Postanowienie Sądu Najwyższego z 25 września 2017 r.

W związku z wniesieniem przez uczestnika A. C. skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego należy podnieść, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji silnie nacechowanym pierwiastkiem publicznoprawnym, a jej rolą nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających ewentualne uchybienia, ponieważ tę funkcję realizują zwyczajne środki zaskarżenia i skarga o wznowienie postępowania. Skarga kasacyjna służy ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem.

Taka konstrukcja i rol a skargi kasacyjnej powoduje konieczność poddania jej kontroli wstępnej pod kątem spełniania kryteriów kwalifikujących do przedstawienia skargi Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. Stosownie do 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący oparł na pierwszej ze wskazanych przyczyn kasacyjnych.

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398 9 § 1 punkt 1 k.p.c. jest objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia wyniku przedstawionej sprawy, nowe i dotychczas w orzecznictwie nie rozstrzygnięte zagadnienie jurydyczne, którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przy okazji rozpoznania skargi kasacyjnej m oże przyczynić się nie tylko do rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, ale także innych podobnych spraw, a przez to do rozwoju prawa i jurysprudencji. Oparcie wniosku na pierwszej z wymienionych przyczyn kasacyjnych obliguje skarżącego do sformułowania tego zagadnienia, wskazania argumentów prawnych, uzasadniających jego przedstawienie oraz prezentacji własnego uargumentowanego należycie stanowiska; wywód skarżącego powinien być zbliżony do przyjętego przy stosowaniu przez sądy powszechne art. 390 § 1 k.p.c.

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, nie publ.). Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny ma walor nowości, nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją w odniesieniu do niego rozbieżne poglądy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 marca 2010 r., II UK 363/09, nie publ. i z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, nie publ.).

Skarżący wskazał, że istotne zagadnienia prawne dotyczy tego, czy dokonane potrącenie nie ma wpływu na wpis hipoteki przymusowej, czy sąd dokonując wpisu hipoteki przymusowej i posiadając informacje o dokonanym potrąceniu wzajemnych wierzytelności może nie dokonywać ograniczenia wysokości dokonywanego wpisu do kwoty wymaganej, czy dokonane potrącenie stanowi przeszkodę w rozumieniu art. 626 9 k.p.c. do dokonania wpisu hipoteki przymusowej oraz czy sąd nie powinien oddalić wniosku o wpis. Przedstawione problemy nie spełniają wymagań pierwszej przyczyny kasacyjnej w przedstawionym wyżej rozumieniu.

Zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego w sprawę o wpis hipoteki przymusowej na podstawie tytułu wykonawczego w postaci prawomocnego wyroku zasądzającego od dłużnika na rzecz wierzycie la określoną kwotę oraz rodzaj przeszkód do dokonania wpisu to kwestie szeroko omówione w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz literaturze przedmiotu, podobnie jak instrumenty prawne przysługujące dłużnikowi powołującemu się na potrącenie wierzytelności przysługującej mu wobec wierzyciela, w postaci m.in. powództwa przeciwegzekucyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2009 r., III CZP 80/09, OSNC 2010, nr 6, poz. 84, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 20 16 r., I CSK 435/15, nie publ., z dnia 8 marca 2007 r., III CSK 347/06, nie publ. oraz z dnia 4 września 2008 r., IV CSK 200/08, nie publ.). W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji. aw jw