Postanowienie Sądu Najwyższego z 19 października 2016 r.

Postanowieniem z dnia 28 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w T. oddalił zażalenia dłużników M. Z. i W. Z. od postanowień Sądu Rejonowego w M. z dnia 4 września 2012 r. i z dnia 2 października 2012 r. w przedmiocie nadzoru Sądu nad egzekucją z nieruchomości objętej księgą wieczystą nr Kw (…) Sądu Rejonowego w M. w sprawie z wniosku K. S.A. w W., C. S.A. w W., T. Sp. z o.o. w M., T. S.A. w W., C. w P., V. S.A. w W., M. Sp. z o.o. w M., G. S.A. w W., I. S.A. w W., P. S.A. w W., D. Spółka z o.o. w W ., B. S.A. w K. . Oddalone zażalenia dotyczyły odrzucenia przez Sąd Rejonowy w M. postanowieniem z dnia 2 października 2012 r. zażalenia dłużników na postanowienie tego Sądu z dnia 4 września 2012 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do uiszczenia ceny nabycia nieruchomości, gdyż postanowienie w tym przedmiocie nie podlega zaskarżeniu.

W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia – postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 28 lutego 2013 r. dłużnicy M. Z. i W. Z. zarzucili Sądowi naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 967 w związku z art. 168 i art. 169 § 2 k.p.c. polegającą na mylnym przyjęciu, ze termin do uiszczenia ceny nabycia nieruchomości podlegał przywróceniu na skutek jego uchybienia przez nabywcę; art. 969 § 1 k.p.c., polegające na mylnym przyjęciu, że nabywca nie wykonał w terminie warunków licytacyjnych co do zapłacenia ceny nabycia w terminie; art. 998 § 1 k.p.c., polegające na mylnym przyjęciu, że nabywca spełnił warunki licytacyjne i dokonał zapłaty ceny nabycia, co stało się podstawą do wydania postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości.

Według skarżących wskazane naruszenia przepisów doprowadziły do niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, tj. z art. 64 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Skarżący wnieśli o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w T. w części dotyczącej oddalenia zażalenia dłużników na postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia 4 września 2012 r. w przedmiocie przysądzenia własności opisanej w nim nieruchomości, położonej w P. W odpowiedzi na skargę wierzyciel I. S.A. w W. wniosło o odrzucenie skargi, ewentualnie o odmowę jej przyjęcia do rozpoznania lub jej oddalenie z zasądzeniem od dłużników kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Po pierwsze, jeżeli miałyby znaleźć zastosowanie przepisy wskazywane przez skarżących, to nie zauważyli oni, że zgodnie z art. 519 2 § 1 i 2 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia przysługuje tylko wtedy, gdy to postanowienie kończy postępowanie w sprawie, a to w niniejszej sprawie nie występuje i przesłanki tej skarżący nie wykazują również w uzasadnieniu skargi, ani w jej podstawie. Po drugie, skarżący sami przyznają w skardze (pkt IV), że na etapie sprawy podlegającej rozpoznaniu ma się do czynienia z postępowaniem egzekucyjnym. Zgodnie z art. 767 4 § 3 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje.

Należy się zgodzić ze stanowiskiem wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że przepis ten, obowiązujący od 25 września 2010 r. ma zastosowanie w niniejszej sprawie, co wyjaśnił przekonująco Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 września 2014 r., II CNP 16/14. Po trzecie, gdyby nawet uznać, co nie byłoby prawnie właściwe, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia jest dopuszczalna, tak jak twierdzą skarżący, to i tak nie mogłaby zostać przyjęta do rozpoznania, gdyż jest oczywiście bezzasadna (art. 424 9 k.p.c.).

Charakter naruszeń przepisów zarzucanych Sądowi Okręgowemu z całą pewnością nie pozwala przyjąć, że w sprawie mogło dojść do rażącego naruszenia prawa, które odpowiadałoby utrwalonemu w orzecznictwie i doktrynie rozumieniu pojęcia „sprzeczność z prawem” na gruncie wniesionej skargi, która jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia prawomocnego orzeczenia sądowego (art. 424 1 i nast. k.p.c.). Zarzuty podniesione w skardze dotyczą problemów, które ze swojej istoty wymagają od sądu rozstrzygającego spór dokonania ocen, co w sprawie nastąpiło. Z uzasadnienia skargi nie wynika, aby w toku rozpoznawania sprawy i orzekania doszło do jakichkolwiek uchybień, które byłyby ewidentne lub rażące i które z tych przyczyn skłaniałyby do podważenia wydanego orzeczenia. Nie można się w szczególności dopatrzeć naruszenia prze Sąd Okręgowy zasady swobodnej ale obiektywnej oceny dowodów.

O dopuszczalności skargi nie decydują subiektywne doznania skarżących. Mając na uwadze wagę przepisów, które w związku z rozpoznawaniem skargi na etapie tzw. przedsądu należy w pierwszej kolejności wziąć pod uwagę, to przeważają argumenty za niedopuszczalnością skargi z przyczyn formalnych.

Z tych względów na podstawie art. 424 8 § 1 i 2 k.p.c. należało orzec jak w postanowieniu. O kosztach należało rozstrzygnąć na podstawie art. 102 w związku z art. 398 21 i art. 424 12 k.p.c., uznając występowanie w sprawie szczególnie uzasadnionego wypadku, pozwalającego na nieobciążanie skarżących jako strony postępowania kosztami wywołanymi wniesieniem skargi. db