Postanowienie Sądu Najwyższego z 18 lipca 2018 r.

Pismem z dnia 6 lipca 2018 r. adwokat M.D. wniosła o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2018 r. odrzucającego skargę M.N. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 25 maja 2016 r. (sygn. akt V Ca […]/15) poprzez orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. W uzasadnieniu wniosku adwokat M.D. wskazała, że we wniesionej przez nią, jako pełnomocnika z urzędu, skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia został zawarty wniosek o „zasądzenie według norm przypisanych kosztów udzielonej powodowi pomocy prawnej z urzędu, nieopłaconych w całości ani w części", który nie został objęty rozstrzygnięciem Sądu Najwyższego w postanowieniu z dnia 10 maja 2018 r. w przedmiocie odrzucenia skargi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia 10 maja 2018 r. zgłoszony przez adwokat M.D. okazał się zasadny, gdyż w wyżej powołanym orzeczeniu nie rozstrzygnięto o zasadności bądź bezzasadności wniosku zawartego w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. W konsekwencji Sąd Najwyższy postanowił uzupełnić postanowienie z dnia 10 maja 2018 r. w ten sposób, że oddalił wniosek o zasądzenie od pozwanej na rzecz adwokat M.D. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi M.N. Adwokat M.D. w skardze z dnia 2 marca 2018 r. zawarła wniosek o „zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów niniejszego postępowania, w tym zasądzenie według norm przypisanych kosztów udzielonej powodowi pomocy prawnej z urzędu, nieopłaconych przez powoda ani w części ani w całości".

Wniosek o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie mógł być uwzględniony w świetle art. 98 § 1 k. p.c. w zw. z art. 391 § 1, art. 398 21 i art. 424 12 k.p.c., gdyż nie uzasadniał to ostateczny wynik postępowania - odrzucenie skargi - a więc niekorzystny dla strony, w imieniu której skarga została wniesiona. Przy takiej konstrukcji wniosku jego uwzględnienie byłoby możliwe jedynie przy uwzględnieniu wniesionej skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (por. postanowienie SN z dnia 9 listopada 2017 r., I CZ 94/17, nie publ).

Tak sformułowany wniosek nie mógł także stanowić skutecznej podstawy przyznania wnioskującemu pełnomocnikowi od Skarbu Państwa poniesionych i nieopłaconych w całości lub części kosztów pomocy prawnej udzielonej urzędu w trybie jaki przewiduje to rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 20 16 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714 ze zm.). Nie zawiera bowiem żądania zasądzenia tych kosztów od Skarbu Państwa (§ 3 rozporządzenia ). Gdyby nawet uznać w drodze bardzo życzliwej wykładni, że pełnomocnik powoda taki wniosek zgłosił, to podlegałby on oddaleniu, gdyż pełnomocnik dokonał czynności prawnej, która już w chwili jej dokonania skazana była na niepowodzenie. Już bowiem w uzasadnieniu skargi pełnomocnik zawarł informację o śmierci powoda.

W konsekwencji profesjonalny pełnomocnik, już na etapie przygotowania skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinien stwierdzić bezzasadność podejmowania czynności procesowych na rzecz osoby zmarłej, tj. pozbawionej zdolności sądowej i procesowej.

Mając powyższe na względnie Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 351 k.p.c. w zw. z art. 361, art. 391 § 1, art. 398 21 i art. 424 12 k.p.c. ał