Postanowienie Sądu Najwyższego z 17 listopada 2017 r.

Pozwana spółka D. Polska sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 16 lutego 2017 r., oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Gospodarczego w R. z dnia 11 marca 2016 r., i zasądzającego od pozwanej na rzecz powoda - B.W. kwotę 432 958,53 zł. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 398 9 § 1 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Celem skargi kasacyjnej jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rola nie polega zatem na korygowaniu ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły.

W ramach tzw. przedsądu Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 398 9 § 1 k.p.c., tj. czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przyczyny te wskazują na występowanie kwestii istotnych dla interesu publicznego w sprawie, co uzasadnia przyjęcie skargi do rozpoznania. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania jest oddzielną jednostką redakcyjną skargi kasacyjnej, uregulowaną w art. 398 4 § 2 k.p.c. By spełnić to wymaganie konieczne jest pełne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z perspektywy powołanych w nim przesłanek z art. 398 9 § 1 k.p.c.

Nie wystarcza odwołanie się do uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej, nawet jeżeli wskazano w nim tożsame argumenty (zo b. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2008 r., II UZ 18/08; z dnia 10 marca 2016 r., II CSK 10/16 - nie publ.). Wymaganie to wynika stąd, że postanowienie w przedmiocie przyjęcia skargi do rozpoznania zapada podczas innego posiedzenia i w innym składzie niż rozpoznanie skargi kasacyjnej (art. 398 10 zd. 2 w. zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). W niniejszej skardze oparto się na przesłance wskazanej w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c., podnosząc, że w sprawie doszło do kwalifikowanego naruszenia przez Sąd drugiej instancji zasad wykładni oświadczeń woli (art. 65 k.c.).

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, dla skutecznego powołania w skardze przesłanki określonej w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016 r., IV CSK 729/14 oraz z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15 - nie publ.).

Ne może budzić wątpliwości, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna bez głębszej analizy przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z d nia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Przy tym przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której doszło d o wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV C SK 189/15, nie publ.).

Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którym - jego zdaniem - Sąd drugiej instancji uchybił, ale także przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2013 r., I UK 214/13, nie publ.). Przedstawienie tej przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania nie odpowiada powyższym wymaganiom, ponieważ już prima facie dostrzegalne jest, iż sąd dokonał spójnej i logicznej wykładni przedstawionego postanowienia umownego, opierając się na jego literalnym brzmieniu. Taki sposób wykładni jest zgodny z prawem procesowym, a w konsekwencji oparcie się na nim nie może świadczyć o wystąpieniu oczywistej zasadności skargi. Brak wskazania konieczności odstąpienia od tego podstawowego sposobu wykładni umowy zawartej pomiędzy stronami i wykorzystania interpertacji celowościowej.

Oprócz tego w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie sprecyzowano, w jakim zakresie naruszono dyrektywę interpretacyjną zawartą w art. 65 § 2 k.c. Arguemtny odnoszące się do skali wspólpracy stron nie są wystarczająće. Sąd wskazał bowiem na mały zakres uchybień i niewykazanie szkody. Podkreślił ponadto wątpliwości dotyczące przekroczenia zakresu swobody umów (art. 353 1 k.c.). Zarzut potrącenia nie został pominięty, gdyż uwzględniono go w wykazanym, zdaniem Sądu, zakresie.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 1 i 2 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygając zaś na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 § 1 k .p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w zw. z § 2 pkt 7 tegoż rozporządzenia w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r.). jw