Postanowienie Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2018 r.

Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Strona skarżąca opiera wniosek o przyjęcie skargi na tym, że zachodziła nieważność w ramach postępowania międzyinstancyjnego, na występowaniu istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistej zasadności skargi. Stanowiska tego nie sposób jednak podzielić.

Po pierwsze nie zachodziła nieważność postępowania w toku postępowania międzyinstancyjnego, której skarżący dopatruje się w bezpodstawnym oddaleniu jego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wniosek powoda został oddalony postanowieniem referendarza sądowego w Sądzie Okręgowym w W. z dnia 15 grudnia 2015 r., a następnie oddalono skargę powoda postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z 17 grudnia 2017 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że powód nie jest osobą nieporadną i prawidłowo formułuje pisma i twierdzenia oraz rozumie kierowane do niego pou czenia. Sprawa zaś nie wykazuje takiego stopnia skomplikowania, że uzasadnia udział pełnomocnika z urzędu. Pogląd ten przekonuje zwłaszcza, jeśli zwróci się uwagę na treść kierowanych przez powoda pism oraz korzystanie przez niego z dostępnych środków zaskarżenia (apelacja, skarga na orzeczenie referendarza sądowego).

Udział pełnomocnika w postępowaniu drugoinstancyjnym nie był więc konieczny. Sam zaś fakt pozbawienia wolności powoda nie zmienia tej okoliczności, gdyż w postępowaniu apelacyjnym jego udział osobisty nie jest obowiązkowy, a skarżący nie wykazał, w jaki sposób został pozbawiany możności obrony przez to że nie był reprezentowany przez kwalifikowanego pełnomocnika na rozprawie w sądzie drugiej instancji. Nie można także uznać, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące oceny konstytucyjność regulacji kodeksu postępowania karnego dotyczącej możliwości przedłużania tymczasowego aresztowania po wydaniu w sprawie pierwszego wyroku przez sąd pierwszej instancji. Kwestia ta została już przesądzona powołanym przez skarżącego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt SK 3/12 (Dz.U.2012.1327).

Czym innym jest zaś, czy w konkretnym przypadku doszło do niezasadnego przedłużenia tego tymczasowego aresztowania. Na tle okoliczności sprawy sądy meriti uznały, że stosowanie tymczasowego aresztowania przez Sąd Okręgowy w G. było w pełni zasadne przy przyjęciu ogólnych przesłanek stosowania tego środka zapobiegawczego określonych w art. 258 k.p.k. W ich ocenie uzasadnienie rozstrzygnięć w tym przedmiocie przekonująco wykazało, że wciąż istnieje potrzeba stosowania takiego środka, a więc nie można mówić o bezprawności wskazanych rozstrzygnięć. Skarżący zdaje się tego nie dostrzegać uznając, że bezprawność działania pozwanego wynika z samego faktu pominięcia ustawodawczego i niedookreślenia w art. 263 § 7 k.p.c. przesłanek umożliwiających przedłużenie tymczasowego aresztowania. Szczegółowa analiza skargi nie prowadzi także do wniosku, że jest ona oczywiście u zasadniona.

Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 § 1 k.p.c. a contrario ). Sąd Najwyższy na podstawie art. 102 w zw. z art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c. postanowił odstąpić od obciążenia skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 16 ust. 4 pkt 1 w zw. z § 8 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714) jw