Postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lipca 2019 r.

Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398 9 k .p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej.

Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398 9 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanej, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest uspraw iedliwione.

Pełnomocnik wnioskodawcy M.N. w skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 19 lipca 2018 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniła wskazując, że konieczne jest rozważenie: „naruszenia przepisów prawa procesowego, polegającego na uwzględnieniu apelacji uczestnika pomimo, iż okazała się ona oczywiście bezzasadna, co miało istotny wpływ na wynik sprawy”; „czy w świetle dyspozycji art. 292 k.c. oraz 172 k.c. w zw. z art. 49 § 1 k.c. może dojść do zasiedzenia służebności przesyłu przez przedsiębiorstwo przesyłowe w sytuacji, gdy nie można ustalić, z jaką datą to przedsiębiorstwo oraz w jaki sposób i na jakiej podstawie objęło nieruchomość władnącą w zakresie odpowiadającym treści służebności przesyłu w posiadanie”; „czy w świetle dyspozycji art. 49 § 1 k.c. i art. 172 k.c. w zw. z art. 305 1 k.c. wystarczającym jest do uznania, że nastąpiło zasiedzenie służebności przesyłu, (a zatem brak jest podstaw do ustanowienia służebności przesyłu), stwierdzenie istnienia konkretnej daty posadowienia indywidualnego urządzenia przesyłowego znajdującego się na nieruchomości władnącej, czy też ustalenie tytułu prawnego oraz w jakiej dacie on powstał i na jakiej podstawie dla sieci przesyłowej, w której skład wchodzi to urządzenie przedsiębiorstwa przesyłowego”.

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sprowadzało się w istocie do żądania ponownego rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. W skardze nie przedstawiono wywodu prawnego, który nawiązywałby do którejkolwiek z przesłanek z art. 398 9 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. Nie jest natomiast rolą Sądu Najwyższego domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które uzasadniałby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w ramach podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/03, nie publ.; z dnia 14 grudnia 2004 r., II CZ 142/04, nie publ.; z dnia 24 stycznia 2013 r., III UK 70/12, nie publ.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.).

Na wniosek uczestniczki zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną, Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. oraz § 5 pkt 3 w zw. z 10 ust. 4 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). jw