach przedmiotowej sprawy przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."), bowiem co do zasady postanowienia odmowne nie mają cechy wykonalności.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli D. P. i S. P., wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia wskazali, że uiszczenie kwoty 25.000 zł spowoduje nieodwracalne skutki, gdyż pozbawi ich środków na bieżące utrzymanie. Sąd powinien, zdaniem skarżących, odnieść się do całokształtu sprawy, a nie jedynie do okoliczności podanych we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Okoliczności sprawy wskazują, że nie sposób zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia organu z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi może on na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.

Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że na podstawie ww. przepisu wstrzymaniu mogą podlegać akty administracyjne, które nadają się do wykonania, tj. takie które tworzą dla stron postępowania określone prawa i obowiązki. Wykonanie aktu dotyczy bowiem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. post. NSA z 10 maja 2012 r., II FZ 358/12). Takie prawa i obowiązki nie wynikają wprost z objętego żądaniem wstrzymania wykonania postanowienia GINB utrzymującego w mocy postanowienie organu niższej instancji, wydanego na dodatek w postępowaniu nadzwyczajnym. Formalnoprawny charakter postanowienia wydanego w takim postępowaniu wyklucza jego wpływ na ziszczenie się ryzyka, o którym stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaskarżone postanowienie ocenia jedynie słuszność wydania przez organ niższej instancji postanowienia na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. i nie można z nim bezpośrednio powiązać skutków w postaci powstania obowiązku uiszczenia konkretnej opłaty jak opisują to skarżący.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.