Postanowienie Sądu Najwyższego z 15 grudnia 2020 r.

Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym uchwałą z 24 maja 2019 r., sygn. akt PK I SD [ … ], na postawie art. 135 § 5 ustawy z 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (t.j. Dz.U. 2017.1767 ze zm.) wyraził zgodę na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora byłej Prokuratury Apelacyjnej w (…) w stanie spoczynku A. Ł. za czyn z art. 189 § 2 k.k. w zb. z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 189 § 2 k.k. w zb. z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U.2018.2032) oraz czyn z art. 231 § 1 k.k. w zw. 12 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

Zażalenie na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym wniósł prokurator byłej Prokuratury Apelacyjnej w (…) w stanie spoczynku A. Ł. , zaskarżając ją w całości. Akta sprawy PK I SD (…) wraz z zażaleniem prokuratora byłej Prokuratury Apelacyjnej w (…) w stanie spoczynku A. Ł. na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z 24 maja 2019 r. wpłynęły do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego w dniu 19 sierpnia 2019 r. Sprawa jest aktualnie zarejestrowana pod sygn. akt II DO 18/20.

Uchwałą z 13 stycznia 2020 r., sygn. akt PK I SD (…), Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym na podstawie art. 135 § 5 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 roku Prawo o prokuraturze nie wyraził zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora byłej Prokuratury Apelacyjnej w [ … ]. w stanie spoczynku A. Ł. za czyn z art. 189 § 2 k.k. w zb. z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 189 § 2 k.k. w zb. z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone w całości na niekorzyść prokuratora byłej Prokuratury Apelacyjnej w [ … ]. w stanie spoczynku A. Ł. przez Naczelnika Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w S..

Skarżąc y w wywiedzionym środku zaskarżenia wniósł w szczególności o połączenie sprawy zainicjowanej jego zażaleniem ze sprawą o sygn. akt I DO 59/19 (obecnie II DO 18/20). Akta sprawy PK I SD (…) wraz z zażaleniem Naczelnika Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w S. na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z 13 stycznia 2020 r. wpłynęły do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego w dniu 3 lutego 2020 r. Postępowanie w powyższej sprawie prowadzone jest pod sygn. akt I I DO 24/20.

Sąd Najwyższy zważył co następuje: W ocenie Sądu Najwyższego w zaistniałej sytuacji procesowej zasadnym jest połączenie sprawy o sygn. akt II DO 24/20 ze sprawą o sygn. akt II DO 18/20. Wskazać bowiem należy, iż pomiędzy powyższymi postępowaniami zachodzi łączność podmiotowa, gdyż dotyczą one tej samej osoby, to jest prokuratora byłej Prokuratury Apelacyjnej w (…) w stanie spoczynku A. Ł. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 k.p.k. - stosowanym odpowiednio w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 135 § 14 i art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze - jeżeli tę samą osobę oskarżono o kilka przestępstw, a sprawy należą do właściwości różnych sądów tego samego rzędu, właściwy jest sąd, w którego okręgu najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.

Wskazana w powyższym przepisie właściwość z łączności podmiotowej spraw, występuje wtedy, gdy elementem łączącym poszczególne postępowania jest podmiot odpowiadający za więcej niż jedno przestępstwo (zob. Dariusz Świecki (red.), Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, opublikowano: LEX/el. 2020). Powyższa właściwość z łączności podmiotowej, znajdująca zastosowanie również w postępowaniu przygotowawczym (a tym samym w postępowaniu immunitetowym), ma miejsce w niniejszej sprawie. Zarówno bowiem w sprawie o sygn. akt II DO 24/20, jak i w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt II DO 18/20, osobą objętą wnioskiem o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej jest prokurator w stanie spoczynku A. Ł. . Połączenie wskazanych uprzednio spraw podyktowane jest również ekonomiką procesową, wyrażoną w art. 34 § 1 i 2 k.p.k.

Zgodnie bowiem z powołaną regulacją, sprawy osób oskarżonych o czyny pozostające w związku z przestępstwem sprawcy, jeżeli postępowanie przeciwko nim toczy się jednocześnie (§ 1), powinny być rozpoznane w jednym postępowaniu (§ 2). Powyższe jest tym bardziej zasadne w zaistniałej sytuacji procesowej, gdyż prowadzone postępowania dotyczą tej samej osoby. Potrzeba łącznego rozpoznania spraw dotyczących kilku przestępstw popełnionych przez tę samą osobę uzasadniona jest także względami celowości i ekonomii procesowej (postanowienie Sądu Najwyższego z 12 lutego 1986 r., IV KZ 39/86, LEX nr 22029), a nadto uwzględnia dyrektywę rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie, ograniczając jednocześnie koszty postępowania (zob. Ryszard A. Stefański (red.), Stanisław Zabłocki (red.), Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz do art. 1-166, opublikowano: WKP 2017).

Jednocześnie podkreślić należy występującą nadto pomiędzy wymienionymi sprawami łączność przedmiotową, wynikającą z merytorycznej zbieżności obu postępowań. Dotyczą one bowiem czynów kwalifikowanych z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Mając zatem na uwadze podmiotową i przedmiotową łączność spraw prowadzonych pod sygn. akt II DO 18/20 i II Do 24/20 – zważając na wspomniane uprzednio względy celowości oraz wymogi ekonomiki procesowej – uzasadnione jest połączenie tych spraw do wspólnego rozpoznania.

Kierując się natomiast na wyrażoną w art. 33 § 1 k.p.k. regułą wyprzedzania, tak połączone sprawy należy rozpoznać łącznie pod sygnaturą akt postępowania wszczętego wcześniej, tj. prowadzonego aktualnie pod sygn. akt II DO 18/20. Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. 5