Postanowienie Sądu Najwyższego z 13 października 2016 r.

Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym. Ma przede wszystkim na celu - w interesie publicznym - ujednolicenie orzecznictwa sądów powszechnych, rozstrzyganie sporów precedensowych oraz o istotnym znaczeniu dla rozwoju prawa i judykatury sądowej. W związku z tym jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie, w którym skarżący powinien wskazać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 398 9 § 1 k.p.c. i w związku z tym istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Określone w art. 398 4 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący w odrębnym wywodzie wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 398 4 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uczestniczka E. G. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręg owego w W. z dnia 14 lipca 2015 r., zmieniającego postanowienie Sądu Rejonowego w O. z dnia 22 października 2014 r. odnoszące się do wniosku M. S. o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. J. S.. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uczestniczka podniosła, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące potrzeby określenia przesłanek powstania po stronie uczestnika postępowania spadkowego występującego z wnioskiem o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku „możność powołania podstawy żądania zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku” w rozumieniu art. 679 § 1 zd. 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c.), a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale i innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (por. m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Zagadnienia muszą mieć charakter rzeczywisty i konkretny.

Argumentacja uzasadniająca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinna nawiązywać do przesłanek przedsądu, a ponadto stanowić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanych okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2008 r., II PK 3/08, niepubl.; z dnia 19 października 2006 r., IV CSK 246/06, niepubl.; z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, niepubl.; z dnia 19 grudnia 2001 r., IV CZ 200/01, niepubl.). Skarżąca nie sprostała przedstawionym wyżej wymaganiom.

Nie sformułowała zagadnienia prawnego ale postawiła otwarte pytania, które w istocie zmierzały do odpowiedzi, czy w rozpoznanej sprawie wnioskodawczyni w pierwotnym postępowaniu spadkowym miała możność powołania podstawy żądania zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku Dlatego w sprawie nie zachodzą wskazane przez skarżącą przesłanki opisane w art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. a ponieważ nie doszło do uwzględnianej z urzędu nieważności postępowania Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. jw