Postanowienie Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2017 r.

Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 398 4 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania.

Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ska rżąca oparł a na przesłance uregulowanej w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance wymienionej w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności orzeczenia z zasadniczymi i nie podlegającymi różnej wykładni przepisami albo jego wydania w wyniku oczywiście błędnej, widocznej bez głębszej analizy prawniczej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa.

Natomiast skarżący przedstawiając, jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej „ oczywiste naruszenie prawa” powinien wykazać kwalifikowany charakter tego naruszenia (por. m. in.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Skonfrontowanie rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji z uzasadnieniem wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, by skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona, we wskazanym wyżej rozumieniu tego pojęcia.

Oczywistej zasadności skargi skarżąca upatrywała w pominięciu przez Sąd Okręgowy ukształtowanego w orzecznictwie kierunku wykładni art. 647 1 k.c., zgodnie, z którym dorozumiała zgoda inwestora na wykonywanie robót budowlanych przez podwykonawcę może zostać skutecznie wyrażona wyłącznie w sytuacji, w której inwestor znał lub miał zapewnioną możliwość poznania istotnych postanowień umowy podwykonawczej, dotyczących wysokości wynagrodzenia podwykonawcy lub sposobów jej ustalenia, a także zasad lub podstaw ustalenia odpowiedzialności wykonawcy za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy. Skarżąca podniosła, że w toku postępowania nie zostały ustalone jakiekolwiek okoliczności, świadczące o posiadaniu przez nią realnej możliwości zapoznania się z postanowieniami umowy podwykonawczej.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, iż niezbędną przesłanką skuteczności wyrażonej w sposób dorozumiany zgody inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest zapewnienie mu możliwości uzyskania wiedzy o postanowieniach tej umowy, które wyznaczają zakres jego odpowiedzialności przewidzianej w art. 647 1 § 5 k.c., niezależnie od tego, jakie jest źródło i sposób pozyskania przez inwestora tej wiedzy.

Dla zgody inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą o wykonanie zadań wchodzących w zakres umowy o roboty budowlane, wymaganej przez art. 647 1 § 2 i 3 k.c. nie stosuje się art. 63 § 2 k.c., zgoda może być wyrażona przez każde zachowanie, które ujawnia ją, w myśl art. 60 k.c., w sposób dostateczny (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2008 r., III CZP 6/08, OSNC 2008, nr 11, poz. 121 i z dnia 17 lutego 2016 r., III CZP 108/15, Biuletyn Sądu Najwyższego 2016, nr 2, s. 7; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 20 sierpnia 2015 r., II CSK 551/14, nie publ.; z dnia 18 czerwca 2015 r., III CSK 370/14, nie publ.; z dnia 24 stycznia 2014 r., V CSK 124/13, OSNC-ZD 2015/1/15, z dnia 4 lutego 2011 r., III CSK 152/10, nie publ., z dnia 6 października 2010 r., II CSK 210/10, OSNC 2011, nr 5, poz. 59, z dnia 21 października 2016 r., IV CSK 834/15, nie publ.).

Wbrew zarzutom skarżącej stanowisko Sądu Okręgowego wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu nie odbiega od utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego. Z podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia, którą Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym jest związany ( art. 398 3 § 3 i 398 13 § 2 k.p.c.), a której to zasady nie respektuje skarżąca we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika, iż pozwana spółka miała wiedzę o wykonywaniu robót przez powoda, znała ich zakres, wysokość należnego wynagrodzenia i mogła z łatwością dowiedzieć się, jaka była dokładna treść umowy podwykonawczej.

Istota zarzutów skargi, z którymi skarżąca wiąże jej oczywistą zasadność, polega na zakwestionowaniu poczynionych przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych, jako nie znajdujących dostatecznego oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, które doprowadziły Sąd ten do przekonania, iż skarżąca miał a możliwość zapoznania się z postanowieniami umowy podwykonawczej, co warunkowało skuteczność wyrażonej w sposób dorozumiany zgody inwestora na zawarcie umowy o roboty budowlane z podwykonawcą, a które to kwestie, jako dotyczące podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia usuwają się spod kontroli kasacyjnej. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu jest zobowiązany brać pod uwagę z urzędu. jw