Postanowienie Sądu Najwyższego z 17 listopada 2020 r.

Sędzia C. O. wnioskiem z dnia 10 listopada 2020 roku (wraz z załącznikiem) wniósł o zmianę terminu posiedzenia, co motywował niemożnością zarówno przygotowania do niego, jak i uczestnictwa – z uwagi na chorobę i zarządzoną izolację, uniemożliwiającą opuszczenie miejsc a pobytu. Wniosek o zmianę terminu posiedzenia w dniu 16 listopada 2020 roku złożyła także adw. K. Z. , pełnomocnik pokrzywdzonego P. P. , uzasadniając go wystąpieniem u tegoż pokrzywdzonego objawów choroby zakaźnej i konieczności izolacji z tym związanej, a co miało uniemożliwiać stawiennictwo w sądzie tak pokrzywdzonego, jak i wnioskodawcy.

Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zgodnie z art. 80 § 2e ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, objęty wnioskiem o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzia oraz wnioskodawca mogą złożyć oświadczeni a dotyczące wniosku, w szczególności czyniąc to na posiedzeniu sądu. Stawiennictwo stron na posiedzeniu nie jest jednak obowiązkowe. Uprawnieni muszą być o terminie posiedzenia powiadomieni, w tym także o skutkach niestawiennictwa. W orzecznictwie przyjęto, iż normując kwestię niestawiennictwa na posiedzeniu objęto nią także niestawiennictwo usprawiedliwione: „ niestawiennictwo sędziego na posiedzeniu w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej, które nastąpiło z powodu niezdolności sędziego do udziału w takim posiedzeniu, nie wstrzymuje rozpoznania wniosku.

(…) Uprawnienie sędziego do udziału w posiedzeniu aktualizuje się dopiero wtedy, gdy sędzia na takie posiedzenie się stawi” (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. SNO 49/17, OSNKW 2018, nr 2, poz. 19). Przy rozpoznawaniu wniosku o zezwolenie na zatrzymanie sędziego nie ma zastosowania norma art. 117 § 2 k.p.k., zakazująca przeprowadzenia czynności procesowej w razie niestawiennictwa osoby uprawnionej z przyczyn usprawiedliwionych ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2012 r., sygn. SNO 27/12, Lex 1231619). Analogiczne zasady dotyczą pozostałych uczestników postępowania, w tym wnioskodawcy.

Argumentem co prawda drugorzędnym, ale potwierdzającym trafność podjętej decyzji jest okoliczność, iż ustawodawca w postępowaniu delibacyjnym prymat nadał jego szybkości i sprawności, w szczególności zakreślając stanowczy (choć instrukcyjny i trudny do zrealizowania) 14 -dniowy termin na rozpoznanie wniosku ( art. 80 § 2d Prawa o ustroju sądów powszechnych). Wnioski o zmianę wyznaczonego terminu nie mogły zatem zostać uwzględnione. Uzupełniająco dodać należy, iż sytuacja zdrowotna, w jakiej znalazł się sędzia objęty wnioskiem, istotnie w sposób znaczący utrudnia mu obronę. Tym niemniej sędzia złożył pisemne oświadczenie co do treści wniosku o uchylenie immunitetu, choć z pewnością nie tak szczegółowe, jakie mogłoby być, to jednak wystarczające. Nieobecność natomiast pokrzywdzonego na posiedzeniu immunitetowym dla przebiegu postępowania delibacyjnego pozostaje w istocie bez znaczenia.

Art. 80 § 2e p.u.s.p. nie wymienia go jako podmiotu uprawnionego do zabrania na tym posiedzeniu głosu, choć jest to, w razie zgody sądu, możliwe. Dodatkowo, wnioskodawca we wniosku o zmianę terminu posiedzenia nie przedstawił a żadnych argumentów wskazujących na niemożność swojego uczestnictwa w posiedzeniu, a wszak to osoba, która wniosła o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, ma prawo zabrania głosu przed sądem dyscyplinarnym. Nieobecność wnioskodawcy na posiedzeniu nie została jednak w żaden sposób usprawiedliwiona. W związku z powyższym sąd postanowił jak w sentencji.